Rāmāyaṇa de Vālmīki · Sarga 2.96
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.96.1
तां तथा दर्शयित्वा तु मैथिलीं गिरिनिम्नगाम् ।
निषसाद गिरिप्रस्थे सीतां मांसेन छन्दयन् ॥ २.९६.१ ॥
Habiéndole mostrado así a la Maithilī los ríos de la montaña, se sentó en la meseta del monte, deleitando a Sītā con carne.
2.96.2
इदं मेध्यमिदं स्वादु निष्टप्तमिदमग्निना ।
एवमास्ते स धर्मात्मा सीतया सह राघवः ॥ २.९६.२ ॥
"Esto es puro, esto es sabroso, esto está bien cocido al fuego" — así permanecía allí el justo Rāghava junto con Sītā.
2.96.3
तथा तत्रासतस्तस्य भरतस्योपयायिनः ।
सैन्यरेणुश्च शब्दश्च प्रादुरास्तां नभस्स्पृशौ ॥ २.९६.३ ॥
Mientras él estaba sentado allí, aparecieron el polvo del ejército de Bharata que se acercaba y su estruendo, ambos tocando el cielo.
2.96.4
एतस्मिन्नन्तरे त्रस्ताः शब्देन महता ततः ।
अर्दिता यूथपा मत्ताः सयूथा दुद्रुवुर्दिशः ॥ २.९६.४ ॥
Mientras tanto, aterrorizados y angustiados por aquel gran estruendo, los jefes de manada enloquecidos huyeron en todas direcciones con sus rebaños.
2.96.5
स तं सैन्यसमुद्धूतं शब्दं शुश्राव राघवः ।
तांश्च विप्रद्रुतान् सर्वान् यूथपानन्ववैक्षत ॥ २.९६.५ ॥
El Rāghava oyó aquel estruendo levantado por el ejército, y observó a todos los jefes de manada dispersos en fuga.
2.96.6
तांश्च विद्रवतो दृष्ट्वा तं च श्रुत्वा च निस्वनम् ।
उवाच रामः सौमित्रिं लक्ष्मणं दीप्ततेजसम् ॥ २.९६.६ ॥
Al ver que huían y oír aquel rugido, Rāma habló a Saumitri Lakṣmaṇa, que resplandecía de fulgor.
2.96.7
हन्त लक्ष्मण पश्येह सुमित्रा सुप्रजास्त्वया ।
भीमस्तनितगम्भीरस्तुमुलः श्रूयते स्वनः ॥ २.९६.७ ॥
¡Ay, Lakṣmaṇa, mira aquí! Hijo de Sumitrā, se oye un estruendo tumultuoso, profundo como un trueno terrible.
2.96.8
गजयूथानि वा ऽरण्ये महिषा वा महावने ।
वित्रासिता मृगाः सिंहैः सहसा प्रद्रुता दिशः ॥ २.९६.८ ॥
Ya sean manadas de elefantes en el bosque, o búfalos en el gran bosque, o ciervos aterrorizados por leones, han huido de repente en todas direcciones.
2.96.9
राजा वा राजमात्रो वा मृगयामटते वने ।
अन्यद्वा श्वापदं किञ्चित् सौमित्रे ज्ञातुमर्हसि ॥ २.९६.९ ॥
Oh hijo de Sumitrā, debes averiguar si es un rey o un funcionario real que recorre el bosque de caza, o alguna otra fiera.
2.96.10
सुदुश्चरो गिरिश्चायं पक्षिणामपि लक्ष्मण ।
सर्वमेतद्यथातत्त्वमचिराज्ज्ञातुमर्हसि ॥ २.९६.१० ॥
Lakṣmaṇa, esta montaña es difícil de atravesar incluso para las aves. Debes averiguar todo esto tal como es, y pronto.
2.96.11
स लक्ष्मणः संत्वरितः सालमारुह्य पुष्पितम् ।
प्रेक्षमाणो दिशः सर्वाः पूर्वां दिशमुदैक्षत ॥ २.९६.११ ॥
Lakṣmaṇa, con prisa, subió a un árbol sāla en flor, y mirando en todas direcciones, contempló el cuarto oriental.
2.96.12
उदङ्मुखः प्रेक्षमाणो ददर्श महतीं चमूम् ।
रथाश्वगजसम्बाधां यत्तैर्युक्तां पदातिभिः ॥ २.९६.१२ ॥
Mirando hacia el norte, divisó un vasto ejército abarrotado de carros, caballos y elefantes, provisto de infantes alerta.
2.96.13
तामश्वगजसम्पूर्णां रथध्वजविभूषिताम् ।
शशंस सेनां रामाय वचनं चेदमब्रीत् ॥ २.९६.१३ ॥
Al ver aquel ejército, lleno de caballos y elefantes y adornado con estandartes de carros, informó a Rāma y pronunció estas palabras.
2.96.14
अग्निं संशमयत्वार्यः सीता च भजतां गुहाम् ।
सज्यं कुरुष्व चापं च शरांश्च कवचं तथा ॥ २.९६.१४ ॥
Que el noble apague el fuego, y que Sītā entre en la cueva. Tensa el arco y prepara también las flechas y la armadura.
2.96.15
तं रामः पुरुषव्याघ्रो लक्ष्मणं प्रत्युवाच ह ।
अङ्गावेक्षस्व सौमित्रे कस्येमां मन्यसे चमूम् ॥ २.९६.१५ ॥
Rāma, el tigre entre los hombres, dijo a Lakṣmaṇa: "Mira con atención, oh hijo de Sumitrā; ¿de quién crees que es este ejército?"
2.96.16
एवमुक्तस्तु रामेण लक्ष्मणो वाक्यमब्रवीत् ।
दिधक्षन्निव तां सेनां रुषितः पावको यथा ॥ २.९६.१६ ॥
Cuando Rāma habló así, Lakṣmaṇa respondió, airado como un fuego que quisiera consumir aquel ejército.
2.96.17
सम्पन्नं राज्यमिच्छंस्तु व्यक्तं प्राप्याभिषेचनम् ।
आवां हन्तुं समभ्येति कैकेय्या भरतः सुतः ॥ २.९६.१७ ॥
Deseando poseer el reino por completo y habiendo obtenido claramente la consagración, Bharata, hijo de Kaikeyī, se acerca para matarnos a los dos.
2.96.18
एष वै सुमहान् श्रीमान् विटपी सम्प्रकाशते ।
विराजत्युद्गतस्कन्धः कोविदारध्वजो रथे ॥ २.९६.१८ ॥
Mira, este gran árbol esplendoroso resplandece; sobre el carro brilla un estandarte del árbol kovidāra, de tronco erguido.
2.96.19
भजन्त्येते यथा काममश्वानारुह्य शीघ्रगान् ।
एते भ्राजन्ति संहृष्टा गजानारुह्य सादिनः ॥ २.९६.१९ ॥
Montados en caballos veloces, estos vienen a su antojo; y los jinetes de elefantes, exultantes, resplandecen.
2.96.20
गृहीतधनुषौ चावां गिरिं वीरश्रयावहै ।
अथवेहैव तिष्ठावः सन्नद्धावुद्यतायुधौ ॥ २.९६.२० ॥
Tomando nuestros arcos, vayamos nosotros dos a la montaña, refugio de héroes; o quedémonos aquí, armados y con las armas en alto.
2.96.21
अपि नौ वशमागच्छेत् कोविदारध्वजो दणे ॥ २.९६.२१ ॥
Quizás el carro de la bandera de kovidāra caiga bajo nuestro control en el combate.
2.96.22
अपि द्रक्ष्यामि भरतं यत्कृते व्यसनं महत् ।
त्वया राघव सम्प्राप्तं सीतया च मया तथा ॥ २.९६.२२ ॥
¿Veré yo a Bharata, por cuya causa tú, oh Rāghava, Sītā y yo hemos sufrido una gran desgracia?
2.96.23
यन्निमित्तं भवान् राज्याच्च्युतो राघव शाश्वतात् ।
सम्प्राप्तो ऽयमरिर्वीर भरतो वध्य एव मे ॥ २.९६.२३ ॥
Aquel por cuya causa tú, oh Rāghava, fuiste privado del reino perpetuo, este enemigo Bharata ha llegado; oh héroe, él debe ser abatido por mí.
2.96.24
भरतस्य वधे दोषं नाहं पश्यामि राघव ।
पूर्वापकारिणां त्यागे न ह्यधर्मो विधीयते ॥ २.९६.२४ ॥
Oh Rāghava, no veo falta en matar a Bharata; pues al abandonar a quienes antes nos agraviaron, no se prescribe injusticia alguna.
2.96.25
पूर्वापकारी भरतस्त्यक्तधर्मश्च राघव ।
एतस्मिन्निहते कृत्स्नामनुशाधि वसुन्धराम् ॥ २.९६.२५ ॥
Oh Rāghava, si este Bharata, que te agravió antes y ha abandonado el dharma, es abatido, entonces gobierna toda la tierra.
2.96.26
अद्य पुत्रं हतं सङ्ख्ये कैकेयी राज्यकामुका ।
मया पश्येत् सुदुःखार्त्ता हस्तिभग्नमिव द्रुमम् ॥ २.९६.२६ ॥
Hoy que Kaikeyī, ansiosa del reino, vea a su hijo abatido en batalla por mí, como alguien profundamente afligido ve un árbol quebrado por un elefante.
2.96.27
कैकेयीं च वधिष्यामि सानुबन्धां सबान्धवाम् ।
कलुषेणाद्य महता मेदिनी परिमुच्यताम् ॥ २.९६.२७ ॥
También mataré a Kaikeyī, junto con sus parientes y allegados; que hoy la tierra quede libre de esta gran mancha.
2.96.28
अद्येमं संयतं क्रोधमसत्कारं च मानद ।
मोक्ष्यामि शत्रुसैन्येषु कक्षेष्विव हुताशनम् ॥ २.९६.२८ ॥
Oh dador de honor, hoy desataré esta ira contenida y este agravio sobre los ejércitos enemigos, como se suelta el fuego en los matorrales.
2.96.29
अद्यैतच्चित्रकूटस्य काननं निशितैः शरैः ।
भिन्दन् शत्रुशरीराणि करिष्ये शोणितोक्षितम् ॥ २.९६.२९ ॥
Hoy, atravesando los cuerpos enemigos con flechas afiladas, empaparé de sangre este bosque de Citrakūṭa.
2.96.30
शरैर्निर्भिन्नहृदयान् कुञ्जरांस्तुरगांस्तथा ।
श्वापदाः परिकर्षन्तु नरांश्च निहतान् मया ॥ २.९६.३० ॥
Que las bestias de presa arrastren a los elefantes y caballos de corazones atravesados por flechas, y a los hombres abatidos por mí.
2.96.31
शराणां धनुषश्चाहमनृणो ऽस्मि महामृधे ।
ससैन्यं भरतं हत्वा भविष्यामि न संशयः ॥ २.९६.३१ ॥
Quedaré libre de mi deuda con las flechas y el arco en la gran batalla; habiendo matado a Bharata junto con su ejército, sin duda quedaré libre de ella. No hay duda.