ವಾಲ್ಮೀಕಿ ರಾಮಾಯಣ · ಸರ್ಗ 2.80
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.80.1
अथ भूमि प्रदेशज्ञाः सूत्र कर्म विशारदाः ।
स्व कर्म अभिरताः शूराः खनका यन्त्रकाः तथा ॥ २.८०.१ ॥
ಆಗ ಭೂಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಬಲ್ಲವರು, ಸೂತ್ರಕರ್ಮದಲ್ಲಿ ನಿಪುಣರು, ತಮ್ಮ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ಮಗ್ನರಾದ ಶೂರರು, ಅಗೆಯುವವರು ಮತ್ತು ಯಂತ್ರ ನಡೆಸುವವರು ಕೂಡ (ಮುಂದೆ ಸಾಗಿದರು).
2.80.2
कर्म अन्तिकाः स्थपतयः पुरुषा यन्त्र कोविदाः ।
तथा वर्धकयः चैव मार्गिणो वृक्ष तक्षकाः ॥ २.८०.२ ॥
ಕೆಲಸದ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಕ ಸ್ಥಪತಿಗಳು, ಯಂತ್ರ ವಿದ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ನಿಪುಣರಾದ ಪುರುಷರು, ಬಡಗಿಗಳು, ದಾರಿ ಮಾಡುವವರು ಮತ್ತು ಮರ ಕಡಿಯುವವರು (ಮುಂದೆ ಸಾಗಿದರು).
2.80.3
कूप काराः सुधा कारा वम्श कर्म कृतः तथा ।
समर्था ये च द्रष्टारः पुरतः ते प्रतस्थिरे ॥ २.८०.३ ॥
ಬಾವಿ ತೋಡುವವರು, ಸುಣ್ಣದ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವವರು, ಬಿದಿರಿನ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವವರು, ಸಮರ್ಥರಾದ ಪರಿಶೀಲಕರು ಮುಂದೆ ಸಾಗಿದರು.
2.80.4
स तु हर्षात् तम् उद्देशम् जन ओघो विपुलः प्रयान् ।
अशोभत महा वेगः सागरस्य इव पर्वणि ॥ २.८०.४ ॥
ಆ ವಿಶಾಲ ಜನಸಮೂಹ ಸಂತೋಷದಿಂದ ಆ ಗುರಿಯತ್ತ ಸಾಗುತ್ತಾ, ಹುಣ್ಣಿಮೆಯ ದಿನ ಉಕ್ಕುವ ಸಮುದ್ರದಂತೆ ಮಹಾವೇಗದಿಂದ ಶೋಭಿಸಿತು.
2.80.5
ते स्व वारम् समास्थाय वर्त्म कर्माणि कोविदाः ।
करणैः विविध उपेतैः पुरस्तात् सम्प्रतस्थिरे ॥ २.८०.५ ॥
ಅವರು ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಸರದಿಯನ್ನು ಹಿಡಿದು, ದಾರಿ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ನಿಪುಣರಾಗಿ, ನಾನಾ ಉಪಕರಣಗಳೊಂದಿಗೆ ಮುಂದೆ ಹೊರಟರು.
2.80.6
लता वल्लीः च गुल्मामः च स्थाणून् अश्मनएव च ।
जनाः ते चक्रिरे मार्गम् चिन्दन्तः विविधान् द्रुमान् ॥ २.८०.६ ॥
ಬಳ್ಳಿಗಳು, ಲತೆಗಳು, ಪೊದೆಗಳು, ಬುಡಗಳು ಮತ್ತು ಕಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಕೂಡ ಆ ಜನರು ಕಡಿದು, ನಾನಾ ಮರಗಳನ್ನು ಕತ್ತರಿಸುತ್ತಾ ದಾರಿ ಮಾಡಿದರು.
2.80.7
अवृक्षेषु च देशेषु केचित् वृक्षान् अरोपयन् ।
केचित् कुठारैः टन्कैः च दात्रैः चिन्दन् क्वचित् क्वचित् ॥ २.८०.७ ॥
ಮರಗಳಿಲ್ಲದ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವರು ಮರಗಳನ್ನು ನೆಟ್ಟರು; ಕೆಲವರು ಕೊಡಲಿ, ಉಳಿ, ಕುಡುಗೋಲುಗಳಿಂದ ಇಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿ ಕಡಿದರು.
