ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣ · ସର୍ଗ 2.80
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.80.1
अथ भूमि प्रदेशज्ञाः सूत्र कर्म विशारदाः ।
स्व कर्म अभिरताः शूराः खनका यन्त्रकाः तथा ॥ २.८०.१ ॥
ଏବେ ଭୂମିର ପ୍ରଦେଶ ଜାଣିଥିବା, ସୂତ୍ରକର୍ମରେ ନିପୁଣ, ନିଜ କାମରେ ମଗ୍ନ ଶୂରମାନେ, ଖୋଳିବା ଲୋକମାନେ ଓ ଯନ୍ତ୍ରଚାଳକମାନେ ମଧ୍ୟ (ଆଗକୁ ଗଲେ)।
2.80.2
कर्म अन्तिकाः स्थपतयः पुरुषा यन्त्र कोविदाः ।
तथा वर्धकयः चैव मार्गिणो वृक्ष तक्षकाः ॥ २.८०.२ ॥
କାମର ତଦାରଖକାରୀ ସ୍ଥପତିମାନେ, ଯନ୍ତ୍ରବିଦ୍ୟାରେ ନିପୁଣ ପୁରୁଷମାନେ, ବଢ଼େଇମାନେ, ରାସ୍ତା ତିଆରିକାରୀ ଓ ଗଛ କାଟନ୍ତ ଲୋକମାନେ (ଆଗକୁ ଗଲେ)।
2.80.3
कूप काराः सुधा कारा वम्श कर्म कृतः तथा ।
समर्था ये च द्रष्टारः पुरतः ते प्रतस्थिरे ॥ २.८०.३ ॥
କୂଅ ଖୋଳନ୍ତ ଲୋକମାନେ, ଚୂନ କାମ କରନ୍ତ ଲୋକମାନେ, ବାଉଁଶ କାମ କରନ୍ତ ଲୋକମାନେ ଓ ସମର୍ଥ ନିରୀକ୍ଷକମାନେ ଆଗକୁ ଗଲେ।
2.80.4
स तु हर्षात् तम् उद्देशम् जन ओघो विपुलः प्रयान् ।
अशोभत महा वेगः सागरस्य इव पर्वणि ॥ २.८०.४ ॥
ଆନନ୍ଦରେ ସେହି ସ୍ଥାନ ଆଡ଼କୁ ଯାଉଥିବା ସେହି ବିଶାଳ ଜନସମୂହ ପୂର୍ଣ୍ଣିମାର ଜୁଆରରେ ଉଛୁଳୁଥିବା ସମୁଦ୍ର ପରି ମହାବେଗରେ ଶୋଭିତ ହେଲା।
2.80.5
ते स्व वारम् समास्थाय वर्त्म कर्माणि कोविदाः ।
करणैः विविध उपेतैः पुरस्तात् सम्प्रतस्थिरे ॥ २.८०.५ ॥
ସେମାନେ ନିଜ ପାଳି ନେଇ, ପଥନିର୍ମାଣ କାମରେ ନିପୁଣ ହୋଇ, ନାନା ଉପକରଣ ସହ ଆଗକୁ ଗଲେ।
2.80.6
लता वल्लीः च गुल्मामः च स्थाणून् अश्मनएव च ।
जनाः ते चक्रिरे मार्गम् चिन्दन्तः विविधान् द्रुमान् ॥ २.८०.६ ॥
ଲତା, ବଲ୍ଲୀ, ଝୋପ, ଠୁଙ୍ଗା ଓ ପଥର ମଧ୍ୟ ସେହି ଲୋକମାନେ କାଟି, ନାନା ଗଛ ଛେଦି ପଥ ପ୍ରସ୍ତୁତ କଲେ।
2.80.7
अवृक्षेषु च देशेषु केचित् वृक्षान् अरोपयन् ।
केचित् कुठारैः टन्कैः च दात्रैः चिन्दन् क्वचित् क्वचित् ॥ २.८०.७ ॥
ଗଛ ନ ଥିବା ଅଞ୍ଚଳରେ କେହି କେହି ଗଛ ରୋପିଲେ; କେହି କୁରା, ଟଙ୍କା ଓ ଦାତ୍ରରେ ଏଠାସେଠି କାଟିଲେ।
2.80.8
अपरे वीरण स्तम्बान् बलिनो बलवत्तराः ।
विधमन्ति स्म दुर्गाणि स्थलानि च ततः ततः ॥ २.८०.८ ॥
