ವಾಲ್ಮೀಕಿ ರಾಮಾಯಣ · ಸರ್ಗ 2.96
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.96.1
तां तथा दर्शयित्वा तु मैथिलीं गिरिनिम्नगाम् ।
निषसाद गिरिप्रस्थे सीतां मांसेन छन्दयन् ॥ २.९६.१ ॥
ಹೀಗೆ ಗಿರಿನದಿಗಳನ್ನು ಮೈಥಿಲಿಗೆ ತೋರಿಸಿ, ಅವರು ಪರ್ವತ ಸಮತಲದ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತರು; ಮಾಂಸದಿಂದ ಸೀತೆಯನ್ನು ಸಂತೋಷಪಡಿಸುತ್ತಾ.
2.96.2
इदं मेध्यमिदं स्वादु निष्टप्तमिदमग्निना ।
एवमास्ते स धर्मात्मा सीतया सह राघवः ॥ २.९६.२ ॥
ಇದು ಪವಿತ್ರವಾದುದು, ಇದು ರುಚಿಕರವಾದುದು, ಇದು ಬೆಂಕಿಯಲ್ಲಿ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಬೇಯಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ — ಹೀಗೆ ಧರ್ಮಾತ್ಮ ರಾಘವನು ಸೀತೆಯೊಂದಿಗೆ ಅಲ್ಲಿ ಇದ್ದನು.
2.96.3
तथा तत्रासतस्तस्य भरतस्योपयायिनः ।
सैन्यरेणुश्च शब्दश्च प्रादुरास्तां नभस्स्पृशौ ॥ २.९६.३ ॥
ಅಲ್ಲಿ ಕುಳಿತಿದ್ದ ಅವನಿಗೆ, ಸಮೀಪಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಭರತನ ಸೇನೆಯ ಧೂಳು ಮತ್ತು ಶಬ್ದ — ಎರಡೂ ಆಕಾಶವನ್ನು ಮುಟ್ಟುವಂತೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡವು.
2.96.4
एतस्मिन्नन्तरे त्रस्ताः शब्देन महता ततः ।
अर्दिता यूथपा मत्ताः सयूथा दुद्रुवुर्दिशः ॥ २.९६.४ ॥
ಈ ಮಧ್ಯೆ, ಆ ಮಹಾ ಶಬ್ದದಿಂದ ಭಯಗೊಂಡು ಪೀಡಿತರಾಗಿ, ಮದೋನ್ಮತ್ತ ಯೂಥಪತಿಗಳು ತಮ್ಮ ಹಿಂಡುಗಳೊಂದಿಗೆ ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಿಗೆ ಓಡಿದವು.
2.96.5
स तं सैन्यसमुद्धूतं शब्दं शुश्राव राघवः ।
तांश्च विप्रद्रुतान् सर्वान् यूथपानन्ववैक्षत ॥ २.९६.५ ॥
ರಾಘವನು ಸೇನೆಯಿಂದ ಎದ್ದ ಆ ಶಬ್ದವನ್ನು ಕೇಳಿದನು; ಓಡಿ ಚದುರಿದ ಎಲ್ಲ ಯೂಥಪತಿಗಳನ್ನೂ ನೋಡಿದನು.
2.96.6
तांश्च विद्रवतो दृष्ट्वा तं च श्रुत्वा च निस्वनम् ।
उवाच रामः सौमित्रिं लक्ष्मणं दीप्ततेजसम् ॥ २.९६.६ ॥
ಅವು ಓಡುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ, ಆ ಗರ್ಜನೆಯನ್ನು ಕೇಳಿ, ರಾಮನು ದೀಪ್ತ ತೇಜಸ್ಸಿನ ಸೌಮಿತ್ರಿ ಲಕ್ಷ್ಮಣನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು.
2.96.7
हन्त लक्ष्मण पश्येह सुमित्रा सुप्रजास्त्वया ।
भीमस्तनितगम्भीरस्तुमुलः श्रूयते स्वनः ॥ २.९६.७ ॥
ಅಯ್ಯೋ ಲಕ್ಷ್ಮಣ, ಇಲ್ಲಿ ನೋಡು; ಸುಮಿತ್ರೆಯ ಸುಪುತ್ರನೇ, ಭಯಂಕರ ಗುಡುಗಿನಂತೆ ಗಂಭೀರವಾದ, ಗದ್ದಲದ ಶಬ್ದ ಕೇಳಿಸುತ್ತಿದೆ.
2.96.8
गजयूथानि वा ऽरण्ये महिषा वा महावने ।
वित्रासिता मृगाः सिंहैः सहसा प्रद्रुता दिशः ॥ २.९६.८ ॥
ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಆನೆಗಳ ಹಿಂಡೋ, ಮಹಾರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ಎಮ್ಮೆಗಳೋ, ಅಥವಾ ಸಿಂಹಗಳಿಂದ ಭಯಗೊಂಡ ಜಿಂಕೆಗಳೋ ಹಠಾತ್ತಾಗಿ ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಿಗೆ ಓಡುತ್ತಿವೆ.
2.96.9
राजा वा राजमात्रो वा मृगयामटते वने ।
अन्यद्वा श्वापदं किञ्चित् सौमित्रे ज्ञातुमर्हसि ॥ २.९६.९ ॥
ಸೌಮಿತ್ರಿಯೇ, ಒಬ್ಬ ರಾಜನೋ ಅಥವಾ ರಾಜಾಧಿಕಾರಿಯೋ ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಬೇಟೆಯಾಡುತ್ತಿದ್ದಾನೆಯೋ, ಅಥವಾ ಬೇರೆ ಯಾವುದೋ ಹಿಂಸ್ರ ಪ್ರಾಣಿಯೋ ಎಂಬುದನ್ನು ನೀನು ತಿಳಿಯಬೇಕು.
2.96.10
सुदुश्चरो गिरिश्चायं पक्षिणामपि लक्ष्मण ।
सर्वमेतद्यथातत्त्वमचिराज्ज्ञातुमर्हसि ॥ २.९६.१० ॥
ಲಕ್ಷ್ಮಣ, ಈ ಪರ್ವತ ಪಕ್ಷಿಗಳಿಗೂ ದಾಟಲು ಕಷ್ಟಕರವಾದದ್ದು. ಇವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಬೇಗನೆ ಯಥಾರ್ಥವಾಗಿ ನೀನು ತಿಳಿಯಬೇಕು.
2.96.11
स लक्ष्मणः संत्वरितः सालमारुह्य पुष्पितम् ।
प्रेक्षमाणो दिशः सर्वाः पूर्वां दिशमुदैक्षत ॥ २.९६.११ ॥
ಆ ಲಕ್ಷ್ಮಣನು ತ್ವರೆಯಿಂದ ಹೂ ಬಿಟ್ಟಿದ್ದ ಸಾಲವೃಕ್ಷವನ್ನು ಏರಿ, ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳನ್ನು ನೋಡುತ್ತಾ ಪೂರ್ವ ದಿಕ್ಕನ್ನು ದಿಟ್ಟಿಸಿದನು.
2.96.12
उदङ्मुखः प्रेक्षमाणो ददर्श महतीं चमूम् ।
रथाश्वगजसम्बाधां यत्तैर्युक्तां पदातिभिः ॥ २.९६.१२ ॥
ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಮುಖ ಮಾಡಿ ನೋಡುತ್ತಾ, ರಥ, ಕುದುರೆ, ಆನೆಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ, ಎಚ್ಚರದಿಂದಿದ್ದ ಕಾಲಾಳುಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಮಹಾಸೇನೆಯನ್ನು ಕಂಡನು.
2.96.13
तामश्वगजसम्पूर्णां रथध्वजविभूषिताम् ।
शशंस सेनां रामाय वचनं चेदमब्रीत् ॥ २.९६.१३ ॥
ಕುದುರೆ ಮತ್ತು ಆನೆಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ, ರಥಧ್ವಜಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತವಾದ ಆ ಸೇನೆಯನ್ನು ಅವನು ರಾಮನಿಗೆ ತಿಳಿಸಿ ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದನು.
2.96.14
अग्निं संशमयत्वार्यः सीता च भजतां गुहाम् ।
सज्यं कुरुष्व चापं च शरांश्च कवचं तथा ॥ २.९६.१४ ॥
ಆರ್ಯರು ಬೆಂಕಿಯನ್ನು ನಂದಿಸಲಿ; ಸೀತೆ ಗುಹೆಗೆ ಹೋಗಲಿ. ಬಿಲ್ಲಿಗೆ ಹಗ್ಗ ಕಟ್ಟು, ಬಾಣಗಳನ್ನೂ ಕವಚವನ್ನೂ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸು.
2.96.15
तं रामः पुरुषव्याघ्रो लक्ष्मणं प्रत्युवाच ह ।
अङ्गावेक्षस्व सौमित्रे कस्येमां मन्यसे चमूम् ॥ २.९६.१५ ॥
ಪುರುಷವ್ಯಾಘ್ರನಾದ ರಾಮನು ಲಕ್ಷ್ಮಣನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು: "ಸೌಮಿತ್ರಿಯೇ, ಚೆನ್ನಾಗಿ ನೋಡು; ಈ ಸೇನೆ ಯಾರದೆಂದು ನೀನು ಭಾವಿಸುತ್ತೀಯ?"
