รามายณะของวาลมีกิ · สรรค 2.91
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.91.1
कृतबुद्धिं निवासाय तत्रैव स मुनिस्तदा ।
भरतं कैकयीपुत्रमातिथ्येन न्यमन्त्रयत् ॥ २.९१.१ ॥
ฤๅษีผู้นั้นตัดสินใจแล้วว่าให้ภรตบุตรของนางไกเกยีพักอยู่ที่นั่น จึงเชิญท่านไปร่วมการต้อนรับแขกด้วยการเลี้ยงอาหาร
2.91.2
अब्रवीद्भरतस्त्वेनं नन्विदं भवता कृतम् ।
पाद्यमर्घ्यं तथातिथ्यं वने यदुपपद्यते ॥ २.९१.२ ॥
ภรตตอบว่า ท่านได้ทำทุกอย่างที่ทำได้ในป่าไปแล้วแน่นอน ทั้งน้ำล้างเท้า เครื่องบูชาต้อนรับ และการต้อนรับแขกที่เหมาะกับสถานที่นี้
2.91.3
अथोवाच भरद्वाजो भरतं प्रहसन्निव ।
जाने त्वां प्रीतिसंयुक्तं तुष्येस्त्वं येन केनचित् ॥ २.९१.३ ॥
ภรทวาชะจึงกล่าวกับภรต ราวกับยิ้มว่า ข้ารู้ว่าท่านเปี่ยมด้วยความรักใคร่ ขอให้ท่านพอใจกับสิ่งใดก็ตามที่ทำให้ท่านอิ่มใจ
2.91.4
सेनायास्तु तवैतस्याः कर्तुमिच्छामि भोजनम् ।
मम प्रीतिर्यथारूपा त्वमर्हो मनुजाधिप ॥ २.९१.४ ॥
ข้าแต่เจ้าแห่งมนุษย์ ข้าปรารถนาจะจัดอาหารให้กองทัพของท่านทั้งหมดนี้ นั่นจะทำให้ข้าปีติยินดี และท่านก็สมควรได้รับเช่นนั้น
2.91.5
किमर्थं चापि निक्षिप्य दूरे बलमिहागतः ।
कस्मान्नेहोपयातोसि सबलः पुरुषर्षभ ॥ २.९१.५ ॥
ข้าแต่บุรุษผู้ประเสริฐ เหตุใดท่านจึงทิ้งกองทัพไว้ไกลแล้วมาถึงที่นี่ เหตุใดท่านจึงไม่มาที่นี่พร้อมกองทัพของท่าน
2.91.6
भरतः प्रत्युवाचेदं प्राञ्जलिस्तं तपोधनम् ।
ससैन्यो नोपयातो ऽस्मि भगवन् भगवद्भयात् ॥ २.९१.६ ॥
ภรตประนมมือกล่าวตอบฤๅษีผู้บำเพ็ญตบะนั้นว่า ข้าแต่ท่านผู้เป็นที่เคารพ ข้ามิได้มาพร้อมกองทัพเพราะเกรงท่าน ข้าแต่ผู้ทรงคุณอันประเสริฐ
2.91.7
राज्ञा च भगवन् नित्यं राजपुत्रेण वा सदा ।
यत्नतः परिहर्त्तव्या विषयेषु तपस्विनः ॥ २.९१.७ ॥
ข้าแต่ท่านผู้เป็นที่เคารพ พระราชาหรือพระราชโอรสควรระมัดระวังป้องกันนักพรตให้ห่างจากวัตถุแห่งความยั่วยุเสมอ
2.91.8
वाजिमुख्या मनुष्याश्च मत्ताश्च वरवारणाः ।
प्रच्छाद्य भगवन् भूमिं महतीमनुयान्ति माम् ॥ २.९१.८ ॥
ข้าแต่ท่านผู้เป็นที่เคารพ ทหารม้าชั้นยอด ทหารราบ และช้างตัวเยี่ยมที่บ้าคลั่ง ปกคลุมแผ่นดินอันกว้างใหญ่ ต่างติดตามข้ามา
2.91.9
ते वृक्षानुदकं भूमिमाश्रमेषूटजांस्तथा ।
न हिंस्युरिति तेनाहमेक एव समागतः ॥ २.९१.९ ॥
เพื่อมิให้พวกเขาทำลายต้นไม้ น้ำ พื้นดิน และกระท่อมใบไม้ในอาศรมทั้งหลาย ข้าจึงมาเพียงผู้เดียว
2.91.10
आनीयतामितः सेनेत्याज्ञप्तः परमर्षिणा ।
ततस्तु चक्रे भरतः सेनायाः समुपागमम् ॥ २.९१.१० ॥
