Rāmāyaṇa de Vālmīki · Sarga 2.91
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.91.1
कृतबुद्धिं निवासाय तत्रैव स मुनिस्तदा ।
भरतं कैकयीपुत्रमातिथ्येन न्यमन्त्रयत् ॥ २.९१.१ ॥
Entonces el sabio, que había decidido que Bharata, hijo de Kaikeyī, se quedara allí, lo invitó a un banquete de hospitalidad.
2.91.2
अब्रवीद्भरतस्त्वेनं नन्विदं भवता कृतम् ।
पाद्यमर्घ्यं तथातिथ्यं वने यदुपपद्यते ॥ २.९१.२ ॥
Bharata respondió: "Ciertamente ya habéis hecho todo lo que cabe en el bosque: el agua para los pies, la ofrenda de bienvenida y la hospitalidad que corresponde."
2.91.3
अथोवाच भरद्वाजो भरतं प्रहसन्निव ।
जाने त्वां प्रीतिसंयुक्तं तुष्येस्त्वं येन केनचित् ॥ २.९१.३ ॥
Entonces Bharadvāja, como sonriendo, dijo a Bharata: "Sé que estás lleno de afecto; conténtate con lo que te satisfaga."
2.91.4
सेनायास्तु तवैतस्याः कर्तुमिच्छामि भोजनम् ।
मम प्रीतिर्यथारूपा त्वमर्हो मनुजाधिप ॥ २.९१.४ ॥
Oh señor de los hombres, deseo preparar una comida para este ejército tuyo; eso me daría alegría, y tú la mereces.
2.91.5
किमर्थं चापि निक्षिप्य दूरे बलमिहागतः ।
कस्मान्नेहोपयातोसि सबलः पुरुषर्षभ ॥ २.९१.५ ॥
Oh mejor de los hombres, ¿por qué has venido aquí dejando tu ejército lejos? ¿Por qué no has venido aquí con tu ejército?
2.91.6
भरतः प्रत्युवाचेदं प्राञ्जलिस्तं तपोधनम् ।
ससैन्यो नोपयातो ऽस्मि भगवन् भगवद्भयात् ॥ २.९१.६ ॥
Bharata, con las manos juntas, dijo a aquel asceta: "Venerable señor, no he venido con mi ejército por temor a vos, oh venerable."
2.91.7
राज्ञा च भगवन् नित्यं राजपुत्रेण वा सदा ।
यत्नतः परिहर्त्तव्या विषयेषु तपस्विनः ॥ २.९१.७ ॥
Venerable sabio, un rey o un príncipe debe siempre, con cuidado, mantener a los ascetas alejados de los objetos de los sentidos.
2.91.8
वाजिमुख्या मनुष्याश्च मत्ताश्च वरवारणाः ।
प्रच्छाद्य भगवन् भूमिं महतीमनुयान्ति माम् ॥ २.९१.८ ॥
Venerable sabio, los jinetes principales, los hombres y los elefantes excelentes y enfurecidos, cubriendo la vasta tierra, me siguen.
2.91.9
ते वृक्षानुदकं भूमिमाश्रमेषूटजांस्तथा ।
न हिंस्युरिति तेनाहमेक एव समागतः ॥ २.९१.९ ॥
Para que no dañen los árboles, el agua, la tierra ni las cabañas de hojas de los ermitaños, he venido solo.
2.91.10
आनीयतामितः सेनेत्याज्ञप्तः परमर्षिणा ।
ततस्तु चक्रे भरतः सेनायाः समुपागमम् ॥ २.९१.१० ॥
«Que el ejército sea traído aquí», así ordenado por el gran sabio, Bharata entonces dispuso la llegada del ejército.
2.91.11
अग्निशालां प्रविश्याथ पीत्वापः परिमृज्य च ।
आतिथ्यस्य क्रियाहेतोर्विश्वकर्माणमाह्वयत् ॥ २.९१.११ ॥
Habiendo entrado en la sala del fuego, bebido agua y secado su rostro, convocó a Viśvakarman para el rito de la hospitalidad.
2.91.12
आह्वये विश्वकर्माणमहं त्वष्टारमेव च ।
आतिथ्यं कर्तुमिच्छामि तत्र मे संविधीयताम् ॥ २.९१.१२ ॥
Convoco a Viśvakarman y a Tvaṣṭṛ. Deseo ofrecer hospitalidad; que se hagan allí los preparativos para mí.
2.91.13
आह्वये लोकपालांस्त्रीन् देवान् शक्रमुखांस्तथा ।
आतिथ्यं कर्तुमिच्छामि तत्र मे संविधीयताम् ॥ २.९१.१३ ॥
Invito a los tres guardianes de los mundos y a los dioses encabezados por Indra; deseo ofrecerles hospitalidad allí. Que se hagan los preparativos para mí.
2.91.14
प्राक्स्रोतसश्च या नद्यः प्रत्यक्स्रोतस एव च ।
पृथिव्यामन्तरिक्षे च समायान्त्वद्य सर्वशः ॥ २.९१.१४ ॥
Que los ríos que fluyen hacia el este y los que fluyen hacia el oeste, en la tierra y en el cielo, vengan hoy todos juntos aquí.
2.91.15
अन्याः स्रवन्तु मैरेयं सुरामन्याः सुनिष्ठिताम् ।
अपराश्चोदकं शीतमिक्षुकाण्डरसोपमम् ॥ २.९१.१५ ॥
Que algunos ríos fluyan con licor maireya, otros con surā bien preparado, y otros con agua fría semejante al jugo de tallos de caña de azúcar.
2.91.16
आह्वये देवगन्धर्वान् विश्वावसुहहाहुहून् ।
तथैवाप्सरसो देवीर्गन्धर्व्वीश्चापि सर्वशः ॥ २.९१.१६ ॥
Invito a los dioses y gandharvas —Viśvāvasu, Hahā y Huhū— y también a las apsarases, las diosas y las gandharvas femeninas, a todos.
2.91.17
घृताचीमथ विश्वाचीं मिश्रकेशीमलम्बुसाम् ।
नागदन्तां च हेमां च हिमामद्रिकृतस्थलाम् ॥ २.९१.१७ ॥
Ghṛtācī y Viśvācī, Miśrakeśī y Alambusā, Nāgadantā, Hemā y Himā, las que habitan en un lugar formado por montañas.
2.91.18
शक्रं याश्चोपतिष्ठन्ति ब्रह्माणं याश्च योषितः ।
सर्वास्तुम्बुरुणा सार्द्धमाह्वये सपरिच्छदाः ॥ २.९१.१८ ॥
A todas las mujeres que sirven a Indra y las que sirven a Brahmā, las invito a todas junto con Tumburu y sus séquitos.
2.91.19
वनं कुरुषु यद्दिव्यं वासोभूषणपत्ऺत्रवत् ।
दिव्यनारीफलं शश्वत्तत्कौबेरमिहैतु च ॥ २.९१.१९ ॥
Que venga aquí aquel bosque divino de Kubera que se halla entre los Kurus, adornado con vestidos, joyas y hojas, cuyo fruto son mujeres divinas, y que perdura para siempre.
2.91.20
इह मे भगवान् सोमो विधत्तामन्नमुत्तमम् ।
भक्ष्यं भोज्यं च चोष्यं च लेह्यं च विविधं बहु ॥ २.९१.२० ॥
Aquí, que el bendito Soma me provea de excelente alimento: cosas para masticar, para comer, para chupar y para lamer, de muchas clases y en abundancia.
2.91.21
विचित्राणि च माल्यानि पादपप्रच्युतानि च ।
सुरादीनि च पेयानि मांसानि विविधानि च ॥ २.९१.२१ ॥
Guirnaldas maravillosas caídas de los árboles, bebidas como el vino, y también carnes de diversas clases.
