ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣ · ସର୍ଗ 2.5
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.5.1
संदिश्य रामं नृपतिः श्वोभाविन्यभिषेचने।
पुरोहितं समाहूय वसिष्ठमिदमब्रवीत् ॥ २.५.१ ॥
ଆସନ୍ତାକାଲି ହେବାକୁ ଥିବା ଅଭିଷେକ ବିଷୟରେ ରାମଙ୍କୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଇ, ରାଜା ପୁରୋହିତ ବଶିଷ୍ଠଙ୍କୁ ଡାକି ଏହା କହିଲେ।
2.5.2
गच्छोपवासं काकुत्स्थं कारयाद्य तपोधन।
श्रेयसे राज्यलाभाय वध्वा सह यतव्रत ॥ २.५.२ ॥
ହେ ତପୋଧନ, ଯାଆନ୍ତୁ; ଆଜି କାକୁତ୍ସ୍ଥ ରାମଙ୍କୁ ପତ୍ନୀ ସହିତ ଉପବାସ କରାନ୍ତୁ; ରାଜ୍ୟଲାଭର ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ, ହେ ଯତବ୍ରତ।
2.5.3
तथेति च स राजानमुक्त्वा वेदविदां वरः।
स्वयं वसिष्ठो भगवान् ययौ रामनिवेशनम् ॥ २.५.३ ॥
'ସେପରି ହେଉ' ବୋଲି ରାଜାଙ୍କୁ କହି, ବେଦଜ୍ଞମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭଗବାନ ବଶିଷ୍ଠ ନିଜେ ରାମଙ୍କ ଆବାସକୁ ଗଲେ।
2.5.4
उपवासयितुं वीरं मन्त्रविन्मन्त्रकोविदम्।
ब्राह्मं रथवरं युक्तमास्थाय सुधृतव्रतः ॥ २.५.४ ॥
ମନ୍ତ୍ରଜ୍ଞ ଓ ମନ୍ତ୍ରବିଦ୍ୟାରେ ନିପୁଣ ବୀର ରାମଙ୍କୁ ଉପବାସ କରାଇବା ପାଇଁ, ଦୃଢ଼ବ୍ରତ ସେ ଯୋଗାଯୋଗ ହୋଇଥିବା ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମ ରଥରେ ଆରୋହଣ କଲେ।
2.5.5
स रामभवनं प्राप्य पाण्डुराभ्रघनप्रभम्।
तिस्रः कक्ष्या रथेनैव विवेश मुनिसत्तमः ॥ २.५.५ ॥
ଧଳା ମେଘପୁଞ୍ଜ ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ରାମଙ୍କ ଭବନରେ ପହଞ୍ଚି, ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ ରଥ ସହିତ ହିଁ ତିନି ଅଙ୍ଗଣ ଦେଇ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
2.5.6
तमागतमृषिं रामस्त्वरन्निव ससम्भ्रमम्।
मानयिष्यन् स मानार्हं निश्चक्राम निवेशनात् ॥ २.५.६ ॥
ଆସିଥିବା ସେହି ଋଷିଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଦେବା ପାଇଁ, ଯେପରି ଶୀଘ୍ର ଓ ବ୍ୟସ୍ତତାରେ, ରାମ ଭବନରୁ ବାହାରି ଆସିଲେ।
2.5.7
अभ्येत्य त्वरमाणोऽथ रथाभ्याशं मनीषिणः।
ततोऽवतारयामास परिगृह्य रथात् स्वयम् ॥ २.५.७ ॥
ତା'ପରେ ରାମ ଶୀଘ୍ର ସେହି ମନୀଷୀଙ୍କ ରଥ ପାଖକୁ ଯାଇ, ନିଜେ ତାଙ୍କୁ ଧରି ରଥରୁ ଓହ୍ଲାଇଲେ।
2.5.8
स चैनं प्रश्रितं दृष्ट्वा सम्भाष्याभिप्रसाद्य च।
प्रियार्हं हर्षयन् राममित्युवाच पुरोहितः ॥ २.५.८ ॥
ସେହି ପୁରୋହିତ ରାମଙ୍କୁ ନମ୍ର ଦେଖି, ତାଙ୍କ ସହ କଥା କହି, ତାଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରି, ପ୍ରିୟ ରାମଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦିତ କରି ଏହା କହିଲେ।
