รามายณะของวาลมีกิ · สรรค 2.5
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.5.1
संदिश्य रामं नृपतिः श्वोभाविन्यभिषेचने।
पुरोहितं समाहूय वसिष्ठमिदमब्रवीत् ॥ २.५.१ ॥
ท้าวทศรถตรัสสั่งพระรามเรื่องพิธีอภิเษกที่จะมีขึ้นในวันพรุ่งนี้ แล้วทรงเรียกพระปุโรหิตวสิษฐมากล่าวถ้อยคำเหล่านี้
2.5.2
गच्छोपवासं काकुत्स्थं कारयाद्य तपोधन।
श्रेयसे राज्यलाभाय वध्वा सह यतव्रत ॥ २.५.२ ॥
ท่านผู้มีตบะเอ๋ย จงไปเถิด และวันนี้จงให้พระรามแห่งวงศ์กากุตสถ์อดอาหารร่วมกับพระชายา เพื่อความเจริญและการได้ครองราชย์ ท่านผู้ยึดมั่นในวัตรเอ๋ย
2.5.3
तथेति च स राजानमुक्त्वा वेदविदां वरः।
स्वयं वसिष्ठो भगवान् ययौ रामनिवेशनम् ॥ २.५.३ ॥
วสิษฐผู้ประเสริฐ ผู้รู้เวทดีที่สุด ตรัสตอบพระราชาว่า "ดีแล้ว" แล้วท่านก็เสด็จไปยังที่ประทับของพระรามด้วยพระองค์เอง
2.5.4
उपवासयितुं वीरं मन्त्रविन्मन्त्रकोविदम्।
ब्राह्मं रथवरं युक्तमास्थाय सुधृतव्रतः ॥ २.५.४ ॥
เพื่อให้พระรามผู้กล้าหาญ ผู้รู้และเชี่ยวชาญในมนตร์ ได้อดอาหาร ท่านผู้ยึดมั่นในวัตรอย่างดีได้ขึ้นรถศึกอันประเสริฐของพระพรหมที่เทียมไว้แล้ว
2.5.5
स रामभवनं प्राप्य पाण्डुराभ्रघनप्रभम्।
तिस्रः कक्ष्या रथेनैव विवेश मुनिसत्तमः ॥ २.५.५ ॥
เมื่อมาถึงที่ประทับของพระราม ซึ่งส่องประกายดุจกลุ่มเมฆขาวหนาแน่น ฤๅษีผู้ประเสริฐที่สุดก็เข้าไปผ่านลานทั้งสามชั้นด้วยรถของท่านเอง
2.5.6
तमागतमृषिं रामस्त्वरन्निव ससम्भ्रमम्।
मानयिष्यन् स मानार्हं निश्चक्राम निवेशनात् ॥ २.५.६ ॥
พระรามรีบเสด็จออกจากที่ประทับ ราวกับทรงรีบร้อนด้วยความตื่นเต้น เพื่อจะถวายเกียรติแด่ฤๅษีผู้มาถึง ตามที่ท่านควรได้รับ
2.5.7
अभ्येत्य त्वरमाणोऽथ रथाभ्याशं मनीषिणः।
ततोऽवतारयामास परिगृह्य रथात् स्वयम् ॥ २.५.७ ॥
แล้วพระรามทรงรีบเสด็จเข้าไปใกล้รถของฤๅษีผู้มีปัญญา จากนั้นทรงประคองท่านด้วยพระองค์เองและให้ท่านลงจากรถ
2.5.8
स चैनं प्रश्रितं दृष्ट्वा सम्भाष्याभिप्रसाद्य च।
प्रियार्हं हर्षयन् राममित्युवाच पुरोहितः ॥ २.५.८ ॥
พระปุโรหิตเห็นพระรามทรงนอบน้อม จึงตรัสทักทายและทำให้ทรงชื่นพระทัย แล้วกล่าวกับพระรามผู้ควรแก่ความรักใคร่ว่า
2.5.9
प्रसन्नस्ते पिता राम यत्त्वं राज्यमवाप्स्यसि।
उपवासं भवानद्य करोतु सह सीतया ॥ २.५.९ ॥
พระรามเอ๋ย พระบิดาของพระองค์ทรงพอพระทัย เพราะพระองค์กำลังจะได้ราชสมบัติ วันนี้ขอให้พระองค์อดอาหารร่วมกับพระสีดาเถิด
2.5.10
प्रातस्त्वामभिषेक्ता हि यौवराज्ये नराधिपः।
पिता दशरथः प्रीत्या ययातिं नहुषो यथा ॥ २.५.१० ॥
พรุ่งนี้เช้า พระบิดาของพระองค์ คือท้าวทศรถผู้เป็นเจ้าแห่งมนุษย์ จะทรงอภิเษกพระองค์ให้ดำรงตำแหน่งรัชทายาทด้วยความรักใคร่ ดังที่นหุษะเคยอภิเษกยยาติ
2.5.11
इत्युक्त्वा स तदा राममुपवासं यतव्रतः।
मन्त्रवत् कारयामास वैदेह्या सहितं शुचिः ॥ २.५.११ ॥
เมื่อกล่าวดังนี้แล้ว พระปุโรหิตผู้บริสุทธิ์และยึดมั่นในวัตรนั้นจึงให้พระรามอดอาหารร่วมกับพระสีดาแห่งแคว้นวิเทหะ พร้อมสวดมนตร์ตามพิธี
2.5.12
ततो यथावद् रामेण स राज्ञो गुरुरर्चितः।
अभ्यनुज्ञाप्य काकुत्स्थं ययौ रामनिवेशनात् ॥ २.५.१२ ॥
จากนั้น ครูของพระราชาผู้พระรามได้ถวายความเคารพตามสมควร ได้ลาพระรามแห่งวงศ์กากุตสถ์ แล้วเสด็จออกจากที่ประทับของพระราม
2.5.13
सुहृद्भिस्तत्र रामोऽपि सहासीनः प्रियंवदैः।
सभाजितो विवेशाथ ताननुज्ञाप्य सर्वशः ॥ २.५.१३ ॥
ที่นั่น แม้พระรามก็ประทับร่วมกับมิตรสหายผู้กล่าววาจาไพเราะ และได้รับการยกย่องจากพวกเขา แล้วทรงลาทุกคนทั่วกันก่อนจะเสด็จเข้าไปข้างใน
2.5.14
हृष्टनारीनरयुतं रामवेश्म तदा बभौ।
यथा मत्तद्विजगणं प्रफुल्लनलिनं सरः ॥ २.५.१४ ॥
ตอนนั้นที่ประทับของพระรามเต็มไปด้วยหญิงชายที่เปี่ยมด้วยความยินดี งดงามดุจสระน้ำที่มีฝูงนกเมาและดอกบัวบานสะพรั่ง
2.5.15
स राजभवनप्रख्यात् तस्माद् रामनिवेशनात्।
निर्गत्य ददृशे मार्गं वसिष्ठो जनसंवृतम् ॥ २.५.१५ ॥
ฤๅษีวสิษฐเสด็จออกจากที่ประทับของพระรามซึ่งงดงามดุจพระราชวัง แล้วเห็นถนนแออัดไปด้วยผู้คน
2.5.16
वृन्दवृन्दैरयोध्यायां राजमार्गाः समन्ततः।
बभूवुरभिसम्बाधाः कुतूहलजनैर्वृताः ॥ २.५.१६ ॥
ในกรุงอโยธยา ถนนหลวงทุกด้านแออัดคับคั่ง เต็มไปด้วยฝูงชนผู้อยากรู้อยากเห็นที่มารวมกันเป็นกลุ่มๆ
2.5.17
जनवृन्दोर्मिसंघर्षहर्षस्वनवृतस्तदा।
बभूव राजमार्गस्य सागरस्येव निःस्वनः ॥ २.५.१७ ॥
เสียงของถนนหลวงในเวลานั้นดังกึกก้องดุจเสียงมหาสมุทร ท่ามกลางคลื่นฝูงชนที่ซัดกระทบกันด้วยความยินดี
2.5.18
सिक्तसम्मृष्टरथ्या हि तथा च वनमालिनी।
आसीदयोध्या तदहः समुच्छ्रितगृहध्वजा ॥ २.५.१८ ॥
ในวันนั้น กรุงอโยธยามีถนนที่ถูกรดน้ำและกวาดจนสะอาด ประดับด้วยพวงมาลัยไม้ป่า และบ้านเรือนสูงๆ ก็มีธงสูงโบกสะบัด
2.5.19
तदा ह्ययोध्यानिलयः सस्त्रीबालाकुलो जनः।
रामाभिषेकमाकांक्षन्नाकांक्षन्नुदयं रवेः ॥ २.५.१९ ॥
ในเวลานั้น ชาวกรุงอโยธยาทั้งหญิงและเด็กต่างเฝ้ารอการอภิเษกของพระราม ดุจผู้รอคอยการขึ้นของดวงอาทิตย์
2.5.20
प्रजालंकारभूतं च जनस्यानन्दवर्धनम्।
उत्सुकोऽभूज्जनो द्रष्टुं तमयोध्यामहोत्सवम् ॥ २.५.२० ॥
ประชาชนต่างกระตือรือร้นอยากเห็นมหกรรมอันยิ่งใหญ่ของกรุงอโยธยานั้น ซึ่งเป็นเครื่องประดับของประชากรและเพิ่มความยินดีแก่ผู้คน
2.5.21
एवं तज्जनसम्बाधं राजमार्गं पुरोहितः।
व्यूहन्निव जनौघं तं शनै राजकुलं ययौ ॥ २.५.२१ ॥
ปุโรหิตผู้นั้นเดินผ่านถนนหลวงที่แออัดด้วยผู้คนเช่นนั้นอย่างช้าๆ มุ่งไปยังพระราชวัง ราวกับกำลังแหวกฝูงชนออกไป
2.5.22
सिताभ्रशिखरप्रख्यं प्रासादमधिरुह्य च।
समीयाय नरेन्द्रेण शक्रेणेव बृहस्पतिः ॥ २.५.२२ ॥
เมื่อขึ้นสู่ปราสาทที่สูงเหมือนยอดเมฆขาว ท่านได้พบกับพระราชา ดั่งพระพฤหัสบดีพบกับพระอินทร์
2.5.23
तमागतमभिप्रेक्ष्य हित्वा राजासनं नृपः।
पप्रच्छ स्वमतं तस्मै कृतमित्यभिवेदयत् ॥ २.५.२३ ॥
เมื่อเห็นท่านมาถึง พระราชาทรงละจากพระราชอาสน์ ตรัสถามว่ากิจที่พระองค์ปรารถนาได้สำเร็จแล้วหรือยัง ท่านจึงกราบทูลว่าได้ทำสำเร็จแล้ว
2.5.24
तेन चैव तदा तुल्यं सहासीनाः सभासदः।
आसनेभ्यः समुत्तस्थुः पूजयन्तः पुरोहितम् ॥ २.५.२४ ॥
ฝ่ายเหล่าสมาชิกในที่ประชุมซึ่งนั่งอยู่ด้วยกัน ก็ลุกขึ้นจากอาสนะพร้อมกับท่าน เพื่อถวายความเคารพแก่ปุโรหิต
2.5.25
गुरुणा त्वभ्यनुज्ञातो मनुजौघं विसृज्य तम्।
विवेशान्तःपुरं राजा सिंहो गिरिगुहामिव ॥ २.५.२५ ॥
เมื่อได้รับอนุญาตจากครูบาอาจารย์แล้ว พระราชาทรงส่งฝูงชนนั้นกลับไป แล้วเสด็จเข้าสู่ภายในพระราชวัง ดั่งราชสีห์เข้าสู่ถ้ำในภูเขา
2.5.26
तदग्र्यवेषप्रमदाजनाकुलं
महेन्द्रवेश्मप्रतिमं निवेशनम्।
व्यदीपयंश्चारु विवेश पार्थिवः
शशीव तारागणसंकुलं नभः ॥ २.५.२६ ॥
พระราชาเสด็จเข้าสู่ที่ประทับนั้น ซึ่งเต็มไปด้วยสตรีในอาภรณ์อันงดงามประณีต และเหมือนวิมานของพระอินทร์ ทรงส่องให้สว่างไสวงดงาม ดั่งพระจันทร์เข้าสู่ท้องฟ้าที่เต็มไปด้วยกลุ่มดาวนับไม่ถ้วน