Rāmāyaṇa Vālmīki · Sarga 2.80
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.80.1
अथ भूमि प्रदेशज्ञाः सूत्र कर्म विशारदाः ।
स्व कर्म अभिरताः शूराः खनका यन्त्रकाः तथा ॥ २.८०.१ ॥
Kemudian para ahli medan, mahir dalam seni tali ukur, para pemberani yang tekun dengan tugasnya, penggali dan operator mesin juga maju.
2.80.2
कर्म अन्तिकाः स्थपतयः पुरुषा यन्त्र कोविदाः ।
तथा वर्धकयः चैव मार्गिणो वृक्ष तक्षकाः ॥ २.८०.२ ॥
Para kepala pembangun yang mengawasi pekerjaan, orang-orang ahli mesin, tukang kayu juga, pembuat jalan dan penebang pohon maju.
2.80.3
कूप काराः सुधा कारा वम्श कर्म कृतः तथा ।
समर्था ये च द्रष्टारः पुरतः ते प्रतस्थिरे ॥ २.८०.३ ॥
Para penggali sumur, tukang kapur, pekerja bambu, dan pengawas yang cakap juga maju ke depan.
2.80.4
स तु हर्षात् तम् उद्देशम् जन ओघो विपुलः प्रयान् ।
अशोभत महा वेगः सागरस्य इव पर्वणि ॥ २.८०.४ ॥
Rombongan besar itu, melangkah dengan gembira menuju tempat itu, bersinar dengan daya yang hebat seperti samudra pada pasang bulan purnama.
2.80.5
ते स्व वारम् समास्थाय वर्त्म कर्माणि कोविदाः ।
करणैः विविध उपेतैः पुरस्तात् सम्प्रतस्थिरे ॥ २.८०.५ ॥
Mereka mengambil giliran masing-masing, mahir dalam pekerjaan jalan, dilengkapi berbagai peralatan, lalu berangkat di depan.
2.80.6
लता वल्लीः च गुल्मामः च स्थाणून् अश्मनएव च ।
जनाः ते चक्रिरे मार्गम् चिन्दन्तः विविधान् द्रुमान् ॥ २.८०.६ ॥
Tanaman merambat dan sulur, semak belukar, tunggul dan batu pun dibersihkan orang-orang itu, menebang berbagai pepohonan, dan membuat jalan.
2.80.7
अवृक्षेषु च देशेषु केचित् वृक्षान् अरोपयन् ।
केचित् कुठारैः टन्कैः च दात्रैः चिन्दन् क्वचित् क्वचित् ॥ २.८०.७ ॥
Di daerah tanpa pohon, sebagian menanam pohon, sementara yang lain menebang di sana-sini dengan kapak, pahat, dan sabit.
2.80.8
अपरे वीरण स्तम्बान् बलिनो बलवत्तराः ।
विधमन्ति स्म दुर्गाणि स्थलानि च ततः ततः ॥ २.८०.८ ॥
Yang lain, yang sangat kuat, mencabut rumpun rumput vīraṇa dan meratakan tempat-tempat sulit serta tanah yang tidak rata di sana-sini.
2.80.9
अपरे अपूरयन् कूपान् पाम्सुभिः श्वभ्रम् आयतम् ।
निम्न भागाम्स् तथा केचित् समामः चक्रुः समन्ततः ॥ २.८०.९ ॥
Yang lain menimbun sumur dan lubang-lubang yang luas dengan tanah, dan sebagian meratakan bagian-bagian yang rendah di sekeliling.
2.80.10
बबन्धुर् बन्धनीयामः च क्षोद्यान् सम्चुक्षुदुस् तदा ।
बिभिदुर् भेदनीयामः च ताम्स् तान् देशान् नराः तदा ॥ २.८०.१० ॥
Maka orang-orang mengikat apa yang harus diikat, menghancurkan sepenuhnya apa yang harus dihancurkan, dan memecah apa yang harus dipecah — di setiap daerah itu saat itu.
2.80.11
अचिरेण एव कालेन परिवाहान् बहु उदकान् ।
चक्रुर् बहु विध आकारान् सागर प्रतिमान् बहून् ॥ २.८०.११ ॥
Dalam waktu yang sangat singkat mereka membuat banyak saluran air berbagai bentuk yang membawa banyak air, seperti lautan.
2.80.12
निर्जलेषु च देशेषु खानयामासुरुत्तमान् ।
उदपानान् बहुविधान् वेदिका परिमण्डितान् ॥ २.८०.१२ ॥
Di daerah tanpa air mereka menggali sumur-sumur yang baik dari berbagai jenis, dihiasi dengan pelataran (vedikā).
2.80.13
ससुधा कुट्टिम तलः प्रपुष्पित मही रुहः ।
मत्त उद्घुष्ट द्विज गणः पताकाभिर् अलम्कृतः ॥ २.८०.१३ ॥
Jalan itu, dengan lantai berplester dan pepohonan berbunga, bergema oleh kicau burung-burung yang mabuk, dan dihiasi panji-panji.
2.80.14
चन्दन उदक सम्सिक्तः नाना कुसुम भूषितः ।
बह्व् अशोभत सेनायाः पन्थाः स्वर्ग पथ उपमः ॥ २.८०.१४ ॥
Dipercik air cendana dan dihiasi aneka bunga, jalan pasukan bersinar begitu indah, seperti jalan menuju surga.
2.80.15
आज्ञाप्य अथ यथा आज्ञप्ति युक्ताः ते अधिकृता नराः ।
रमणीयेषु देशेषु बहु स्वादु फलेषु च ॥ २.८०.१५ ॥
Setelah memberi perintah, para pejabat yang ditunjuk sesuai perintah itu ditempatkan di tempat-tempat yang indah dan kaya buah-buahan manis.
2.80.16
यो निवेशः तु अभिप्रेतः भरतस्य महात्मनः ।
भूयः तम् शोभयाम् आसुर् भूषाभिर् भूषण उपमम् ॥ २.८०.१६ ॥
Tempat perkemahan yang dikehendaki Bharata yang agung itu mereka hias kembali dengan perhiasan, dan ia bersinar seperti perhiasan itu sendiri.
2.80.17
नक्षत्रेषु प्रशस्तेषु मुहूर्तेषु च तद्विदः ।
निवेशम् स्थापयाम् आसुर् भरतस्य महात्मनः ॥ २.८०.१७ ॥
Pada rasi bintang yang baik dan saat-saat yang membawa keberuntungan, orang-orang yang mengetahuinya mendirikan perkemahan Bharata yang agung.
2.80.18
बहु पाम्सु चयाः च अपि परिखा परिवारिताः ।
तन्त्र इन्द्र कील प्रतिमाः प्रतोली वर शोभिताः ॥ २.८०.१८ ॥
Di sekeliling perkemahan terdapat banyak timbunan tanah dan parit; tiang-tiang yang menyerupai pasak Indra dan gerbang-gerbang yang indah menghiasinya.
2.80.19
प्रासाद माला सम्युक्ताः सौध प्राकार सम्वृताः ।
पताका शोभिताः सर्वे सुनिर्मित महा पथाः ॥ २.८०.१९ ॥
Semua jalan besar, dihubungkan oleh deretan istana, dikelilingi teras dan benteng, dihiasi panji-panji, dan dibangun dengan baik.
2.80.20
विसर्पत्भिर् इव आकाशे विटन्क अग्र विमानकैः ।
समुच्च्रितैः निवेशाः ते बभुः शक्र पुर उपमाः ॥ २.८०.२० ॥
Tempat-tempat tinggal itu, menjulang tinggi seolah menyebar ke angkasa, dengan ujung-ujung balok dan paviliunnya, bersinar seperti kota Śakra.
2.80.21
जाह्नवीम् तु समासाद्य विविध द्रुम काननाम् ।
शीतल अमल पानीयाम् महा मीन समाकुलाम् ॥ २.८०.२१ ॥
Setelah sampai di Jāhnavī, dengan rimbun berbagai hutan pepohonan, airnya sejuk dan jernih, penuh dengan ikan-ikan besar.
2.80.22
सचन्द्र तारा गण मण्डितम् यथा ।
नभः क्षपायाम् अमलम् विराजते ।
नर इन्द्र मार्गः स तथा व्यराजत ।
क्रमेण रम्यः शुभ शिल्पि निर्मितः ॥ २.८०.२२ ॥
Sebagaimana langit malam yang jernih, dihiasi bulan dan gugusan bintang, bersinar, demikian pula jalan raja itu bersinar, indah dalam tataannya, dibangun oleh para perajin yang terampil.