ଅନ୍ୟମାନେ, ଅତି ବଳବାନ ଲୋକେ, ବୀରଣ ଘାସର ଗୁଚ୍ଛ ଉପାଡ଼ି ପକାଇଲେ; କଠିନ ସ୍ଥାନ ଓ ଉଚ୍ଚନୀଚ ଭୂମି ଏଠାସେଠି ସମତଳ କଲେ।
2.80.9
अपरे अपूरयन् कूपान् पाम्सुभिः श्वभ्रम् आयतम् ।
निम्न भागाम्स् तथा केचित् समामः चक्रुः समन्ततः ॥ २.८०.९ ॥
ଅନ୍ୟମାନେ ମାଟିରେ କୂଅ ଓ ବିସ୍ତୃତ ଗର୍ତ୍ତ ପୂରାଇଲେ; କେହି କେହି ଚାରିପାଖର ନିମ୍ନ ଭାଗକୁ ସମତଳ କଲେ।
2.80.10
बबन्धुर् बन्धनीयामः च क्षोद्यान् सम्चुक्षुदुस् तदा ।
बिभिदुर् भेदनीयामः च ताम्स् तान् देशान् नराः तदा ॥ २.८०.१० ॥
ସେତେବେଳେ ଲୋକମାନେ ଯାହା ବାନ୍ଧିବାର ତାହା ବାନ୍ଧିଲେ, ଯାହା ଚୂରମାର କରିବାର ତାହା ଭଲ ଭାବେ ଚୂରମାର କଲେ, ଯାହା ଭାଙ୍ଗିବାର ତାହା ଭାଙ୍ଗିଲେ — ସେହି ସେହି ଅଞ୍ଚଳରେ ସେତେବେଳେ।
2.80.11
अचिरेण एव कालेन परिवाहान् बहु उदकान् ।
चक्रुर् बहु विध आकारान् सागर प्रतिमान् बहून् ॥ २.८०.११ ॥
ଅଳ୍ପ ସମୟ ମଧ୍ୟରେ ସେମାନେ ବିଭିନ୍ନ ଆକୃତିର, ବହୁ ଜଳ ବହନକାରୀ ଅନେକ ଜଳପଥ ନିର୍ମାଣ କଲେ; ସେଗୁଡ଼ିକ ସାଗର ପରି ଥିଲା।
2.80.12
निर्जलेषु च देशेषु खानयामासुरुत्तमान् ।
उदपानान् बहुविधान् वेदिका परिमण्डितान् ॥ २.८०.१२ ॥
ଜଳହୀନ ଅଞ୍ଚଳରେ ସେମାନେ ଉତ୍ତମ କୂଅ ଖୋଳାଇଲେ — ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର, ବେଦୀରେ ସୁସଜ୍ଜିତ।
2.80.13
ससुधा कुट्टिम तलः प्रपुष्पित मही रुहः ।
मत्त उद्घुष्ट द्विज गणः पताकाभिर् अलम्कृतः ॥ २.८०.१३ ॥
ଚୂନରେ ଲିପା ଚଟାଣ ଓ ଫୁଲିଥିବା ଗଛଯୁକ୍ତ ସେ ପଥ, ମତ୍ତ ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କ କଳରବରେ ମୁଖରିତ, ପତାକାରେ ସୁଶୋଭିତ ଥିଲା।
2.80.14
चन्दन उदक सम्सिक्तः नाना कुसुम भूषितः ।
बह्व् अशोभत सेनायाः पन्थाः स्वर्ग पथ उपमः ॥ २.८०.१४ ॥
ଚନ୍ଦନ ଜଳରେ ସିଞ୍ଚିତ ଓ ନାନା ପ୍ରକାର ଫୁଲରେ ସଜ୍ଜିତ ସେନାର ସେ ପଥ, ସ୍ୱର୍ଗପଥ ପରି ଅତ୍ୟନ୍ତ ଶୋଭା ପାଉଥିଲା।
2.80.15
आज्ञाप्य अथ यथा आज्ञप्ति युक्ताः ते अधिकृता नराः ।
रमणीयेषु देशेषु बहु स्वादु फलेषु च ॥ २.८०.१५ ॥
ଆଜ୍ଞା ଦେଇ, ପରେ ଆଜ୍ଞା ଅନୁସାରେ ନିଯୁକ୍ତ ସେହି ଅଧିକାରୀ ମାନେ ରମଣୀୟ ସ୍ଥାନରେ, ଯେଉଁଠି ବହୁ ମଧୁର ଫଳ ଥିଲା, ନିଯୁକ୍ତ ହେଲେ।
2.80.16
यो निवेशः तु अभिप्रेतः भरतस्य महात्मनः ।
भूयः तम् शोभयाम् आसुर् भूषाभिर् भूषण उपमम् ॥ २.८०.१६ ॥
ମହାତ୍ମା ଭରତଙ୍କ ପାଇଁ ଅଭିପ୍ରେତ ସେହି ଶିବିର-ସ୍ଥାନକୁ ସେମାନେ ପୁଣି ଅଳଙ୍କାରରେ ସଜାଇଲେ; ତାହା ଯେପରି ଏକ ଅଳଙ୍କାର ପରି ଶୋଭିଲା।
2.80.17
नक्षत्रेषु प्रशस्तेषु मुहूर्तेषु च तद्विदः ।
निवेशम् स्थापयाम् आसुर् भरतस्य महात्मनः ॥ २.८०.१७ ॥
ଶୁଭ ନକ୍ଷତ୍ରରେ ଓ ଶୁଭ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ, ସେସବୁ ଜାଣିଥିବା ଲୋକେ ମହାତ୍ମା ଭରତଙ୍କ ଶିବିର ସ୍ଥାପନ କଲେ।
2.80.18
बहु पाम्सु चयाः च अपि परिखा परिवारिताः ।
तन्त्र इन्द्र कील प्रतिमाः प्रतोली वर शोभिताः ॥ २.८०.१८ ॥
ଶିବିରକୁ ଘେରି ବହୁ ମାଟିଗଦା ଓ ଖାଇ ଥିଲା; ଇନ୍ଦ୍ରକୀଳ ପରି ସ୍ତମ୍ଭ ଓ ଉତ୍ତମ ଦ୍ୱାର ଏହାକୁ ଶୋଭିତ କରୁଥିଲା।
2.80.19
प्रासाद माला सम्युक्ताः सौध प्राकार सम्वृताः ।
पताका शोभिताः सर्वे सुनिर्मित महा पथाः ॥ २.८०.१९ ॥
ପ୍ରାସାଦ ପଂକ୍ତିରେ ଯୁକ୍ତ, ସୌଧ ଓ ପ୍ରାକାରରେ ବେଷ୍ଟିତ, ପତାକାରେ ଶୋଭିତ, ସୁନିର୍ମିତ ସମସ୍ତ ମହାପଥ।
2.80.20
विसर्पत्भिर् इव आकाशे विटन्क अग्र विमानकैः ।
समुच्च्रितैः निवेशाः ते बभुः शक्र पुर उपमाः ॥ २.८०.२० ॥
ଆକାଶରେ ପ୍ରସାରିତ ପରି ଉଚ୍ଚ ଉଠିଥିବା, ବିଟଙ୍କାଗ୍ର ଓ ବିମାନ ସହିତ ଯୁକ୍ତ ସେହି ନିବାସମାନେ ଇନ୍ଦ୍ରନଗରୀ ସମାନ ଶୋଭିଲେ।
2.80.21
जाह्नवीम् तु समासाद्य विविध द्रुम काननाम् ।
शीतल अमल पानीयाम् महा मीन समाकुलाम् ॥ २.८०.२१ ॥
ବିବିଧ ବୃକ୍ଷ ବନରେ ଶୋଭିତ, ଶୀତଳ ଓ ନିର୍ମଳ ଜଳରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ବଡ଼ ମାଛରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ଜାହ୍ନବୀକୁ ପହଞ୍ଚି।
2.80.22
सचन्द्र तारा गण मण्डितम् यथा ।
नभः क्षपायाम् अमलम् विराजते ।
नर इन्द्र मार्गः स तथा व्यराजत ।
क्रमेण रम्यः शुभ शिल्पि निर्मितः ॥ २.८०.२२ ॥
ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ତାରାଗଣରେ ଶୋଭିତ ନିର୍ମଳ ରାତ୍ରି ଆକାଶ ଯେପରି ଝଲମଲ କରେ, ସେହିପରି ସେ ନରେନ୍ଦ୍ରମାର୍ଗ ଶୋଭିଲା; ଶୁଭ ଶିଳ୍ପୀମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କ୍ରମେ ରମଣୀୟ ଭାବେ ନିର୍ମିତ।