2.80.8
अपरे वीरण स्तम्बान् बलिनो बलवत्तराः ।
विधमन्ति स्म दुर्गाणि स्थलानि च ततः ततः ॥ २.८०.८ ॥
ಇನ್ನು ಕೆಲವರು, ಅತಿ ಬಲಶಾಲಿಗಳು, ವೀರಣ ಹುಲ್ಲಿನ ಗೊಂಚಲುಗಳನ್ನು ಕಿತ್ತೆಸೆದರು; ಕಠಿಣ ಸ್ಥಳಗಳು ಮತ್ತು ಏರುತಗ್ಗಿನ ನೆಲವನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿ ಸಮತಟ್ಟು ಮಾಡಿದರು.
2.80.9
अपरे अपूरयन् कूपान् पाम्सुभिः श्वभ्रम् आयतम् ।
निम्न भागाम्स् तथा केचित् समामः चक्रुः समन्ततः ॥ २.८०.९ ॥
ಇನ್ನು ಕೆಲವರು ಮಣ್ಣಿನಿಂದ ಬಾವಿಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ವಿಶಾಲ ಗುಂಡಿಗಳನ್ನು ತುಂಬಿಸಿದರು; ಕೆಲವರು ಸುತ್ತಲಿನ ತಗ್ಗು ಭಾಗಗಳನ್ನು ಸಮತಟ್ಟು ಮಾಡಿದರು.
2.80.10
बबन्धुर् बन्धनीयामः च क्षोद्यान् सम्चुक्षुदुस् तदा ।
बिभिदुर् भेदनीयामः च ताम्स् तान् देशान् नराः तदा ॥ २.८०.१० ॥
ಆಗ ಜನರು ಕಟ್ಟಬೇಕಾದವುಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಿದರು; ಪುಡಿಮಾಡಬೇಕಾದವುಗಳನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಪುಡಿಮಾಡಿದರು; ಒಡೆಯಬೇಕಾದವುಗಳನ್ನು ಒಡೆದರು — ಆಯಾ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಆಗ.
2.80.11
अचिरेण एव कालेन परिवाहान् बहु उदकान् ।
चक्रुर् बहु विध आकारान् सागर प्रतिमान् बहून् ॥ २.८०.११ ॥
ಅಲ್ಪ ಕಾಲದಲ್ಲೇ ಅವರು ಹಲವು ಆಕಾರದ, ಅಪಾರ ನೀರು ಹೊತ್ತೊಯ್ಯುವ ಅನೇಕ ಕಾಲುವೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದರು; ಅವು ಸಾಗರದಂತಿದ್ದವು.
2.80.12
निर्जलेषु च देशेषु खानयामासुरुत्तमान् ।
उदपानान् बहुविधान् वेदिका परिमण्डितान् ॥ २.८०.१२ ॥
ನೀರಿಲ್ಲದ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಅವರು ಉತ್ತಮ ಬಾವಿಗಳನ್ನು ತೋಡಿಸಿದರು — ಹಲವು ವಿಧದವು, ವೇದಿಕೆಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತವಾದವು.
2.80.13
ससुधा कुट्टिम तलः प्रपुष्पित मही रुहः ।
मत्त उद्घुष्ट द्विज गणः पताकाभिर् अलम्कृतः ॥ २.८०.१३ ॥
ಸುಣ್ಣ ಬಳಿದ ನೆಲಗಳು, ಅರಳಿದ ಮರಗಳು ಉಳ್ಳ ಆ ದಾರಿ, ಮದಿಸಿದ ಪಕ್ಷಿಗಳ ಕಲರವದಿಂದ ಮೊಳಗುತ್ತಾ, ಧ್ವಜಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತವಾಗಿತ್ತು.
2.80.14
चन्दन उदक सम्सिक्तः नाना कुसुम भूषितः ।
बह्व् अशोभत सेनायाः पन्थाः स्वर्ग पथ उपमः ॥ २.८०.१४ ॥
ಚಂದನ ನೀರಿನಿಂದ ಸಿಂಪಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟು, ನಾನಾ ಬಗೆಯ ಹೂವುಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತವಾದ ಸೇನೆಯ ಆ ದಾರಿ, ಸ್ವರ್ಗದ ದಾರಿಯಂತೆ ಬಹಳ ಶೋಭಿಸಿತು.
2.80.15
आज्ञाप्य अथ यथा आज्ञप्ति युक्ताः ते अधिकृता नराः ।
रमणीयेषु देशेषु बहु स्वादु फलेषु च ॥ २.८०.१५ ॥
ಆಜ್ಞೆ ನೀಡಿದ ನಂತರ, ಆಜ್ಞೆಯಂತೆ ನೇಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಆ ಅಧಿಕಾರಿ ಪುರುಷರು, ರಮಣೀಯ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ, ಬಹಳ ಸಿಹಿಯಾದ ಹಣ್ಣುಗಳಿರುವೆಡೆ ನಿಯುಕ್ತರಾದರು.