2.91.22
एवं समाधिना युक्तस्तेजसा ऽप्रतिमेन च ।
शीक्षास्वरसमायुक्तं तपसा चाब्रवीन्मुनिः ॥ २.९१.२२ ॥
Así, unido a la concentración y de esplendor incomparable, el sabio habló, por el poder de su austeridad, con palabras acordes a las reglas de la fonética y del tono.
2.91.23
मनसा ध्यायतस्तस्य प्राङ्मुखस्य कृताञ्जलेः ।
आजग्मुस्तानि सर्वाणि दैवतानि पृथक्पृथक् ॥ २.९१.२३ ॥
Mientras él meditaba en su mente, mirando al este con las manos juntas, todos aquellos dioses llegaron a él, cada uno por separado.
2.91.24
मलयं दर्दुरं चैव ततः स्वेदनुदऽ ऽनिलः ।
उपस्पृश्य ववौ युक्त्या सुप्रियात्मा सुखः शिवः ॥ २.९१.२४ ॥
Entonces, un viento de los montes Malaya y Dardura, que quita el sudor, lo tocó y sopló con suavidad; era grato al corazón, agradable y propicio.
2.91.25
ततोभ्यवर्तन्त घना दिव्याः कुसुमवृष्टयः ।
दिव्यदुन्दुभिघोषश्च दिक्षु सर्वासु शुश्रुवे ॥ २.९१.२५ ॥
Entonces cayeron densas lluvias divinas de flores, y el sonido de los tambores celestiales se oyó en todas las direcciones.
2.91.26
प्रववुश्चोत्तमा वाताननृतुश्चाप्सरोगणाः ।
प्रजगुर्देवगन्धर्वा वीणाः प्रमुमुचुः स्वरान् ॥ २.९१.२६ ॥
Soplaron vientos excelentes, las bandadas de apsarases danzaron, los dioses y gandharvas cantaron y las vīṇās emitieron sus notas.
2.91.27
स शब्दो द्यां च भूमिं च प्राणिनां श्रवणानि च ।
विवेशोऺच्चारितः श्लक्ष्णः समो लयगुणान्वितः ॥ २.९१.२७ ॥
Aquel sonido penetró el cielo y la tierra y los oídos de los seres vivientes; era suave, uniforme y dotado de cualidades rítmicas.
2.91.28
तस्मिन्नुपरते शब्दे दिव्ये श्रोतृसुखे नृणाम् ।
ददर्श भारतं सैन्यं विधानं विश्वकर्मणः ॥ २.९१.२८ ॥
Cuando aquel sonido divino, grato a los oídos de los hombres, cesó, vio el ejército de Bharata, dispuesto como la creación de Viśvakarman.
2.91.29
बभूव हि समा भूमिः समन्तात्पञ्चयोजना ।
शाद्वलैर्बहुभिश्छन्ना नीलवैडूर्य्यसन्निभैः ॥ २.९१.२९ ॥
Por todas partes, durante cinco yojanas, el suelo se volvió llano y quedó cubierto de muchos céspedes que parecían lapislázuli azul.
2.91.30
तस्मिन् बिल्वाः कपित्थाश्च पनसा बीजपूरकाः ।
आमलक्यो बभूवुश्च चूताश्च फलभूषणाः ॥ २.९१.३० ॥
En aquel lugar surgieron árboles bilva, kapittha, jaca, cidro, āmalaka y mango, adornados de frutos.
2.91.31
उत्तरेभ्यः कुरुभ्यश्च वनं दिव्योपभोगवत् ।
आजगाम नदी दिव्या तीजैर्बहुभिर्वृता ॥ २.९१.३१ ॥
Desde los kurus del norte llegó un bosque rico en goces divinos, y llegó también un río divino rodeado de muchas orillas.
2.91.32
चतुःशालानि शुभ्राणि शालाश्च गजवाजिनाम् ।
हर्म्यप्रासादसम्बाधास्तोरणानि शुभानि च ॥ २.९१.३२ ॥
Edificios luminosos de cuatro salas, establos de elefantes y caballos, lugares abarrotados de mansiones y palacios, y bellas puertas monumentales.
2.91.33
सितमेघनिभं चापि राजवेश्मसु तोरणम् ।
दिव्यमाल्यकृताकारं दिव्यगन्धसमुक्षितम् ॥ २.९१.३३ ॥
En las residencias reales había también puertas como nubes blancas, con forma de guirnaldas divinas y rociadas de fragancia divina.
2.91.34
चतुरश्रमसम्बाधं शयनासनयानवत् ।
दिव्यैः सर्वरसैर्युक्तं दिव्यभोजनवस्त्रवत् ।
उपकल्पितसर्वान्नं धौतनिर्मलभाजनम् ॥ २.९१.३४ ॥
Cuadrada y no abarrotada, provista de lechos, asientos y vehículos; llena de sabores divinos de toda clase, con alimentos y vestidos divinos; con toda clase de comida preparada y vasijas limpias y lavadas.
2.91.35
क्लृप्तसर्वासनं श्रीमत् स्वास्तीर्णशयनोत्तमम् ।
प्रविवेश महाबाहुरनुज्ञातो महर्षिणा ।
वेश्म तद्रत्नसम्पूर्णं भरतः केकयीसुतः ॥ २.९१.३५ ॥
Aquella morada, llena de joyas, con todos sus asientos dispuestos, espléndida y con un excelente lecho bien extendido, fue entrada por Bharata, el de brazos poderosos, hijo de Kaikeyī, tras recibir permiso del gran sabio.
2.91.36
अनुजग्मुश्च तं सर्वे मन्त्रिणः सपुरोहिताः ।
बभूवुश्च मुदा युक्ता दृष्ट्वा तं वेश्मसंविधिम् ॥ २.९१.३६ ॥
Todos los ministros lo siguieron junto con los sacerdotes, y al ver la disposición de aquella morada se llenaron de alegría.
2.91.37
तत्र राजासनं दिव्यं व्यजनं छत्रमेव च ।
भरतो मन्त्रिभिः सार्द्धमभ्यवर्त्तत राजवत् ॥ २.९१.३७ ॥
Allí Bharata, junto con los ministros, se acercó al trono real divino, al abanico y al parasol, como lo haría un rey.
2.91.38
आसनं पूजयामास रामायाभिप्रणम्य च ।
वालव्यजनमादाय न्यषीदत् सचिवासने ॥ २.९१.३८ ॥
Bharata honró el asiento de Rāma, inclinándose ante él, y tomando el abanico de cola de yak se sentó en el asiento del ministro.
2.91.39
आनुपूर्व्यानिषेदुश्च सर्वे मन्त्रिपुरोहिताः ।
ततः सेनापतिः पश्चात् प्रशास्ता च निषेदतुः ॥ २.९१.३९ ॥
Por orden de rango, se sentaron todos los ministros y sacerdotes; luego el comandante del ejército y el consejero principal se sentaron después.
2.91.40
ततस्तत्र मुहूर्त्तेन नद्यः पायसकर्दमाः ।
उपातिष्ठन्त भरतं भरद्वाजस्य शासनात् ॥ २.९१.४० ॥
Entonces, por orden de Bharadvāja, en un instante aparecieron ante Bharata los ríos de lodo lechoso.
2.91.41
तासामुभयतःकूलं पाण्डुमृत्तिकलेपनाः ।
रम्याश्चावसथा दिव्या ब्रह्मणस्तु प्रसादजाः ॥ २.९१.४१ ॥
A ambos lados de esos ríos había hermosas moradas divinas, enlucidas con arcilla pálida, nacidas del favor de Brahmā.
2.91.42
तेनैव च मुहूर्त्तेन दिव्याभरणभूषिताः ।
आगुर्विंशतिसाहस्रा ब्रह्मणा प्रहिताः स्त्रियः ॥ २.९१.४२ ॥
En ese mismo instante llegaron veinte mil mujeres adornadas con joyas divinas, enviadas por Brahmā.
2.91.43
सुवर्णमणिमुक्तेन प्रवालेन च शोभिताः ।
आगुर्विंशतिसाहस्राः कुबेरप्रहिताः स्त्रियः ॥ २.९१.४३ ॥
Adornadas de oro, gemas, perlas y coral, llegaron veinte mil mujeres enviadas por Kubera.
2.91.44
याभिर्गृहीतपुरुषः सोन्माद इव लक्ष्यते ।
आगुर्विंशतिसाहस्रा नन्दनादप्सरोगणाः ॥ २.९१.४४ ॥
Por quienes un hombre poseído parece loco, llegaron veinte mil grupos de apsaras desde Nandana.
2.91.45
नारदस्तुम्बुरुर्गोपः प्रवराः सूर्य्यवर्चसः ।
एते गन्धर्वराजानो भरतस्याग्रतो जगुः ॥ २.९१.४५ ॥
Nārada, Tumburu y Gopa — estos excelentes reyes gandharvas, brillantes como el sol, cantaron ante Bharata.
2.91.46
अलम्बुसा मिश्रकेशी पुण्डरीकाथ वामना ।
उपानृत्यंस्तु भरत भरद्वाजस्य शासनात् ॥ २.९१.४६ ॥
Alambusā, Miśrakeśī, Puṇḍarīkā y Vāmanā danzaron, oh Bharata, por orden de Bharadvāja.
2.91.47
यानि माल्यानि देवेषु यानि चैत्ररथे वने ।
प्रयागे तान्यदृश्यन्त भरद्वाजस्य तेजसा ॥ २.९१.४७ ॥
Las guirnaldas que están entre los dioses y en el bosque de Caitraratha aparecieron en Prayāga por el poder de Bharadvāja.
2.91.48
बिल्वा मार्दङ्गिका आसन् शम्याग्राहा विभीतकाः ।
अश्वत्थानर्त्तकाश्चासन् भरद्वाजस्य शासनात् ॥ २.९१.४८ ॥
Los árboles bilva se volvieron tamborileros, los vibhītaka tañedores de címbalos y los aśvattha bailarines, por orden de Bharadvāja.
2.91.49
ततः सरलतालाश्च तिलका नक्तमालकाः ।
प्रहृष्टास्तत्र सम्पेतुः कुब्जा भूत्वाथ वामनाः ॥ २.९१.४९ ॥
Entonces los árboles sarala y tāla, los tilaka y los naktamāla, llenos de alegría, se reunieron allí, y convertidos en jorobados y enanos también llegaron.
2.91.50
शिंशुपामलकीजम्ब्वो याश्चान्याः काननेषु ताः ।
मालती मल्लिका जातिर्याश्चान्याः कानने लताः ॥ २.९१.५० ॥
Los árboles śiṃśapā, āmalakī y jambu, y los demás árboles del bosque; las enredaderas mālatī, mallikā y jāti, y las demás lianas del bosque, también llegaron allí.
2.91.51
प्रमदाविग्रहं कृत्वा भरद्वाजाश्रमे ऽवदन् ।
सुराः सुरापाः पिबत पायसं च बुभुक्षिताः ।
मांसानि च सुमेध्यानि भक्ष्यन्तां यावदिच्छथ ॥ २.९१.५१ ॥
Tomando forma de mujeres, en el ermitaño de Bharadvāja dijeron: "¡Oh dioses, bebedores de licor, bebed, y hay también arroz con leche; si tenéis hambre, comed las carnes puras, cuanto queráis!"
2.91.52
उच्छाद्य स्नापयन्ति स्म नदीतीरेषु वल्गुषु ।
अप्येकमेकं पुरुषं प्रमदाः सप्त चाष्ट च ॥ २.९१.५२ ॥
En las hermosas orillas de los ríos las frotaban con aceite y las bañaban; siete u ocho mujeres juntas bañaban a cada hombre.
2.91.53
संवाहन्त्यः समापेतुर्नार्यो रुचिरलोचनाः ।
परिमृज्य तथान्योन्यं पाययन्ति वराङ्गनाः ॥ २.९१.५३ ॥
Mujeres de hermosos ojos se reunieron masajeando; aquellas bellas mujeres se secaban unas a otras y les daban de beber.
2.91.54
हयान् गजान् खरानुष्ट्रांस्तथैव सुरभेः सुतान् ।
अभोजयन् वाहनपास्तेषां भोज्यं यथाविधि ॥ २.९१.५४ ॥
Caballos, elefantes, asnos y camellos, y asimismo las crías de Surabhi, las vacas, fueron alimentados por sus cuidadores según la norma.
2.91.55
इक्षूंश्च मधुलाजांश्च भोजयन्ति स्म वाहनान् ।
इक्ष्वाकुवरयोधानां चोदयन्तो महाबलाः ॥ २.९१.५५ ॥
Los poderosos sirvientes alimentaban a las monturas de los mejores guerreros de Ikṣvāku con caña de azúcar y granos de arroz tostado con miel, animándolos.
2.91.56
नाश्वबन्धो ऽश्वमाजानान्न गजं कुञ्जरग्रहः ।
मत्तप्रमत्तमुदिता नमूः सा तत्र सम्बभौ ॥ २.९१.५६ ॥
Allí no había quien atara los caballos, ni caballo adiestrado, ni elefante, ni conductor de elefantes; aquella multitud, llena de embriagada y frenética alegría, resplandeció allí.
2.91.57
तर्पिताः सर्वकामैस्ते रक्तचन्दनरूषिताः ।
अप्सरोगणसंयुक्ताः सैन्या वाचमुदैरयन् ॥ २.९१.५७ ॥
Saciados en todos sus deseos, ungidos con sándalo rojo, acompañados por grupos de apsarases, aquellos soldados pronunciaron estas palabras.
2.91.58
नैवायोध्यां गमिष्यामो न गमिष्याम दण्डकान् ।
कुशलं भरतस्यास्तु रामस्यास्तु तथा सुखम् ॥ २.९१.५८ ॥
No iremos a Ayodhyā, ni iremos al bosque de Daṇḍaka. Que Bharata esté bien, y que Rāma también tenga dicha.
2.91.59
अनाथास्तं विधिं लब्ध्वा वाचमेतामुदैरयन् ॥ २.९१.५९ ॥
Los desamparados, habiendo obtenido aquella resolución, pronunciaron estas palabras.
2.91.60
सम्प्रहृष्टा विनेदुस्ते नरास्तत्र सहस्रशः ।
भरतस्यानुयातारः स्वर्गोयमिति चाब्रुवन् ॥ २.९१.६० ॥
Profundamente complacidos, miles de seguidores de Bharata allí rugieron y dijeron: "¡Este es verdaderamente el cielo!"
2.91.61
नृत्यन्ति स्म हसन्ति स्म गायन्ति स्म च सैनिकाः ।
समन्तात् परिधावन्ति माल्योपेताः सहस्रशः ॥ २.९१.६१ ॥
Los soldados, por miles, bailaban, reían y cantaban; adornados con guirnaldas, corrían por todas partes.
2.91.62
ततो भुक्तवतां तेषां तदन्नममृतोपमम् ।
दिव्यानुद्वीक्ष्य भक्ष्यांस्तानभवद्भक्षणे मतिः ॥ २.९१.६२ ॥
Entonces, quienes habían comido aquel alimento semejante al néctar, al ver aquellos manjares divinos, sintieron de nuevo el deseo de comer.
2.91.63
प्रेष्याश्चेष्ट्यश्च वध्वश्च बलस्थाश्च सहस्रशः ।
बभूवुस्ऺते भृशं दृप्ताः सर्वे चाहतवाससः ॥ २.९१.६३ ॥
Miles de sirvientes, trabajadores, mujeres y soldados se llenaron de gran júbilo, y todos vestían ropas nuevas.
2.91.64
कुञ्जराश्च खरोष्ट्राश्च गोश्वाश्च मृगपक्षिणः ।
बभूवुः सुभृतास्तत्र नान्यो ह्यन्यमकल्पयत् ॥ २.९१.६४ ॥
Allí, elefantes, asnos y camellos, ganado y caballos, ciervos y aves quedaron bien atendidos; nadie se preocupaba por otro.
2.91.65
नाशुक्लवासास्तत्रासीत् क्षुधितो मलिनो ऽपि वा ।
रजसा ध्वस्तकेशो वा नरः कश्चिददृश्यत ॥ २.९१.६५ ॥
No se veía allí ningún hombre sin vestiduras blancas, hambriento, sucio, o con el cabello revuelto por el polvo.
2.91.66
आजैश्चापि च वाराहैर्निष्ठानवरसञ्चयैः ।
फलनिर्यूहसंसिद्धैः सूपैर्गन्धरसान्वितैः ॥ २.९१.६६ ॥
Con carne de cabra y de jabalí, con montones de excelentes condimentos, con caldos sabrosos preparados con zumos de frutas, dotados de fragancia y sabor.
2.91.67
पुष्पध्वजवतीः पूर्णाः शुक्लस्यान्नस्य चाभितः ।
ददृशुर्विस्मितास्तत्र नरा लौहीः सहस्रशः ॥ २.९१.६७ ॥
Allí, por todas partes, los hombres asombrados vieron miles de recipientes de hierro llenos de arroz blanco, adornados con banderas de flores.
2.91.68
बभूवुर्वनपार्श्वेषु कूपाः पायसकर्दमाः ।
ताश्च कामदुघा गावो द्रुमाश्चासन् मधुस्रुतः ॥ २.९१.६८ ॥
En los bordes del bosque había pozos de lodo de arroz con leche, y había vacas que concedían deseos y árboles que destilaban miel.
2.91.69
वाप्यो मैरेयपूर्णाश्च मृष्टमांसचयैर्वृताः ।
प्रतप्तपिठरैश्चापि मार्गमायूरकौक्कुटैः ॥ २.९१.६९ ॥
Los pozos escalonados estaban llenos de licor maireya y rodeados de montones de carne bien cocida; en ollas calientes había venado, pavo real y gallina.
2.91.70
पात्रीणां च सहस्राणि स्थालीनां नियुतानि च ।
न्यर्बुदानि च पात्राणि शातकुम्भमयानि च ॥ २.९१.७० ॥
Había miles de vasijas para beber, cientos de miles de ollas y millones de recipientes, algunos hechos de oro.
2.91.71
स्थाल्यः कुम्भ्यः करम्भ्यश्च दधिपूर्णाः सुसंस्कृताः ।
यौवनस्थस्य गौरस्य कपित्थस्य सुगन्धिनः ॥ २.९१.७१ ॥
Las ollas, tinajas y cuencos estaban llenos de yogur bien preparado, junto con manzana de madera blanca madura y fragante.
2.91.72
ह्रदाः पूर्णा रसालस्य दघ्नः श्वेतस्य चापरे ।
बभूवुः पायसस्यान्ये शर्करायाश्च सञ्चयाः ॥ २.९१.७२ ॥
Había estanques llenos de zumo de mango, otros de yogur blanco, otros de arroz con leche, y otros montones de azúcar.
2.91.73
कल्कांश्चूर्णकषायांश्च स्नानानि विविधानि च ।
ददृशुर्भाजनस्थानि तीर्थेषु सरितां नराः ॥ २.९१.७३ ॥
En los vados sagrados de los ríos, la gente vio pastas, polvos, decocciones y utensilios de baño dispuestos en recipientes.
2.91.74
शुक्लानंशुमतश्चापि दन्तधावनसञ्चयान् ।
शुक्लांश्चन्दनकल्कांश्च समुद्गेष्ववतिष्ठतः ॥ २.९१.७४ ॥
Vestidos de seda blanca, montones de palitos para limpiar los dientes y pastas blancas de sándalo estaban guardados en cajas.
2.91.75
दर्पणान् परिमृष्टांश्च वाससां चापि सञ्चयान् ।
पादुकोपानहश्चैव युग्मानि च सहस्रशः ॥ २.९१.७५ ॥
Espejos bien pulidos, montones de vestidos, sandalias de madera y calzado en miles de pares también estaban allí.
2.91.76
आञ्जनीः कङ्कतान् कूर्चान् शस्त्राणि च धनूंषि च ।
मर्मत्राणानि चित्राणि शयनान्यासनानि च ॥ २.९१.७६ ॥
Cajitas de collirio, peines, cepillos, armas y arcos, armaduras variadas para proteger los puntos vitales, lechos y asientos.
2.91.77
प्रतिपानह्रदान् पूर्णान् खरोष्ट्रगजवाजिनाम् ।
अवगाह्य सुतीर्थांश्च ह्रदान् सोत्पलपुष्करान् ॥ २.९१.७७ ॥
Estanques llenos para lavar las patas de asnos, camellos, elefantes y caballos, y lagos de buenos vados, llenos de loto y lirios azules.
2.91.78
आकाशवर्णप्रतिमान् स्वच्छतोयान् सुखप्लवान् ।
नीलवैडूर्य्यवर्णांश्च मृदून् यवससञ्चयान् ॥ २.९१.७८ ॥
Lagos semejantes al color del cielo, de agua clara, agradables para bañarse, del color del lapislázuli azul, con suaves montones de forraje de cebada.
2.91.79
निर्वापार्थान् पशूनां ते ददृशुस्तत्र सर्वशः ॥ २.९१.७९ ॥
Allí vieron por todas partes el alimento preparado para los animales.
2.91.80
व्यस्मयन्त मनुष्यास्ते स्वप्नकल्पं तदद्भुतम् ।
दृष्ट्वातिथ्यं कृतं तादृक् भरतस्य महर्षिणा ॥ २.९१.८० ॥
Aquellos hombres quedaron asombrados de aquella maravilla, semejante a un sueño, al ver la hospitalidad que el gran sabio había ofrecido a Bharata.
2.91.81
इत्येवं रममाणानां देवानामिव नन्दने ।
भरद्वाजाश्रमे रम्ये सा रात्रिर्व्यत्यवर्त्तत ॥ २.९१.८१ ॥
Así, deleitándose como los dioses en Nandana, aquella noche transcurrió en el hermoso ermitaño de Bharadvāja.
2.91.82
प्रतिजग्मुश्च ता नद्यो गन्धर्वाश्च यथागतम् ।
भरद्वाजमनुज्ञाप्य ताश्च सर्वा वराङ्गनाः ॥ २.९१.८२ ॥
Despidiéndose de Bharadvāja, todas aquellas excelsas mujeres, las ninfas de los ríos y los Gandharvas regresaron por el camino por el que habían venido.
2.91.83
तथैव मत्ता मदिरोत्कटा नरास्तथैव दिव्यागुरुचन्दनोक्षिताः ।
तथैव दिव्या विविधाः स्रगुत्तमाः पृथक् प्रकीर्णा मनुजैः प्रमर्दिताः ॥ २.९१.८३ ॥
Igualmente estaban los hombres embriagados por el licor en exceso, igualmente ungidos con áloe y sándalo divinos; igualmente yacían esparcidas y pisoteadas por los hombres las diversas y excelentes guirnaldas divinas.