รามายณะของวาลมีกิ · สรรค 2.90
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.90.1
भरद्वाजाश्रमं दृष्ट्वा क्रोशादेव नरर्षभः ।
बलं सर्वमवस्थाप्य जगाम सह मन्त्रिभिः ॥ २.९०.१ ॥
เมื่อเห็นอาศรมของภรทวาชจากระยะหนึ่งโกรศะ นรรษภะนั้นให้กองทัพทั้งหมดหยุดอยู่ แล้วเสด็จต่อไปพร้อมกับเหล่าอำมาตย์
2.90.2
पद्भ्यामेव हि धर्मज्ञो न्यस्तशस्त्रपरिच्छदः ।
वसानो वाससी क्षौमे पुरोधाय पुरोधसम् ॥ २.९०.२ ॥
ผู้รู้ธรรมนั้นวางอาวุธและเครื่องประดับไว้ สวมผ้าไหมสองผืน ให้ปุโรหิตเดินนำหน้า แล้วเสด็จด้วยพระบาทเปล่า
2.90.3
ततः सन्दर्शने तस्य भरद्वाजस्य राघवः ।
मन्त्रिणस्तानवस्थाप्य जगामानुपुरोहितम् ॥ २.९०.३ ॥
จากนั้น เพื่อจะเข้าเฝ้าภรทวาช พระราฆวะให้อำมาตย์เหล่านั้นหยุดอยู่ แล้วเสด็จต่อไปตามปุโรหิต
2.90.4
वसिष्ठमथ दृष्ट्वैव भरद्वाजो महातपाः ।
सञ्चचालासनात्तूर्णं शिष्यानर्घ्यमिति ब्रुवन् ॥ २.९०.४ ॥
เมื่อเห็นวสิษฐะ ฤๅษีผู้ทรงตบะยิ่งภรทวาชก็ลุกจากอาสนะอย่างรวดเร็วทันที พลางบอกศิษย์ทั้งหลายว่า "จงนำอรฆยะมา"
2.90.5
वसिष्ठसाहचर्य्यादिति भावः ॥ २.९०.५ ॥
ความหมายคือ การแสดงความเคารพนี้เป็นเพราะท่านคบหากับวสิษฐะ
2.90.6
ताभ्यामर्घ्यं च पाद्यं च दत्त्वा पश्चात् फलानि च ।
आनुपूर्व्याच्च धर्मज्ञः पप्रच्छ कुशलं कुले ॥ २.९०.६ ॥
เมื่อถวายอรฆยะและน้ำล้างพระบาทแล้ว และภายหลังถวายผลไม้ด้วย ผู้รู้ธรรมนั้นได้ตรัสถามถึงความเป็นอยู่ของวงศ์ตระกูลตามลำดับ
2.90.7
अयोध्यायां बले कोशे मित्रेष्वपि च मन्त्रिषु ।
जानन् दशरथं वृत्तं न राजानमुदाहरत् ॥ २.९०.७ ॥
แม้ทรงรู้การกระทำของท้าวทศรถ ทั้งในหมู่ประชาชนแห่งอโยธยา ในกองทัพ ในคลัง ในหมู่มิตรและอำมาตย์ ท่านก็มิได้เอ่ยถึงพระราชา
2.90.8
वसिष्ठो भरतश्चैनं पप्रच्छतुरनामयम् ।
शरीरे ऽग्निषु वृक्षेषु शिष्येषु मृगपक्षिषु ॥ २.९०.८ ॥
วสิษฐะและภรตถามท่านถึงความสบายของท่าน ทั้งกาย ทั้งไฟบูชา ต้นไม้ ศิษย์ และฝูงกวางกับนก
2.90.9
तथेति तत्प्रतिज्ञाय भरद्वाजो महातपाः ।
भरतं प्रत्युवाचेदं राघवस्नेहबन्धनात् ॥ २.९०.९ ॥
ภรทวาชผู้ทรงตบะยิ่ง รับคำว่า "เป็นเช่นนั้น" แล้วกล่าวคำเหล่านี้กับภรต ด้วยความผูกพันจากความรักที่มีต่อพระราฆวะ
2.90.10
किमिहागमने कार्य्यं तव राज्यं प्रशासतः ।
एतदाचक्ष्व मे सर्वं नहि मे शुद्ध्यते मनः ॥ २.९०.१० ॥
เหตุใดท่านจึงมาที่นี่ ขณะที่ท่านปกครองราชอาณาจักรอยู่ จงเล่าให้ข้าพเจ้าฟังทั้งหมด เพราะใจของข้าพเจ้ายังไม่สงบ
2.90.11
सुषुवे यममित्रघ्नं कौसल्या नन्दवर्द्धनम् ।
भ्रात्रा सह सभार्यो यश्चिरं प्रव्राजितो वनम् ॥ २.९०.११ ॥
พระองค์ผู้ที่เกาศัลยาให้กำเนิด ผู้ปราบศัตรูและเพิ่มความยินดี ผู้ซึ่งถูกเนรเทศไปป่านานพร้อมกับพระอนุชาและพระชายา
2.90.12
नियुक्तः स्त्रीनियुक्तेन पित्रा यो ऽसौ महायशाः ।
वनवासी भवेतीह समाः किल चतुर्दश ॥ २.९०.१२ ॥
ผู้มีเกียรติยศยิ่งใหญ่ ซึ่งพระบิดาถูกสตรีคนหนึ่งยุยงจึงสั่งว่า "จงเป็นผู้อาศัยอยู่ในป่าที่นี่ตลอดสิบสี่ปี"
2.90.13
कच्चिन्न तस्यापापस्य पापं कर्तुमिहेच्छसि ।
अकण्टकं भोक्तुमना राज्यं तस्यानुजस्य च ॥ २.९०.१३ ॥
ท่านคิดจะทำบาปต่อผู้ไร้บาปนั้นหรือ โดยปรารถนาจะครอบครองราชอาณาจักรของน้องชายของเขาโดยไม่มีผู้ขัดขวาง
2.90.14
एवमुक्तो भरद्वाजं भरतः प्रत्युवाच ह ।
पर्य्यश्रुनयनो दुःखाद्वाचा संसज्जमानया ॥ २.९०.१४ ॥
เมื่อภรทวาชตรัสดังนี้ ภรตจึงกราบทูลตอบ ดวงตาเต็มไปด้วยน้ำตา และเสียงสะดุดด้วยความทุกข์
2.90.15
हतो ऽस्मि यदि मामेवं भगवानपि मन्यते ।
मत्तो न दोषमाशङ्के नैवं मामनुशाधि हि ॥ २.९०.१५ ॥
ถ้าแม้ผู้เป็นที่เคารพยังคิดถึงข้าพเจ้าเช่นนี้ ข้าพเจ้าก็พินาศแล้ว ข้าพเจ้าไม่สงสัยว่าตนมีความผิด ดังนั้นขอท่านอย่าสั่งสอนข้าพเจ้าเช่นนี้เลย
2.90.16
न चैतदिष्टं माता मे यदवोचन्मदन्तरे ।
नाहमेतेन तुष्टश्च न तद्वचनमाददे ॥ २.९०.१६ ॥
สิ่งที่มารดาของข้าพเจ้ากล่าวในขณะที่ข้าพเจ้าไม่อยู่นั้น ไม่เป็นที่พอพระทัยของข้าพเจ้า ข้าพเจ้าไม่พอใจกับมันและไม่ได้รับคำพูดนั้น
2.90.17
अहं तु तं नरव्याघ्रमुपयातः प्रसादकः ।
प्रतिनेतुमयोध्यां च पादौ तस्याभिवन्दितुम् ॥ २.९०.१७ ॥
แต่ข้าพเจ้ามาหาพระองค์ผู้เป็นเสือในหมู่มนุษย์ เพื่อปลอบโยนพระองค์ เพื่อนำพระองค์กลับสู่อโยธยา และเพื่อก้มกราบพระบาทของพระองค์
2.90.18
त्वं मामेवङ्गतं मत्वा प्रसादं कर्तुमर्हसि ।
शंस मे भगवन् रामः क्व सम्प्रति महीपतिः ॥ २.९०.१८ ॥
เมื่อเห็นข้าพเจ้าอยู่ในสภาพเช่นนี้ ขอท่านโปรดแสดงความเมตตาแก่ข้าพเจ้า ขอท่านผู้เป็นที่เคารพโปรดบอกข้าพเจ้า พระรามจอมปฐพีอยู่ที่ใดในบัดนี้
2.90.19
वसिष्ठादिभिर्ऋत्विग्भिर्याचितो भगवांस्ततः ।
उवाच तं भरद्वाजः प्रसादाद्भरतं वचः ॥ २.९०.१९ ॥
เมื่อวสิษฐะและปุโรหิตผู้ประกอบพิธีอื่นๆ ทูลวิงวอน ภรทวาชผู้เป็นที่เคารพจึงด้วยความเมตตาตรัสถ้อยคำนี้กับภรต
2.90.20
त्वय्येतत्पुरुषव्याघ्र युक्तं राघववंशजे ।
गुरुवृत्तिर्दमश्चैव साधूनां चानुयायिता ॥ २.९०.२० ॥
ข้าแต่เสือในหมู่มนุษย์ ผู้เกิดในวงศ์พระราฆวะ สิ่งนี้เหมาะสมกับพระองค์ คือความเคารพต่อผู้อาวุโส การข่มใจ และการดำเนินตามผู้ดี
2.90.21
जाने चैतन्मनःस्थं ते दृढीकरणमस्त्विति ।
अपृच्छं त्वां तथात्यर्थं कीर्त्तिं समभिवर्द्धयन् ॥ २.९०.२१ ॥
ข้าพเจ้ารู้ดีว่าเรื่องนี้อยู่ในใจของท่านแล้ว ข้าพเจ้าถามท่านก็เพียงเพื่อให้ใจท่านมั่นคงยิ่งขึ้น และเพื่อให้เกียรติยศของท่านเพิ่มพูนมากขึ้น
2.90.22
जाने च रामं धर्म्मज्ञं ससीतं सहलक्ष्मणम् ।
असौ वसति ते भ्राता चित्रकूटे महागिरौ ॥ २.९०.२२ ॥
ข้าพเจ้ารู้ว่าพระรามผู้รู้ธรรม ประทับอยู่กับสีดาและพระลักษมณ์ ซึ่งเป็นพี่น้องของท่าน บนภูเขาใหญ่จิตรกูฏ
2.90.23
श्वस्तु गन्तासि तं देशं वसाद्य सह मन्त्रिभिः ।
एतं मे कुरु सुप्राज्ञ कामं कामार्थकोविद ॥ २.९०.२३ ॥
พรุ่งนี้ท่านจะได้ไปยังสถานที่นั้น วันนี้ขอให้ท่านพักอยู่ที่นี่กับเหล่าเสนาอำมาตย์ ผู้มีปัญญาอันยอดเยี่ยม ผู้เชี่ยวชาญในความปรารถนาและประโยชน์ ขอท่านโปรดทำตามความปรารถนาของข้าพเจ้านี้
2.90.24
ततस्तथेत्येवमुदारदर्शनः प्रतीतरूपो भरतो ऽब्रवीद्वचः ।
चकार बुद्धिं च तदा तदाश्रमे निशानिवासाय नराधिपात्मजः ॥ २.९०.२४ ॥
ครั้นนั้น ภรตผู้มีท่าทางงดงามน่าเคารพและมีรูปลักษณ์น่าเชื่อถือ จึงกล่าวว่า "ก็ตกลงตามนั้น" แล้วพระราชโอรสของกษัตริย์ก็ตั้งใจจะพักแรมหนึ่งคืนในอาศรมแห่งนั้น