2.80.16
यो निवेशः तु अभिप्रेतः भरतस्य महात्मनः ।
भूयः तम् शोभयाम् आसुर् भूषाभिर् भूषण उपमम् ॥ २.८०.१६ ॥
ಮಹಾತ್ಮ ಭರತನಿಗೆ ಬೇಕಾಗಿದ್ದ ಆ ಶಿಬಿರಸ್ಥಳವನ್ನು, ಅವರು ಮತ್ತೆ ಆಭರಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿದರು; ಅದು ಒಂದು ಆಭರಣದಂತೆ ಹೊಳೆಯಿತು.
2.80.17
नक्षत्रेषु प्रशस्तेषु मुहूर्तेषु च तद्विदः ।
निवेशम् स्थापयाम् आसुर् भरतस्य महात्मनः ॥ २.८०.१७ ॥
ಶುಭ ನಕ್ಷತ್ರಗಳಲ್ಲಿ, ಶುಭ ಮುಹೂರ್ತಗಳಲ್ಲಿ, ಅವುಗಳನ್ನು ಬಲ್ಲವರು ಮಹಾತ್ಮ ಭರತನ ಶಿಬಿರವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು.
2.80.18
बहु पाम्सु चयाः च अपि परिखा परिवारिताः ।
तन्त्र इन्द्र कील प्रतिमाः प्रतोली वर शोभिताः ॥ २.८०.१८ ॥
ಶಿಬಿರದ ಸುತ್ತ ಅನೇಕ ಮಣ್ಣಿನ ರಾಶಿಗಳು ಮತ್ತು ಕಂದಕಗಳಿದ್ದವು; ಇಂದ್ರಕೀಲದಂತಿರುವ ಕಂಬಗಳು ಮತ್ತು ಶ್ರೇಷ್ಠ ದ್ವಾರಗಳು ಅದನ್ನು ಶೋಭಿಸಿದವು.
2.80.19
प्रासाद माला सम्युक्ताः सौध प्राकार सम्वृताः ।
पताका शोभिताः सर्वे सुनिर्मित महा पथाः ॥ २.८०.१९ ॥
ಪ್ರಾಸಾದಗಳ ಸಾಲುಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ, ಮಹಡಿಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಾಕಾರಗಳಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದ, ಧ್ವಜಗಳಿಂದ ಶೋಭಿಸಿದ, ಚೆನ್ನಾಗಿ ನಿರ್ಮಿತವಾದ ಎಲ್ಲ ಮಹಾಮಾರ್ಗಗಳು.
2.80.20
विसर्पत्भिर् इव आकाशे विटन्क अग्र विमानकैः ।
समुच्च्रितैः निवेशाः ते बभुः शक्र पुर उपमाः ॥ २.८०.२० ॥
ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಹರಡುವಂತೆ ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಏರಿದ, ವಿಟಂಕ ಶಿಖರಗಳು ಮತ್ತು ವಿಮಾನಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಆ ನಿವಾಸಗಳು ಇಂದ್ರನ ನಗರದಂತೆ ಹೊಳೆದವು.
2.80.21
जाह्नवीम् तु समासाद्य विविध द्रुम काननाम् ।
शीतल अमल पानीयाम् महा मीन समाकुलाम् ॥ २.८०.२१ ॥
ವಿವಿಧ ಮರಗಳ ತೋಪುಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ, ತಂಪಾದ ಶುದ್ಧ ನೀರಿನಿಂದ ತುಂಬಿದ, ದೊಡ್ಡ ಮೀನುಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ ಜಾಹ್ನವಿಯನ್ನು ತಲುಪಿ.
2.80.22
सचन्द्र तारा गण मण्डितम् यथा ।
नभः क्षपायाम् अमलम् विराजते ।
नर इन्द्र मार्गः स तथा व्यराजत ।
क्रमेण रम्यः शुभ शिल्पि निर्मितः ॥ २.८०.२२ ॥
ಚಂದ್ರ ಮತ್ತು ನಕ್ಷತ್ರಗಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತವಾದ ರಾತ್ರಿಯ ನಿರ್ಮಲ ಆಕಾಶ ಹೊಳೆಯುವಂತೆ, ಆ ನರೇಂದ್ರ ಮಾರ್ಗ ಹೊಳೆಯಿತು; ಶುಭ ಶಿಲ್ಪಿಗಳಿಂದ ಕ್ರಮಬದ್ಧವಾಗಿ ರಮ್ಯವಾಗಿ ನಿರ್ಮಿತವಾಗಿತ್ತು.