ขอให้นำกองทัพมาที่นี่ เมื่อได้รับคำสั่งจากมหาฤๅษีเช่นนั้น ภรตจึงจัดการให้กองทัพเข้ามาใกล้
2.91.11
अग्निशालां प्रविश्याथ पीत्वापः परिमृज्य च ।
आतिथ्यस्य क्रियाहेतोर्विश्वकर्माणमाह्वयत् ॥ २.९१.११ ॥
เมื่อเข้าไปในโรงบูชาไฟ ดื่มน้ำ และเช็ดหน้าแล้ว ท่านจึงเรียกพระวิศวกรมันเพื่อประกอบพิธีต้อนรับแขก
2.91.12
आह्वये विश्वकर्माणमहं त्वष्टारमेव च ।
आतिथ्यं कर्तुमिच्छामि तत्र मे संविधीयताम् ॥ २.९१.१२ ॥
ข้าเรียกพระวิศวกรมันและพระตวัษฏฤมาด้วย ข้าปรารถนาจะจัดการต้อนรับ ขอให้จัดเตรียมทุกอย่างให้ข้าที่นั่นด้วยเถิด
2.91.13
आह्वये लोकपालांस्त्रीन् देवान् शक्रमुखांस्तथा ।
आतिथ्यं कर्तुमिच्छामि तत्र मे संविधीयताम् ॥ २.९१.१३ ॥
ข้าเชิญเทพผู้พิทักษ์โลกทั้งสามและเหล่าเทพที่มีพระอินทร์เป็นหัวหน้า ข้าปรารถนาจะต้อนรับท่านเหล่านั้นที่นั่น ขอให้จัดเตรียมทุกอย่างให้ข้าด้วยเถิด
2.91.14
प्राक्स्रोतसश्च या नद्यः प्रत्यक्स्रोतस एव च ।
पृथिव्यामन्तरिक्षे च समायान्त्वद्य सर्वशः ॥ २.९१.१४ ॥
ขอให้แม่น้ำทั้งหลายที่ไหลไปทางทิศตะวันออกและทางทิศตะวันตก ทั้งบนแผ่นดินและในอากาศ มารวมกันที่นี่ในวันนี้ทุกสายเถิด
2.91.15
अन्याः स्रवन्तु मैरेयं सुरामन्याः सुनिष्ठिताम् ।
अपराश्चोदकं शीतमिक्षुकाण्डरसोपमम् ॥ २.९१.१५ ॥
ขอให้แม่น้ำบางสายไหลด้วยน้ำเมาไมเรยะ บางสายไหลด้วยสุราที่กลั่นอย่างดี และบางสายไหลด้วยน้ำเย็นดุจน้ำอ้อย
2.91.16
आह्वये देवगन्धर्वान् विश्वावसुहहाहुहून् ।
तथैवाप्सरसो देवीर्गन्धर्व्वीश्चापि सर्वशः ॥ २.९१.१६ ॥
ข้าเชิญเทพและคนธรรพ์ ได้แก่ วิศวาวสุ ห หาหุ และหุหู ทั้งเหล่าอัปสรา เทพสตรี และคนธรรพ์หญิงทั้งหมดด้วย
2.91.17
घृताचीमथ विश्वाचीं मिश्रकेशीमलम्बुसाम् ।
नागदन्तां च हेमां च हिमामद्रिकृतस्थलाम् ॥ २.९१.१७ ॥
ขอเชิญฆฤตาจีและวิศวาจี มิศรเกศี และอลัมพุสา นาคทันตา เหมา และหิมา ผู้สถิตในที่ซึ่งสร้างด้วยภูเขา
2.91.18
शक्रं याश्चोपतिष्ठन्ति ब्रह्माणं याश्च योषितः ।
सर्वास्तुम्बुरुणा सार्द्धमाह्वये सपरिच्छदाः ॥ २.९१.१८ ॥
ข้าเชิญบรรดาสตรีทั้งหมดที่ปรนนิบัติพระอินทร์ และที่ปรนนิบัติพระพรหมด้วย พร้อมด้วยตุมพุรุและบริวารทั้งสิ้น
2.91.19
वनं कुरुषु यद्दिव्यं वासोभूषणपत्ऺत्रवत् ।
दिव्यनारीफलं शश्वत्तत्कौबेरमिहैतु च ॥ २.९१.१९ ॥
ขอให้ป่าทิพย์ของท้าวกุเวรที่อยู่ในแคว้นกุรุ ประดับด้วยเครื่องนุ่งห่ม เครื่องประดับ และใบไม้ มีผลเป็นนางทิพย์และคงอยู่ชั่วนิรันดร์ มาถึงที่นี่เถิด
2.91.20
इह मे भगवान् सोमो विधत्तामन्नमुत्तमम् ।
भक्ष्यं भोज्यं च चोष्यं च लेह्यं च विविधं बहु ॥ २.९१.२० ॥
ขอให้พระโสมผู้ทรงพระคุณจัดอาหารอันเลิศไว้ให้ข้าที่นี่ ทั้งของเคี้ยว ของกิน ของดูด และของเลีย มีหลากหลายชนิดและบริบูรณ์
2.91.21
विचित्राणि च माल्यानि पादपप्रच्युतानि च ।
सुरादीनि च पेयानि मांसानि विविधानि च ॥ २.९१.२१ ॥
มีพวงมาลัยอันงดงามที่ร่วงจากต้นไม้ มีเครื่องดื่มเช่นสุรา และเนื้อสัตว์หลากชนิดด้วย
2.91.22
एवं समाधिना युक्तस्तेजसा ऽप्रतिमेन च ।
शीक्षास्वरसमायुक्तं तपसा चाब्रवीन्मुनिः ॥ २.९१.२२ ॥
ฤๅษีผู้ประกอบด้วยสมาธิและรัศมีที่หาใดเปรียบมิได้ ด้วยพลังแห่งตบะ จึงได้กล่าวถ้อยคำที่สอดคล้องกับกฎแห่งการออกเสียงและเสียงสูงต่ำ
2.91.23
मनसा ध्यायतस्तस्य प्राङ्मुखस्य कृताञ्जलेः ।
आजग्मुस्तानि सर्वाणि दैवतानि पृथक्पृथक् ॥ २.९१.२३ ॥
ขณะที่ท่านตั้งจิตภาวนาอยู่ หันหน้าไปทางทิศตะวันออก ประนมมือ เทพเจ้าทั้งหมดก็เสด็จมาหาท่าน องค์แล้วองค์เล่า
2.91.24
मलयं दर्दुरं चैव ततः स्वेदनुदऽ ऽनिलः ।
उपस्पृश्य ववौ युक्त्या सुप्रियात्मा सुखः शिवः ॥ २.९१.२४ ॥
แล้วลมจากภูเขามลยะและดรทุระพัดมา ลมนั้นสัมผัสตัวและพัดอย่างอ่อนโยน ช่วยขจัดเหงื่อ เป็นที่รักของใจ ให้ความสุข และเป็นมงคล
2.91.25
ततोभ्यवर्तन्त घना दिव्याः कुसुमवृष्टयः ।
दिव्यदुन्दुभिघोषश्च दिक्षु सर्वासु शुश्रुवे ॥ २.९१.२५ ॥
จากนั้นฝนดอกไม้ทิพย์อันหนาแน่นก็โปรยลงมา และได้ยินเสียงกลองทิพย์ก้องไปทุกทิศ
2.91.26
प्रववुश्चोत्तमा वाताननृतुश्चाप्सरोगणाः ।
प्रजगुर्देवगन्धर्वा वीणाः प्रमुमुचुः स्वरान् ॥ २.९१.२६ ॥
ลมอันประเสริฐพัดมา หมู่นางอัปสรร่ายรำ เทพและคันธรรพ์ขับร้อง พิณทั้งหลายก็บรรเลงเสียงออกมา
2.91.27
स शब्दो द्यां च भूमिं च प्राणिनां श्रवणानि च ।
विवेशोऺच्चारितः श्लक्ष्णः समो लयगुणान्वितः ॥ २.९१.२७ ॥
เสียงนั้นแผ่ไปถึงสวรรค์และแผ่นดิน และเข้าไปถึงโสตประสาทของสรรพสัตว์ เสียงนั้นนุ่มนวล สม่ำเสมอ และประกอบด้วยคุณแห่งจังหวะ
2.91.28
तस्मिन्नुपरते शब्दे दिव्ये श्रोतृसुखे नृणाम् ।
ददर्श भारतं सैन्यं विधानं विश्वकर्मणः ॥ २.९१.२८ ॥
เมื่อเสียงทิพย์ซึ่งให้ความสุขแก่หูของมนุษย์ยุติลงแล้ว ท่านได้เห็นกองทัพของภรตจัดวางไว้อย่างกับการสร้างของพระวิศวกรรม
2.91.29
बभूव हि समा भूमिः समन्तात्पञ्चयोजना ।
शाद्वलैर्बहुभिश्छन्ना नीलवैडूर्य्यसन्निभैः ॥ २.९१.२९ ॥
รอบด้านเป็นระยะห้ายොชนะ พื้นดินกลายเป็นที่ราบเรียบ ปกคลุมด้วยทุ่งหญ้าอ่อนจำนวนมาก คล้ายแก้วไพฑูรย์สีน้ำเงิน
2.91.30
तस्मिन् बिल्वाः कपित्थाश्च पनसा बीजपूरकाः ।
आमलक्यो बभूवुश्च चूताश्च फलभूषणाः ॥ २.९१.३० ॥
ในที่นั้นมีต้นพิลวะ กปิตถะ ขนุน มะนาวผล อามลกะ และต้นมะม่วงงอกขึ้น ประดับด้วยผลไม้
2.91.31
उत्तरेभ्यः कुरुभ्यश्च वनं दिव्योपभोगवत् ।
आजगाम नदी दिव्या तीजैर्बहुभिर्वृता ॥ २.९१.३१ ॥
จากแคว้นกุรุทางเหนือ มีป่าอันอุดมด้วยความสุขทิพย์มาถึง และแม่น้ำทิพย์ที่มีฝั่งจำนวนมากล้อมรอบก็มาถึงด้วย
2.91.32
चतुःशालानि शुभ्राणि शालाश्च गजवाजिनाम् ।
हर्म्यप्रासादसम्बाधास्तोरणानि शुभानि च ॥ २.९१.३२ ॥
มีอาคารสี่ห้องอันขาวสะอาด โรงช้างและโรงม้า สถานที่เต็มไปด้วยปราสาทและวิมาน และประตูชั้นดีทั้งหลาย
2.91.33
सितमेघनिभं चापि राजवेश्मसु तोरणम् ।
दिव्यमाल्यकृताकारं दिव्यगन्धसमुक्षितम् ॥ २.९१.३३ ॥
ในวังของพระราชาก็มีประตูที่คล้ายเมฆขาว มีรูปทรงดั่งพวงมาลัยทิพย์ และประพรมด้วยกลิ่นหอมทิพย์
2.91.34
चतुरश्रमसम्बाधं शयनासनयानवत् ।
दिव्यैः सर्वरसैर्युक्तं दिव्यभोजनवस्त्रवत् ।
उपकल्पितसर्वान्नं धौतनिर्मलभाजनम् ॥ २.९१.३४ ॥
สี่เหลี่ยม ไม่คับแคบ มีที่นอน ที่นั่ง และยานพาหนะจัดไว้ เต็มไปด้วยรสทิพย์ทุกชนิด มีอาหารและเครื่องนุ่งห่มทิพย์ มีอาหารทุกชนิดที่จัดเตรียมไว้ และมีภาชนะที่ล้างจนสะอาดบริสุทธิ์
2.91.35
क्लृप्तसर्वासनं श्रीमत् स्वास्तीर्णशयनोत्तमम् ।
प्रविवेश महाबाहुरनुज्ञातो महर्षिणा ।
वेश्म तद्रत्नसम्पूर्णं भरतः केकयीसुतः ॥ २.९१.३५ ॥
ประดับด้วยที่นั่งครบทุกที่ งดงามรุ่งเรือง มีที่นอนชั้นเยี่ยมปูไว้อย่างดี เต็มไปด้วยอัญมณี ภรตผู้มีแขนทรงพลัง โอรสของนางไกเกยี ได้รับอนุญาตจากมหาฤๅษีแล้ว จึงเข้าไปยังที่พักนั้น
2.91.36
अनुजग्मुश्च तं सर्वे मन्त्रिणः सपुरोहिताः ।
बभूवुश्च मुदा युक्ता दृष्ट्वा तं वेश्मसंविधिम् ॥ २.९१.३६ ॥
เหล่าอำมาตย์ทั้งหมดพร้อมด้วยปุโรหิตได้ตามท่านไป และเมื่อเห็นการจัดแต่งที่พักนั้น ทุกคนก็เปี่ยมด้วยความยินดี
2.91.37
तत्र राजासनं दिव्यं व्यजनं छत्रमेव च ।
भरतो मन्त्रिभिः सार्द्धमभ्यवर्त्तत राजवत् ॥ २.९१.३७ ॥
ที่นั่น ภรตพร้อมด้วยอำมาตย์ได้เข้าไปยังราชอาสน์ทิพย์ พัดและร่มกันแดด ดุจดังพระราชาพึงกระทำ
2.91.38
आसनं पूजयामास रामायाभिप्रणम्य च ।
वालव्यजनमादाय न्यषीदत् सचिवासने ॥ २.९१.३८ ॥
ภรตบูชาอาสน์ของพระราม โดยน้อมกายลงกราบก่อน แล้วหยิบพัดขนจามรี นั่งลงบนอาสน์ของเสนาบดี
2.91.39
आनुपूर्व्यानिषेदुश्च सर्वे मन्त्रिपुरोहिताः ।
ततः सेनापतिः पश्चात् प्रशास्ता च निषेदतुः ॥ २.९१.३९ ॥
เหล่าอำมาตย์และปุโรหิตทั้งหมดนั่งลงตามลำดับศักดิ์ จากนั้นผู้บัญชาการกองทัพและอัครมหาเสนาบดีก็นั่งลงที่ด้านหลัง
2.91.40
ततस्तत्र मुहूर्त्तेन नद्यः पायसकर्दमाः ।
उपातिष्ठन्त भरतं भरद्वाजस्य शासनात् ॥ २.९१.४० ॥
แล้ว ตามคำสั่งของภรัทวาชะ ในชั่วขณะหนึ่ง แม่น้ำที่มีโคลนเป็นน้ำนมก็ปรากฏขึ้นใกล้ ๆ และเข้ามาถวายตัวต่อภรต
2.91.41
तासामुभयतःकूलं पाण्डुमृत्तिकलेपनाः ।
रम्याश्चावसथा दिव्या ब्रह्मणस्तु प्रसादजाः ॥ २.९१.४१ ॥
ริมฝั่งทั้งสองของแม่น้ำเหล่านั้นมีที่พักอันงดงามและทิพย์ ฉาบด้วยดินขาวซีด เกิดจากพระกรุณาของพระพรหม
2.91.42
तेनैव च मुहूर्त्तेन दिव्याभरणभूषिताः ।
आगुर्विंशतिसाहस्रा ब्रह्मणा प्रहिताः स्त्रियः ॥ २.९१.४२ ॥
ในขณะนั้นเอง สตรียี่สิบหมื่นนาง ประดับด้วยเครื่องอาภรณ์ทิพย์ ซึ่งพระพรหมส่งมา ได้มาถึง
2.91.43
सुवर्णमणिमुक्तेन प्रवालेन च शोभिताः ।
आगुर्विंशतिसाहस्राः कुबेरप्रहिताः स्त्रियः ॥ २.९१.४३ ॥
สตรียี่สิบหมื่นนาง ประดับด้วยทองคำ อัญมณี ไข่มุก และปะการัง ซึ่งท้าวกุเวรส่งมา ได้มาถึง
2.91.44
याभिर्गृहीतपुरुषः सोन्माद इव लक्ष्यते ।
आगुर्विंशतिसाहस्रा नन्दनादप्सरोगणाः ॥ २.९१.४४ ॥
ชายที่ถูกนางเหล่านั้นสะกดจิตจะดูเหมือนคนคลั่ง อัปสรยี่สิบหมื่นนางจากนันทนวัน ได้มาถึงเป็นกองทัพ
2.91.45
नारदस्तुम्बुरुर्गोपः प्रवराः सूर्य्यवर्चसः ।
एते गन्धर्वराजानो भरतस्याग्रतो जगुः ॥ २.९१.४५ ॥
นารท ตุมพุรุ และโคป ผู้วิเศษเหล่านี้มีรัศมีดุจพระอาทิตย์ เป็นราชาแห่งคนธรรพ์ ขับร้องอยู่เบื้องหน้าภรต
2.91.46
अलम्बुसा मिश्रकेशी पुण्डरीकाथ वामना ।
उपानृत्यंस्तु भरत भरद्वाजस्य शासनात् ॥ २.९१.४६ ॥
อลัมพุสา มิศรเกศี ปุณฑรีกา และวามนา ได้ฟ้อนรำ โอ ภรต ตามคำสั่งของภรัทวาช
2.91.47
यानि माल्यानि देवेषु यानि चैत्ररथे वने ।
प्रयागे तान्यदृश्यन्त भरद्वाजस्य तेजसा ॥ २.९१.४७ ॥
พวงมาลัยทั้งหลายที่มีอยู่ในเทพและในป่าไจตรรถ ได้ปรากฏขึ้นที่ประยาคะ ด้วยเดชของภรัทวาช
2.91.48
बिल्वा मार्दङ्गिका आसन् शम्याग्राहा विभीतकाः ।
अश्वत्थानर्त्तकाश्चासन् भरद्वाजस्य शासनात् ॥ २.९१.४८ ॥
ต้นพิลวะกลายเป็นนักตีมฤทังค์ ต้นวิภีตกะกลายเป็นนักตีฉิ่ง และต้นอัศวัตถะกลายเป็นนักฟ้อนรำ ตามคำสั่งของภรัทวาช
2.91.49
ततः सरलतालाश्च तिलका नक्तमालकाः ।
प्रहृष्टास्तत्र सम्पेतुः कुब्जा भूत्वाथ वामनाः ॥ २.९१.४९ ॥
ต่อมา ต้นสรละและต้นตาล ต้นติลกะและต้นนักตมาลกะ ต่างปีติยินดีมารวมกันที่นั่น และแปลงกายเป็นคนหลังค่อมและคนแคระ แล้วก็มาด้วย
2.91.50
शिंशुपामलकीजम्ब्वो याश्चान्याः काननेषु ताः ।
मालती मल्लिका जातिर्याश्चान्याः कानने लताः ॥ २.९१.५० ॥
ต้นศิงศุปา ต้นอามลกี และต้นชมพู รวมทั้งต้นไม้อื่นในป่า และเถาวัลย์มาลตี มัลลิกา ชาติ กับเถาวัลย์อื่นในป่า ก็มาที่นั่นด้วยเช่นกัน
2.91.51
प्रमदाविग्रहं कृत्वा भरद्वाजाश्रमे ऽवदन् ।
सुराः सुरापाः पिबत पायसं च बुभुक्षिताः ।
मांसानि च सुमेध्यानि भक्ष्यन्तां यावदिच्छथ ॥ २.९१.५१ ॥
แปลงกายเป็นหญิงสาว พวกนางกล่าวในอาศรมของภรัทวาชว่า "โอ เทพทั้งหลายผู้ดื่มสุรา จงดื่มเถิด และมีข้าวปายาสด้วย หากท่านหิว จงกินเนื้อสัตว์อันบริสุทธิ์ตามที่ท่านต้องการเถิด"
2.91.52
उच्छाद्य स्नापयन्ति स्म नदीतीरेषु वल्गुषु ।
अप्येकमेकं पुरुषं प्रमदाः सप्त चाष्ट च ॥ २.९१.५२ ॥
บนฝั่งแม่น้ำอันงดงาม พวกนางนวดน้ำมันให้และอาบน้ำให้ สตรีเจ็ดแปดนางอาบน้ำให้บุรุษเพียงคนเดียว
2.91.53
संवाहन्त्यः समापेतुर्नार्यो रुचिरलोचनाः ।
परिमृज्य तथान्योन्यं पाययन्ति वराङ्गनाः ॥ २.९१.५३ ॥
สตรีดวงตางดงามรวมตัวกันนวดให้ แล้วสตรีร่างงามเหล่านั้นก็เช็ดตัวให้กันและป้อนน้ำดื่ม
2.91.54
हयान् गजान् खरानुष्ट्रांस्तथैव सुरभेः सुतान् ।
अभोजयन् वाहनपास्तेषां भोज्यं यथाविधि ॥ २.९१.५४ ॥
ม้า ช้าง ลา อูฐ และโคแม่สุรภีเช่นกัน ผู้ดูแลพาหนะได้ให้อาหารตามแบบแผน
2.91.55
इक्षूंश्च मधुलाजांश्च भोजयन्ति स्म वाहनान् ।
इक्ष्वाकुवरयोधानां चोदयन्तो महाबलाः ॥ २.९१.५५ ॥
ผู้ติดตามผู้มีพลังมหาศาลให้อ้อยและข้าวตอกผสมน้ำผึ้งแก่พาหนะของนักรบผู้เลิศแห่งอิกษวากุ พร้อมทั้งเร่งเร้าให้เดินหน้า
2.91.56
नाश्वबन्धो ऽश्वमाजानान्न गजं कुञ्जरग्रहः ।
मत्तप्रमत्तमुदिता नमूः सा तत्र सम्बभौ ॥ २.९१.५६ ॥
ไม่มีผู้ผูกม้า ไม่มีม้าที่ฝึกแล้ว ไม่มีช้าง ไม่มีควาญช้าง ฝูงชนนั้นเต็มไปด้วยความยินดีอย่างบ้าคลั่งและเมามาย ได้เปล่งแสงรุ่งโรจน์อยู่ที่นั่น
2.91.57
तर्पिताः सर्वकामैस्ते रक्तचन्दनरूषिताः ।
अप्सरोगणसंयुक्ताः सैन्या वाचमुदैरयन् ॥ २.९१.५७ ॥
ทหารเหล่านั้นได้รับการสนองความปรารถนาทั้งปวง ทาด้วยจันทน์แดง มีหมู่อัปสรร่วมอยู่ด้วย ได้เอ่ยถ้อยคำเหล่านี้
2.91.58
नैवायोध्यां गमिष्यामो न गमिष्याम दण्डकान् ।
कुशलं भरतस्यास्तु रामस्यास्तु तथा सुखम् ॥ २.९१.५८ ॥
เราจะไม่ไปยังอโยธยา และจะไม่ไปยังป่าทัณฑกะ ขอให้ภรตปลอดภัย และขอให้พระรามมีความสุขเช่นกัน
2.91.59
अनाथास्तं विधिं लब्ध्वा वाचमेतामुदैरयन् ॥ २.९१.५९ ॥
ผู้ไร้ที่พึ่งเหล่านั้น เมื่อได้รับการตัดสินใจเช่นนั้นแล้ว ก็เปล่งถ้อยคำนี้ออกมา
2.91.60
सम्प्रहृष्टा विनेदुस्ते नरास्तत्र सहस्रशः ।
भरतस्यानुयातारः स्वर्गोयमिति चाब्रुवन् ॥ २.९१.६० ॥
ชนผู้ติดตามภรตนับพันที่นั่นต่างปีติยินดียิ่งนัก ร้องเสียงดัง และกล่าวว่า "นี่คือสวรรค์แท้!"
2.91.61
नृत्यन्ति स्म हसन्ति स्म गायन्ति स्म च सैनिकाः ।
समन्तात् परिधावन्ति माल्योपेताः सहस्रशः ॥ २.९१.६१ ॥
ทหารทั้งหลายนับพันเต้นรำ หัวเราะ และขับร้อง สวมพวงมาลัย วิ่งวนไปทั่วทุกทิศ
2.91.62
ततो भुक्तवतां तेषां तदन्नममृतोपमम् ।
दिव्यानुद्वीक्ष्य भक्ष्यांस्तानभवद्भक्षणे मतिः ॥ २.९१.६२ ॥
จากนั้น เมื่อคนเหล่านั้นได้กินอาหารที่ประดุจอมฤต และได้เห็นอาหารทิพย์เหล่านั้น จิตของพวกเขาก็มุ่งจะกินอีก
2.91.63
प्रेष्याश्चेष्ट्यश्च वध्वश्च बलस्थाश्च सहस्रशः ।
बभूवुस्ऺते भृशं दृप्ताः सर्वे चाहतवाससः ॥ २.९१.६३ ॥
คนรับใช้ สาวใช้ ผู้หญิง และทหารนับพันมีความปีติยินดียิ่งนัก ทุกคนสวมผ้าใหม่
2.91.64
कुञ्जराश्च खरोष्ट्राश्च गोश्वाश्च मृगपक्षिणः ।
बभूवुः सुभृतास्तत्र नान्यो ह्यन्यमकल्पयत् ॥ २.९१.६४ ॥
ที่นั่น ช้าง ลา อูฐ โค ม้า กวางและนก ต่างได้รับการดูแลอย่างดี ไม่มีผู้ใดคิดถึงผู้อื่น
2.91.65
नाशुक्लवासास्तत्रासीत् क्षुधितो मलिनो ऽपि वा ।
रजसा ध्वस्तकेशो वा नरः कश्चिददृश्यत ॥ २.९१.६५ ॥
ที่นั่นไม่มีผู้ใดที่สวมผ้าไม่ขาว หิวโหย สกปรก หรือผมยุ่งเหยิงเพราะฝุ่นละออง
2.91.66
आजैश्चापि च वाराहैर्निष्ठानवरसञ्चयैः ।
फलनिर्यूहसंसिद्धैः सूपैर्गन्धरसान्वितैः ॥ २.९१.६६ ॥
มีเนื้อแพะและเนื้อหมูป่า พร้อมกองเครื่องปรุงรสชั้นเลิศ และแกงน้ำข้นหอมปรุงด้วยน้ำผลไม้ มีกลิ่นหอมและรสชาติเข้มข้น
2.91.67
पुष्पध्वजवतीः पूर्णाः शुक्लस्यान्नस्य चाभितः ।
ददृशुर्विस्मितास्तत्र नरा लौहीः सहस्रशः ॥ २.९१.६७ ॥
ที่นั่น มนุษย์ทั้งหลายต่างประหลาดใจเมื่อเห็นภาชนะเหล็กนับพันบรรจุอาหารขาวจนเต็ม ประดับด้วยธงดอกไม้
2.91.68
बभूवुर्वनपार्श्वेषु कूपाः पायसकर्दमाः ।
ताश्च कामदुघा गावो द्रुमाश्चासन् मधुस्रुतः ॥ २.९१.६८ ॥
ริมป่ามีบ่อโคลนข้าวมธุปายาสอยู่ และมีโคกามธุกและต้นไม้ที่หยดน้ำผึ้งอยู่ด้วย
2.91.69
वाप्यो मैरेयपूर्णाश्च मृष्टमांसचयैर्वृताः ।
प्रतप्तपिठरैश्चापि मार्गमायूरकौक्कुटैः ॥ २.९१.६९ ॥
สระน้ำเต็มไปด้วยสุราไมเรยะ และล้อมรอบด้วยกองเนื้อที่ปรุงสุกดีแล้ว ในหม้อที่ร้อนจัดมีเนื้อกวาง นกยูง และไก่ป่าวางอยู่
2.91.70
पात्रीणां च सहस्राणि स्थालीनां नियुतानि च ।
न्यर्बुदानि च पात्राणि शातकुम्भमयानि च ॥ २.९१.७० ॥
มีถ้วยดื่มนับพัน หม้อหุงต้มนับแสน และภาชนะอีกนับล้าน บางส่วนทำด้วยทองคำ
2.91.71
स्थाल्यः कुम्भ्यः करम्भ्यश्च दधिपूर्णाः सुसंस्कृताः ।
यौवनस्थस्य गौरस्य कपित्थस्य सुगन्धिनः ॥ २.९१.७१ ॥
หม้อ ไห และชามต่างเต็มไปด้วยนมส้มที่ปรุงอย่างดี พร้อมกับมะขามป้อมขาวสุกหอมหวาน
2.91.72
ह्रदाः पूर्णा रसालस्य दघ्नः श्वेतस्य चापरे ।
बभूवुः पायसस्यान्ये शर्करायाश्च सञ्चयाः ॥ २.९१.७२ ॥
มีสระที่เต็มไปด้วยน้ำมะม่วง อีกแห่งเต็มด้วยนมส้มขาว และอีกแห่งเต็มด้วยมธุปายาส รวมทั้งกองน้ำตาลอีกมากมาย
2.91.73
कल्कांश्चूर्णकषायांश्च स्नानानि विविधानि च ।
ददृशुर्भाजनस्थानि तीर्थेषु सरितां नराः ॥ २.९१.७३ ॥
ที่ท่าน้ำริมแม่น้ำ ผู้คนเห็นเครื่องพอก ผง น้ำต้มสมุนไพร และเครื่องอาบน้ำหลากชนิดวางอยู่ในภาชนะ
2.91.74
शुक्लानंशुमतश्चापि दन्तधावनसञ्चयान् ।
शुक्लांश्चन्दनकल्कांश्च समुद्गेष्ववतिष्ठतः ॥ २.९१.७४ ॥
มีผ้าไหมขาว กองไม้ชำระฟันและแป้งจันทน์ขาววางอยู่ในกล่องไม้
2.91.75
दर्पणान् परिमृष्टांश्च वाससां चापि सञ्चयान् ।
पादुकोपानहश्चैव युग्मानि च सहस्रशः ॥ २.९१.७५ ॥
ยังมีกระจกขัดเงา กองผ้า รองเท้าไม้และรองเท้าหนังนับพันคู่อยู่ที่นั่นด้วย
2.91.76
आञ्जनीः कङ्कतान् कूर्चान् शस्त्राणि च धनूंषि च ।
मर्मत्राणानि चित्राणि शयनान्यासनानि च ॥ २.९१.७६ ॥
มีกล่องใส่ยาหยอดตา หวี แปรง อาวุธและธนู เกราะป้องกันส่วนสำคัญของร่างกายที่มีลวดลายงดงาม เตียงนอนและที่นั่ง
2.91.77
प्रतिपानह्रदान् पूर्णान् खरोष्ट्रगजवाजिनाम् ।
अवगाह्य सुतीर्थांश्च ह्रदान् सोत्पलपुष्करान् ॥ २.९१.७७ ॥
มีสระเต็มไว้ล้างเท้าของลา อูฐ ช้าง และม้า และบ่อน้ำที่มีท่าลงสวยงาม เต็มไปด้วยดอกบัวและดอกอุบล
2.91.78
आकाशवर्णप्रतिमान् स्वच्छतोयान् सुखप्लवान् ।
नीलवैडूर्य्यवर्णांश्च मृदून् यवससञ्चयान् ॥ २.९१.७८ ॥
สระน้ำใสสีประดุจท้องฟ้า น้ำสะอาด อาบแล้วสบาย มีสีน้ำเงินดุจไพฑูรย์ และมีกองหญ้าข้าวบาร์เลย์นุ่มวางอยู่
2.91.79
निर्वापार्थान् पशूनां ते ददृशुस्तत्र सर्वशः ॥ २.९१.७९ ॥
ที่นั่น พวกเขาเห็นอาหารที่จัดไว้สำหรับสัตว์เลี้ยงทุกหนทุกแห่ง
2.91.80
व्यस्मयन्त मनुष्यास्ते स्वप्नकल्पं तदद्भुतम् ।
दृष्ट्वातिथ्यं कृतं तादृक् भरतस्य महर्षिणा ॥ २.९१.८० ॥
มนุษย์เหล่านั้นประหลาดใจในความอัศจรรย์นั้น ซึ่งเหมือนความฝัน เมื่อเห็นการต้อนรับเช่นนั้นที่มหาฤๅษีจัดให้แก่ภรตะ
2.91.81
इत्येवं रममाणानां देवानामिव नन्दने ।
भरद्वाजाश्रमे रम्ये सा रात्रिर्व्यत्यवर्त्तत ॥ २.९१.८१ ॥
ดังนั้น ในขณะที่เหล่าเทพเพลิดเพลินอยู่ในนันทนวัน พวกเขาก็เพลิดเพลินอยู่ในอาศรมอันงดงามของพระภรัทวาชเช่นกัน ราตรีนั้นจึงผ่านไป
2.91.82
प्रतिजग्मुश्च ता नद्यो गन्धर्वाश्च यथागतम् ।
भरद्वाजमनुज्ञाप्य ताश्च सर्वा वराङ्गनाः ॥ २.९१.८२ ॥
ทั้งนางอัปสรแห่งแม่น้ำเหล่านั้นและคันธรรพ์ก็ลาพระภรัทวาช แล้วกลับไปตามทางที่มา พวกนางสตรีผู้ประเสริฐทั้งหมดนั้นก็เช่นกัน
2.91.83
तथैव मत्ता मदिरोत्कटा नरास्तथैव दिव्यागुरुचन्दनोक्षिताः ।
तथैव दिव्या विविधाः स्रगुत्तमाः पृथक् प्रकीर्णा मनुजैः प्रमर्दिताः ॥ २.९१.८३ ॥
ฝ่ายบุรุษทั้งหลายที่เมามายด้วยสุรา ก็ยังคงเมาอยู่เช่นนั้น ร่างของพวกเขาก็ยังถูกทาด้วยน้ำอบอโคตรและจันทน์ทิพย์เช่นเดิม พวงมาลัยทิพย์อันประเสริฐต่างๆ ก็ถูกเหยียบย่ำและกระจัดกระจายอยู่ที่นั่นโดยมนุษย์เหล่านั้น