2.96.16
एवमुक्तस्तु रामेण लक्ष्मणो वाक्यमब्रवीत् ।
दिधक्षन्निव तां सेनां रुषितः पावको यथा ॥ २.९६.१६ ॥
ರಾಮನು ಹೀಗೆ ಹೇಳಲು, ಆ ಸೇನೆಯನ್ನು ಸುಡಲು ಬಯಸುವವನಂತೆ, ಕೋಪಗೊಂಡ ಬೆಂಕಿಯಂತೆ ಲಕ್ಷ್ಮಣನು ಮಾತನಾಡಿದನು.
2.96.17
सम्पन्नं राज्यमिच्छंस्तु व्यक्तं प्राप्याभिषेचनम् ।
आवां हन्तुं समभ्येति कैकेय्या भरतः सुतः ॥ २.९६.१७ ॥
ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಪಡೆಯಬಯಸಿ, ಪಟ್ಟಾಭಿಷೇಕವನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಹೊಂದಿದ ಮೇಲೆ, ಕೈಕೇಯಿಯ ಮಗ ಭರತನು ನಮ್ಮಿಬ್ಬರನ್ನೂ ಕೊಲ್ಲಲು ಬರುತ್ತಿದ್ದಾನೆ.
2.96.18
एष वै सुमहान् श्रीमान् विटपी सम्प्रकाशते ।
विराजत्युद्गतस्कन्धः कोविदारध्वजो रथे ॥ २.९६.१८ ॥
ಇಗೋ, ಅತ್ಯಂತ ಭವ್ಯವಾದ ಒಂದು ಮರ ಹೊಳೆಯುತ್ತಿದೆ; ಎತ್ತರದ ಕಾಂಡದ ಕೋವಿದಾರ ಮರದ ಧ್ವಜ ರಥದ ಮೇಲೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಿದೆ.
2.96.19
भजन्त्येते यथा काममश्वानारुह्य शीघ्रगान् ।
एते भ्राजन्ति संहृष्टा गजानारुह्य सादिनः ॥ २.९६.१९ ॥
ವೇಗವಾಗಿ ಓಡುವ ಕುದುರೆಗಳನ್ನೇರಿ ಇವರು ಇಚ್ಛೆಯಂತೆ ಬರುತ್ತಿದ್ದಾರೆ; ಹರ್ಷದಿಂದ ಆನೆಗಳನ್ನೇರಿದ ಸವಾರರು ಹೊಳೆಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
2.96.20
गृहीतधनुषौ चावां गिरिं वीरश्रयावहै ।
अथवेहैव तिष्ठावः सन्नद्धावुद्यतायुधौ ॥ २.९६.२० ॥
ಬಿಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದು ವೀರರಿಗೆ ಆಶ್ರಯವಾದ ಪರ್ವತಕ್ಕೆ ಹೋಗೋಣ; ಅಥವಾ ಇಲ್ಲಿಯೇ ಕವಚ ಧರಿಸಿ ಆಯುಧ ಎತ್ತಿ ನಿಲ್ಲೋಣ.
2.96.21
अपि नौ वशमागच्छेत् कोविदारध्वजो दणे ॥ २.९६.२१ ॥
ಕೋವಿದಾರ ಧ್ವಜದ ರಥವು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ವಶಕ್ಕೆ ಬರಬಹುದು.
2.96.22
अपि द्रक्ष्यामि भरतं यत्कृते व्यसनं महत् ।
त्वया राघव सम्प्राप्तं सीतया च मया तथा ॥ २.९६.२२ ॥
ರಾಘವ, ನಿನಗೆ, ಸೀತೆಗೆ ಮತ್ತು ನನಗೆ ಯಾರಿಂದ ಇಷ್ಟು ದೊಡ್ಡ ಕಷ್ಟ ಬಂತೋ ಆ ಭರತನನ್ನು ನಾನು ನೋಡುತ್ತೇನೆಯೇ?
2.96.23
यन्निमित्तं भवान् राज्याच्च्युतो राघव शाश्वतात् ।
सम्प्राप्तो ऽयमरिर्वीर भरतो वध्य एव मे ॥ २.९६.२३ ॥
ರಾಘವ, ಯಾರ ಕಾರಣದಿಂದ ನೀನು ಶಾಶ್ವತ ರಾಜ್ಯದಿಂದ ಹೊರಹಾಕಲ್ಪಟ್ಟೆಯೋ, ಆ ಭರತ ಶತ್ರುವಾಗಿ ಬಂದಿದ್ದಾನೆ; ವೀರ, ಅವನು ನನ್ನಿಂದ ವಧಿಸಲ್ಪಡಬೇಕಾದವನೇ.
