વાલ્મીકિ રામાયણ · સર્ગ 2.98
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.98.1
निवेश्य सेनां तु विभुः पद्भ्यां पादवतां वरः।
अभिगन्तुं स काकुत्स्थमियेष गुरुवर्त्तकम् ॥ २.९८.१ ॥
શક્તિશાળી તે ભરત, પગપાળા ચાલનારાઓમાં શ્રેષ્ઠ હોવાથી, સેનાને થોભાવીને, વડીલોના માર્ગે કાકુત્સ્થ (રામ) પાસે જવાની ઇચ્છા કરી.
2.98.2
निविष्टमात्रे सैन्ये तु यथोद्देशं विनीतवत्।
भरतो भ्रातरं वाक्यं शत्रुघ्नमिदमब्रवीत् ॥ २.९८.२ ॥
સેના થોભતાં જ, આજ્ઞા મુજબ વિનયપૂર્વક ભરતે પોતાના ભાઈ શત્રુઘ્નને આ વચન કહ્યું.
2.98.3
क्षिप्रं वनमिदं सौम्य नरसङ्घैः समन्ततः।
लुब्धैश्च सहितैरेभिस्त्वमन्वेषितुमर्हसि ॥ २.९८.३ ॥
હે સૌમ્ય, તારે ઝડપથી આ વનને ચારે બાજુ માણસોના જૂથો સાથે અને આ શિકારીઓ સાથે મળીને શોધવું જોઈએ.
2.98.4
गुहो ज्ञातिसहस्रेण शरचापासिधारिणा।
समन्वेषतु काकुत्स्थावस्मिन् परिवृतः स्वयम् ॥ २.९८.४ ॥
ગુહ પોતાના હજાર સગાંઓ સાથે, બાણ, ધનુષ અને તલવાર ધારણ કરીને, પોતે ઘેરાયેલા રહીને, આ વનમાં બંને કાકુત્સ્થોને સારી રીતે શોધે.
2.98.5
अमात्यैः सह पौरैश्च गुरुभिश्च द्विजातिभिः।
वनं सर्वं चरिष्यामि पद्भ्यां परिवृतः स्वयम् ॥ २.९८.५ ॥
મંત્રીઓ, નગરજનો, વડીલો અને બ્રાહ્મણો સાથે, હું પોતે પગપાળા, ઘેરાયેલો રહીને, આ આખા વનમાં ફરીશ.
2.98.6
यावन्न रामं द्रक्ष्यामि लक्ष्मणं वा महाबलम्।
वैदेहीं वा महाभागां न मे शान्तिर्भविष्यति ॥ २.९८.६ ॥
જ્યાં સુધી હું રામને, કે મહાબળવાન લક્ષ્મણને, કે મહાભાગ્યવતી વૈદેહી (સીતા)ને નહીં જોઉં, ત્યાં સુધી મને શાંતિ નહીં મળે.
2.98.7
यावन्न चन्द्रसङ्काशं द्रक्ष्यामि शुभमाननम्।
भ्रातुः पद्मपलाशाक्षं न मे शान्तिर्भविष्यति ॥ २.९८.७ ॥
ચંદ્ર જેવા શુભ મુખવાળા, કમળની પાંખડી જેવી આંખોવાળા મારા ભાઈને જ્યાં સુધી હું ન જોઉં, ત્યાં સુધી મને શાંતિ નહીં મળે.
2.98.8
यावन्न चरणौ भ्रातुः पार्थिवव्यञ्जनान्वितौ।
शिरसा धारयिष्यामि न मे शान्तिर्भविष्यति ॥ २.९८.८ ॥
રાજચિહ્નોથી યુક્ત ભાઈના ચરણો જ્યાં સુધી હું માથા પર ધારણ ન કરું, ત્યાં સુધી મને શાંતિ નહીં મળે.
2.98.9
यावन्न राज्ये राज्यार्हः पितृपैतामहे स्थितः।
अभिषेकजलक्लिन्नो न मे शान्तिर्भविष्ऺयति ॥ २.९८.९ ॥
રાજ્યને યોગ્ય તેઓ પિતા-પિતામહના રાજ્યમાં સ્થિત થઈ અભિષેકજળથી ભીંજાય નહીં, ત્યાં સુધી મને શાંતિ નહીં મળે.
2.98.10
सिद्धार्थः खलु सौमित्रिर्यश्चन्द्रविमलोपमम्।
मुखं पश्यति रामस्य राजीवाक्षं महाद्युति ॥ २.९८.१० ॥
ખરેખર સૌમિત્રિ કૃતાર્થ છે; ચંદ્ર જેવા નિર્મળ મુખ, કમળનયન અને મહાતેજસ્વી રામનું મુખ તે જુએ છે.
2.98.11
कृतकत्या महाभागा वैदेही जनकात्मजा।
भर्तारं सागरान्तायाः पृथिव्या याऽनुगच्छति ॥ २.९८.११ ॥
સમુદ્રપર્યંત પૃથ્વીના સ્વામી પતિને અનુસરતી જનકપુત્રી વૈદેહી કૃતકૃત્ય અને મહાભાગ્યવતી છે.
2.98.12
सुभगश्चित्रकूटोऽसौ गिरिराजोपमो गिरिः।
यस्मिन् वसति काकुत्स्थः कुबेर इव नन्दने ॥ २.९८.१२ ॥
ગિરિરાજ સમાન એ સુંદર ચિત્રકૂટ પર્વત, જ્યાં નંદનવનમાં કુબેરની જેમ કાકુત્સ્થ (રામ) વસે છે.
2.98.13
कृतकार्यमिदं दुर्गं वनं व्यालनिषेवितम्।
यदध्यास्ते महातेजा रामः शस्त्रभृतां वरः ॥ २.९८.१३ ॥
હિંસક પશુઓથી ભરેલા આ દુર્ગમ વનમાં, શસ્ત્રધારીઓમાં શ્રેષ્ઠ મહાતેજસ્વી રામ નિવાસ કરે છે.
2.98.14
एवमुक्त्वा महातेजा भरतः पुरुषर्षभः।
पद्भ्यामेव महाबाहुः प्रविवेश महद्वनम् ॥ २.९८.१४ ॥
આમ કહીને મહાતેજસ્વી, પુરુષશ્રેષ્ઠ, મહાબાહુ ભરતે પગપાળા જ એ મહાન વનમાં પ્રવેશ કર્યો.
2.98.15
स तानि द्रुमजालानि जातानि गिरिसानुषु।
पुष्पिताग्राणि मध्येन जगाम वदतां वरः ॥ २.९८.१५ ॥
વક્તાઓમાં શ્રેષ્ઠ એવા તેઓ, પર્વતની ઢોળાવો પર ઊગેલા, અગ્રભાગે ફૂલેલા એ વૃક્ષસમૂહોની વચ્ચેથી આગળ વધ્યા.
2.98.16
समीपत्वात्तन्मूलदर्शनमिति न पुनरुक्तिः ॥ २.९८.१६ ॥
નજીક હોવાથી તેમનાં મૂળ દેખાય છે — આથી આ પુનરુક્તિ નથી.
2.98.17
तं दृष्ट्वा भरतः श्रीमान् मुमोह सहबान्धवः।
अत्र राम इति ज्ञात्वा गतः पारमिवाम्भसः ॥ २.९८.१७ ॥
તે જોઈને શ્રીમાન ભરત સ્વજનો સહિત મોહ પામ્યા; અહીં જ રામ છે એમ જાણીને, જાણે પાણીના પેલે પાર પહોંચી ગયા હોય તેમ.
2.98.18
स चित्रकूटे तु गिरौ निशम्य रामाश्रमं पुण्यजनोपपन्नम्।
गुहेन सार्द्धं त्वरितो जगाम पुनर्निवेश्यैव चमूं महात्मा ॥ २.९८.१८ ॥
ચિત્રકૂટ પર્વત પર પુણ્યજનોથી ભરેલા રામના આશ્રમને સાંભળી, એ મહાત્માએ સૈન્યને ત્યાં જ રોકીને ગુહ સાથે ઉતાવળે પ્રયાણ કર્યું.