వాల్మీకి రామాయణం · సర్గ 2.80
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.80.1
अथ भूमि प्रदेशज्ञाः सूत्र कर्म विशारदाः ।
स्व कर्म अभिरताः शूराः खनका यन्त्रकाः तथा ॥ २.८०.१ ॥
అప్పుడు భూభాగాన్ని తెలిసినవారు, సూత్ర కర్మలో నిపుణులు, తమ పనిలో నిమగ్నులైన శూరులు, త్రవ్వేవారు, యంత్రాలు నడిపేవారు కూడా (ముందుకు సాగారు).
2.80.2
कर्म अन्तिकाः स्थपतयः पुरुषा यन्त्र कोविदाः ।
तथा वर्धकयः चैव मार्गिणो वृक्ष तक्षकाः ॥ २.८०.२ ॥
పని పర్యవేక్షకులైన స్థపతులు, యంత్రాలలో నిపుణులైన పురుషులు, వడ్రంగులు, దారి వేసేవారు, చెట్లు నరికేవారు కూడా (ముందుకు సాగారు).
2.80.3
कूप काराः सुधा कारा वम्श कर्म कृतः तथा ।
समर्था ये च द्रष्टारः पुरतः ते प्रतस्थिरे ॥ २.८०.३ ॥
బావులు తవ్వేవారు, సున్నం పూత పనివారు, వెదురు పని చేసేవారు, సమర్థులైన పరిశీలకులు కూడా ముందుకు సాగారు.
2.80.4
स तु हर्षात् तम् उद्देशम् जन ओघो विपुलः प्रयान् ।
अशोभत महा वेगः सागरस्य इव पर्वणि ॥ २.८०.४ ॥
ఆ విశాలమైన జనసమూహం ఆనందంతో ఆ గమ్యం వైపు వెళ్తూ, పౌర్ణమి నాటి సముద్రంలా గొప్ప వేగంతో ప్రకాశించింది.
2.80.5
ते स्व वारम् समास्थाय वर्त्म कर्माणि कोविदाः ।
करणैः विविध उपेतैः पुरस्तात् सम्प्रतस्थिरे ॥ २.८०.५ ॥
వారు తమ వంతు చేరుకుని, దారి పనిలో నిపుణులై, రకరకాల పనిముట్లతో ముందుకు బయలుదేరారు.
2.80.6
लता वल्लीः च गुल्मामः च स्थाणून् अश्मनएव च ।
जनाः ते चक्रिरे मार्गम् चिन्दन्तः विविधान् द्रुमान् ॥ २.८०.६ ॥
తీగలు, లతలు, పొదలు, మొండి చెట్లు, రాళ్ళు కూడా ఆ జనులు తొలగిస్తూ, రకరకాల చెట్లను నరుకుతూ దారి చేశారు.
2.80.7
अवृक्षेषु च देशेषु केचित् वृक्षान् अरोपयन् ।
केचित् कुठारैः टन्कैः च दात्रैः चिन्दन् क्वचित् क्वचित् ॥ २.८०.७ ॥
చెట్లు లేని ప్రదేశాలలో కొందరు చెట్లను నాటారు; కొందరు గొడ్డళ్లు, ఉలులు, కొడవళ్లతో అక్కడక్కడ నరికారు.
2.80.8
अपरे वीरण स्तम्बान् बलिनो बलवत्तराः ।
विधमन्ति स्म दुर्गाणि स्थलानि च ततः ततः ॥ २.८०.८ ॥
మరికొందరు, అత్యంత బలవంతులు, వీరణ గడ్డి గుబ్బలను పెకలించివేశారు; కఠిన ప్రదేశాలను, ఎగుడుదిగుడు నేలలను అక్కడక్కడ చదును చేశారు.
2.80.9
अपरे अपूरयन् कूपान् पाम्सुभिः श्वभ्रम् आयतम् ।
निम्न भागाम्स् तथा केचित् समामः चक्रुः समन्ततः ॥ २.८०.९ ॥
మరికొందరు మట్టితో బావులను, విశాలమైన గుంతలను పూడ్చారు; కొందరు చుట్టుపక్కల పల్లపు ప్రదేశాలను సమానం చేశారు.
2.80.10
बबन्धुर् बन्धनीयामः च क्षोद्यान् सम्चुक्षुदुस् तदा ।
बिभिदुर् भेदनीयामः च ताम्स् तान् देशान् नराः तदा ॥ २.८०.१० ॥
అప్పుడు మనుషులు కట్టవలసినవి కట్టారు; చితకాల్సినవాటిని పూర్తిగా చితకగొట్టారు; పగలగొట్టాల్సినవాటిని పగలగొట్టారు — ఆయా ప్రదేశాలలో అప్పుడు.
2.80.11
अचिरेण एव कालेन परिवाहान् बहु उदकान् ।
चक्रुर् बहु विध आकारान् सागर प्रतिमान् बहून् ॥ २.८०.११ ॥
కొద్ది కాలంలోనే వారు అనేక ఆకారాల్లో, ఎక్కువ నీటిని మోసే అనేక నీటి కాలువలను నిర్మించారు; అవి సముద్రంలా ఉండేవి.
2.80.12
निर्जलेषु च देशेषु खानयामासुरुत्तमान् ।
उदपानान् बहुविधान् वेदिका परिमण्डितान् ॥ २.८०.१२ ॥
నీరు లేని ప్రదేశాలలో వారు ఉత్తమమైన బావులను తవ్వించారు — అనేక రకాలవి, వేదికలతో అలంకరించబడినవి.
2.80.13
ससुधा कुट्टिम तलः प्रपुष्पित मही रुहः ।
मत्त उद्घुष्ट द्विज गणः पताकाभिर् अलम्कृतः ॥ २.८०.१३ ॥
సున్నం పూసిన నేలలు, వికసించిన చెట్లు కలిగి, మదించిన పక్షుల సమూహాల ధ్వనితో మారుమోగుతూ, పతాకలతో అలంకరించబడి ఉండెను.
2.80.14
चन्दन उदक सम्सिक्तः नाना कुसुम भूषितः ।
बह्व् अशोभत सेनायाः पन्थाः स्वर्ग पथ उपमः ॥ २.८०.१४ ॥
చందన జలంతో చల్లబడి, నానా విధ పుష్పాలతో అలంకరించబడిన ఆ సేన మార్గం, స్వర్గమార్గంలా ఎంతో శోభించింది.
2.80.15
आज्ञाप्य अथ यथा आज्ञप्ति युक्ताः ते अधिकृता नराः ।
रमणीयेषु देशेषु बहु स्वादु फलेषु च ॥ २.८०.१५ ॥
ఆజ్ఞాపించిన తరువాత, ఆజ్ఞానుసారం నియమించబడిన ఆ అధికారులు, మధురమైన ఫలాలు కలిగిన రమణీయ ప్రదేశాలలో నియోగించబడిరి.
2.80.16
यो निवेशः तु अभिप्रेतः भरतस्य महात्मनः ।
भूयः तम् शोभयाम् आसुर् भूषाभिर् भूषण उपमम् ॥ २.८०.१६ ॥
మహాత్ముడైన భరతునికి అభీష్టమైన ఆ శిబిర స్థలాన్ని, వారు మళ్ళీ ఆభరణాలతో అలంకరించిరి; అది ఒక ఆభరణంలా ప్రకాశించింది.
2.80.17
नक्षत्रेषु प्रशस्तेषु मुहूर्तेषु च तद्विदः ।
निवेशम् स्थापयाम् आसुर् भरतस्य महात्मनः ॥ २.८०.१७ ॥
శుభ నక్షత్రాలలో, శుభ ముహూర్తాలలో, వాటిని తెలిసినవారు మహాత్ముడైన భరతుని శిబిరాన్ని స్థాపించిరి.
2.80.18
बहु पाम्सु चयाः च अपि परिखा परिवारिताः ।
तन्त्र इन्द्र कील प्रतिमाः प्रतोली वर शोभिताः ॥ २.८०.१८ ॥
శిబిరాన్ని చుట్టూ అనేక మట్టి దిబ్బలు, కందకాలు ఉండెను; ఇంద్రకీలాల వంటి స్తంభాలు, శ్రేష్ఠమైన ద్వారాలు దానిని శోభింపజేసెను.
2.80.19
प्रासाद माला सम्युक्ताः सौध प्राकार सम्वृताः ।
पताका शोभिताः सर्वे सुनिर्मित महा पथाः ॥ २.८०.१९ ॥
ప్రాసాదాల వరుసలతో కూడినవి, భవనాలు మరియు ప్రాకారాలతో చుట్టబడినవి, పతాకలతో శోభించినవి, చక్కగా నిర్మించబడిన అన్ని మహాపథాలు.
2.80.20
विसर्पत्भिर् इव आकाशे विटन्क अग्र विमानकैः ।
समुच्च्रितैः निवेशाः ते बभुः शक्र पुर उपमाः ॥ २.८०.२० ॥
ఆకాశంలోకి విస్తరిస్తున్నట్లుగా ఎత్తుగా లేచిన, విటంకాగ్రాలు మరియు విమానాలతో కూడిన ఆ నివాసాలు ఇంద్రపురికి సమానంగా ప్రకాశించాయి.
2.80.21
जाह्नवीम् तु समासाद्य विविध द्रुम काननाम् ।
शीतल अमल पानीयाम् महा मीन समाकुलाम् ॥ २.८०.२१ ॥
అనేక వృక్షాల వనాలతో కూడిన, శీతలమైన నిర్మలమైన జలాలు కలిగిన, పెద్ద చేపలతో నిండిన జాహ్నవిని చేరి.
2.80.22
सचन्द्र तारा गण मण्डितम् यथा ।
नभः क्षपायाम् अमलम् विराजते ।
नर इन्द्र मार्गः स तथा व्यराजत ।
क्रमेण रम्यः शुभ शिल्पि निर्मितः ॥ २.८०.२२ ॥
చంద్రుడు, తారాగణంతో అలంకరించబడిన రాత్రి ఆకాశం నిర్మలంగా ప్రకాశించినట్లు, ఆ నరేంద్ర మార్గం అలాగే ప్రకాశించింది; శుభ శిల్పులచే క్రమంగా రమణీయంగా నిర్మించబడింది.