వాల్మీకి రామాయణం · సర్గ 2.5
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.5.1
संदिश्य रामं नृपतिः श्वोभाविन्यभिषेचने।
पुरोहितं समाहूय वसिष्ठमिदमब्रवीत् ॥ २.५.१ ॥
రేపు జరగబోయే అభిషేకం గురించి రాముడికి ఆజ్ఞాపించి, రాజు పురోహితుడు వసిష్ఠుడిని పిలిచి ఇలా అన్నాడు.
2.5.2
गच्छोपवासं काकुत्स्थं कारयाद्य तपोधन।
श्रेयसे राज्यलाभाय वध्वा सह यतव्रत ॥ २.५.२ ॥
తపస్సే ధనంగా కలవారా, వెళ్లండి; ఈ రోజు కాకుత్స్థుడైన రాముని భార్యతో కలిసి ఉపవాసం చేయించండి; రాజ్యప్రాప్తి శుభానికై, దృఢవ్రతుడా.
2.5.3
तथेति च स राजानमुक्त्वा वेदविदां वरः।
स्वयं वसिष्ठो भगवान् ययौ रामनिवेशनम् ॥ २.५.३ ॥
'అలాగే' అని రాజుతో చెప్పి, వేదవేత్తలలో శ్రేష్ఠుడైన భగవాన్ వసిష్ఠుడు స్వయంగా రాముని నివాసానికి వెళ్లాడు.
2.5.4
उपवासयितुं वीरं मन्त्रविन्मन्त्रकोविदम्।
ब्राह्मं रथवरं युक्तमास्थाय सुधृतव्रतः ॥ २.५.४ ॥
మంత్రవేత్త, మంత్రవిద్యలో నిపుణుడైన వీరుడు రాముడికి ఉపవాసం చేయించడానికి, దృఢవ్రతుడు గుర్రాలు కట్టిన శ్రేష్ఠమైన దివ్య రథాన్ని అధిరోహించాడు.
2.5.5
स रामभवनं प्राप्य पाण्डुराभ्रघनप्रभम्।
तिस्रः कक्ष्या रथेनैव विवेश मुनिसत्तमः ॥ २.५.५ ॥
తెల్లని మేఘాల సమూహంలా ప్రకాశించే రాముని భవనానికి చేరి, మునిశ్రేష్ఠుడు రథంతోనే మూడు ప్రాంగణాలలోకి ప్రవేశించాడు.
2.5.6
तमागतमृषिं रामस्त्वरन्निव ससम्भ्रमम्।
मानयिष्यन् स मानार्हं निश्चक्राम निवेशनात् ॥ २.५.६ ॥
వచ్చిన ఆ ఋషిని గౌరవించడానికి, త్వరగా తొందరపడుతూ రాముడు నివాసం నుండి బయటకు వచ్చాడు.
2.5.7
अभ्येत्य त्वरमाणोऽथ रथाभ्याशं मनीषिणः।
ततोऽवतारयामास परिगृह्य रथात् स्वयम् ॥ २.५.७ ॥
అప్పుడు రాముడు త్వరగా ఆ మనీషి రథం దగ్గరకు వెళ్లి, స్వయంగా ఆయనను పట్టుకొని రథం నుండి దింపాడు.
2.5.8
स चैनं प्रश्रितं दृष्ट्वा सम्भाष्याभिप्रसाद्य च।
प्रियार्हं हर्षयन् राममित्युवाच पुरोहितः ॥ २.५.८ ॥
ఆ పురోహితుడు రాముని వినయంగా చూసి, ఆయనతో మాట్లాడి, ఆయనను సంతోషపెట్టి, ప్రియుడైన రాముని ఆనందింపజేస్తూ ఇలా అన్నాడు.
2.5.9
प्रसन्नस्ते पिता राम यत्त्वं राज्यमवाप्स्यसि।
उपवासं भवानद्य करोतु सह सीतया ॥ २.५.९ ॥
రామా, నీ తండ్రి సంతోషంగా ఉన్నారు; నీవు రాజ్యాన్ని పొందబోతున్నావు. ఈ రోజు నీవు సీతతో కలిసి ఉపవాసం ఉండు.
2.5.10
प्रातस्त्वामभिषेक्ता हि यौवराज्ये नराधिपः।
पिता दशरथः प्रीत्या ययातिं नहुषो यथा ॥ २.५.१० ॥
రేపు ఉదయం నీ తండ్రి రాజు దశరథుడు ప్రేమతో నిన్ను యువరాజ పదవిలో అభిషేకిస్తాడు, నహుషుడు యయాతిని అభిషేకించినట్లే.
2.5.11
इत्युक्त्वा स तदा राममुपवासं यतव्रतः।
मन्त्रवत् कारयामास वैदेह्या सहितं शुचिः ॥ २.५.११ ॥
ఇలా చెప్పి, ఆ పవిత్రుడు, వ్రతనిష్ఠుడు అయిన పురోహితుడు మంత్రపూర్వకంగా రాముని, వైదేహి సీతతో కలిసి ఉపవాసం చేయించాడు.
2.5.12
ततो यथावद् रामेण स राज्ञो गुरुरर्चितः।
अभ्यनुज्ञाप्य काकुत्स्थं ययौ रामनिवेशनात् ॥ २.५.१२ ॥
అప్పుడు రాముని చేత యథావిధిగా పూజింపబడిన ఆ రాజగురువు, కాకుత్స్థుడైన రాముని అనుమతి తీసుకొని రాముని నివాసం నుండి వెళ్లాడు.
2.5.13
सुहृद्भिस्तत्र रामोऽपि सहासीनः प्रियंवदैः।
सभाजितो विवेशाथ ताननुज्ञाप्य सर्वशः ॥ २.५.१३ ॥
అక్కడ ప్రియంవదులైన మిత్రులతో కూర్చుని ఉన్న రాముడు కూడా వారిచేత గౌరవింపబడి, తరువాత వారందరికీ వీడ్కోలు చెప్పి లోపలికి ప్రవేశించాడు.
2.5.14
हृष्टनारीनरयुतं रामवेश्म तदा बभौ।
यथा मत्तद्विजगणं प्रफुल्लनलिनं सरः ॥ २.५.१४ ॥
ఆనందించిన స్త్రీపురుషులతో నిండిన రామ భవనం అప్పుడు, మత్తెక్కిన పక్షిసమూహాలతో, వికసించిన కమలాలతో నిండిన సరస్సులా ప్రకాశించింది.
2.5.15
स राजभवनप्रख्यात् तस्माद् रामनिवेशनात्।
निर्गत्य ददृशे मार्गं वसिष्ठो जनसंवृतम् ॥ २.५.१५ ॥
రాజభవనంలా ఉన్న ఆ రామ నివాసం నుండి బయటకు వచ్చి వసిష్ఠుడు జనసమూహంతో నిండిన మార్గాన్ని చూశాడు.
2.5.16
वृन्दवृन्दैरयोध्यायां राजमार्गाः समन्ततः।
बभूवुरभिसम्बाधाः कुतूहलजनैर्वृताः ॥ २.५.१६ ॥
అయోధ్యలో రాజమార్గాలు అన్ని వైపులా గుంపులు గుంపులుగా జనంతో నిండిపోయి, కుతూహలంతో వచ్చిన ప్రజలతో చుట్టుముట్టబడి ఇరుకుగా మారాయి.
2.5.17
जनवृन्दोर्मिसंघर्षहर्षस्वनवृतस्तदा।
बभूव राजमार्गस्य सागरस्येव निःस्वनः ॥ २.५.१७ ॥
జనసమూహపు అలలు ఢీకొనే ఆనందధ్వనులతో చుట్టుముట్టబడిన రాజమార్గపు శబ్దం అప్పుడు సముద్ర ఘోషలా మారింది.
2.5.18
सिक्तसम्मृष्टरथ्या हि तथा च वनमालिनी।
आसीदयोध्या तदहः समुच्छ्रितगृहध्वजा ॥ २.५.१८ ॥
ఆ రోజు అయోధ్య వీధులు నీరు చల్లి శుభ్రపరచబడి, పూలమాలలతో అలంకరించబడి, ఎత్తైన ఇళ్లపై ధ్వజాలు ఎగురుతూ ఉన్నాయి.
2.5.19
तदा ह्ययोध्यानिलयः सस्त्रीबालाकुलो जनः।
रामाभिषेकमाकांक्षन्नाकांक्षन्नुदयं रवेः ॥ २.५.१९ ॥
అప్పుడు స్త్రీలు, బాలురతో నిండిన అయోధ్యా నివాసులు, సూర్యోదయాన్ని కోరుకున్నట్లు రాముని పట్టాభిషేకాన్ని ఆకాంక్షించారు.
2.5.20
प्रजालंकारभूतं च जनस्यानन्दवर्धनम्।
उत्सुकोऽभूज्जनो द्रष्टुं तमयोध्यामहोत्सवम् ॥ २.५.२० ॥
ప్రజలకు అలంకారమైనదీ, జనుల ఆనందాన్ని పెంచేదీ అయిన ఆ అయోధ్యా మహోత్సవాన్ని చూడాలని ప్రజలు ఉత్సుకతతో ఉన్నారు.
2.5.21
एवं तज्जनसम्बाधं राजमार्गं पुरोहितः।
व्यूहन्निव जनौघं तं शनै राजकुलं ययौ ॥ २.५.२१ ॥
ఇలా జనసందోహంతో నిండిన రాజమార్గం గుండా పురోహితుడు జనసమూహాన్ని చీల్చుతున్నట్లుగా నెమ్మదిగా రాజభవనానికి వెళ్ళాడు.
2.5.22
सिताभ्रशिखरप्रख्यं प्रासादमधिरुह्य च।
समीयाय नरेन्द्रेण शक्रेणेव बृहस्पतिः ॥ २.५.२२ ॥
తెల్లని మేఘశిఖరంలా ఉన్న ప్రాసాదాన్ని ఎక్కి, ఇంద్రుని వద్దకు బృహస్పతి వచ్చినట్లు ఆయన రాజును కలిశాడు.
2.5.23
तमागतमभिप्रेक्ष्य हित्वा राजासनं नृपः।
पप्रच्छ स्वमतं तस्मै कृतमित्यभिवेदयत् ॥ २.५.२३ ॥
ఆయన రావడం చూసి రాజు తన ఆసనాన్ని విడిచి, "నా సంకల్పం అమలు చేయబడిందా?" అని అడిగాడు.
2.5.24
तेन चैव तदा तुल्यं सहासीनाः सभासदः।
आसनेभ्यः समुत्तस्थुः पूजयन्तः पुरोहितम् ॥ २.५.२४ ॥
అప్పుడు ఆయనతోపాటు సభలో కూర్చున్న సభ్యులందరూ తమ ఆసనాలనుండి లేచి పురోహితుని గౌరవించారు.
2.5.25
गुरुणा त्वभ्यनुज्ञातो मनुजौघं विसृज्य तम्।
विवेशान्तःपुरं राजा सिंहो गिरिगुहामिव ॥ २.५.२५ ॥
గురువు అనుమతితో ఆ జనసమూహాన్ని పంపివేసి, రాజు సింహం పర్వత గుహలో ప్రవేశించినట్లు అంతఃపురంలో ప్రవేశించాడు.
2.5.26
तदग्र्यवेषप्रमदाजनाकुलं
महेन्द्रवेश्मप्रतिमं निवेशनम्।
व्यदीपयंश्चारु विवेश पार्थिवः
शशीव तारागणसंकुलं नभः ॥ २.५.२६ ॥
ఉత్తమ వేషధారులైన స్త్రీలతో నిండి ఇంద్రుని భవనాన్ని పోలిన ఆ నివాసాన్ని రాజు అందంగా ప్రకాశింపజేస్తూ ప్రవేశించాడు; తారాగణాలతో నిండిన ఆకాశంలో చంద్రుడు ప్రవేశించినట్లు.