ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ · ਸਰਗ 2.5
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.5.1
संदिश्य रामं नृपतिः श्वोभाविन्यभिषेचने।
पुरोहितं समाहूय वसिष्ठमिदमब्रवीत् ॥ २.५.१ ॥
ਕੱਲ੍ਹ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਰਾਜ-ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਬਾਰੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਹਦਾਇਤ ਦੇ ਕੇ, ਰਾਜੇ ਨੇ ਪੁਰੋਹਿਤ ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਨੂੰ ਬੁਲਾ ਕੇ ਇਹ ਕਿਹਾ।
2.5.2
गच्छोपवासं काकुत्स्थं कारयाद्य तपोधन।
श्रेयसे राज्यलाभाय वध्वा सह यतव्रत ॥ २.५.२ ॥
ਹੇ ਤਪੋਧਨ, ਜਾਓ; ਅੱਜ ਕਾਕੁਤਸਥ ਰਾਮ ਤੋਂ ਪਤਨੀ ਸਮੇਤ ਵਰਤ ਰਖਵਾਓ; ਰਾਜ-ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਦੇ ਭਲੇ ਲਈ, ਹੇ ਯਤਵ੍ਰਤ।
2.5.3
तथेति च स राजानमुक्त्वा वेदविदां वरः।
स्वयं वसिष्ठो भगवान् ययौ रामनिवेशनम् ॥ २.५.३ ॥
'ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੋਵੇ' ਆਖ ਕੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ, ਵੇਦਵੇਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਭਗਵਾਨ ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਆਪ ਰਾਮ ਦੇ ਨਿਵਾਸ ਵੱਲ ਗਏ।
2.5.4
उपवासयितुं वीरं मन्त्रविन्मन्त्रकोविदम्।
ब्राह्मं रथवरं युक्तमास्थाय सुधृतव्रतः ॥ २.५.४ ॥
ਮੰਤਰਾਂ ਦੇ ਜਾਣਕਾਰ ਤੇ ਮੰਤਰ-ਵਿਦਿਆ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਵੀਰ ਰਾਮ ਤੋਂ ਵਰਤ ਰਖਵਾਉਣ ਲਈ, ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ-ਵ੍ਰਤੀ ਨੇ ਜੋਤੇ ਹੋਏ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਬ੍ਰਾਹਮ ਰਥ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹਿਆ।
2.5.5
स रामभवनं प्राप्य पाण्डुराभ्रघनप्रभम्।
तिस्रः कक्ष्या रथेनैव विवेश मुनिसत्तमः ॥ २.५.५ ॥
ਚਿੱਟੇ ਬੱਦਲਾਂ ਦੇ ਢੇਰ ਵਰਗੀ ਚਮਕ ਵਾਲੇ ਰਾਮ ਦੇ ਭਵਨ ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਮੁਨੀਸ਼ਰੇਸ਼ਠ ਰਥ ਸਮੇਤ ਹੀ ਤਿੰਨੇ ਵਿਹੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋਏ।
2.5.6
तमागतमृषिं रामस्त्वरन्निव ससम्भ्रमम्।
मानयिष्यन् स मानार्हं निश्चक्राम निवेशनात् ॥ २.५.६ ॥
ਆਏ ਹੋਏ ਉਸ ਰਿਸ਼ੀ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਨ ਲਈ, ਮਾਨੋ ਜਲਦੀ ਅਤੇ ਘਬਰਾਹਟ ਨਾਲ, ਰਾਮ ਨਿਵਾਸ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਆਏ।
2.5.7
अभ्येत्य त्वरमाणोऽथ रथाभ्याशं मनीषिणः।
ततोऽवतारयामास परिगृह्य रथात् स्वयम् ॥ २.५.७ ॥
ਫਿਰ ਰਾਮ ਛੇਤੀ ਨਾਲ ਉਸ ਮਨੀਸ਼ੀ ਦੇ ਰਥ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚੇ ਅਤੇ ਆਪ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਫੜ ਕੇ ਰਥੋਂ ਉਤਾਰਿਆ।
2.5.8
स चैनं प्रश्रितं दृष्ट्वा सम्भाष्याभिप्रसाद्य च।
प्रियार्हं हर्षयन् राममित्युवाच पुरोहितः ॥ २.५.८ ॥
ਉਸ ਪੁਰੋਹਿਤ ਨੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਨਿਮਰ ਦੇਖ ਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਕੇ, ਪਿਆਰੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰਦਿਆਂ ਇਹ ਕਿਹਾ।
2.5.9
प्रसन्नस्ते पिता राम यत्त्वं राज्यमवाप्स्यसि।
