വാല്മീകി രാമായണം · സർഗം 2.96
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.96.1
तां तथा दर्शयित्वा तु मैथिलीं गिरिनिम्नगाम् ।
निषसाद गिरिप्रस्थे सीतां मांसेन छन्दयन् ॥ २.९६.१ ॥
ഇങ്ങനെ മൈഥിലിക്ക് മലയാറുകൾ കാണിച്ചശേഷം അവർ മലമുകളിലെ സമതലത്തിൽ ഇരുന്നു; മാംസംകൊണ്ട് സീതയെ സന്തോഷിപ്പിച്ചുകൊണ്ട്.
2.96.2
इदं मेध्यमिदं स्वादु निष्टप्तमिदमग्निना ।
एवमास्ते स धर्मात्मा सीतया सह राघवः ॥ २.९६.२ ॥
ഇത് പവിത്രമാണ്, ഇത് രുചികരമാണ്, ഇത് തീയിൽ നന്നായി വേവിച്ചതാണ് — ഇങ്ങനെ ധർമ്മാത്മാവായ രാഘവൻ സീതയോടൊപ്പം അവിടെ ഇരുന്നു.
2.96.3
तथा तत्रासतस्तस्य भरतस्योपयायिनः ।
सैन्यरेणुश्च शब्दश्च प्रादुरास्तां नभस्स्पृशौ ॥ २.९६.३ ॥
അവിടെ ഇരുന്ന അവന്, അടുത്തുവരുന്ന ഭരതന്റെ സൈന്യത്തിന്റെ പൊടിയും ശബ്ദവും — ആകാശത്തെ തൊടുന്നവയായി — പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു.
2.96.4
एतस्मिन्नन्तरे त्रस्ताः शब्देन महता ततः ।
अर्दिता यूथपा मत्ताः सयूथा दुद्रुवुर्दिशः ॥ २.९६.४ ॥
ഇതിനിടെ ആ മഹാശബ്ദത്താൽ ഭയന്നും പീഡിതരായും മദിച്ച യൂഥപതികൾ തങ്ങളുടെ കൂട്ടങ്ങളോടൊപ്പം എല്ലാ ദിക്കുകളിലേക്കും ഓടി.
2.96.5
स तं सैन्यसमुद्धूतं शब्दं शुश्राव राघवः ।
तांश्च विप्रद्रुतान् सर्वान् यूथपानन्ववैक्षत ॥ २.९६.५ ॥
രാഘവൻ സൈന്യത്തിൽ നിന്ന് ഉയർന്ന ആ ശബ്ദം കേട്ടു; ചിതറി ഓടിയ എല്ലാ യൂഥപതികളെയും അദ്ദേഹം കണ്ടു.
2.96.6
तांश्च विद्रवतो दृष्ट्वा तं च श्रुत्वा च निस्वनम् ।
उवाच रामः सौमित्रिं लक्ष्मणं दीप्ततेजसम् ॥ २.९६.६ ॥
അവ ഓടുന്നത് കണ്ടും ആ ഗർജ്ജനം കേട്ടും, രാമൻ ജ്വലിക്കുന്ന തേജസ്സുള്ള സൗമിത്രി ലക്ഷ്മണനോട് പറഞ്ഞു.
2.96.7
हन्त लक्ष्मण पश्येह सुमित्रा सुप्रजास्त्वया ।
भीमस्तनितगम्भीरस्तुमुलः श्रूयते स्वनः ॥ २.९६.७ ॥
അയ്യോ ലക്ഷ്മണാ, ഇവിടെ നോക്കൂ; സുമിത്രയുടെ സുപുത്രാ, ഭീകരമായ ഇടിമുഴക്കം പോലെ ഗംഭീരവും കോലാഹലവുമായ ശബ്ദം കേൾക്കുന്നു.
2.96.8
गजयूथानि वा ऽरण्ये महिषा वा महावने ।
वित्रासिता मृगाः सिंहैः सहसा प्रद्रुता दिशः ॥ २.९६.८ ॥
കാട്ടിൽ ആനക്കൂട്ടമോ, മഹാവനത്തിൽ എരുമകളോ, അല്ലെങ്കിൽ സിംഹങ്ങളാൽ ഭയപ്പെട്ട മാനുകളോ പെട്ടെന്ന് എല്ലാ ദിക്കുകളിലേക്കും ഓടുന്നു.
2.96.9
राजा वा राजमात्रो वा मृगयामटते वने ।
अन्यद्वा श्वापदं किञ्चित् सौमित्रे ज्ञातुमर्हसि ॥ २.९६.९ ॥
സൗമിത്രേ, ഒരു രാജാവോ രാജസേവകനോ കാട്ടിൽ വേട്ടയാടുന്നുവോ, അതോ മറ്റേതെങ്കിലും ഹിംസ്ര മൃഗമോ എന്ന് നീ അറിയണം.
2.96.10
सुदुश्चरो गिरिश्चायं पक्षिणामपि लक्ष्मण ।
सर्वमेतद्यथातत्त्वमचिराज्ज्ञातुमर्हसि ॥ २.९६.१० ॥
ലക്ഷ്മണാ, ഈ പർവതം പക്ഷികൾക്കുപോലും കടക്കാൻ പ്രയാസമുള്ളതാണ്. ഇതെല്ലാം യഥാർത്ഥത്തിൽ വേഗം നീ അറിയണം.
2.96.11
स लक्ष्मणः संत्वरितः सालमारुह्य पुष्पितम् ।
प्रेक्षमाणो दिशः सर्वाः पूर्वां दिशमुदैक्षत ॥ २.९६.११ ॥
ആ ലക്ഷ്മണൻ വേഗത്തിൽ പൂത്തുനിന്ന സാലമരത്തിൽ കയറി, എല്ലാ ദിക്കുകളും നോക്കി കിഴക്കുദിക്കിലേക്ക് നോക്കി.
2.96.12
उदङ्मुखः प्रेक्षमाणो ददर्श महतीं चमूम् ।
रथाश्वगजसम्बाधां यत्तैर्युक्तां पदातिभिः ॥ २.९६.१२ ॥
വടക്കോട്ട് മുഖം തിരിച്ചു നോക്കി, രഥങ്ങളും കുതിരകളും ആനകളും നിറഞ്ഞ, ജാഗ്രതയോടെ നിന്ന കാലാൾപ്പടയോട് കൂടിയ മഹാസേനയെ അവൻ കണ്ടു.
2.96.13
तामश्वगजसम्पूर्णां रथध्वजविभूषिताम् ।
शशंस सेनां रामाय वचनं चेदमब्रीत् ॥ २.९६.१३ ॥
കുതിരകളും ആനകളും നിറഞ്ഞ, രഥധ്വജങ്ങളാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട ആ സേനയെ അവൻ രാമനോട് അറിയിച്ച് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
2.96.14
अग्निं संशमयत्वार्यः सीता च भजतां गुहाम् ।
सज्यं कुरुष्व चापं च शरांश्च कवचं तथा ॥ २.९६.१४ ॥
ആര്യൻ അഗ്നിയെ കെടുത്തട്ടെ; സീത ഗുഹയിലേക്ക് പോകട്ടെ. വില്ലിൽ ഞാൺ കെട്ടുക, അമ്പുകളും കവചവും ഒരുക്കുക.
2.96.15
तं रामः पुरुषव्याघ्रो लक्ष्मणं प्रत्युवाच ह ।
अङ्गावेक्षस्व सौमित्रे कस्येमां मन्यसे चमूम् ॥ २.९६.१५ ॥
പുരുഷവ്യാഘ്രനായ രാമൻ ലക്ഷ്മണനോട് പറഞ്ഞു: "സൗമിത്രേ, സൂക്ഷിച്ചു നോക്കൂ; ഈ സേന ആരുടേതെന്നാണ് നീ കരുതുന്നത്?"
2.96.16
एवमुक्तस्तु रामेण लक्ष्मणो वाक्यमब्रवीत् ।
दिधक्षन्निव तां सेनां रुषितः पावको यथा ॥ २.९६.१६ ॥
രാമൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ, ആ സേനയെ ദഹിപ്പിക്കാനാഗ്രഹിക്കുന്നവനെപ്പോലെ, കോപിച്ച അഗ്നിയെപ്പോലെ ലക്ഷ്മണൻ മറുപടി പറഞ്ഞു.
2.96.17
सम्पन्नं राज्यमिच्छंस्तु व्यक्तं प्राप्याभिषेचनम् ।
आवां हन्तुं समभ्येति कैकेय्या भरतः सुतः ॥ २.९६.१७ ॥
രാജ്യം പൂർണ്ണമായി സ്വന്തമാക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ച്, അഭിഷേകം വ്യക്തമായി ലഭിച്ചതായി കരുതി, കൈകേയിയുടെ പുത്രൻ ഭരതൻ നമ്മെ ഇരുവരെയും കൊല്ലാൻ വരുന്നു.
2.96.18
एष वै सुमहान् श्रीमान् विटपी सम्प्रकाशते ।
विराजत्युद्गतस्कन्धः कोविदारध्वजो रथे ॥ २.९६.१८ ॥
ഇതാ വളരെ മഹത്തും ശോഭയുള്ളതുമായ ഒരു വൃക്ഷം പ്രകാശിക്കുന്നു; ഉയർന്ന തടിയുള്ള കോവിദാര വൃക്ഷത്തിന്റെ ധ്വജം രഥത്തിൽ തിളങ്ങുന്നു.
2.96.19
भजन्त्येते यथा काममश्वानारुह्य शीघ्रगान् ।
एते भ्राजन्ति संहृष्टा गजानारुह्य सादिनः ॥ २.९६.१९ ॥
വേഗത്തിൽ ഓടുന്ന കുതിരകളിൽ കയറി ഇവർ ഇഷ്ടംപോലെ വരുന്നു; ആനകളിൽ കയറിയ സന്തുഷ്ടരായ സവാരിക്കാർ തിളങ്ങുന്നു.
2.96.20
गृहीतधनुषौ चावां गिरिं वीरश्रयावहै ।
अथवेहैव तिष्ठावः सन्नद्धावुद्यतायुधौ ॥ २.९६.२० ॥
വില്ലുമെടുത്ത്, വീരന്മാർക്ക് അഭയമായ പർവതത്തിലേക്ക് നമുക്ക് പോകാം; അല്ലെങ്കിൽ ഇവിടെത്തന്നെ കവചമണിഞ്ഞ് ആയുധമുയർത്തി നിൽക്കാം.
2.96.21
अपि नौ वशमागच्छेत् कोविदारध्वजो दणे ॥ २.९६.२१ ॥
കോവിദാര-ധ്വജമുള്ള രഥം യുദ്ധത്തിൽ നമ്മുടെ വശത്തായേക്കാം.
2.96.22
अपि द्रक्ष्यामि भरतं यत्कृते व्यसनं महत् ।
त्वया राघव सम्प्राप्तं सीतया च मया तथा ॥ २.९६.२२ ॥
രാഘവാ, നിനക്കും സീതയ്ക്കും എനിക്കും ആരുടെ കാരണത്താൽ ഇത്ര വലിയ ദുരിതം വന്നുവോ, ആ ഭരതനെ ഞാൻ കാണുമോ?
2.96.23
यन्निमित्तं भवान् राज्याच्च्युतो राघव शाश्वतात् ।
सम्प्राप्तो ऽयमरिर्वीर भरतो वध्य एव मे ॥ २.९६.२३ ॥
രാഘവാ, ഏതു കാരണത്താൽ നീ ശാശ്വത രാജ്യത്തുനിന്ന് വീണുപോയോ, ആ ഭരതൻ ശത്രുവായി എത്തിയിരിക്കുന്നു; വീരാ, അവൻ എന്നാൽ വധിക്കപ്പെടേണ്ടവൻ തന്നെ.
2.96.24
भरतस्य वधे दोषं नाहं पश्यामि राघव ।
पूर्वापकारिणां त्यागे न ह्यधर्मो विधीयते ॥ २.९६.२४ ॥
രാഘവാ, ഭരതനെ വധിക്കുന്നതിൽ ഒരു ദോഷവും ഞാൻ കാണുന്നില്ല; മുമ്പ് ദ്രോഹം ചെയ്തവരെ ഉപേക്ഷിക്കുന്നതിൽ അധർമ്മം വിധിക്കപ്പെട്ടിട്ടില്ല.
2.96.25
पूर्वापकारी भरतस्त्यक्तधर्मश्च राघव ।
एतस्मिन्निहते कृत्स्नामनुशाधि वसुन्धराम् ॥ २.९६.२५ ॥
രാഘവാ, മുൻപേ ദ്രോഹം ചെയ്തവനും ധർമ്മം ഉപേക്ഷിച്ചവനുമായ ഭരതൻ ഇവൻ വധിക്കപ്പെട്ടാൽ, നീ ഭൂമി മുഴുവൻ ഭരിച്ചാലും.
2.96.26
अद्य पुत्रं हतं सङ्ख्ये कैकेयी राज्यकामुका ।
मया पश्येत् सुदुःखार्त्ता हस्तिभग्नमिव द्रुमम् ॥ २.९६.२६ ॥
ഇന്ന് യുദ്ധത്തിൽ എന്നാൽ വധിക്കപ്പെട്ട തന്റെ പുത്രനെ, രാജ്യമോഹിയായ കൈകേയി കാണട്ടെ; ആന ഒടിച്ച വൃക്ഷത്തെ വലിയ ദുഃഖത്തോടെ കാണുന്നതുപോലെ.
2.96.27
कैकेयीं च वधिष्यामि सानुबन्धां सबान्धवाम् ।
कलुषेणाद्य महता मेदिनी परिमुच्यताम् ॥ २.९६.२७ ॥
കൈകേയിയെയും അവളുടെ ബന്ധുക്കളോടും ഇണക്കക്കാരോടുമൊപ്പം ഞാൻ വധിക്കും; ഇന്ന് ഈ മഹാകളങ്കത്തിൽ നിന്ന് ഭൂമി മോചിതമാകട്ടെ.
2.96.28
अद्येमं संयतं क्रोधमसत्कारं च मानद ।
मोक्ष्यामि शत्रुसैन्येषु कक्षेष्विव हुताशनम् ॥ २.९६.२८ ॥
മാനദായകാ, ഇന്ന് ഞാൻ അടക്കിവെച്ച ഈ കോപവും അപമാനവും, കാട്ടുപൊന്തകളിൽ തീ വിടുന്നതുപോലെ ശത്രുസൈന്യങ്ങളിൽ ഞാൻ വിടും.
2.96.29
अद्यैतच्चित्रकूटस्य काननं निशितैः शरैः ।
भिन्दन् शत्रुशरीराणि करिष्ये शोणितोक्षितम् ॥ २.९६.२९ ॥
ഇന്ന് മൂർച്ചയുള്ള അമ്പുകളാൽ ശത്രുശരീരങ്ങളെ തുളച്ച്, ഈ ചിത്രകൂട വനത്തെ രക്തത്തിൽ കുതിർക്കും.
2.96.30
शरैर्निर्भिन्नहृदयान् कुञ्जरांस्तुरगांस्तथा ।
श्वापदाः परिकर्षन्तु नरांश्च निहतान् मया ॥ २.९६.३० ॥
അമ്പുകളാൽ ഹൃദയം പിളർക്കപ്പെട്ട ആനകളെയും കുതിരകളെയും, അതുപോലെ എന്നാൽ വധിക്കപ്പെട്ട മനുഷ്യരെയും കാട്ടുമൃഗങ്ങൾ വലിച്ചുകൊണ്ടുപോകട്ടെ.
2.96.31
शराणां धनुषश्चाहमनृणो ऽस्मि महामृधे ।
ससैन्यं भरतं हत्वा भविष्यामि न संशयः ॥ २.९६.३१ ॥
അമ്പുകളോടും വില്ലിനോടും ഉള്ള കടം ഞാൻ മഹായുദ്ധത്തിൽ വീട്ടും. സൈന്യസഹിതം ഭരതനെ വധിച്ച് ഞാൻ കടമുക്തനാകും; സംശയമില്ല.