2.96.24
भरतस्य वधे दोषं नाहं पश्यामि राघव ।
पूर्वापकारिणां त्यागे न ह्यधर्मो विधीयते ॥ २.९६.२४ ॥
ರಾಘವ, ಭರತನನ್ನು ವಧಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ನನಗೆ ಯಾವ ದೋಷವೂ ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ; ಮೊದಲು ಅಪಕಾರ ಮಾಡಿದವರನ್ನು ತ್ಯಜಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ಅಧರ್ಮ ವಿಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿಲ್ಲ.
2.96.25
पूर्वापकारी भरतस्त्यक्तधर्मश्च राघव ।
एतस्मिन्निहते कृत्स्नामनुशाधि वसुन्धराम् ॥ २.९६.२५ ॥
ಓ ರಾಘವ, ಮೊದಲೇ ಅಪಕಾರ ಮಾಡಿದ, ಧರ್ಮವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದ ಭರತನು ಹತನಾದರೆ, ನೀನು ಸಮಸ್ತ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಆಳು.
2.96.26
अद्य पुत्रं हतं सङ्ख्ये कैकेयी राज्यकामुका ।
मया पश्येत् सुदुःखार्त्ता हस्तिभग्नमिव द्रुमम् ॥ २.९६.२६ ॥
ಇಂದು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ನನ್ನಿಂದ ಹತನಾದ ತನ್ನ ಮಗನನ್ನು, ರಾಜ್ಯಕಾಮಿನಿ ಕೈಕೇಯಿ ನೋಡಲಿ; ಆನೆ ಮುರಿದ ಮರವನ್ನು ಅತಿದುಃಖದಿಂದ ನೋಡುವಂತೆ.
2.96.27
कैकेयीं च वधिष्यामि सानुबन्धां सबान्धवाम् ।
कलुषेणाद्य महता मेदिनी परिमुच्यताम् ॥ २.९६.२७ ॥
ಕೈಕೇಯಿಯನ್ನೂ ಅವಳ ಬಂಧುಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧಿಕರೊಡನೆ ನಾನು ವಧಿಸುವೆನು; ಇಂದು ಈ ದೊಡ್ಡ ಕಳಂಕದಿಂದ ಭೂಮಿ ಮುಕ್ತವಾಗಲಿ.
2.96.28
अद्येमं संयतं क्रोधमसत्कारं च मानद ।
मोक्ष्यामि शत्रुसैन्येषु कक्षेष्विव हुताशनम् ॥ २.९६.२८ ॥
ಓ ಮಾನದನೇ, ಇಂದು ನಾನು ತಡೆದಿಟ್ಟ ಈ ಕೋಪ ಮತ್ತು ಅವಮಾನವನ್ನು ಕಾಡಿನ ಪೊದೆಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಂಕಿ ಬಿಡುವಂತೆ ಶತ್ರುಸೇನೆಗಳ ಮೇಲೆ ಬಿಡುವೆನು.
2.96.29
अद्यैतच्चित्रकूटस्य काननं निशितैः शरैः ।
भिन्दन् शत्रुशरीराणि करिष्ये शोणितोक्षितम् ॥ २.९६.२९ ॥
ಇಂದು ಹರಿತವಾದ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಶತ್ರುಗಳ ದೇಹಗಳನ್ನು ಭೇದಿಸಿ, ಈ ಚಿತ್ರಕೂಟ ಕಾಡನ್ನು ರಕ್ತದಿಂದ ತೋಯಿಸುವೆನು.
2.96.30
शरैर्निर्भिन्नहृदयान् कुञ्जरांस्तुरगांस्तथा ।
श्वापदाः परिकर्षन्तु नरांश्च निहतान् मया ॥ २.९६.३० ॥
ಬಾಣಗಳಿಂದ ಹೃದಯ ಸೀಳಲ್ಪಟ್ಟ ಆನೆ ಮತ್ತು ಕುದುರೆಗಳನ್ನು, ಹಾಗೆಯೇ ನನ್ನಿಂದ ಹತರಾದ ಮನುಷ್ಯರನ್ನು ಕಾಡುಮೃಗಗಳು ಎಳೆದೊಯ್ಯಲಿ.
2.96.31
शराणां धनुषश्चाहमनृणो ऽस्मि महामृधे ।
ससैन्यं भरतं हत्वा भविष्यामि न संशयः ॥ २.९६.३१ ॥
ಬಾಣಗಳಿಗೂ ಧನುಸ್ಸಿಗೂ ಇರುವ ಋಣವನ್ನು ನಾನು ಮಹಾ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ತೀರಿಸುತ್ತೇನೆ. ಸೇನೆಯೊಂದಿಗೆ ಭರತನನ್ನು ಕೊಂದು ಋಣಮುಕ್ತನಾಗುವೆನು; ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ.