ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣ · ସର୍ଗ 2.91
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.91.1
कृतबुद्धिं निवासाय तत्रैव स मुनिस्तदा ।
भरतं कैकयीपुत्रमातिथ्येन न्यमन्त्रयत् ॥ २.९१.१ ॥
ସେତେବେଳେ ସେହି ମୁନି ସେଠାରେ ରହିବାକୁ ନିଷ୍ପତ୍ତି କରିଥିବା କୈକେୟୀ-ପୁତ୍ର ଭରତଙ୍କୁ ଆତିଥ୍ୟ ପାଇଁ ନିମନ୍ତ୍ରଣ କଲେ।
2.91.2
अब्रवीद्भरतस्त्वेनं नन्विदं भवता कृतम् ।
पाद्यमर्घ्यं तथातिथ्यं वने यदुपपद्यते ॥ २.९१.२ ॥
ଭରତ କହିଲେ, "ବନରେ ଯାହା ଯୋଗ୍ୟ ପାଦ୍ୟ, ଅର୍ଘ୍ୟ ଓ ଆତିଥ୍ୟ ହୋଇପାରେ, ତାହା ସବୁ ଆପଣ ପୂର୍ବରୁ କରିସାରିଛନ୍ତି।"
2.91.3
अथोवाच भरद्वाजो भरतं प्रहसन्निव ।
जाने त्वां प्रीतिसंयुक्तं तुष्येस्त्वं येन केनचित् ॥ २.९१.३ ॥
ତା'ପରେ ଭରଦ୍ୱାଜ ହସିହସି ଭରତଙ୍କୁ କହିଲେ, "ମୁଁ ଜାଣେ ତୁମେ ପ୍ରୀତିରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ; ଯାହା ଦ୍ୱାରା ହେଲେ ତୁମେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହେବ, ସେଥିରେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୁଅ।"
2.91.4
सेनायास्तु तवैतस्याः कर्तुमिच्छामि भोजनम् ।
मम प्रीतिर्यथारूपा त्वमर्हो मनुजाधिप ॥ २.९१.४ ॥
ହେ ମନୁଜାଧିପ! ତୁମ୍ଭ ଏହି ସେନା ପାଇଁ ଭୋଜନ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବାକୁ ମୁଁ ଇଚ୍ଛା କରେ; ଏଥିରେ ହିଁ ମୋର ଆନନ୍ଦ, ଏବଂ ତୁମେ ଏଥିର ଯୋଗ୍ୟ।
2.91.5
किमर्थं चापि निक्षिप्य दूरे बलमिहागतः ।
कस्मान्नेहोपयातोसि सबलः पुरुषर्षभ ॥ २.९१.५ ॥
ହେ ପୁରୁଷର୍ଷଭ! ସେନାକୁ ଦୂରରେ ଛାଡ଼ି ତୁମେ ଏଠାକୁ କାହିଁକି ଆସିଲ? ସେନା ସହିତ କାହିଁକି ଆସି ନାହଁ?
2.91.6
भरतः प्रत्युवाचेदं प्राञ्जलिस्तं तपोधनम् ।
ससैन्यो नोपयातो ऽस्मि भगवन् भगवद्भयात् ॥ २.९१.६ ॥
ଭରତ ହାତଯୋଡ଼ି ସେହି ତପୋଧନଙ୍କୁ କହିଲେ, "ଭଗବନ୍! ସେନା ସହିତ ନ ଆସିବାର କାରଣ ଆପଣଙ୍କ ପ୍ରତି ଭୟ।"
2.91.7
राज्ञा च भगवन् नित्यं राजपुत्रेण वा सदा ।
यत्नतः परिहर्त्तव्या विषयेषु तपस्विनः ॥ २.९१.७ ॥
ହେ ଭଗବନ୍! ରାଜା ଓ ରାଜପୁତ୍ର ସର୍ବଦା ଯତ୍ନ ସହକାରେ ତପସ୍ବୀମାନଙ୍କୁ ବିଷୟରୁ ଦୂରେଇ ରଖିବା ଉଚିତ।
2.91.8
वाजिमुख्या मनुष्याश्च मत्ताश्च वरवारणाः ।
प्रच्छाद्य भगवन् भूमिं महतीमनुयान्ति माम् ॥ २.९१.८ ॥
ହେ ଭଗବନ୍! ପ୍ରଧାନ ଅଶ୍ୱାରୋହୀ, ମନୁଷ୍ୟ ଓ ମତ୍ତ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ହସ୍ତୀମାନେ ବିଶାଳ ଭୂମିକୁ ଆଚ୍ଛାଦିତ କରି ମୋ ପଛେ ଆସୁଛନ୍ତି।
2.91.9
ते वृक्षानुदकं भूमिमाश्रमेषूटजांस्तथा ।
न हिंस्युरिति तेनाहमेक एव समागतः ॥ २.९१.९ ॥
ସେମାନେ ଗଛ, ଜଳ, ଭୂମି ଓ ଆଶ୍ରମର କୁଡିଆକୁ ଆଘାତ ନ କରନ୍ତି, ସେଥିପାଇଁ ମୁଁ ଏକା ଆସିଛି।
2.91.10
आनीयतामितः सेनेत्याज्ञप्तः परमर्षिणा ।
ततस्तु चक्रे भरतः सेनायाः समुपागमम् ॥ २.९१.१० ॥
'ସେନାକୁ ଏଠାକୁ ଆଣ' ବୋଲି ପରମ ଋଷିଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ପାଇ ଭରତ ସେନାକୁ ନିକଟକୁ ଆଣିବାର ବ୍ୟବସ୍ଥା କଲେ।
2.91.11
अग्निशालां प्रविश्याथ पीत्वापः परिमृज्य च ।
आतिथ्यस्य क्रियाहेतोर्विश्वकर्माणमाह्वयत् ॥ २.९१.११ ॥
ଅଗ୍ନିଶାଳାରେ ପ୍ରବେଶ କରି, ଜଳ ପାନ କରି, ମୁଖ ପୋଛି, ଆତିଥ୍ୟ କ୍ରିୟା ପାଇଁ ବିଶ୍ୱକର୍ମାଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ କଲେ।
2.91.12
आह्वये विश्वकर्माणमहं त्वष्टारमेव च ।
आतिथ्यं कर्तुमिच्छामि तत्र मे संविधीयताम् ॥ २.९१.१२ ॥
ମୁଁ ବିଶ୍ୱକର୍ମା ଓ ତ୍ୱଷ୍ଟାଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ କରୁଛି। ମୁଁ ଆତିଥ୍ୟ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରେ; ସେଠାରେ ମୋ ପାଇଁ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରାଯାଉ।
2.91.13
आह्वये लोकपालांस्त्रीन् देवान् शक्रमुखांस्तथा ।
आतिथ्यं कर्तुमिच्छामि तत्र मे संविधीयताम् ॥ २.९१.१३ ॥
ତିନି ଲୋକପାଳ ଏବଂ ଇନ୍ଦ୍ରପ୍ରମୁଖ ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ମୁଁ ଆହ୍ୱାନ କରୁଅଛି। ସେଠାରେ ସେମାନଙ୍କର ଆତିଥ୍ୟ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରେ; ତାହାର ବ୍ୟବସ୍ଥା କରାଯାଉ।
2.91.14
प्राक्स्रोतसश्च या नद्यः प्रत्यक्स्रोतस एव च ।
पृथिव्यामन्तरिक्षे च समायान्त्वद्य सर्वशः ॥ २.९१.१४ ॥
ପୂର୍ବକୁ ପ୍ରବାହିତ ଓ ପଶ୍ଚିମକୁ ପ୍ରବାହିତ ନଦୀସବୁ, ପୃଥିବୀ ଓ ଆକାଶରେ ଥିବା ସମସ୍ତେ ଆଜି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଏଠାକୁ ଆସନ୍ତୁ।
2.91.15
अन्याः स्रवन्तु मैरेयं सुरामन्याः सुनिष्ठिताम् ।
अपराश्चोदकं शीतमिक्षुकाण्डरसोपमम् ॥ २.९१.१५ ॥
କେତେକ ନଦୀ ମୈରେୟ ମଦ୍ୟ ପ୍ରବାହିତ କରନ୍ତୁ, କେତେକ ଉତ୍ତମ ଭାବେ ପ୍ରସ୍ତୁତ ସୁରା ପ୍ରବାହିତ କରନ୍ତୁ, ଏବଂ ଅନ୍ୟମାନେ ଆଖୁ ରସ ପରି ଶୀତଳ ଜଳ ପ୍ରବାହିତ କରନ୍ତୁ।
2.91.16
आह्वये देवगन्धर्वान् विश्वावसुहहाहुहून् ।
तथैवाप्सरसो देवीर्गन्धर्व्वीश्चापि सर्वशः ॥ २.९१.१६ ॥
ଦେବ ଓ ଗନ୍ଧର୍ବମାନଙ୍କୁ — ବିଶ୍ୱାବସୁ, ହାହା ଓ ହୂହୂଙ୍କୁ — ମୁଁ ଆହ୍ୱାନ କରୁଅଛି; ସେହିପରି ଅପ୍ସରା, ଦେବୀ ଓ ଗନ୍ଧର୍ବୀ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଆହ୍ୱାନ କରେ।
2.91.17
घृताचीमथ विश्वाचीं मिश्रकेशीमलम्बुसाम् ।
नागदन्तां च हेमां च हिमामद्रिकृतस्थलाम् ॥ २.९१.१७ ॥
ଘୃତାଚୀ, ବିଶ୍ୱାଚୀ, ମିଶ୍ରକେଶୀ, ଅଲମ୍ବୁଷା, ନାଗଦନ୍ତା, ହେମା ଓ ହିମା — ପର୍ବତ-ନିର୍ମିତ ସ୍ଥାନରେ ବାସ କରୁଥିବା।
2.91.18
शक्रं याश्चोपतिष्ठन्ति ब्रह्माणं याश्च योषितः ।
सर्वास्तुम्बुरुणा सार्द्धमाह्वये सपरिच्छदाः ॥ २.९१.१८ ॥
ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ସେବା କରୁଥିବା ସମସ୍ତ ନାରୀଙ୍କୁ — ତୁମ୍ବୁରୁ ସହ — ସେମାନଙ୍କ ପରିବାର ସହିତ ମୁଁ ଆହ୍ୱାନ କରେ।
2.91.19
वनं कुरुषु यद्दिव्यं वासोभूषणपत्ऺत्रवत् ।
दिव्यनारीफलं शश्वत्तत्कौबेरमिहैतु च ॥ २.९१.१९ ॥
କୁରୁ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ସେହି ଦିବ୍ୟ ବନ, ଯାହା ବସ୍ତ୍ର, ଅଳଙ୍କାର ଓ ପତ୍ରରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ଦିବ୍ୟ ନାରୀ ଯାହାର ଫଳ, ଯାହା ସର୍ବଦା ରହେ, ସେହି କୁବେରଙ୍କ ବନ ଏଠାକୁ ଆସୁ।
2.91.20
इह मे भगवान् सोमो विधत्तामन्नमुत्तमम् ।
भक्ष्यं भोज्यं च चोष्यं च लेह्यं च विविधं बहु ॥ २.९१.२० ॥
ଏଠାରେ ଭଗବାନ ସୋମ ମୋ ପାଇଁ ଉତ୍ତମ ଅନ୍ନ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରନ୍ତୁ — ଚୋବାଇ ଖାଇବା, ଖାଇବା, ଚୁସିବା ଓ ଚାଟିବା ବିବିଧ ପଦାର୍ଥ, ପ୍ରଚୁର ପରିମାଣରେ।
2.91.21
विचित्राणि च माल्यानि पादपप्रच्युतानि च ।
सुरादीनि च पेयानि मांसानि विविधानि च ॥ २.९१.२१ ॥
ବୃକ୍ଷରୁ ଝରିପଡ଼ିଥିବା ବିଚିତ୍ର ମାଳା, ସୁରା ଆଦି ପାନୀୟ, ଏବଂ ବିବିଧ ମାଂସ ମଧ୍ୟ।
2.91.22
एवं समाधिना युक्तस्तेजसा ऽप्रतिमेन च ।
शीक्षास्वरसमायुक्तं तपसा चाब्रवीन्मुनिः ॥ २.९१.२२ ॥
ଏହିପରି ସମାଧିଯୁକ୍ତ, ଅତୁଳନୀୟ ତେଜଶାଳୀ ସେ ମୁନି ଶିକ୍ଷା ଓ ସ୍ୱରନିୟମ ସହିତ ଯୁକ୍ତ ବାଣୀ ତପୋବଳରେ କହିଲେ।
2.91.23
मनसा ध्यायतस्तस्य प्राङ्मुखस्य कृताञ्जलेः ।
आजग्मुस्तानि सर्वाणि दैवतानि पृथक्पृथक् ॥ २.९१.२३ ॥
ମନରେ ଧ୍ୟାନ କରୁଥିବା, ପୂର୍ବମୁଖୀ, କରଯୋଡ଼ି ଠିଆ ହୋଇଥିବା ତାଙ୍କ ପାଖକୁ ସେହି ସମସ୍ତ ଦେବତା ପୃଥକ ପୃଥକ ଭାବେ ଆସିଲେ।
2.91.24
मलयं दर्दुरं चैव ततः स्वेदनुदऽ ऽनिलः ।
उपस्पृश्य ववौ युक्त्या सुप्रियात्मा सुखः शिवः ॥ २.९१.२४ ॥
ତା'ପରେ ମଳୟ ଓ ଦର୍ଦୁର ପର୍ବତରୁ ଆସୁଥିବା, ଝାଳ ପୋଛୁଥିବା ପବନ ସ୍ପର୍ଶ କରି ଯଥୋଚିତ ଭାବେ ବହିଲା; ତାହା ମନକୁ ପ୍ରିୟ, ସୁଖଦ ଓ ଶୁଭ ଥିଲା।
2.91.25
ततोभ्यवर्तन्त घना दिव्याः कुसुमवृष्टयः ।
दिव्यदुन्दुभिघोषश्च दिक्षु सर्वासु शुश्रुवे ॥ २.९१.२५ ॥
ତା'ପରେ ଦିବ୍ୟ ଘନ ପୁଷ୍ପବୃଷ୍ଟି ହେଲା; ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ଦିବ୍ୟ ଦୁନ୍ଦୁଭିର ଧ୍ୱନି ଶୁଣାଗଲା।
2.91.26
प्रववुश्चोत्तमा वाताननृतुश्चाप्सरोगणाः ।
प्रजगुर्देवगन्धर्वा वीणाः प्रमुमुचुः स्वरान् ॥ २.९१.२६ ॥
ଉତ୍ତମ ପବନ ବହିଲା; ଅପ୍ସରାଙ୍କ ଦଳ ନାଚିଲେ; ଦେବ-ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ ଗାଇଲେ, ବୀଣା ସ୍ୱର ଛାଡ଼ିଲା।
2.91.27
स शब्दो द्यां च भूमिं च प्राणिनां श्रवणानि च ।
विवेशोऺच्चारितः श्लक्ष्णः समो लयगुणान्वितः ॥ २.९१.२७ ॥
ସେହି ଶବ୍ଦ ସ୍ୱର୍ଗ ଓ ପୃଥିବୀରେ ଏବଂ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କ କାନରେ ପ୍ରବେଶ କଲା; ତାହା ମୃଦୁ, ସମ ଓ ଲୟଗୁଣଯୁକ୍ତ ଥିଲା।
2.91.28
तस्मिन्नुपरते शब्दे दिव्ये श्रोतृसुखे नृणाम् ।
ददर्श भारतं सैन्यं विधानं विश्वकर्मणः ॥ २.९१.२८ ॥
ମନୁଷ୍ୟଙ୍କ କାନକୁ ସୁଖ ଦେଇଥିବା ସେହି ଦିବ୍ୟ ଧ୍ୱନି ଶାନ୍ତ ହେବାପରେ ସେ ବିଶ୍ୱକର୍ମାଙ୍କ ରଚନା ପରି ଭରତଙ୍କ ସେନା ଦେଖିଲେ।
2.91.29
बभूव हि समा भूमिः समन्तात्पञ्चयोजना ।
शाद्वलैर्बहुभिश्छन्ना नीलवैडूर्य्यसन्निभैः ॥ २.९१.२९ ॥
ଚାରିପଟେ ପାଞ୍ଚ ଯୋଜନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଭୂମି ସମତଳ ହେଲା, ଏବଂ ନୀଳ ବୈଦୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଅନେକ ସବୁଜ ଘାସ ଗଛରେ ଆଚ୍ଛାଦିତ ହେଲା।
2.91.30
तस्मिन् बिल्वाः कपित्थाश्च पनसा बीजपूरकाः ।
आमलक्यो बभूवुश्च चूताश्च फलभूषणाः ॥ २.९१.३० ॥
ସେହି ସ୍ଥାନରେ ବେଲ, କଇଥ, କଟହଳ, ବିଜପୁର, ଆମଳା ଓ ଆମ୍ବ ଗଛ ଜନ୍ମିଲା; ସେଗୁଡ଼ିକ ଫଳରେ ଶୋଭିତ ଥିଲା।
2.91.31
उत्तरेभ्यः कुरुभ्यश्च वनं दिव्योपभोगवत् ।
आजगाम नदी दिव्या तीजैर्बहुभिर्वृता ॥ २.९१.३१ ॥
ଉତ୍ତର କୁରୁଦେଶରୁ ଦିବ୍ୟ ଭୋଗଯୁକ୍ତ ବନ ଆସିଲା; ଅନେକ ତୀରରେ ଘେରା ଦିବ୍ୟ ନଦୀ ମଧ୍ୟ ଆସିଲା।
2.91.32
चतुःशालानि शुभ्राणि शालाश्च गजवाजिनाम् ।
हर्म्यप्रासादसम्बाधास्तोरणानि शुभानि च ॥ २.९१.३२ ॥
ଚାରି ଶାଳାଯୁକ୍ତ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଭବନ, ହାତୀ ଓ ଘୋଡ଼ାର ଶାଳା, ହର୍ମ୍ୟ ଓ ପ୍ରାସାଦରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ସ୍ଥାନ, ଏବଂ ସୁନ୍ଦର ତୋରଣ।
2.91.33
सितमेघनिभं चापि राजवेश्मसु तोरणम् ।
दिव्यमाल्यकृताकारं दिव्यगन्धसमुक्षितम् ॥ २.९१.३३ ॥
ରାଜଗୃହରେ ଶ୍ୱେତ ମେଘ ପରି ତୋରଣ ମଧ୍ୟ ଥିଲା; ସେଗୁଡ଼ିକ ଦିବ୍ୟ ମାଳାର ଆକାରବିଶିଷ୍ଟ ଓ ଦିବ୍ୟ ସୁଗନ୍ଧରେ ସିକ୍ତ ଥିଲା।
2.91.34
चतुरश्रमसम्बाधं शयनासनयानवत् ।
दिव्यैः सर्वरसैर्युक्तं दिव्यभोजनवस्त्रवत् ।
उपकल्पितसर्वान्नं धौतनिर्मलभाजनम् ॥ २.९१.३४ ॥
ଚତୁଷ୍କୋଣ, ଭିଡ଼ହୀନ, ଶଯ୍ୟା ଆସନ ଯାନରେ ସଜ୍ଜିତ; ଦିବ୍ୟ ସକଳ ରସଯୁକ୍ତ, ଦିବ୍ୟ ଭୋଜନ ଓ ବସ୍ତ୍ରଯୁକ୍ତ; ସମସ୍ତ ପ୍ରକାର ଅନ୍ନ ପ୍ରସ୍ତୁତ, ଧୌତ ନିର୍ମଳ ପାତ୍ରସହ।
2.91.35
क्लृप्तसर्वासनं श्रीमत् स्वास्तीर्णशयनोत्तमम् ।
प्रविवेश महाबाहुरनुज्ञातो महर्षिणा ।
वेश्म तद्रत्नसम्पूर्णं भरतः केकयीसुतः ॥ २.९१.३५ ॥
ସମସ୍ତ ଆସନ ସଜ୍ଜିତ, ଶୋଭାଯୁକ୍ତ, ସୁନ୍ଦର ବିଛାଯାଇଥିବା ଉତ୍ତମ ଶଯ୍ୟାଯୁକ୍ତ, ରତ୍ନପୂର୍ଣ୍ଣ ସେହି ଭବନରେ ମହର୍ଷିଙ୍କ ଅନୁମତି ପାଇ ମହାବାହୁ କୈକେୟୀପୁତ୍ର ଭରତ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
2.91.36
अनुजग्मुश्च तं सर्वे मन्त्रिणः सपुरोहिताः ।
बभूवुश्च मुदा युक्ता दृष्ट्वा तं वेश्मसंविधिम् ॥ २.९१.३६ ॥
ସମସ୍ତ ମନ୍ତ୍ରୀ ପୁରୋହିତ ସହିତ ତାଙ୍କ ପଛେ ଗଲେ; ସେହି ଭବନର ବ୍ୟବସ୍ଥା ଦେଖି ସେମାନେ ଆନନ୍ଦରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ।
2.91.37
तत्र राजासनं दिव्यं व्यजनं छत्रमेव च ।
भरतो मन्त्रिभिः सार्द्धमभ्यवर्त्तत राजवत् ॥ २.९१.३७ ॥
ସେଠାରେ ଭରତ ମନ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କ ସହ ରାଜାଙ୍କ ପରି ଦିବ୍ୟ ରାଜାସନ, ବ୍ୟଜନ ଓ ଛତ୍ର ନିକଟକୁ ଗଲେ।
2.91.38
आसनं पूजयामास रामायाभिप्रणम्य च ।
वालव्यजनमादाय न्यषीदत् सचिवासने ॥ २.९१.३८ ॥
ଭରତ ରାମଙ୍କ ଆସନକୁ ପ୍ରଣାମ କରି ସମ୍ମାନ ଦେଲେ; ଚାମର ଧରି ମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ଆସନରେ ବସିଲେ।
2.91.39
आनुपूर्व्यानिषेदुश्च सर्वे मन्त्रिपुरोहिताः ।
ततः सेनापतिः पश्चात् प्रशास्ता च निषेदतुः ॥ २.९१.३९ ॥
କ୍ରମାନୁସାରେ ସମସ୍ତ ମନ୍ତ୍ରୀ ଓ ପୁରୋହିତ ବସିଲେ; ତା'ପରେ ସେନାପତି ଓ ପ୍ରଶାସ୍ତା ବସିଲେ।
2.91.40
ततस्तत्र मुहूर्त्तेन नद्यः पायसकर्दमाः ।
उपातिष्ठन्त भरतं भरद्वाजस्य शासनात् ॥ २.९१.४० ॥
ତା'ପରେ ଭରଦ୍ୱାଜଙ୍କ ଆଦେଶରେ ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ଦୁଧ ପରି କାଦୁଆ ନଦୀସବୁ ଭରତଙ୍କ ନିକଟରେ ପ୍ରକଟ ହେଲେ।
2.91.41
तासामुभयतःकूलं पाण्डुमृत्तिकलेपनाः ।
रम्याश्चावसथा दिव्या ब्रह्मणस्तु प्रसादजाः ॥ २.९१.४१ ॥
ସେହି ନଦୀମାନଙ୍କର ଉଭୟ କୂଳରେ ଫିକା ମାଟି ଲିପା ସୁନ୍ଦର ଦିବ୍ୟ ଆବାସ ଥିଲା; ସେଗୁଡ଼ିକ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଅନୁଗ୍ରହରୁ ସୃଷ୍ଟ।
2.91.42
तेनैव च मुहूर्त्तेन दिव्याभरणभूषिताः ।
आगुर्विंशतिसाहस्रा ब्रह्मणा प्रहिताः स्त्रियः ॥ २.९१.४२ ॥
ସେହି ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ପ୍ରେରିତ ଦିବ୍ୟ ଅଳଙ୍କାରରେ ଶୋଭିତ ବିଂଶତି ସହସ୍ର ନାରୀ ଆସିଲେ।
2.91.43
सुवर्णमणिमुक्तेन प्रवालेन च शोभिताः ।
आगुर्विंशतिसाहस्राः कुबेरप्रहिताः स्त्रियः ॥ २.९१.४३ ॥
ସୁନା, ମଣି, ମୁକ୍ତା ଓ ପ୍ରବାଳରେ ଶୋଭିତ, କୁବେରଙ୍କ ପ୍ରେରିତ କୋଡ଼ିଏ ହଜାର ସ୍ତ୍ରୀ ଆସିଲେ।
2.91.44
याभिर्गृहीतपुरुषः सोन्माद इव लक्ष्यते ।
आगुर्विंशतिसाहस्रा नन्दनादप्सरोगणाः ॥ २.९१.४४ ॥
ଯାହାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଗୃହୀତ ପୁରୁଷ ଉନ୍ମାଦ ପରି ଦେଖାଯାଏ; ନନ୍ଦନରୁ କୋଡ଼ିଏ ହଜାର ଅପ୍ସରା ଦଳ ଆସିଲେ।
2.91.45
नारदस्तुम्बुरुर्गोपः प्रवराः सूर्य्यवर्चसः ।
एते गन्धर्वराजानो भरतस्याग्रतो जगुः ॥ २.९१.४५ ॥
ନାରଦ, ତୁମ୍ବୁରୁ, ଗୋପ — ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ତେଜସ୍ୱୀ ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗନ୍ଧର୍ବରାଜମାନେ ଭରତଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଗାଇଲେ।
2.91.46
अलम्बुसा मिश्रकेशी पुण्डरीकाथ वामना ।
उपानृत्यंस्तु भरत भरद्वाजस्य शासनात् ॥ २.९१.४६ ॥
ଅଲମ୍ବୁଷା, ମିଶ୍ରକେଶୀ, ପୁଣ୍ଡରୀକା ଓ ବାମନା — ହେ ଭରତ, ଭରଦ୍ୱାଜଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ସେମାନେ ନାଚିଲେ।
2.91.47
यानि माल्यानि देवेषु यानि चैत्ररथे वने ।
प्रयागे तान्यदृश्यन्त भरद्वाजस्य तेजसा ॥ २.९१.४७ ॥
ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଓ ଚୈତ୍ରରଥ ବନରେ ଯେଉଁ ମାଳା ଥିଲା, ଭରଦ୍ୱାଜଙ୍କ ତେଜରେ ସେସବୁ ପ୍ରୟାଗରେ ଦେଖାଗଲା।
2.91.48
बिल्वा मार्दङ्गिका आसन् शम्याग्राहा विभीतकाः ।
अश्वत्थानर्त्तकाश्चासन् भरद्वाजस्य शासनात् ॥ २.९१.४८ ॥
ବିଲ୍ୱ ବୃକ୍ଷମାନେ ମୃଦଙ୍ଗ ବାଦକ ହେଲେ, ବିଭୀତକ ବୃକ୍ଷମାନେ ତାଳ ଦେଉଥିବା ହେଲେ, ଏବଂ ଅଶ୍ୱତ୍ଥ ବୃକ୍ଷମାନେ ନର୍ତ୍ତକ ହେଲେ — ଭରଦ୍ୱାଜଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ।
2.91.49
ततः सरलतालाश्च तिलका नक्तमालकाः ।
प्रहृष्टास्तत्र सम्पेतुः कुब्जा भूत्वाथ वामनाः ॥ २.९१.४९ ॥
ତା'ପରେ ସରଳ ଓ ତାଳ ବୃକ୍ଷ, ତିଳକ ଓ ନକ୍ତମାଳ ବୃକ୍ଷମାନେ ଆନନ୍ଦରେ ସେଠାରେ ଏକତ୍ର ହେଲେ; କୁଜ ଓ ବାମନ ରୂପ ଧରି ମଧ୍ୟ ଆସିଲେ।
2.91.50
शिंशुपामलकीजम्ब्वो याश्चान्याः काननेषु ताः ।
मालती मल्लिका जातिर्याश्चान्याः कानने लताः ॥ २.९१.५० ॥
ଶିଂଶପା, ଆମଳକୀ, ଜାମୁ ବୃକ୍ଷ ଏବଂ ବନର ଅନ୍ୟ ବୃକ୍ଷ; ମାଳତୀ, ମଲ୍ଲିକା, ଜାତି ଲତା ଏବଂ ବନର ଅନ୍ୟ ଲତା ମଧ୍ୟ ସେଠାକୁ ଆସିଲେ।
2.91.51
प्रमदाविग्रहं कृत्वा भरद्वाजाश्रमे ऽवदन् ।
सुराः सुरापाः पिबत पायसं च बुभुक्षिताः ।
मांसानि च सुमेध्यानि भक्ष्यन्तां यावदिच्छथ ॥ २.९१.५१ ॥
ସ୍ତ୍ରୀରୂପ ଧରି ଭରଦ୍ୱାଜଙ୍କ ଆଶ୍ରମରେ ସେମାନେ କହିଲେ — "ହେ ସୁରାପାୟୀ ଦେବଗଣ, ପିଅନ୍ତୁ, ପାୟସ ମଧ୍ୟ ଅଛି; ଭୋକିଲା ଥିଲେ ଶୁଦ୍ଧ ମାଂସ ମଧ୍ୟ ଖାଆନ୍ତୁ, ଯେତେ ଇଚ୍ଛା ସେତେ ଖାଆନ୍ତୁ।"
2.91.52
उच्छाद्य स्नापयन्ति स्म नदीतीरेषु वल्गुषु ।
अप्येकमेकं पुरुषं प्रमदाः सप्त चाष्ट च ॥ २.९१.५२ ॥
ସୁନ୍ଦର ନଦୀତୀରରେ ତେଳ ଲଗାଇ ସେମାନେ ସ୍ନାନ କରାଉଥିଲେ; ସାତ-ଆଠଜଣ ସ୍ତ୍ରୀ ମିଶି ଜଣେ ଜଣେ ପୁରୁଷଙ୍କୁ ସ୍ନାନ କରାଉଥିଲେ।
2.91.53
संवाहन्त्यः समापेतुर्नार्यो रुचिरलोचनाः ।
परिमृज्य तथान्योन्यं पाययन्ति वराङ्गनाः ॥ २.९१.५३ ॥
ସୁନ୍ଦର ଆଖିବିଶିଷ୍ଟା ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ମାଲିସ କରି ଏକତ୍ର ହେଲେ; ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅଙ୍ଗ ବିଶିଷ୍ଟା ସେମାନେ ପରସ୍ପରକୁ ପୋଛି ପିଆଉଥିଲେ।
2.91.54
हयान् गजान् खरानुष्ट्रांस्तथैव सुरभेः सुतान् ।
अभोजयन् वाहनपास्तेषां भोज्यं यथाविधि ॥ २.९१.५४ ॥
ଘୋଡା, ହାତୀ, ଗଧ, ଓଟ, ଏବଂ ସୁରଭିଙ୍କ ସନ୍ତାନ ଗାଈମାନେ — ସେମାନଙ୍କୁ ସେମାନଙ୍କ ସେବକମାନେ ବିଧି ଅନୁସାରେ ଭୋଜନ କରାଇଲେ।
2.91.55
इक्षूंश्च मधुलाजांश्च भोजयन्ति स्म वाहनान् ।
इक्ष्वाकुवरयोधानां चोदयन्तो महाबलाः ॥ २.९१.५५ ॥
ମହାବଳ ସେବକମାନେ ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁ ବଂଶର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଯୋଦ୍ଧାମାନଙ୍କ ବାହନକୁ ଆଖୁ ଓ ମହୁ ମିଶା ଲାଜ ଖୁଆଇ ଉତ୍ସାହିତ କଲେ।
2.91.56
नाश्वबन्धो ऽश्वमाजानान्न गजं कुञ्जरग्रहः ।
मत्तप्रमत्तमुदिता नमूः सा तत्र सम्बभौ ॥ २.९१.५६ ॥
ସେଠାରେ ଘୋଡା ବାନ୍ଧିବା ଲୋକ ନଥିଲେ, ତାଲିମପ୍ରାପ୍ତ ଘୋଡା ନଥିଲା, ହାତୀ ନଥିଲା, ହାତୀ ଚଳାଇବା ଲୋକ ମଧ୍ୟ ନଥିଲେ; ମଦ ଓ ଉଲ୍ଲାସରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ସେହି (ଜନସମୂହ) ସେଠାରେ ଝଲସି ଉଠିଲା।
2.91.57
तर्पिताः सर्वकामैस्ते रक्तचन्दनरूषिताः ।
अप्सरोगणसंयुक्ताः सैन्या वाचमुदैरयन् ॥ २.९१.५७ ॥
ସବୁ ଇଚ୍ଛାରେ ତୃପ୍ତ, ରକ୍ତଚନ୍ଦନ ଲେପିତ, ଅପ୍ସରା ଗୋଷ୍ଠୀରେ ଯୁକ୍ତ ସେହି ସୈନ୍ୟମାନେ ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲେ।
2.91.58
नैवायोध्यां गमिष्यामो न गमिष्याम दण्डकान् ।
कुशलं भरतस्यास्तु रामस्यास्तु तथा सुखम् ॥ २.९१.५८ ॥
ଆମେ ଅଯୋଧ୍ୟାକୁ ଯିବୁ ନାହିଁ, ଦଣ୍ଡକାରଣ୍ୟକୁ ମଧ୍ୟ ଯିବୁ ନାହିଁ। ଭରତଙ୍କର କଲ୍ୟାଣ ହେଉ; ରାମଙ୍କର ମଧ୍ୟ ସେହିପରି ସୁଖ ହେଉ।
2.91.59
अनाथास्तं विधिं लब्ध्वा वाचमेतामुदैरयन् ॥ २.९१.५९ ॥
ଅନାଥମାନେ ସେହି ସ୍ଥିର ସିଦ୍ଧାନ୍ତ ପାଇ ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲେ।
2.91.60
सम्प्रहृष्टा विनेदुस्ते नरास्तत्र सहस्रशः ।
भरतस्यानुयातारः स्वर्गोयमिति चाब्रुवन् ॥ २.९१.६० ॥
ଅତ୍ୟନ୍ତ ହର୍ଷିତ ହୋଇ ସେଠାକାର ହଜାର ହଜାର ଭରତାନୁଗାମୀ ଲୋକ ଗର୍ଜନ କରି କହିଲେ, "ଏହା ହିଁ ସ୍ୱର୍ଗ।"
2.91.61
नृत्यन्ति स्म हसन्ति स्म गायन्ति स्म च सैनिकाः ।
समन्तात् परिधावन्ति माल्योपेताः सहस्रशः ॥ २.९१.६१ ॥
ସୈନିକମାନେ ହଜାରେ ହଜାରେ ନାଚିଲେ, ହସିଲେ, ଗାଇଲେ; ମାଳାଧାରୀ ସେମାନେ ଚାରିଆଡ଼େ ଦୌଡ଼ିଲେ।
2.91.62
ततो भुक्तवतां तेषां तदन्नममृतोपमम् ।
दिव्यानुद्वीक्ष्य भक्ष्यांस्तानभवद्भक्षणे मतिः ॥ २.९१.६२ ॥
ତା'ପରେ ଅମୃତ ସଦୃଶ ସେ ଅନ୍ନ ଖାଇଥିବା ସେମାନଙ୍କ ମନ, ସେହି ଦିବ୍ୟ ଖାଦ୍ୟ ଦେଖି ପୁଣି ଖାଇବାକୁ ଇଚ୍ଛା କଲା।
2.91.63
प्रेष्याश्चेष्ट्यश्च वध्वश्च बलस्थाश्च सहस्रशः ।
बभूवुस्ऺते भृशं दृप्ताः सर्वे चाहतवाससः ॥ २.९१.६३ ॥
ହଜାରେ ହଜାରେ ସେବକ, କର୍ମଚାରୀ, ସ୍ତ୍ରୀ ଓ ସୈନିକ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ; ସମସ୍ତେ ନୂଆ ବସ୍ତ୍ର ପରିଧାନ କରିଥିଲେ।
2.91.64
कुञ्जराश्च खरोष्ट्राश्च गोश्वाश्च मृगपक्षिणः ।
बभूवुः सुभृतास्तत्र नान्यो ह्यन्यमकल्पयत् ॥ २.९१.६४ ॥
ସେଠାରେ ହାତୀ, ଗଧ, ଓଟ, ଗାଈ, ଘୋଡ଼ା, ହରିଣ ଓ ପକ୍ଷୀମାନେ ଭଲ ଭାବେ ପୋଷିତ ହେଲେ; ଜଣେ ଅନ୍ୟ ଜଣକୁ ଚିନ୍ତା କରିଲେ ନାହିଁ।
2.91.65
नाशुक्लवासास्तत्रासीत् क्षुधितो मलिनो ऽपि वा ।
रजसा ध्वस्तकेशो वा नरः कश्चिददृश्यत ॥ २.९१.६५ ॥
ସେଠାରେ ଧଳା ବସ୍ତ୍ର ନ ପିନ୍ଧିଥିବା, ଭୋକିଲା, ମଇଳା, କିମ୍ବା ଧୂଳିରେ ଅସ୍ତବ୍ୟସ୍ତ କେଶଧାରୀ କୌଣସି ଲୋକ ଦେଖାଗଲା ନାହିଁ।
2.91.66
आजैश्चापि च वाराहैर्निष्ठानवरसञ्चयैः ।
फलनिर्यूहसंसिद्धैः सूपैर्गन्धरसान्वितैः ॥ २.९१.६६ ॥
ଛେଳି ଓ ଶୂକର ମାଂସ ସହିତ, ଉତ୍ତମ ମସଲାର ରାଶି ସହିତ, ଫଳ ରସରେ ସିଦ୍ଧ, ସୁଗନ୍ଧ ଓ ସ୍ୱାଦଯୁକ୍ତ ସୂପ ସହିତ।
2.91.67
पुष्पध्वजवतीः पूर्णाः शुक्लस्यान्नस्य चाभितः ।
ददृशुर्विस्मितास्तत्र नरा लौहीः सहस्रशः ॥ २.९१.६७ ॥
ସେଠାରେ ଚତୁର୍ଦ୍ଦିଗରେ ଧଳା ଅନ୍ନରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ପୁଷ୍ପଧ୍ୱଜରେ ସଜ୍ଜିତ ଲୌହପାତ୍ର ହଜାର ହଜାର ଥିଲା, ଯାହା ଦେଖି ଲୋକେ ବିସ୍ମିତ ହେଲେ।
2.91.68
बभूवुर्वनपार्श्वेषु कूपाः पायसकर्दमाः ।
ताश्च कामदुघा गावो द्रुमाश्चासन् मधुस्रुतः ॥ २.९१.६८ ॥
ବନର ପାର୍ଶ୍ୱରେ ପାୟସ-ପଙ୍କଯୁକ୍ତ କୂଅ ଥିଲା; ଆଉ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣକାରୀ ଗାଈ ଓ ମଧୁ ଝରାଉଥିବା ଗଛ ମଧ୍ୟ ଥିଲା।
2.91.69
वाप्यो मैरेयपूर्णाश्च मृष्टमांसचयैर्वृताः ।
प्रतप्तपिठरैश्चापि मार्गमायूरकौक्कुटैः ॥ २.९१.६९ ॥
ସୋପାନଯୁକ୍ତ ବାଉଳି ମୈରେୟ ମଦ୍ୟରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲା; ଭଲ ରନ୍ଧା ମାଂସର ରାଶି ଦ୍ୱାରା ଘେରା ଥିଲା; ତପ୍ତ ହାଣ୍ଡିରେ ହରିଣ, ମୟୂର ଓ କୁକୁଡ଼ା ମାଂସ ମଧ୍ୟ ଥିଲା।
2.91.70
पात्रीणां च सहस्राणि स्थालीनां नियुतानि च ।
न्यर्बुदानि च पात्राणि शातकुम्भमयानि च ॥ २.९१.७० ॥
ପାତ୍ର ହଜାରେ, ସ୍ଥାଳୀ ଲକ୍ଷେ ଓ ଅର୍ବୁଦ (କୋଟି) ସଂଖ୍ୟାରେ ଥିଲା; ସୁନାରେ ନିର୍ମିତ ପାତ୍ର ମଧ୍ୟ ଥିଲା।
2.91.71
स्थाल्यः कुम्भ्यः करम्भ्यश्च दधिपूर्णाः सुसंस्कृताः ।
यौवनस्थस्य गौरस्य कपित्थस्य सुगन्धिनः ॥ २.९१.७१ ॥
ସ୍ଥାଳୀ, କୁମ୍ଭୀ ଓ କରମ୍ଭୀ ଦହିରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଓ ଭଲ ପ୍ରସ୍ତୁତ ଥିଲା; ପାଚିଲା, ଧଳା, ସୁଗନ୍ଧିତ କଇଥ ଚାଟଣି ମଧ୍ୟ ଥିଲା।
2.91.72
ह्रदाः पूर्णा रसालस्य दघ्नः श्वेतस्य चापरे ।
बभूवुः पायसस्यान्ये शर्करायाश्च सञ्चयाः ॥ २.९१.७२ ॥
ଆମ୍ବ ରସରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହ୍ରଦ ଥିଲା; କେତେକ ଧଳା ଦହିରେ, ଅନ୍ୟ କେତେକ ପାୟସରେ, ଆଉ କେତେକ ଚିନି ରାଶିରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲା।
2.91.73
कल्कांश्चूर्णकषायांश्च स्नानानि विविधानि च ।
ददृशुर्भाजनस्थानि तीर्थेषु सरितां नराः ॥ २.९१.७३ ॥
ନଦୀର ତୀର୍ଥଘାଟରେ ପାତ୍ରରେ ରଖାଯାଇଥିବା ବିବିଧ ଲେପ, ଚୂର୍ଣ୍ଣ, କଷାୟ ଓ ସ୍ନାନ ସାମଗ୍ରୀ ଲୋକମାନେ ଦେଖିଲେ।
2.91.74
शुक्लानंशुमतश्चापि दन्तधावनसञ्चयान् ।
शुक्लांश्चन्दनकल्कांश्च समुद्गेष्ववतिष्ठतः ॥ २.९१.७४ ॥
ଧଳା ରେଶମ ବସ୍ତ୍ର, ଦାନ୍ତ ଘଷିବା କାଠିର ଗଦା ଏବଂ ଧଳା ଚନ୍ଦନ ଲେପ ପେଟିକାରେ ରଖାଯାଇଥିଲା।
2.91.75
दर्पणान् परिमृष्टांश्च वाससां चापि सञ्चयान् ।
पादुकोपानहश्चैव युग्मानि च सहस्रशः ॥ २.९१.७५ ॥
ଭଲ ଭାବେ ପୋଛାଯାଇଥିବା ଦର୍ପଣ, ବସ୍ତ୍ରର ଗଦା, କାଠ ପାଦୁକା ଏବଂ ଜୋତାର ହଜାର ହଜାର ଯୋଡ଼ା ଥିଲା।
2.91.76
आञ्जनीः कङ्कतान् कूर्चान् शस्त्राणि च धनूंषि च ।
मर्मत्राणानि चित्राणि शयनान्यासनानि च ॥ २.९१.७६ ॥
କଜଳର ଡବା, ଚିରୁଣି, କୂଚୀ, ଶସ୍ତ୍ର ଓ ଧନୁ, ବିଚିତ୍ର ମର୍ମରକ୍ଷା କବଚ, ଶଯ୍ୟା ଓ ଆସନ।
2.91.77
प्रतिपानह्रदान् पूर्णान् खरोष्ट्रगजवाजिनाम् ।
अवगाह्य सुतीर्थांश्च ह्रदान् सोत्पलपुष्करान् ॥ २.९१.७७ ॥
ଗଧ, ଓଟ, ହାତୀ, ଘୋଡ଼ାଙ୍କ ପାଦ ଧୋଇବା ପାଇଁ ପୂର୍ଣ୍ଣ ପୋଖରୀ ଏବଂ ଭଲ ଘାଟ ଥିବା, ପଦ୍ମ ଓ ନୀଳପଦ୍ମରେ ଭରା ହ୍ରଦ।
2.91.78
आकाशवर्णप्रतिमान् स्वच्छतोयान् सुखप्लवान् ।
नीलवैडूर्य्यवर्णांश्च मृदून् यवससञ्चयान् ॥ २.९१.७८ ॥
ଆକାଶ ରଙ୍ଗ ପରି, ସ୍ୱଚ୍ଛ ଜଳର, ସ୍ନାନ ପାଇଁ ସୁଖକର, ନୀଳ ବୈଡୂର୍ଯ୍ୟ ରଙ୍ଗର, କୋମଳ ଯବ-ଘାସର ଗଦାଯୁକ୍ତ (ହ୍ରଦ ମଧ୍ୟ ସେଠାରେ ଥିଲା)।
2.91.79
निर्वापार्थान् पशूनां ते ददृशुस्तत्र सर्वशः ॥ २.९१.७९ ॥
ସେଠାରେ ସେମାନେ ସବୁଆଡେ ପଶୁମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଖାଦ୍ୟର ବ୍ୟବସ୍ଥା ଦେଖିଲେ।
2.91.80
व्यस्मयन्त मनुष्यास्ते स्वप्नकल्पं तदद्भुतम् ।
दृष्ट्वातिथ्यं कृतं तादृक् भरतस्य महर्षिणा ॥ २.९१.८० ॥
ମହର୍ଷି ଭରତଙ୍କୁ ଏପରି ଆତିଥ୍ୟ କରିଥିବା ଦେଖି ସେହି ଲୋକମାନେ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହେଲେ; ସେହି ଅଦ୍ଭୁତ ବ୍ୟାପାର ସ୍ୱପ୍ନ ପରି ଲାଗିଲା।
2.91.81
इत्येवं रममाणानां देवानामिव नन्दने ।
भरद्वाजाश्रमे रम्ये सा रात्रिर्व्यत्यवर्त्तत ॥ २.९१.८१ ॥
ଏହିପରି ନନ୍ଦନ ବନରେ ଦେବତାମାନଙ୍କ ପରି ଆନନ୍ଦ କରି, ଭରଦ୍ୱାଜଙ୍କ ସୁନ୍ଦର ଆଶ୍ରମରେ ସେ ରାତି ପାହିଗଲା।
2.91.82
प्रतिजग्मुश्च ता नद्यो गन्धर्वाश्च यथागतम् ।
भरद्वाजमनुज्ञाप्य ताश्च सर्वा वराङ्गनाः ॥ २.९१.८२ ॥
ଭରଦ୍ୱାଜଙ୍କଠାରୁ ବିଦାୟ ନେଇ ସେହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସୁନ୍ଦରୀମାନେ, ନଦୀମାନେ ଓ ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ ଯେଉଁ ପଥରେ ଆସିଥିଲେ ସେହି ପଥରେ ଫେରିଗଲେ।
2.91.83
तथैव मत्ता मदिरोत्कटा नरास्तथैव दिव्यागुरुचन्दनोक्षिताः ।
तथैव दिव्या विविधाः स्रगुत्तमाः पृथक् प्रकीर्णा मनुजैः प्रमर्दिताः ॥ २.९१.८३ ॥
ସେହିପରି ମଦରେ ଅତ୍ୟଧିକ ମତ୍ତ ଲୋକମାନେ, ସେହିପରି ଦିବ୍ୟ ଅଗୁରୁ ଓ ଚନ୍ଦନରେ ଲିପ୍ତ ଶରୀର; ସେହିପରି ବିବିଧ ଦିବ୍ୟ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମାଳା ଲୋକମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଛିନ୍ନଭିନ୍ନ ଓ ଦଳିତ ହୋଇ ପଡ଼ିଥିଲେ।