2.5.9
प्रसन्नस्ते पिता राम यत्त्वं राज्यमवाप्स्यसि।
उपवासं भवानद्य करोतु सह सीतया ॥ २.५.९ ॥
ହେ ରାମ, ତୁମ ପିତା ପ୍ରସନ୍ନ; ତୁମେ ରାଜ୍ୟ ପାଇବ। ଆଜି ତୁମେ ସୀତାଙ୍କ ସହିତ ଉପବାସ କର।
2.5.10
प्रातस्त्वामभिषेक्ता हि यौवराज्ये नराधिपः।
पिता दशरथः प्रीत्या ययातिं नहुषो यथा ॥ २.५.१० ॥
କାଲି ପ୍ରଭାତରେ ତୁମ ପିତା ନରାଧିପ ଦଶରଥ ପ୍ରୀତିରେ ତୁମକୁ ଯୁବରାଜ ପଦରେ ଅଭିଷେକ କରିବେ, ଯେପରି ନହୁଷ ଯଯାତିଙ୍କୁ କରିଥିଲେ।
2.5.11
इत्युक्त्वा स तदा राममुपवासं यतव्रतः।
मन्त्रवत् कारयामास वैदेह्या सहितं शुचिः ॥ २.५.११ ॥
ଏହା କହି, ସେହି ଶୁଚି ଓ ବ୍ରତନିଷ୍ଠ ପୁରୋହିତ ମନ୍ତ୍ର ସହିତ ରାମଙ୍କୁ ବୈଦେହୀ ସୀତାଙ୍କ ସହ ଉପବାସ କରାଇଲେ।
2.5.12
ततो यथावद् रामेण स राज्ञो गुरुरर्चितः।
अभ्यनुज्ञाप्य काकुत्स्थं ययौ रामनिवेशनात् ॥ २.५.१२ ॥
ତା'ପରେ ରାମଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଯଥାବିଧି ପୂଜିତ ସେହି ରାଜଗୁରୁ, କାକୁତ୍ସ୍ଥ ରାମଙ୍କ ଅନୁମତି ନେଇ ରାମଙ୍କ ନିବାସରୁ ଚାଲିଗଲେ।
2.5.13
सुहृद्भिस्तत्र रामोऽपि सहासीनः प्रियंवदैः।
सभाजितो विवेशाथ ताननुज्ञाप्य सर्वशः ॥ २.५.१३ ॥
ସେଠାରେ ପ୍ରିୟଭାଷୀ ସୁହୃଦମାନଙ୍କ ସହିତ ବସିଥିବା ରାମ ମଧ୍ୟ ସେମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ ହୋଇ, ତା'ପରେ ସମସ୍ତଙ୍କଠାରୁ ବିଦାୟ ନେଇ ଭିତରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
2.5.14
हृष्टनारीनरयुतं रामवेश्म तदा बभौ।
यथा मत्तद्विजगणं प्रफुल्लनलिनं सरः ॥ २.५.१४ ॥
ଆନନ୍ଦିତ ସ୍ତ୍ରୀପୁରୁଷଙ୍କରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ରାମଙ୍କ ଭବନ ସେତେବେଳେ ମତ୍ତ ପକ୍ଷୀଗଣ ଓ ପ୍ରଫୁଲ୍ଲ ପଦ୍ମଯୁକ୍ତ ସରୋବର ପରି ଶୋଭିଲା।
2.5.15
स राजभवनप्रख्यात् तस्माद् रामनिवेशनात्।
निर्गत्य ददृशे मार्गं वसिष्ठो जनसंवृतम् ॥ २.५.१५ ॥
ରାଜଭବନ ପରି ସେହି ରାମଙ୍କ ନିବାସରୁ ବାହାରି ବଶିଷ୍ଠ ଲୋକପୂର୍ଣ୍ଣ ପଥ ଦେଖିଲେ।
2.5.16
वृन्दवृन्दैरयोध्यायां राजमार्गाः समन्ततः।
बभूवुरभिसम्बाधाः कुतूहलजनैर्वृताः ॥ २.५.१६ ॥
ଅଯୋଧ୍ୟାରେ ରାଜମାର୍ଗଗୁଡ଼ିକ ସବୁଆଡ଼େ ଦଳ ଦଳ ଲୋକଙ୍କରେ ଭରି ସଂକୀର୍ଣ୍ଣ ହେଲା, କୌତୂହଳୀ ଲୋକଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଘେରା ହୋଇ।
2.5.17
जनवृन्दोर्मिसंघर्षहर्षस्वनवृतस्तदा।
बभूव राजमार्गस्य सागरस्येव निःस्वनः ॥ २.५.१७ ॥
ଜନତାର ତରଙ୍ଗ ସଂଘର୍ଷର ହର୍ଷଧ୍ୱନିରେ ଘେରା ରାଜମାର୍ଗର ଶବ୍ଦ ସେତେବେଳେ ସମୁଦ୍ରର ଗର୍ଜନ ପରି ହେଲା।
2.5.18
सिक्तसम्मृष्टरथ्या हि तथा च वनमालिनी।
आसीदयोध्या तदहः समुच्छ्रितगृहध्वजा ॥ २.५.१८ ॥
ସେଦିନ ଅଯୋଧ୍ୟାର ରାସ୍ତାଗୁଡ଼ିକ ଜଳସିଞ୍ଚନ କରି ପରିଷ୍କାର କରାଯାଇଥିଲା, ତାହା ବନମାଳାରେ ସଜ୍ଜିତ ଥିଲା, ଏବଂ ଉଚ୍ଚ ଗୃହଗୁଡ଼ିକରେ ଧ୍ୱଜା ଉଡ଼ୁଥିଲା।
2.5.19
तदा ह्ययोध्यानिलयः सस्त्रीबालाकुलो जनः।
रामाभिषेकमाकांक्षन्नाकांक्षन्नुदयं रवेः ॥ २.५.१९ ॥
ସେତେବେଳେ ସ୍ତ୍ରୀ ଓ ଶିଶୁମାନଙ୍କରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଯୋଧ୍ୟାବାସୀ ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟକୁ ଆକାଂକ୍ଷା କରିବା ପରି ରାମଙ୍କ ଅଭିଷେକକୁ ଆକାଂକ୍ଷା କରୁଥିଲେ।
2.5.20
प्रजालंकारभूतं च जनस्यानन्दवर्धनम्।
उत्सुकोऽभूज्जनो द्रष्टुं तमयोध्यामहोत्सवम् ॥ २.५.२० ॥
ପ୍ରଜାମାନଙ୍କର ଅଳଙ୍କାର ଓ ଲୋକଙ୍କ ଆନନ୍ଦ ବଢ଼ାଉଥିବା ସେହି ଅଯୋଧ୍ୟାର ମହୋତ୍ସବ ଦେଖିବାକୁ ଲୋକେ ଉତ୍ସୁକ ଥିଲେ।
2.5.21
एवं तज्जनसम्बाधं राजमार्गं पुरोहितः।
व्यूहन्निव जनौघं तं शनै राजकुलं ययौ ॥ २.५.२१ ॥
ଏହିପରି ଲୋକଗହଳରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ରାଜପଥ ଦେଇ ପୁରୋହିତ ଜନସମୂହକୁ ଭେଦ କରିବା ପରି ଧୀରେ ଧୀରେ ରାଜପ୍ରାସାଦକୁ ଗଲେ।
2.5.22
सिताभ्रशिखरप्रख्यं प्रासादमधिरुह्य च।
समीयाय नरेन्द्रेण शक्रेणेव बृहस्पतिः ॥ २.५.२२ ॥
ଧଳା ମେଘଶିଖର ପରି ପ୍ରାସାଦରେ ଚଢ଼ି, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ବୃହସ୍ପତି ଭେଟିବା ପରି ସେ ରାଜାଙ୍କୁ ଭେଟିଲେ।
2.5.23
तमागतमभिप्रेक्ष्य हित्वा राजासनं नृपः।
पप्रच्छ स्वमतं तस्मै कृतमित्यभिवेदयत् ॥ २.५.२३ ॥
ସେ ଆସୁଥିବା ଦେଖି ରାଜା ନିଜ ଆସନ ଛାଡ଼ି ପଚାରିଲେ, "ମୋ ମତ ଅନୁସାରେ ସବୁ କରାଯାଇଛି କି?"
2.5.24
तेन चैव तदा तुल्यं सहासीनाः सभासदः।
आसनेभ्यः समुत्तस्थुः पूजयन्तः पुरोहितम् ॥ २.५.२४ ॥
ସେତେବେଳେ ତାଙ୍କ ସହିତ ସଭାରେ ବସିଥିବା ସଭାସଦମାନେ ମଧ୍ୟ ନିଜ ଆସନରୁ ଉଠି ପୁରୋହିତଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଦେଲେ।
2.5.25
गुरुणा त्वभ्यनुज्ञातो मनुजौघं विसृज्य तम्।
विवेशान्तःपुरं राजा सिंहो गिरिगुहामिव ॥ २.५.२५ ॥
ଗୁରୁଙ୍କ ଅନୁମତି ପାଇ ରାଜା ସେହି ଜନସମୂହକୁ ବିଦାୟ ଦେଇ, ସିଂହ ଯେପରି ପର୍ବତ-ଗୁହାରେ ପ୍ରବେଶ କରେ, ସେପରି ଅନ୍ତଃପୁରରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
2.5.26
तदग्र्यवेषप्रमदाजनाकुलं
महेन्द्रवेश्मप्रतिमं निवेशनम्।
व्यदीपयंश्चारु विवेश पार्थिवः
शशीव तारागणसंकुलं नभः ॥ २.५.२६ ॥
ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବେଶଧାରୀ ନାରୀମାନଙ୍କରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ, ଇନ୍ଦ୍ରଭବନ ସଦୃଶ ସେହି ନିବାସକୁ ରାଜା ସୁନ୍ଦର ଭାବେ ଆଲୋକିତ କରି ପ୍ରବେଶ କଲେ, ଯେପରି ତାରାଗଣରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ଆକାଶରେ ଚନ୍ଦ୍ର ପ୍ରବେଶ କରେ।