ವಾಲ್ಮೀಕಿ ರಾಮಾಯಣ · ಸರ್ಗ 2.91
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.91.1
कृतबुद्धिं निवासाय तत्रैव स मुनिस्तदा ।
भरतं कैकयीपुत्रमातिथ्येन न्यमन्त्रयत् ॥ २.९१.१ ॥
ಆಗ ಆ ಮುನಿಯು ಅಲ್ಲಿಯೇ ವಾಸಿಸಲು ನಿಶ್ಚಯಿಸಿದ ಕೈಕೇಯಿಯ ಮಗ ಭರತನನ್ನು ಆತಿಥ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಆಹ್ವಾನಿಸಿದನು.
2.91.2
अब्रवीद्भरतस्त्वेनं नन्विदं भवता कृतम् ।
पाद्यमर्घ्यं तथातिथ्यं वने यदुपपद्यते ॥ २.९१.२ ॥
ಭರತನು ಹೇಳಿದನು: "ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಯೋಗ್ಯವಾದ ಪಾದ್ಯ, ಅರ್ಘ್ಯ, ಆತಿಥ್ಯ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ನೀವು ಈಗಾಗಲೇ ಮಾಡಿದ್ದೀರಿ."
2.91.3
अथोवाच भरद्वाजो भरतं प्रहसन्निव ।
जाने त्वां प्रीतिसंयुक्तं तुष्येस्त्वं येन केनचित् ॥ २.९१.३ ॥
ಆಗ ಭರದ್ವಾಜನು ನಗುತ್ತಿರುವವನಂತೆ ಭರತನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು: "ನೀನು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ತುಂಬಿದವನೆಂದು ನನಗೆ ತಿಳಿದಿದೆ; ಯಾವುದರಿಂದಾದರೂ ನೀನು ತೃಪ್ತನಾಗು."
2.91.4
सेनायास्तु तवैतस्याः कर्तुमिच्छामि भोजनम् ।
मम प्रीतिर्यथारूपा त्वमर्हो मनुजाधिप ॥ २.९१.४ ॥
ಓ ಮನುಜಾಧಿಪ! ನಿನ್ನ ಈ ಸೇನೆಗೆ ಊಟ ಏರ್ಪಡಿಸಲು ಬಯಸುತ್ತೇನೆ; ಅದೇ ನನಗೆ ಸಂತೋಷ, ನೀನು ಅದಕ್ಕೆ ಅರ್ಹ.
2.91.5
किमर्थं चापि निक्षिप्य दूरे बलमिहागतः ।
कस्मान्नेहोपयातोसि सबलः पुरुषर्षभ ॥ २.९१.५ ॥
ಓ ಪುರುಷರ್ಷಭ! ಸೇನೆಯನ್ನು ದೂರ ಬಿಟ್ಟು ಇಲ್ಲಿಗೆ ಏಕೆ ಬಂದೆ? ಸೇನೆಯೊಂದಿಗೆ ಏಕೆ ಬರಲಿಲ್ಲ?
2.91.6
भरतः प्रत्युवाचेदं प्राञ्जलिस्तं तपोधनम् ।
ससैन्यो नोपयातो ऽस्मि भगवन् भगवद्भयात् ॥ २.९१.६ ॥
ಭರತನು ಕೈಮುಗಿದು ಆ ತಪೋಧನನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು: "ಭಗವನ್! ಸೇನೆಯೊಂದಿಗೆ ಬರದಿರಲು ಕಾರಣ ನಿಮ್ಮ ಭಯವೇ."
2.91.7
राज्ञा च भगवन् नित्यं राजपुत्रेण वा सदा ।
यत्नतः परिहर्त्तव्या विषयेषु तपस्विनः ॥ २.९१.७ ॥
ಓ ಭಗವನ್! ರಾಜನಾಗಲಿ ರಾಜಕುಮಾರನಾಗಲಿ ಸದಾ ಯತ್ನದಿಂದ ತಪಸ್ವಿಗಳನ್ನು ವಿಷಯಗಳಿಂದ ದೂರವಿಡಬೇಕು.
2.91.8
वाजिमुख्या मनुष्याश्च मत्ताश्च वरवारणाः ।
प्रच्छाद्य भगवन् भूमिं महतीमनुयान्ति माम् ॥ २.९१.८ ॥
ಓ ಭಗವನ್! ಮುಖ್ಯ ಕುದುರೆ ಸವಾರರು, ಜನರು ಮತ್ತು ಮದಿಸಿದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಆನೆಗಳು ವಿಶಾಲ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಆವರಿಸಿ ನನ್ನನ್ನು ಹಿಂಬಾಲಿಸುತ್ತಿವೆ.
2.91.9
ते वृक्षानुदकं भूमिमाश्रमेषूटजांस्तथा ।
न हिंस्युरिति तेनाहमेक एव समागतः ॥ २.९१.९ ॥
ಅವರು ಮರಗಳನ್ನು, ನೀರನ್ನು, ಭೂಮಿಯನ್ನು, ಆಶ್ರಮಗಳ ಗುಡಿಸಲುಗಳನ್ನು ಹಾನಿಗೊಳಿಸದಿರಲಿ ಎಂದು ನಾನು ಒಬ್ಬನೇ ಬಂದಿದ್ದೇನೆ.
2.91.10
आनीयतामितः सेनेत्याज्ञप्तः परमर्षिणा ।
ततस्तु चक्रे भरतः सेनायाः समुपागमम् ॥ २.९१.१० ॥
'ಸೇನೆಯನ್ನು ಇಲ್ಲಿಗೆ ತನ್ನಿ' ಎಂದು ಪರಮ ಋಷಿಯ ಆಜ್ಞೆಯಾಗಲು, ಭರತನು ಸೇನೆಯನ್ನು ಸಮೀಪಕ್ಕೆ ತರಲು ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡಿದನು.
2.91.11
अग्निशालां प्रविश्याथ पीत्वापः परिमृज्य च ।
आतिथ्यस्य क्रियाहेतोर्विश्वकर्माणमाह्वयत् ॥ २.९१.११ ॥
ಅಗ್ನಿಶಾಲೆಯನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿ, ನೀರು ಕುಡಿದು, ಮುಖ ಒರೆಸಿಕೊಂಡು, ಆತಿಥ್ಯ ಕ್ರಿಯೆಗಾಗಿ ವಿಶ್ವಕರ್ಮನನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸಿದನು.
2.91.12
आह्वये विश्वकर्माणमहं त्वष्टारमेव च ।
आतिथ्यं कर्तुमिच्छामि तत्र मे संविधीयताम् ॥ २.९१.१२ ॥
ನಾನು ವಿಶ್ವಕರ್ಮನನ್ನೂ ತ್ವಷ್ಟನನ್ನೂ ಆಹ್ವಾನಿಸುತ್ತೇನೆ. ಆತಿಥ್ಯ ಮಾಡಲು ಇಚ್ಛಿಸುತ್ತೇನೆ; ಅಲ್ಲಿ ನನಗಾಗಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡಲಿ.
2.91.13
आह्वये लोकपालांस्त्रीन् देवान् शक्रमुखांस्तथा ।
आतिथ्यं कर्तुमिच्छामि तत्र मे संविधीयताम् ॥ २.९१.१३ ॥
ಮೂರು ಲೋಕಪಾಲಕರನ್ನು ಮತ್ತು ಇಂದ್ರನನ್ನು ಮುಂದಿಟ್ಟ ದೇವತೆಗಳನ್ನು ನಾನು ಆಹ್ವಾನಿಸುತ್ತೇನೆ. ಅಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ಆತಿಥ್ಯ ನೀಡಲು ಬಯಸುತ್ತೇನೆ; ಅದಕ್ಕೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡಿ.
2.91.14
प्राक्स्रोतसश्च या नद्यः प्रत्यक्स्रोतस एव च ।
पृथिव्यामन्तरिक्षे च समायान्त्वद्य सर्वशः ॥ २.९१.१४ ॥
ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ಹರಿಯುವ ನದಿಗಳು, ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಹರಿಯುವ ನದಿಗಳು, ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಆಕಾಶದಲ್ಲಿರುವವು ಎಲ್ಲವೂ ಇಂದು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬರಲಿ.
2.91.15
अन्याः स्रवन्तु मैरेयं सुरामन्याः सुनिष्ठिताम् ।
अपराश्चोदकं शीतमिक्षुकाण्डरसोपमम् ॥ २.९१.१५ ॥
ಕೆಲವು ನದಿಗಳು ಮೈರೇಯ ಮದ್ಯವನ್ನು ಹರಿಸಲಿ; ಕೆಲವು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದ ಸುರೆಯನ್ನು ಹರಿಸಲಿ; ಇತರವು ಕಬ್ಬಿನ ರಸದಂತಹ ತಣ್ಣನೆಯ ನೀರನ್ನು ಹರಿಸಲಿ.
2.91.16
आह्वये देवगन्धर्वान् विश्वावसुहहाहुहून् ।
तथैवाप्सरसो देवीर्गन्धर्व्वीश्चापि सर्वशः ॥ २.९१.१६ ॥
ದೇವ ಗಂಧರ್ವರನ್ನು — ವಿಶ್ವಾವಸು, ಹಾಹಾ, ಹೂಹೂ ಮೊದಲಾದವರನ್ನು — ನಾನು ಆಹ್ವಾನಿಸುತ್ತೇನೆ; ಅಂತೆಯೇ ಅಪ್ಸರೆಯರನ್ನು, ದೇವಿಯರನ್ನು, ಗಂಧರ್ವ ಸ್ತ್ರೀಯರನ್ನು ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಆಹ್ವಾನಿಸುತ್ತೇನೆ.
2.91.17
घृताचीमथ विश्वाचीं मिश्रकेशीमलम्बुसाम् ।
नागदन्तां च हेमां च हिमामद्रिकृतस्थलाम् ॥ २.९१.१७ ॥
ಘೃತಾಚಿ, ವಿಶ್ವಾಚಿ, ಮಿಶ್ರಕೇಶಿ, ಅಲಂಬುಸೆ, ನಾಗದಂತೆ, ಹೇಮೆ ಮತ್ತು ಹಿಮೆ — ಪರ್ವತ ನಿರ್ಮಿತ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರುವವರು.
2.91.18
शक्रं याश्चोपतिष्ठन्ति ब्रह्माणं याश्च योषितः ।
सर्वास्तुम्बुरुणा सार्द्धमाह्वये सपरिच्छदाः ॥ २.९१.१८ ॥
ಇಂದ್ರನನ್ನು ಮತ್ತು ಬ್ರಹ್ಮನನ್ನು ಸೇವಿಸುವ ಸ್ತ್ರೀಯರೆಲ್ಲರನ್ನು — ತುಂಬುರುವಿನೊಂದಿಗೆ — ಅವರ ಪರಿವಾರದೊಂದಿಗೆ ಆಹ್ವಾನಿಸುತ್ತೇನೆ.
2.91.19
वनं कुरुषु यद्दिव्यं वासोभूषणपत्ऺत्रवत् ।
दिव्यनारीफलं शश्वत्तत्कौबेरमिहैतु च ॥ २.९१.१९ ॥
ಕುರುಗಳ ನಡುವೆ ಇರುವ ಆ ದಿವ್ಯ ವನ, ವಸ್ತ್ರ-ಆಭರಣ-ಎಲೆಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ, ದಿವ್ಯ ನಾರಿಯರೇ ಫಲವಾಗಿರುವ, ಸದಾ ಇರುವ ಆ ಕುಬೇರನ ವನ ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬರಲಿ.
2.91.20
इह मे भगवान् सोमो विधत्तामन्नमुत्तमम् ।
भक्ष्यं भोज्यं च चोष्यं च लेह्यं च विविधं बहु ॥ २.९१.२० ॥
ಇಲ್ಲಿ ಭಗವಾನ್ ಸೋಮನು ನನಗೆ ಉತ್ತಮ ಅನ್ನವನ್ನು ಒದಗಿಸಲಿ — ಕಡಿದು ತಿನ್ನುವ, ಊಟ ಮಾಡುವ, ಹೀರುವ, ನೆಕ್ಕುವ ಹಲವು ಬಗೆಯ ಪದಾರ್ಥಗಳು, ಹೇರಳವಾಗಿ.
2.91.21
विचित्राणि च माल्यानि पादपप्रच्युतानि च ।
सुरादीनि च पेयानि मांसानि विविधानि च ॥ २.९१.२१ ॥
ಮರಗಳಿಂದ ಉದುರಿದ ವಿಚಿತ್ರ ಮಾಲೆಗಳು, ಸುರೆ ಮೊದಲಾದ ಪಾನೀಯಗಳು, ಹಲವು ಬಗೆಯ ಮಾಂಸಗಳೂ.
2.91.22
एवं समाधिना युक्तस्तेजसा ऽप्रतिमेन च ।
शीक्षास्वरसमायुक्तं तपसा चाब्रवीन्मुनिः ॥ २.९१.२२ ॥
ಹೀಗೆ ಸಮಾಧಿಯಿಂದ ಕೂಡಿದ, ಅಸಮಾನ ತೇಜಸ್ಸುಳ್ಳ ಆ ಮುನಿ, ಶಿಕ್ಷೆ ಮತ್ತು ಸ್ವರ ನಿಯಮಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಮಾತುಗಳನ್ನು ತಪಸ್ಸಿನ ಬಲದಿಂದ ನುಡಿದನು.
2.91.23
मनसा ध्यायतस्तस्य प्राङ्मुखस्य कृताञ्जलेः ।
आजग्मुस्तानि सर्वाणि दैवतानि पृथक्पृथक् ॥ २.९१.२३ ॥
ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಧ್ಯಾನಿಸುತ್ತ, ಪೂರ್ವಾಭಿಮುಖನಾಗಿ, ಕೈಮುಗಿದು ನಿಂತಿದ್ದ ಅವನ ಬಳಿಗೆ ಆ ದೇವತೆಗಳೆಲ್ಲರೂ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಬಂದರು.
2.91.24
मलयं दर्दुरं चैव ततः स्वेदनुदऽ ऽनिलः ।
उपस्पृश्य ववौ युक्त्या सुप्रियात्मा सुखः शिवः ॥ २.९१.२४ ॥
ಆಗ ಮಲಯ ಮತ್ತು ದರ್ದುರ ಪರ್ವತಗಳಿಂದ ಬರುವ, ಬೆವರನ್ನು ಒರೆಸುವ ಗಾಳಿ ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿ ಯುಕ್ತಿಯಿಂದ ಬೀಸಿತು; ಅದು ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಪ್ರಿಯವಾದ, ಸುಖಕರವಾದ, ಶುಭವಾದದ್ದಾಗಿತ್ತು.
2.91.25
ततोभ्यवर्तन्त घना दिव्याः कुसुमवृष्टयः ।
दिव्यदुन्दुभिघोषश्च दिक्षु सर्वासु शुश्रुवे ॥ २.९१.२५ ॥
ಆಗ ದಿವ್ಯವಾದ ದಟ್ಟ ಪುಷ್ಪವೃಷ್ಟಿ ಸುರಿಯಿತು; ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿಯೂ ದಿವ್ಯ ದುಂದುಭಿಯ ಘೋಷ ಕೇಳಿಸಿತು.
2.91.26
प्रववुश्चोत्तमा वाताननृतुश्चाप्सरोगणाः ।
प्रजगुर्देवगन्धर्वा वीणाः प्रमुमुचुः स्वरान् ॥ २.९१.२६ ॥
ಉತ್ತಮ ಗಾಳಿ ಬೀಸಿತು; ಅಪ್ಸರೆಯರ ಗುಂಪು ನರ್ತಿಸಿತು; ದೇವ ಗಂಧರ್ವರು ಹಾಡಿದರು, ವೀಣೆಗಳು ಸ್ವರ ಹೊರಸೂಸಿದವು.
2.91.27
स शब्दो द्यां च भूमिं च प्राणिनां श्रवणानि च ।
विवेशोऺच्चारितः श्लक्ष्णः समो लयगुणान्वितः ॥ २.९१.२७ ॥
ಆ ಶಬ್ದ ಸ್ವರ್ಗ ಮತ್ತು ಭೂಮಿಯನ್ನೂ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಕಿವಿಗಳನ್ನೂ ಹೊಕ್ಕಿತು; ಅದು ಮೃದು, ಸಮ, ಲಯಗುಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿತ್ತು.
2.91.28
तस्मिन्नुपरते शब्दे दिव्ये श्रोतृसुखे नृणाम् ।
ददर्श भारतं सैन्यं विधानं विश्वकर्मणः ॥ २.९१.२८ ॥
ಮನುಷ್ಯರ ಕಿವಿಗಳಿಗೆ ಸುಖವನ್ನು ನೀಡಿದ ಆ ದಿವ್ಯ ಶಬ್ದ ನಿಂತ ನಂತರ, ವಿಶ್ವಕರ್ಮನ ರಚನೆಯಂತಿದ್ದ ಭರತನ ಸೈನ್ಯವನ್ನು ಕಂಡನು.
2.91.29
बभूव हि समा भूमिः समन्तात्पञ्चयोजना ।
शाद्वलैर्बहुभिश्छन्ना नीलवैडूर्य्यसन्निभैः ॥ २.९१.२९ ॥
ಸುತ್ತಲೂ ಐದು ಯೋಜನದವರೆಗೆ ಭೂಮಿ ಸಮತಟ್ಟಾಯಿತು; ನೀಲವೈಡೂರ್ಯದಂತೆ ಹೊಳೆಯುವ ಅನೇಕ ಹುಲ್ಲುಹಾಸುಗಳಿಂದ ಅದು ಆವೃತವಾಯಿತು.
2.91.30
तस्मिन् बिल्वाः कपित्थाश्च पनसा बीजपूरकाः ।
आमलक्यो बभूवुश्च चूताश्च फलभूषणाः ॥ २.९१.३० ॥
ಆ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಬಿಲ್ವ, ಬೆಲ್ಲದ ಹಣ್ಣಿನ, ಹಲಸು, ನಿಂಬೆ, ನೆಲ್ಲಿ, ಮಾವಿನ ಮರಗಳು ಹುಟ್ಟಿದವು; ಅವು ಹಣ್ಣುಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತವಾಗಿದ್ದವು.
2.91.31
उत्तरेभ्यः कुरुभ्यश्च वनं दिव्योपभोगवत् ।
आजगाम नदी दिव्या तीजैर्बहुभिर्वृता ॥ २.९१.३१ ॥
ಉತ್ತರ ಕುರುದೇಶದಿಂದ ದಿವ್ಯ ಭೋಗಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ವನವು ಬಂತು; ಅನೇಕ ತೀರಗಳಿಂದ ಆವೃತವಾದ ದಿವ್ಯ ನದಿಯೂ ಬಂದಿತು.
2.91.32
चतुःशालानि शुभ्राणि शालाश्च गजवाजिनाम् ।
हर्म्यप्रासादसम्बाधास्तोरणानि शुभानि च ॥ २.९१.३२ ॥
ನಾಲ್ಕು ಶಾಲೆಗಳಿರುವ ಪ್ರಕಾಶಮಾನ ಭವನಗಳು, ಆನೆ ಕುದುರೆಗಳ ಶಾಲೆಗಳು, ಹರ್ಮ್ಯ ಪ್ರಾಸಾದಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ ಸ್ಥಳಗಳು, ಸುಂದರ ತೋರಣಗಳು.
2.91.33
सितमेघनिभं चापि राजवेश्मसु तोरणम् ।
दिव्यमाल्यकृताकारं दिव्यगन्धसमुक्षितम् ॥ २.९१.३३ ॥
ರಾಜಭವನಗಳಲ್ಲಿ ಬಿಳಿ ಮೇಘದಂತೆ ತೋರಣಗಳೂ ಇದ್ದವು; ಅವು ದಿವ್ಯ ಮಾಲೆಗಳ ಆಕಾರದಲ್ಲಿದ್ದು ದಿವ್ಯ ಸುಗಂಧದಿಂದ ಸಿಂಪಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದವು.
2.91.34
चतुरश्रमसम्बाधं शयनासनयानवत् ।
दिव्यैः सर्वरसैर्युक्तं दिव्यभोजनवस्त्रवत् ।
उपकल्पितसर्वान्नं धौतनिर्मलभाजनम् ॥ २.९१.३४ ॥
ಚತುರಶ್ರ, ಇಕ್ಕಟ್ಟಿಲ್ಲದ, ಹಾಸಿಗೆ ಆಸನ ವಾಹನಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ; ದಿವ್ಯ ಎಲ್ಲಾ ರಸಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ, ದಿವ್ಯ ಭೋಜನ ವಸ್ತ್ರಗಳುಳ್ಳ; ಎಲ್ಲಾ ಅನ್ನ ಸಿದ್ಧವಾಗಿ, ತೊಳೆದ ನಿರ್ಮಲ ಪಾತ್ರೆಗಳೊಂದಿಗೆ.
2.91.35
क्लृप्तसर्वासनं श्रीमत् स्वास्तीर्णशयनोत्तमम् ।
प्रविवेश महाबाहुरनुज्ञातो महर्षिणा ।
वेश्म तद्रत्नसम्पूर्णं भरतः केकयीसुतः ॥ २.९१.३५ ॥
ಎಲ್ಲಾ ಆಸನಗಳನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದ, ಶೋಭಾಯುಕ್ತ, ಚೆನ್ನಾಗಿ ಹಾಸಿದ ಉತ್ತಮ ಹಾಸಿಗೆಯುಳ್ಳ, ರತ್ನಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ ಆ ಭವನವನ್ನು ಮಹರ್ಷಿಯ ಅನುಮತಿ ಪಡೆದು ಮಹಾಬಾಹು ಕೈಕೇಯಿ ಪುತ್ರ ಭರತನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು.
2.91.36
अनुजग्मुश्च तं सर्वे मन्त्रिणः सपुरोहिताः ।
बभूवुश्च मुदा युक्ता दृष्ट्वा तं वेश्मसंविधिम् ॥ २.९१.३६ ॥
ಎಲ್ಲಾ ಮಂತ್ರಿಗಳೂ ಪುರೋಹಿತರೊಂದಿಗೆ ಆತನನ್ನು ಹಿಂಬಾಲಿಸಿದರು; ಆ ಭವನದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ನೋಡಿ ಅವರು ಹರ್ಷದಿಂದ ತುಂಬಿದರು.
2.91.37
तत्र राजासनं दिव्यं व्यजनं छत्रमेव च ।
भरतो मन्त्रिभिः सार्द्धमभ्यवर्त्तत राजवत् ॥ २.९१.३७ ॥
ಅಲ್ಲಿ ಭರತನು ಮಂತ್ರಿಗಳೊಂದಿಗೆ ರಾಜನಂತೆ ದಿವ್ಯವಾದ ರಾಜಾಸನ, ವ್ಯಜನ ಮತ್ತು ಛತ್ರದ ಬಳಿಗೆ ಹೋದನು.
2.91.38
आसनं पूजयामास रामायाभिप्रणम्य च ।
वालव्यजनमादाय न्यषीदत् सचिवासने ॥ २.९१.३८ ॥
ಭರತನು ರಾಮನ ಆಸನಕ್ಕೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ಗೌರವ ಸಲ್ಲಿಸಿದನು; ಚಾಮರವನ್ನು ಹಿಡಿದು ಮಂತ್ರಿಯ ಆಸನದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತನು.
2.91.39
आनुपूर्व्यानिषेदुश्च सर्वे मन्त्रिपुरोहिताः ।
ततः सेनापतिः पश्चात् प्रशास्ता च निषेदतुः ॥ २.९१.३९ ॥
ಕ್ರಮವಾಗಿ ಎಲ್ಲಾ ಮಂತ್ರಿಗಳೂ ಪುರೋಹಿತರೂ ಕುಳಿತರು; ನಂತರ ಸೇನಾಪತಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಶಾಸ್ತರು ಕುಳಿತರು.
2.91.40
ततस्तत्र मुहूर्त्तेन नद्यः पायसकर्दमाः ।
उपातिष्ठन्त भरतं भरद्वाजस्य शासनात् ॥ २.९१.४० ॥
ಆಗ ಭರದ್ವಾಜನ ಆಜ್ಞೆಯಿಂದ, ಒಂದೇ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಹಾಲಿನಂತಹ ಕೆಸರಿನ ನದಿಗಳು ಭರತನ ಸಮೀಪ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷವಾದವು.
2.91.41
तासामुभयतःकूलं पाण्डुमृत्तिकलेपनाः ।
रम्याश्चावसथा दिव्या ब्रह्मणस्तु प्रसादजाः ॥ २.९१.४१ ॥
ಆ ನದಿಗಳ ಎರಡೂ ದಡಗಳಲ್ಲಿ ತಿಳಿ ಮಣ್ಣು ಬಳಿದ ರಮಣೀಯ ದಿವ್ಯ ವಾಸಸ್ಥಾನಗಳಿದ್ದವು; ಅವು ಬ್ರಹ್ಮನ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ ಉಂಟಾದವು.
2.91.42
तेनैव च मुहूर्त्तेन दिव्याभरणभूषिताः ।
आगुर्विंशतिसाहस्रा ब्रह्मणा प्रहिताः स्त्रियः ॥ २.९१.४२ ॥
ಅದೇ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮನಿಂದ ಕಳುಹಿಸಲ್ಪಟ್ಟ, ದಿವ್ಯಾಭರಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತರಾದ ಇಪ್ಪತ್ತು ಸಾವಿರ ಸ್ತ್ರೀಯರು ಬಂದರು.
2.91.43
सुवर्णमणिमुक्तेन प्रवालेन च शोभिताः ।
आगुर्विंशतिसाहस्राः कुबेरप्रहिताः स्त्रियः ॥ २.९१.४३ ॥
ಚಿನ್ನ, ಮಣಿ, ಮುತ್ತು ಮತ್ತು ಹವಳಗಳಿಂದ ಶೋಭಿಸಿದ, ಕುಬೇರನು ಕಳುಹಿಸಿದ ಇಪ್ಪತ್ತು ಸಾವಿರ ಸ್ತ್ರೀಯರು ಬಂದರು.
2.91.44
याभिर्गृहीतपुरुषः सोन्माद इव लक्ष्यते ।
आगुर्विंशतिसाहस्रा नन्दनादप्सरोगणाः ॥ २.९१.४४ ॥
ಅವರಿಂದ ಹಿಡಿಯಲ್ಪಟ್ಟ ಮನುಷ್ಯನು ಹುಚ್ಚನಂತೆ ಕಾಣುವನು; ನಂದನದಿಂದ ಇಪ್ಪತ್ತು ಸಾವಿರ ಅಪ್ಸರಸ ಗುಂಪುಗಳು ಬಂದವು.
2.91.45
नारदस्तुम्बुरुर्गोपः प्रवराः सूर्य्यवर्चसः ।
एते गन्धर्वराजानो भरतस्याग्रतो जगुः ॥ २.९१.४५ ॥
ನಾರದ, ತುಂಬುರು, ಗೋಪ — ಸೂರ್ಯನಂತೆ ಹೊಳೆಯುವ ಈ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಗಂಧರ್ವ ರಾಜರು ಭರತನ ಮುಂದೆ ಹಾಡಿದರು.
2.91.46
अलम्बुसा मिश्रकेशी पुण्डरीकाथ वामना ।
उपानृत्यंस्तु भरत भरद्वाजस्य शासनात् ॥ २.९१.४६ ॥
ಅಲಂಬುಷಾ, ಮಿಶ್ರಕೇಶಿ, ಪುಂಡರೀಕಾ, ವಾಮನಾ — ಓ ಭರತ, ಭರದ್ವಾಜನ ಆಜ್ಞೆಯಿಂದ ಅವರು ನೃತ್ಯ ಮಾಡಿದರು.
2.91.47
यानि माल्यानि देवेषु यानि चैत्ररथे वने ।
प्रयागे तान्यदृश्यन्त भरद्वाजस्य तेजसा ॥ २.९१.४७ ॥
ದೇವತೆಗಳಲ್ಲಿರುವ, ಚೈತ್ರರಥ ವನದಲ್ಲಿರುವ ಮಾಲೆಗಳು ಭರದ್ವಾಜನ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಪ್ರಯಾಗದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡವು.
2.91.48
बिल्वा मार्दङ्गिका आसन् शम्याग्राहा विभीतकाः ।
अश्वत्थानर्त्तकाश्चासन् भरद्वाजस्य शासनात् ॥ २.९१.४८ ॥
ಬಿಲ್ವ ವೃಕ್ಷಗಳು ಮೃದಂಗ ವಾದಕರಾದವು, ವಿಭೀತಕ ವೃಕ್ಷಗಳು ತಾಳ ಹಾಕುವವರಾದವು, ಅಶ್ವತ್ಥ ವೃಕ್ಷಗಳು ನರ್ತಕರಾದವು — ಭರದ್ವಾಜನ ಆಜ್ಞೆಯಿಂದ.
2.91.49
ततः सरलतालाश्च तिलका नक्तमालकाः ।
प्रहृष्टास्तत्र सम्पेतुः कुब्जा भूत्वाथ वामनाः ॥ २.९१.४९ ॥
ನಂತರ ಸರಲ, ತಾಲ ವೃಕ್ಷಗಳು, ತಿಲಕ ಮತ್ತು ನಕ್ತಮಾಲ ವೃಕ್ಷಗಳು ಸಂತೋಷದಿಂದ ಅಲ್ಲಿ ಸೇರಿದವು; ಕುಬ್ಜರು ಮತ್ತು ವಾಮನರಾಗಿಯೂ ಬಂದರು.
2.91.50
शिंशुपामलकीजम्ब्वो याश्चान्याः काननेषु ताः ।
मालती मल्लिका जातिर्याश्चान्याः कानने लताः ॥ २.९१.५० ॥
ಶಿಂಶಪಾ, ಆಮಲಕೀ, ಜಂಬು ವೃಕ್ಷಗಳು ಮತ್ತು ಕಾಡಿನಲ್ಲಿರುವ ಇತರ ವೃಕ್ಷಗಳು; ಮಾಲತೀ, ಮಲ್ಲಿಕಾ, ಜಾತಿ ಬಳ್ಳಿಗಳು ಮತ್ತು ಕಾಡಿನಲ್ಲಿರುವ ಇತರ ಲತೆಗಳು ಕೂಡ ಬಂದವು.
2.91.51
प्रमदाविग्रहं कृत्वा भरद्वाजाश्रमे ऽवदन् ।
सुराः सुरापाः पिबत पायसं च बुभुक्षिताः ।
मांसानि च सुमेध्यानि भक्ष्यन्तां यावदिच्छथ ॥ २.९१.५१ ॥
ಸ್ತ್ರೀ ರೂಪವನ್ನು ತಾಳಿ ಭರದ್ವಾಜರ ಆಶ್ರಮದಲ್ಲಿ ಅವರು ಹೇಳಿದರು: "ಸುರಾಪಾನ ಮಾಡುವ ದೇವತೆಗಳೇ, ಕುಡಿಯಿರಿ, ಪಾಯಸವೂ ಇದೆ; ಹಸಿದಿದ್ದರೆ ಶುದ್ಧ ಮಾಂಸವನ್ನೂ ತಿನ್ನಿರಿ, ಬೇಕಾದಷ್ಟು ತಿನ್ನಿರಿ."
2.91.52
उच्छाद्य स्नापयन्ति स्म नदीतीरेषु वल्गुषु ।
अप्येकमेकं पुरुषं प्रमदाः सप्त चाष्ट च ॥ २.९१.५२ ॥
ಸುಂದರ ನದೀ ತೀರಗಳಲ್ಲಿ ಎಣ್ಣೆ ಉಜ್ಜಿ ಅವರು ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿಸಿದರು; ಏಳು-ಎಂಟು ಸ್ತ್ರೀಯರು ಸೇರಿ ಒಬ್ಬೊಬ್ಬ ಪುರುಷನನ್ನು ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿಸಿದರು.
2.91.53
संवाहन्त्यः समापेतुर्नार्यो रुचिरलोचनाः ।
परिमृज्य तथान्योन्यं पाययन्ति वराङ्गनाः ॥ २.९१.५३ ॥
ಸುಂದರ ಕಣ್ಣಿನ ಸ್ತ್ರೀಯರು ಮರ್ದನ ಮಾಡುತ್ತಾ ಸೇರಿದರು; ಶ್ರೇಷ್ಠ ಅಂಗಗಳ ಆ ಸ್ತ್ರೀಯರು ಒಬ್ಬರನ್ನೊಬ್ಬರು ಒರೆಸಿ ಕುಡಿಸಿದರು.
2.91.54
हयान् गजान् खरानुष्ट्रांस्तथैव सुरभेः सुतान् ।
अभोजयन् वाहनपास्तेषां भोज्यं यथाविधि ॥ २.९१.५४ ॥
ಕುದುರೆ, ಆನೆ, ಕತ್ತೆ, ಒಂಟೆ, ಹಾಗೆಯೇ ಸುರಭಿಯ ಸಂತತಿಯಾದ ಹಸುಗಳು — ಇವುಗಳಿಗೆ ಅವುಗಳ ಸೇವಕರು ವಿಧಿಯಂತೆ ಆಹಾರ ನೀಡಿದರು.
2.91.55
इक्षूंश्च मधुलाजांश्च भोजयन्ति स्म वाहनान् ।
इक्ष्वाकुवरयोधानां चोदयन्तो महाबलाः ॥ २.९१.५५ ॥
ಮಹಾಬಲರಾದ ಸೇವಕರು ಇಕ್ಷ್ವಾಕು ವಂಶದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಯೋಧರ ವಾಹನಗಳಿಗೆ ಕಬ್ಬು ಮತ್ತು ಜೇನು ಬೆರೆಸಿದ ಹುರಿದ ಅಕ್ಕಿಯನ್ನು ತಿನ್ನಿಸಿ, ಅವರನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಿದರು.
2.91.56
नाश्वबन्धो ऽश्वमाजानान्न गजं कुञ्जरग्रहः ।
मत्तप्रमत्तमुदिता नमूः सा तत्र सम्बभौ ॥ २.९१.५६ ॥
ಅಲ್ಲಿ ಕುದುರೆ ಕಟ್ಟುವವನೂ ಇರಲಿಲ್ಲ, ತರಬೇತಿ ಪಡೆದ ಕುದುರೆಯೂ ಇರಲಿಲ್ಲ, ಆನೆಯೂ ಇರಲಿಲ್ಲ, ಆನೆ ಹಿಡಿಯುವವನೂ ಇರಲಿಲ್ಲ; ಮದ-ಪ್ರಮಾದ ಸಂತೋಷದಿಂದ ತುಂಬಿದ ಆ (ಜನಸಮೂಹ) ಅಲ್ಲಿ ಮಿಂಚಿತು.
2.91.57
तर्पिताः सर्वकामैस्ते रक्तचन्दनरूषिताः ।
अप्सरोगणसंयुक्ताः सैन्या वाचमुदैरयन् ॥ २.९१.५७ ॥
ಎಲ್ಲ ಆಸೆಗಳಿಂದ ತೃಪ್ತರಾಗಿ, ಕೆಂಪು ಚಂದನ ಲೇಪಿತರಾಗಿ, ಅಪ್ಸರೆಯರ ಗುಂಪುಗಳೊಂದಿಗೆ ಕೂಡಿದ ಆ ಸೈನಿಕರು ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ನುಡಿದರು.
2.91.58
नैवायोध्यां गमिष्यामो न गमिष्याम दण्डकान् ।
कुशलं भरतस्यास्तु रामस्यास्तु तथा सुखम् ॥ २.९१.५८ ॥
ನಾವು ಅಯೋಧ್ಯೆಗೆ ಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ, ದಂಡಕಾರಣ್ಯಕ್ಕೂ ಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ. ಭರತನಿಗೆ ಕ್ಷೇಮವಾಗಲಿ; ರಾಮನಿಗೂ ಹಾಗೆಯೇ ಸುಖವಾಗಲಿ.
2.91.59
अनाथास्तं विधिं लब्ध्वा वाचमेतामुदैरयन् ॥ २.९१.५९ ॥
ಅನಾಥರು ಆ ತೀರ್ಮಾನವನ್ನು ಪಡೆದು ಈ ಮಾತನ್ನು ನುಡಿದರು.
2.91.60
सम्प्रहृष्टा विनेदुस्ते नरास्तत्र सहस्रशः ।
भरतस्यानुयातारः स्वर्गोयमिति चाब्रुवन् ॥ २.९१.६० ॥
ಅತ್ಯಂತ ಸಂತೋಷದಿಂದ ಅಲ್ಲಿದ್ದ ಸಾವಿರಾರು ಭರತನ ಅನುಯಾಯಿಗಳು ಗರ್ಜಿಸಿ, "ಇದೇ ಸ್ವರ್ಗ" ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.
2.91.61
नृत्यन्ति स्म हसन्ति स्म गायन्ति स्म च सैनिकाः ।
समन्तात् परिधावन्ति माल्योपेताः सहस्रशः ॥ २.९१.६१ ॥
ಸೈನಿಕರು ಸಾವಿರಾರು ಮಂದಿ ನರ್ತಿಸಿದರು, ನಕ್ಕರು, ಹಾಡಿದರು; ಹೂಮಾಲೆ ಧರಿಸಿದವರು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಓಡಾಡಿದರು.
2.91.62
ततो भुक्तवतां तेषां तदन्नममृतोपमम् ।
दिव्यानुद्वीक्ष्य भक्ष्यांस्तानभवद्भक्षणे मतिः ॥ २.९१.६२ ॥
ನಂತರ ಅಮೃತದಂತಿದ್ದ ಆ ಅನ್ನವನ್ನು ಉಂಡವರು, ಆ ದಿವ್ಯ ತಿಂಡಿಗಳನ್ನು ನೋಡಿ ಮತ್ತೆ ತಿನ್ನುವ ಬಯಕೆ ಹೊಂದಿದರು.
2.91.63
प्रेष्याश्चेष्ट्यश्च वध्वश्च बलस्थाश्च सहस्रशः ।
बभूवुस्ऺते भृशं दृप्ताः सर्वे चाहतवाससः ॥ २.९१.६३ ॥
ಸಾವಿರಾರು ಸೇವಕರು, ಕೆಲಸಗಾರರು, ಸ್ತ್ರೀಯರು ಮತ್ತು ಸೈನಿಕರು ಅತ್ಯಂತ ಹರ್ಷಗೊಂಡರು; ಎಲ್ಲರೂ ಹೊಸ ವಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿದ್ದರು.
2.91.64
कुञ्जराश्च खरोष्ट्राश्च गोश्वाश्च मृगपक्षिणः ।
बभूवुः सुभृतास्तत्र नान्यो ह्यन्यमकल्पयत् ॥ २.९१.६४ ॥
ಅಲ್ಲಿ ಆನೆಗಳು, ಕತ್ತೆಗಳು, ಒಂಟೆಗಳು, ಹಸುಗಳು, ಕುದುರೆಗಳು, ಜಿಂಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಪಕ್ಷಿಗಳು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಪೋಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು; ಒಬ್ಬರು ಮತ್ತೊಬ್ಬರನ್ನು ಲಕ್ಷಿಸಲಿಲ್ಲ.
2.91.65
नाशुक्लवासास्तत्रासीत् क्षुधितो मलिनो ऽपि वा ।
रजसा ध्वस्तकेशो वा नरः कश्चिददृश्यत ॥ २.९१.६५ ॥
ಅಲ್ಲಿ ಬಿಳಿಯ ವಸ್ತ್ರ ಧರಿಸದವನೂ, ಹಸಿದವನೂ, ಕೊಳಕಾದವನೂ, ಧೂಳಿನಿಂದ ಕೆದರಿದ ಕೂದಲಿನವನೂ ಯಾರೂ ಕಾಣಲಿಲ್ಲ.
2.91.66
आजैश्चापि च वाराहैर्निष्ठानवरसञ्चयैः ।
फलनिर्यूहसंसिद्धैः सूपैर्गन्धरसान्वितैः ॥ २.९१.६६ ॥
ಮೇಕೆಯ ಮಾಂಸ ಮತ್ತು ಹಂದಿಯ ಮಾಂಸದಿಂದ, ಉತ್ತಮ ಮಸಾಲೆಗಳ ರಾಶಿಗಳಿಂದ, ಹಣ್ಣಿನ ರಸಗಳಿಂದ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದ, ಸುವಾಸನೆ ಮತ್ತು ರುಚಿಯಿಂದ ಕೂಡಿದ ಸೂಪುಗಳಿಂದ.
2.91.67
पुष्पध्वजवतीः पूर्णाः शुक्लस्यान्नस्य चाभितः ।
ददृशुर्विस्मितास्तत्र नरा लौहीः सहस्रशः ॥ २.९१.६७ ॥
ಅಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಬಿಳಿ ಅನ್ನದಿಂದ ತುಂಬಿದ, ಹೂವಿನ ಧ್ವಜಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತವಾದ ಕಬ್ಬಿಣದ ಪಾತ್ರೆಗಳನ್ನು ಸಾವಿರಾರು ಜನರು ವಿಸ್ಮಯದಿಂದ ನೋಡಿದರು.
2.91.68
बभूवुर्वनपार्श्वेषु कूपाः पायसकर्दमाः ।
ताश्च कामदुघा गावो द्रुमाश्चासन् मधुस्रुतः ॥ २.९१.६८ ॥
ಕಾಡಿನ ಅಂಚುಗಳಲ್ಲಿ ಪಾಯಸದ ಕೆಸರಿನಿಂದ ಕೂಡಿದ ಬಾವಿಗಳಿದ್ದವು; ಇಷ್ಟಾರ್ಥ ಕೊಡುವ ಹಸುಗಳು ಮತ್ತು ಜೇನು ಸುರಿಸುವ ಮರಗಳೂ ಇದ್ದವು.
2.91.69
वाप्यो मैरेयपूर्णाश्च मृष्टमांसचयैर्वृताः ।
प्रतप्तपिठरैश्चापि मार्गमायूरकौक्कुटैः ॥ २.९१.६९ ॥
ಮೆಟ್ಟಿಲ ಬಾವಿಗಳು ಮೈರೇಯ ಮದ್ಯದಿಂದ ತುಂಬಿದ್ದವು; ಚೆನ್ನಾಗಿ ಬೇಯಿಸಿದ ಮಾಂಸದ ರಾಶಿಗಳಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದಿದ್ದವು; ಬಿಸಿ ಪಾತ್ರೆಗಳಲ್ಲಿ ಜಿಂಕೆ, ನವಿಲು, ಕೋಳಿ ಮಾಂಸಗಳೂ ಇದ್ದವು.
2.91.70
पात्रीणां च सहस्राणि स्थालीनां नियुतानि च ।
न्यर्बुदानि च पात्राणि शातकुम्भमयानि च ॥ २.९१.७० ॥
ಪಾತ್ರೆಗಳು ಸಾವಿರಗಟ್ಟಲೆ, ಅಡುಗೆ ಪಾತ್ರೆಗಳು ಲಕ್ಷಗಟ್ಟಲೆ, ಕೋಟಿಗಟ್ಟಲೆ ಇದ್ದವು; ಚಿನ್ನದಿಂದ ಮಾಡಿದ ಪಾತ್ರೆಗಳೂ ಇದ್ದವು.
2.91.71
स्थाल्यः कुम्भ्यः करम्भ्यश्च दधिपूर्णाः सुसंस्कृताः ।
यौवनस्थस्य गौरस्य कपित्थस्य सुगन्धिनः ॥ २.९१.७१ ॥
ಅಡುಗೆಯ ಪಾತ್ರೆಗಳು, ಮಡಕೆಗಳು, ಕರಂಭ ಪಾತ್ರೆಗಳು ಮೊಸರಿನಿಂದ ತುಂಬಿ ಚೆನ್ನಾಗಿ ತಯಾರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದವು; ಹಣ್ಣಾದ, ಬಿಳಿಯ, ಸುಗಂಧಿತ ಬೇಲದ ಹಣ್ಣಿನ ಚಟ್ನಿಯೂ ಇತ್ತು.
2.91.72
ह्रदाः पूर्णा रसालस्य दघ्नः श्वेतस्य चापरे ।
बभूवुः पायसस्यान्ये शर्करायाश्च सञ्चयाः ॥ २.९१.७२ ॥
ಮಾವಿನ ರಸದಿಂದ ತುಂಬಿದ ಕೆರೆಗಳಿದ್ದವು; ಕೆಲವು ಬಿಳಿ ಮೊಸರಿನಿಂದ, ಇನ್ನು ಕೆಲವು ಪಾಯಸದಿಂದ, ಮತ್ತೆ ಕೆಲವು ಸಕ್ಕರೆಯ ರಾಶಿಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ್ದವು.
2.91.73
कल्कांश्चूर्णकषायांश्च स्नानानि विविधानि च ।
ददृशुर्भाजनस्थानि तीर्थेषु सरितां नराः ॥ २.९१.७३ ॥
ನದಿಗಳ ತೀರ್ಥಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಪಾತ್ರೆಗಳಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟಿದ್ದ ವಿವಿಧ ಲೇಪ, ಚೂರ್ಣ, ಕಷಾಯ ಮತ್ತು ಸ್ನಾನ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳನ್ನು ಜನರು ನೋಡಿದರು.
2.91.74
शुक्लानंशुमतश्चापि दन्तधावनसञ्चयान् ।
शुक्लांश्चन्दनकल्कांश्च समुद्गेष्ववतिष्ठतः ॥ २.९१.७४ ॥
ಬಿಳಿಯ ರೇಷ್ಮೆ ವಸ್ತ್ರಗಳು, ದಂತಧಾವನ ಕಡ್ಡಿಗಳ ರಾಶಿಗಳು ಮತ್ತು ಬಿಳಿಯ ಶ್ರೀಗಂಧದ ಲೇಪಗಳು ಪೆಟ್ಟಿಗೆಗಳಲ್ಲಿ ಇಡಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದವು.
2.91.75
दर्पणान् परिमृष्टांश्च वाससां चापि सञ्चयान् ।
पादुकोपानहश्चैव युग्मानि च सहस्रशः ॥ २.९१.७५ ॥
ಚೆನ್ನಾಗಿ ಹೊಳಪು ಮಾಡಿದ ಕನ್ನಡಿಗಳು, ವಸ್ತ್ರಗಳ ರಾಶಿಗಳು, ಮರದ ಪಾದುಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಪಾದರಕ್ಷೆಗಳ ಜೋಡಿಗಳು ಸಾವಿರಾರು ಇದ್ದವು.
2.91.76
आञ्जनीः कङ्कतान् कूर्चान् शस्त्राणि च धनूंषि च ।
मर्मत्राणानि चित्राणि शयनान्यासनानि च ॥ २.९१.७६ ॥
ಕಾಡಿಗೆಯ ಡಬ್ಬಿಗಳು, ಬಾಚಣಿಗೆಗಳು, ಕುಂಚಗಳು, ಶಸ್ತ್ರಗಳು, ಧನುಸ್ಸುಗಳು, ವಿಚಿತ್ರ ಮರ್ಮರಕ್ಷಾ ಕವಚಗಳು, ಹಾಸಿಗೆಗಳು ಮತ್ತು ಆಸನಗಳು.
2.91.77
प्रतिपानह्रदान् पूर्णान् खरोष्ट्रगजवाजिनाम् ।
अवगाह्य सुतीर्थांश्च ह्रदान् सोत्पलपुष्करान् ॥ २.९१.७७ ॥
ಕತ್ತೆ, ಒಂಟೆ, ಆನೆ, ಕುದುರೆಗಳ ಕಾಲು ತೊಳೆಯುವ ತುಂಬಿದ ಕೊಳಗಳು, ಉತ್ತಮ ಘಾಟುಗಳ, ತಾವರೆ-ನೀಲೋತ್ಪಲಗಳ ಸರೋವರಗಳು.
2.91.78
आकाशवर्णप्रतिमान् स्वच्छतोयान् सुखप्लवान् ।
नीलवैडूर्य्यवर्णांश्च मृदून् यवससञ्चयान् ॥ २.९१.७८ ॥
ಆಕಾಶದ ಬಣ್ಣದಂತೆ, ಸ್ವಚ್ಛ ನೀರಿನ, ಸ್ನಾನಕ್ಕೆ ಸುಖಕರವಾದ, ನೀಲ ವೈಡೂರ್ಯದ ಬಣ್ಣದ, ಮೃದು ಹುಲ್ಲು-ಯವ ರಾಶಿಗಳುಳ್ಳ (ಕೊಳಗಳೂ ಇದ್ದವು).
2.91.79
निर्वापार्थान् पशूनां ते ददृशुस्तत्र सर्वशः ॥ २.९१.७९ ॥
ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಪಶುಗಳಿಗೆ ಆಹಾರಕ್ಕಾಗಿ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದ್ದನ್ನು ಕಂಡರು.
2.91.80
व्यस्मयन्त मनुष्यास्ते स्वप्नकल्पं तदद्भुतम् ।
दृष्ट्वातिथ्यं कृतं तादृक् भरतस्य महर्षिणा ॥ २.९१.८० ॥
ಮಹರ್ಷಿಯು ಭರತನಿಗೆ ಇಂತಹ ಆತಿಥ್ಯವನ್ನು ನೀಡಿದುದನ್ನು ಕಂಡು ಆ ಜನರು ಆಶ್ಚರ್ಯಚಕಿತರಾದರು; ಆ ಅದ್ಭುತ ಕನಸಿನಂತಿತ್ತು.
2.91.81
इत्येवं रममाणानां देवानामिव नन्दने ।
भरद्वाजाश्रमे रम्ये सा रात्रिर्व्यत्यवर्त्तत ॥ २.९१.८१ ॥
ಹೀಗೆ ನಂದನವನದಲ್ಲಿ ದೇವತೆಗಳಂತೆ ರಮಿಸುತ್ತಾ, ಭರದ್ವಾಜರ ರಮ್ಯ ಆಶ್ರಮದಲ್ಲಿ ಆ ರಾತ್ರಿ ಕಳೆಯಿತು.
2.91.82
प्रतिजग्मुश्च ता नद्यो गन्धर्वाश्च यथागतम् ।
भरद्वाजमनुज्ञाप्य ताश्च सर्वा वराङ्गनाः ॥ २.९१.८२ ॥
ಭರದ್ವಾಜರಿಗೆ ವಿದಾಯ ಹೇಳಿ, ಆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಸುಂದರಿಯರೆಲ್ಲರೂ, ನದಿಗಳೂ ಗಂಧರ್ವರೂ ಬಂದ ದಾರಿಯಲ್ಲೇ ಹಿಂದಿರುಗಿದರು.
2.91.83
तथैव मत्ता मदिरोत्कटा नरास्तथैव दिव्यागुरुचन्दनोक्षिताः ।
तथैव दिव्या विविधाः स्रगुत्तमाः पृथक् प्रकीर्णा मनुजैः प्रमर्दिताः ॥ २.९१.८३ ॥
ಹಾಗೆಯೇ ಮದಿರೆಯಿಂದ ಅತಿಯಾಗಿ ಮತ್ತೇರಿದ ಜನರು, ದಿವ್ಯ ಅಗರು ಮತ್ತು ಚಂದನದಿಂದ ಲೇಪಿತರಾದವರು; ಹಾಗೆಯೇ ವಿವಿಧ ದಿವ್ಯ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಹೂಮಾಲೆಗಳು ಜನರಿಂದ ಹರಡಿಬಿದ್ದು ಹೊಸಕಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದವು.