വാല്മീകി രാമായണം · സർഗം 2.80
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.80.1
अथ भूमि प्रदेशज्ञाः सूत्र कर्म विशारदाः ।
स्व कर्म अभिरताः शूराः खनका यन्त्रकाः तथा ॥ २.८०.१ ॥
അനന്തരം ഭൂമിയുടെ സ്വഭാവം അറിയുന്നവരും, അളവുനൂൽ പ്രയോഗത്തിൽ വിദഗ്ധരും, സ്വന്തം ജോലിയിൽ മുഴുകിയ ശൂരന്മാരും, കുഴിക്കുന്നവരും, യന്ത്രങ്ങൾ പ്രവർത്തിപ്പിക്കുന്നവരും (മുന്നോട്ടു പോയി).
2.80.2
कर्म अन्तिकाः स्थपतयः पुरुषा यन्त्र कोविदाः ।
तथा वर्धकयः चैव मार्गिणो वृक्ष तक्षकाः ॥ २.८०.२ ॥
പണിയുടെ മേൽനോട്ടക്കാരായ സ്ഥപതികളും, യന്ത്രവിദ്യയിൽ വിദഗ്ധരായ പുരുഷന്മാരും, ആശാരിമാരും, വഴി വെട്ടുന്നവരും, മരം മുറിക്കുന്നവരും (മുന്നോട്ടു പോയി).
2.80.3
कूप काराः सुधा कारा वम्श कर्म कृतः तथा ।
समर्था ये च द्रष्टारः पुरतः ते प्रतस्थिरे ॥ २.८०.३ ॥
കിണർ കുഴിക്കുന്നവരും, കുമ്മായം പൂശുന്നവരും, മുള കൊണ്ടുള്ള പണി ചെയ്യുന്നവരും, കഴിവുള്ള പരിശോധകരും മുന്നോട്ടു പോയി.
2.80.4
स तु हर्षात् तम् उद्देशम् जन ओघो विपुलः प्रयान् ।
अशोभत महा वेगः सागरस्य इव पर्वणि ॥ २.८०.४ ॥
ആ വിപുലമായ ജനപ്രവാഹം സന്തോഷത്തോടെ ആ ലക്ഷ്യത്തിലേക്ക് പോകുമ്പോൾ, പൗർണമിയിലെ കടൽ പോലെ മഹാവേഗത്തോടെ ശോഭിച്ചു.
2.80.5
ते स्व वारम् समास्थाय वर्त्म कर्माणि कोविदाः ।
करणैः विविध उपेतैः पुरस्तात् सम्प्रतस्थिरे ॥ २.८०.५ ॥
അവർ തങ്ങളുടെ ഊഴമനുസരിച്ച്, വഴിപ്പണിയിൽ വിദഗ്ധരായി, പലതരം ഉപകരണങ്ങളോടെ മുന്നോട്ടു പുറപ്പെട്ടു.
2.80.6
लता वल्लीः च गुल्मामः च स्थाणून् अश्मनएव च ।
जनाः ते चक्रिरे मार्गम् चिन्दन्तः विविधान् द्रुमान् ॥ २.८०.६ ॥
വള്ളികളും, ലതകളും, കുറ്റിച്ചെടികളും, തടികുറ്റികളും, കല്ലുകളും ആ ജനങ്ങൾ വെട്ടിമാറ്റി, പലതരം മരങ്ങൾ മുറിച്ചുകൊണ്ട് വഴിയുണ്ടാക്കി.
2.80.7
अवृक्षेषु च देशेषु केचित् वृक्षान् अरोपयन् ।
केचित् कुठारैः टन्कैः च दात्रैः चिन्दन् क्वचित् क्वचित् ॥ २.८०.७ ॥
മരങ്ങളില്ലാത്ത പ്രദേശങ്ങളിൽ ചിലർ മരങ്ങൾ നട്ടു; ചിലർ കോടാലി, ഉളി, അരിവാൾ എന്നിവകൊണ്ട് ഇവിടെയും അവിടെയും വെട്ടിമാറ്റി.
2.80.8
अपरे वीरण स्तम्बान् बलिनो बलवत्तराः ।
विधमन्ति स्म दुर्गाणि स्थलानि च ततः ततः ॥ २.८०.८ ॥
മറ്റു ചിലർ, അത്യന്തം ബലവാന്മാർ, വീരണപ്പുല്ലിൻ കൂട്ടങ്ങൾ പറിച്ചെറിഞ്ഞു; ദുർഘടസ്ഥലങ്ങളും ഉയർന്നും താഴ്ന്നുമുള്ള നിലങ്ങളും ഇവിടെയും അവിടെയും നിരപ്പാക്കി.
2.80.9
अपरे अपूरयन् कूपान् पाम्सुभिः श्वभ्रम् आयतम् ।
निम्न भागाम्स् तथा केचित् समामः चक्रुः समन्ततः ॥ २.८०.९ ॥
മറ്റു ചിലർ മണ്ണുകൊണ്ട് കിണറുകളും വിശാലമായ കുഴികളും നികത്തി; ചിലർ ചുറ്റുമുള്ള താഴ്ന്ന ഭാഗങ്ങൾ നിരപ്പാക്കി.
2.80.10
बबन्धुर् बन्धनीयामः च क्षोद्यान् सम्चुक्षुदुस् तदा ।
बिभिदुर् भेदनीयामः च ताम्स् तान् देशान् नराः तदा ॥ २.८०.१० ॥
അപ്പോൾ മനുഷ്യർ ബന്ധിക്കേണ്ടവ ബന്ധിച്ചു; ഞെരിക്കേണ്ടവ നന്നായി ഞെരിച്ചു; ഭേദിക്കേണ്ടവ ഭേദിച്ചു — ആ ആ പ്രദേശങ്ങളിൽ അന്ന്.
2.80.11
अचिरेण एव कालेन परिवाहान् बहु उदकान् ।
चक्रुर् बहु विध आकारान् सागर प्रतिमान् बहून् ॥ २.८०.११ ॥
ചെറിയ കാലംകൊണ്ടുതന്നെ അവർ പലതരം രൂപങ്ങളിൽ, ധാരാളം വെള്ളം വഹിക്കുന്ന പല ജലമാർഗങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കി; അവ സമുദ്രത്തിനു തുല്യമായിരുന്നു.
2.80.12
निर्जलेषु च देशेषु खानयामासुरुत्तमान् ।
उदपानान् बहुविधान् वेदिका परिमण्डितान् ॥ २.८०.१२ ॥
വെള്ളമില്ലാത്ത പ്രദേശങ്ങളിൽ അവർ നല്ല കിണറുകൾ കുഴിപ്പിച്ചു — പലതരം, വേദികളാൽ അലങ്കരിച്ചവ.
2.80.13
ससुधा कुट्टिम तलः प्रपुष्पित मही रुहः ।
मत्त उद्घुष्ट द्विज गणः पताकाभिर् अलम्कृतः ॥ २.८०.१३ ॥
കുമ്മായം പൂശിയ തറകളും പൂത്തുലഞ്ഞ മരങ്ങളുമുള്ള ആ വഴി, മത്തരായ പക്ഷിക്കൂട്ടങ്ങളുടെ ആരവത്താൽ മുഴങ്ങി, കൊടികളാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു.
2.80.14
चन्दन उदक सम्सिक्तः नाना कुसुम भूषितः ।
बह्व् अशोभत सेनायाः पन्थाः स्वर्ग पथ उपमः ॥ २.८०.१४ ॥
ചന്ദനജലം തളിച്ച്, പലതരം പൂക്കളാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട സേനയുടെ ആ വഴി, സ്വർഗ്ഗപഥം പോലെ അത്യന്തം ശോഭിച്ചു.
2.80.15
आज्ञाप्य अथ यथा आज्ञप्ति युक्ताः ते अधिकृता नराः ।
रमणीयेषु देशेषु बहु स्वादु फलेषु च ॥ २.८०.१५ ॥
കല്പന നൽകിയ ശേഷം, കല്പനപ്രകാരം നിയമിക്കപ്പെട്ട ആ ഉദ്യോഗസ്ഥർ, മധുരമുള്ള ഫലങ്ങൾ നിറഞ്ഞ മനോഹര സ്ഥലങ്ങളിൽ നിയുക്തരായി.
2.80.16
यो निवेशः तु अभिप्रेतः भरतस्य महात्मनः ।
भूयः तम् शोभयाम् आसुर् भूषाभिर् भूषण उपमम् ॥ २.८०.१६ ॥
മഹാത്മാവായ ഭരതന് ഇഷ്ടമായ ആ പാളയസ്ഥലം, അവർ വീണ്ടും ആഭരണങ്ങളാൽ അലങ്കരിച്ചു; അത് ഒരു ആഭരണം പോലെ ശോഭിച്ചു.
2.80.17
नक्षत्रेषु प्रशस्तेषु मुहूर्तेषु च तद्विदः ।
निवेशम् स्थापयाम् आसुर् भरतस्य महात्मनः ॥ २.८०.१७ ॥
ശുഭ നക്ഷത്രങ്ങളിലും ശുഭമുഹൂർത്തങ്ങളിലും, അവ അറിയുന്നവർ മഹാത്മാവായ ഭരതന്റെ പാളയം സ്ഥാപിച്ചു.
2.80.18
बहु पाम्सु चयाः च अपि परिखा परिवारिताः ।
तन्त्र इन्द्र कील प्रतिमाः प्रतोली वर शोभिताः ॥ २.८०.१८ ॥
പാളയത്തിന് ചുറ്റും ധാരാളം മണ്‍കൂനകളും കിടങ്ങുകളും ഉണ്ടായിരുന്നു; ഇന്ദ്രകീലങ്ങൾ പോലുള്ള തൂണുകളും ശ്രേഷ്ഠമായ കവാടങ്ങളും അതിനെ അലങ്കരിച്ചു.
2.80.19
प्रासाद माला सम्युक्ताः सौध प्राकार सम्वृताः ।
पताका शोभिताः सर्वे सुनिर्मित महा पथाः ॥ २.८०.१९ ॥
കൊട്ടാരനിരകളാൽ നിറഞ്ഞവയും, സൗധങ്ങളും പ്രാകാരങ്ങളും ചുറ്റപ്പെട്ടവയും, പതാകകളാൽ ശോഭിച്ചവയും, നന്നായി നിർമ്മിക്കപ്പെട്ടവയുമായ എല്ലാ മഹാവീഥികളും.
2.80.20
विसर्पत्भिर् इव आकाशे विटन्क अग्र विमानकैः ।
समुच्च्रितैः निवेशाः ते बभुः शक्र पुर उपमाः ॥ २.८०.२० ॥
ആകാശത്തിലേക്ക് പടരുന്നതുപോലെ ഉയർന്ന, വിടങ്കാഗ്രങ്ങളും വിമാനങ്ങളും ഉള്ള ആ ഭവനങ്ങൾ ഇന്ദ്രന്റെ നഗരത്തിന് തുല്യമായി പ്രകാശിച്ചു.
2.80.21
जाह्नवीम् तु समासाद्य विविध द्रुम काननाम् ।
शीतल अमल पानीयाम् महा मीन समाकुलाम् ॥ २.८०.२१ ॥
വിവിധ വൃക്ഷക്കാവുകളുള്ള, തണുത്ത നിർമ്മലജലമുള്ള, വലിയ മത്സ്യങ്ങൾ നിറഞ്ഞ ജാഹ്നവിയിലെത്തി.
2.80.22
सचन्द्र तारा गण मण्डितम् यथा ।
नभः क्षपायाम् अमलम् विराजते ।
नर इन्द्र मार्गः स तथा व्यराजत ।
क्रमेण रम्यः शुभ शिल्पि निर्मितः ॥ २.८०.२२ ॥
ചന്ദ്രനും നക്ഷത്രഗണങ്ങളും അലങ്കരിക്കുന്ന രാത്രിയിലെ നിർമ്മല ആകാശം പ്രകാശിക്കുന്നതുപോലെ ആ നരേന്ദ്രമാർഗ്ഗം പ്രകാശിച്ചു; ശുഭശില്പികൾ ക്രമത്തിൽ മനോഹരമായി നിർമ്മിച്ചത്.