उपवासं भवानद्य करोतु सह सीतया ॥ २.५.९ ॥
ਹੇ ਰਾਮ, ਤੇਰੇ ਪਿਤਾ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹਨ; ਤੂੰ ਰਾਜ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈਂ। ਅੱਜ ਤੂੰ ਸੀਤਾ ਨਾਲ ਵਰਤ ਰੱਖ।
2.5.10
प्रातस्त्वामभिषेक्ता हि यौवराज्ये नराधिपः।
पिता दशरथः प्रीत्या ययातिं नहुषो यथा ॥ २.५.१० ॥
ਭਲਕੇ ਸਵੇਰੇ ਤੇਰੇ ਪਿਤਾ ਨਰਾਧਿਪ ਦਸ਼ਰਥ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਤੈਨੂੰ ਯੁਵਰਾਜ ਪਦਵੀ ਤੇ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕਰਨਗੇ, ਜਿਵੇਂ ਨਹੁਸ਼ ਨੇ ਯਯਾਤੀ ਨੂੰ ਕੀਤਾ ਸੀ।
2.5.11
इत्युक्त्वा स तदा राममुपवासं यतव्रतः।
मन्त्रवत् कारयामास वैदेह्या सहितं शुचिः ॥ २.५.११ ॥
ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਉਸ ਸ਼ੁੱਧ ਅਤੇ ਵਰਤ-ਨਿਸ਼ਠ ਪੁਰੋਹਿਤ ਨੇ ਮੰਤਰਾਂ ਨਾਲ ਰਾਮ ਨੂੰ ਵੈਦੇਹੀ ਸੀਤਾ ਸਮੇਤ ਵਰਤ ਰਖਵਾਇਆ।
2.5.12
ततो यथावद् रामेण स राज्ञो गुरुरर्चितः।
अभ्यनुज्ञाप्य काकुत्स्थं ययौ रामनिवेशनात् ॥ २.५.१२ ॥
ਫਿਰ ਰਾਮ ਵੱਲੋਂ ਯਥਾਵਿਧੀ ਪੂਜਿਤ ਉਹ ਰਾਜਗੁਰੂ, ਕਾਕੁਤਸਥ ਰਾਮ ਤੋਂ ਆਗਿਆ ਲੈ ਕੇ ਰਾਮ ਦੇ ਨਿਵਾਸ ਤੋਂ ਚਲੇ ਗਏ।
2.5.13
सुहृद्भिस्तत्र रामोऽपि सहासीनः प्रियंवदैः।
सभाजितो विवेशाथ ताननुज्ञाप्य सर्वशः ॥ २.५.१३ ॥
ਉੱਥੇ ਮਿੱਠਬੋਲੇ ਮਿੱਤਰਾਂ ਨਾਲ ਬੈਠੇ ਹੋਏ ਰਾਮ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵੱਲੋਂ ਸਤਿਕਾਰੇ ਜਾ ਕੇ, ਫਿਰ ਸਭ ਤੋਂ ਵਿਦਾ ਲੈ ਕੇ ਅੰਦਰ ਚਲੇ ਗਏ।
2.5.14
हृष्टनारीनरयुतं रामवेश्म तदा बभौ।
यथा मत्तद्विजगणं प्रफुल्लनलिनं सरः ॥ २.५.१४ ॥
ਖੁਸ਼ ਔਰਤਾਂ ਤੇ ਮਰਦਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਰਾਮ ਦਾ ਮਹਿਲ ਉਸ ਵੇਲੇ ਮਸਤ ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡਾਂ ਅਤੇ ਖਿੜੇ ਕਮਲਾਂ ਵਾਲੇ ਸਰੋਵਰ ਵਾਂਗ ਸ਼ੋਭਿਆ।
2.5.15
स राजभवनप्रख्यात् तस्माद् रामनिवेशनात्।
निर्गत्य ददृशे मार्गं वसिष्ठो जनसंवृतम् ॥ २.५.१५ ॥
ਰਾਜ ਮਹਿਲ ਵਰਗੇ ਉਸ ਰਾਮ ਦੇ ਨਿਵਾਸ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲ ਕੇ ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਨੇ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਰਸਤਾ ਵੇਖਿਆ।
2.5.16
वृन्दवृन्दैरयोध्यायां राजमार्गाः समन्ततः।
बभूवुरभिसम्बाधाः कुतूहलजनैर्वृताः ॥ २.५.१६ ॥
ਅਯੋਧਿਆ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਹੀ ਰਾਹ ਹਰ ਪਾਸੇ ਟੋਲਿਆਂ ਦੇ ਟੋਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਭਰ ਕੇ ਤੰਗ ਹੋ ਗਏ, ਉਤਸੁਕ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਹੋਏ।
2.5.17
जनवृन्दोर्मिसंघर्षहर्षस्वनवृतस्तदा।
बभूव राजमार्गस्य सागरस्येव निःस्वनः ॥ २.५.१७ ॥
ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਦੇ ਟਕਰਾਅ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਦੀ ਗੂੰਜ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਸ਼ਾਹੀ ਰਾਹ ਉਸ ਵੇਲੇ ਸਮੁੰਦਰ ਦੀ ਗਰਜ ਵਾਂਗ ਹੋ ਗਿਆ।
2.5.18
सिक्तसम्मृष्टरथ्या हि तथा च वनमालिनी।
आसीदयोध्या तदहः समुच्छ्रितगृहध्वजा ॥ २.५.१८ ॥
ਉਸ ਦਿਨ ਅਯੋਧਿਆ ਦੀਆਂ ਗਲੀਆਂ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਛਿੜਕ ਕੇ ਝਾੜੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ, ਉਹ ਵਨਮਾਲਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਸੀ, ਅਤੇ ਉੱਚੇ ਘਰਾਂ ਉੱਤੇ ਝੰਡੇ ਲਹਿਰਾ ਰਹੇ ਸਨ।
2.5.19
तदा ह्ययोध्यानिलयः सस्त्रीबालाकुलो जनः।
रामाभिषेकमाकांक्षन्नाकांक्षन्नुदयं रवेः ॥ २.५.१९ ॥
ਉਸ ਵੇਲੇ ਔਰਤਾਂ ਅਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨਾਲ ਭਰੇ ਅਯੋਧਿਆ ਦੇ ਵਾਸੀ ਸੂਰਜ ਦੇ ਉਦੇ ਦੀ ਉਡੀਕ ਵਾਂਗ ਰਾਮ ਦੇ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ।
2.5.20
प्रजालंकारभूतं च जनस्यानन्दवर्धनम्।
उत्सुकोऽभूज्जनो द्रष्टुं तमयोध्यामहोत्सवम् ॥ २.५.२० ॥
ਪਰਜਾ ਦਾ ਸ਼ਿੰਗਾਰ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲੇ ਉਸ ਅਯੋਧਿਆ ਦੇ ਮਹਾਉਤਸਵ ਨੂੰ ਦੇਖਣ ਲਈ ਲੋਕ ਉਤਸੁਕ ਸਨ।
2.5.21
एवं तज्जनसम्बाधं राजमार्गं पुरोहितः।
व्यूहन्निव जनौघं तं शनै राजकुलं ययौ ॥ २.५.२१ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭੀੜ ਨਾਲ ਭਰੇ ਰਾਜਮਾਰਗ ਤੋਂ ਪੁਰੋਹਿਤ ਜਨਸਮੂਹ ਨੂੰ ਜਿਵੇਂ ਚੀਰਦੇ ਹੋਏ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਰਾਜ ਮਹਿਲ ਨੂੰ ਗਏ।
2.5.22
सिताभ्रशिखरप्रख्यं प्रासादमधिरुह्य च।
समीयाय नरेन्द्रेण शक्रेणेव बृहस्पतिः ॥ २.५.२२ ॥
ਚਿੱਟੇ ਬੱਦਲ ਦੀ ਚੋਟੀ ਵਰਗੇ ਮਹਿਲ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ, ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਮਿਲਣ ਵਾਂਗ ਉਹ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਮਿਲੇ।
2.5.23
तमागतमभिप्रेक्ष्य हित्वा राजासनं नृपः।
पप्रच्छ स्वमतं तस्मै कृतमित्यभिवेदयत् ॥ २.५.२३ ॥
ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਆਉਂਦਾ ਵੇਖ ਕੇ ਰਾਜੇ ਨੇ ਆਪਣਾ ਸਿੰਘਾਸਣ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਮੇਰੇ ਮਤ ਅਨੁਸਾਰ ਸਭ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ?"
2.5.24
तेन चैव तदा तुल्यं सहासीनाः सभासदः।
आसनेभ्यः समुत्तस्थुः पूजयन्तः पुरोहितम् ॥ २.५.२४ ॥
ਉਦੋਂ ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਬੈਠੇ ਸਭਾ-ਮੈਂਬਰ ਵੀ ਆਪਣੇ ਆਸਨਾਂ ਤੋਂ ਉੱਠ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋਏ ਅਤੇ ਪੁਰੋਹਿਤ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਕੀਤਾ।
2.5.25
गुरुणा त्वभ्यनुज्ञातो मनुजौघं विसृज्य तम्।
विवेशान्तःपुरं राजा सिंहो गिरिगुहामिव ॥ २.५.२५ ॥
ਗੁਰੂ ਦੀ ਆਗਿਆ ਲੈ ਕੇ ਰਾਜੇ ਨੇ ਉਸ ਜਨ-ਸਮੂਹ ਨੂੰ ਵਿਦਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਸ਼ੇਰ ਜਿਵੇਂ ਪਰਬਤ ਦੀ ਗੁਫਾ ਵਿੱਚ ਵੜਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਅੰਤਃਪੁਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ।
2.5.26
तदग्र्यवेषप्रमदाजनाकुलं
महेन्द्रवेश्मप्रतिमं निवेशनम्।
व्यदीपयंश्चारु विवेश पार्थिवः
शशीव तारागणसंकुलं नभः ॥ २.५.२६ ॥
ਉੱਤਮ ਪਹਿਰਾਵੇ ਵਾਲੀਆਂ ਇਸਤਰੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰੇ ਅਤੇ ਇੰਦਰ ਦੇ ਭਵਨ ਵਰਗੇ ਉਸ ਨਿਵਾਸ ਨੂੰ ਰਾਜੇ ਨੇ ਸੁੰਦਰਤਾ ਨਾਲ ਰੌਸ਼ਨ ਕਰਦਿਆਂ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ, ਜਿਵੇਂ ਤਾਰਿਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹਾਂ ਨਾਲ ਭਰੇ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਚੰਦਰਮਾ।