વાલ્મીકિ રામાયણ · સર્ગ 3.18
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.18.1
तां तु शूर्पणखां रामः कामपाशावपाशिताम्।
स्वेच्छया श्लक्ष्णया वाचा स्मितपूर्वमथाब्रवीत् ॥ ३.१८.१ ॥
કામપાશમાં બંધાયેલી તે શૂર્પણખાને રામે પોતાની ઇચ્છાથી, મધુર વાણીમાં, પહેલાં સ્મિત કરીને કહ્યું.
3.18.2
कृतदारोऽस्मि भवति भार्येयं दयिता मम।
त्वद्विधानां तु नारीणां सुदुःखा ससपत्नता ॥ ३.१८.२ ॥
હે ભદ્રે, હું પરણેલો છું; આ મારી પ્રિય પત્ની છે. તારા જેવી સ્ત્રીઓ માટે શોક્યપણું અતિ દુઃખદ છે.
3.18.3
अनुजस्त्वेष मे भ्राता शीलवान् प्रियदर्शनः।
श्रीमानकृतदारश्च लक्ष्मणो नाम वीर्यवान् ॥ ३.१८.३ ॥
આ મારો નાનો ભાઈ છે; શીલવાન, સુંદર દર્શનવાળો, શ્રીમાન, અપરિણીત, વીર્યવાન લક્ષ્મણ નામનો.
3.18.4
अपूर्वी भार्यया चार्थी तरुणः प्रियदर्शनः।
अनुरूपश्च ते भर्ता रूपस्यास्य भविष्यति ॥ ३.१८.४ ॥
તે અપરિણીત, પત્નીની ઇચ્છા રાખનારો, યુવાન અને સુંદર છે; તારા રૂપને અનુરૂપ પતિ તે જ થશે.
3.18.5
एनं भज विशालाक्षि भर्तारं भ्रातरं मम।
असपत्ना वरारोहे मेरुमर्कप्रभा यथा ॥ ३.१८.५ ॥
હે વિશાળાક્ષી, મારા આ ભાઈરૂપ પતિને ભજ; હે સુંદર કટિવાળી, સૂર્યપ્રભા મેરુ સાથે હોય તેમ શોક્ય વિના રહે.
3.18.6
विसृज्य रामं सहसा ततो लक्ष्मणमब्रवीत् ॥ ३.१८.६ ॥
પછી રામને અચાનક છોડીને તેણે લક્ષ્મણને કહ્યું.
3.18.7
अस्य रूपस्य ते युक्ता भार्याहं वरवर्णिनी।
मया सह सुखं सर्वान् दण्डकान् विचरिष्यसि ॥ ३.१८.७ ॥
આ રૂપને યોગ્ય ભાર્યા હું છું, હે સુંદર વર્ણવાળા. મારી સાથે દંડકવનમાં બધે તું સુખપૂર્વક વિહાર કરીશ.
3.18.8
एवमुक्तस्तु सौमित्री राक्षस्या वाक्यकोविदः।
ततः शूर्पनखीं स्मित्वा लक्ष्मणो युक्तमब्रवीत् ॥ ३.१८.८ ॥
રાક્ષસીએ આમ કહ્યું ત્યારે, વાણીમાં નિપુણ સુમિત્રાપુત્ર લક્ષ્મણે હસીને શૂર્પણખાને યોગ્ય વાત કહી.
3.18.9
कथं दासस्य मे दासी भार्या भवितुमिच्छसि।
सोऽहमार्येण परवान् भ्रात्रा कमलवर्णिनि ॥ ३.१८.९ ॥
દાસ એવા મારી દાસી થઈને, પત્ની થવાની ઇચ્છા તું કેમ કરે છે? હે કમલવર્ણી, હું મારા આર્ય ભાઈને આધીન છું.
3.18.10
समृद्धार्थस्य सिद्धार्था मुदितामलवर्णिनी।
आर्यस्य त्वं विशालाक्षि भार्या भव यवीयसी ॥ ३.१८.१० ॥
હે વિશાળાક્ષી, સમૃદ્ધ અને સિદ્ધાર્થ એવા આર્યની તું નાની ભાર્યા થા; પ્રસન્ન અને નિર્મળ વર્ણવાળી.
3.18.11
एतां विरूपामसतीं करालां निर्णतोदरीम्।
भार्यां वृद्धां परित्यज्य त्वामेवैष भजिष्यति ॥ ३.१८.११ ॥
આ કુરૂપ, અસતી, ભયંકર, અંદર ગયેલા પેટવાળી, વૃદ્ધ ભાર્યાને છોડીને તે તને જ ભજશે.
3.18.12
को हि रूपमिदं श्रेष्ठं संत्यज्य वरवर्णिनि।
मानुषीषु वरारोहे कुर्याद् भावं विचक्षणः ॥ ३.१८.१२ ॥
હે વરવર્ણી, હે સુંદર કટિવાળી! આ શ્રેષ્ઠ રૂપને છોડીને કયો વિચક્ષણ પુરુષ માનુષી સ્ત્રીઓ પ્રત્યે આસક્તિ રાખે?
3.18.13
मन्यते तद्वचः सत्यं परिहासाविचक्षणा ॥ ३.१८.१३ ॥
મજાક ઓળખવામાં અસમર્થ તેણીએ તેમના વચનને સાચું માન્યું.
3.18.14
सा रामं पर्णशालायामुपविष्टं परंतपम्।
सीतया सह दुर्धर्षमब्रवीत् काममोहिता ॥ ३.१८.१४ ॥
કામમોહિત તે પર્ણકુટીમાં સીતા સાથે બેઠેલા શત્રુઓને તપાવનારા, દુર્ધર્ષ રામને બોલી.
3.18.15
इमां विरूपामसतीं करालां निर्णतोदरीम्।
वृद्धां भार्यामवष्टभ्य न मां त्वं बहु मन्यसे ॥ ३.१८.१५ ॥
આ વિરૂપ, અસતી, ભયંકર, અંદર ધસેલા પેટવાળી, વૃદ્ધ પત્નીને વળગીને તું મને બહુ માન આપતો નથી.
3.18.16
अद्येमां भक्षयिष्यामि पश्यतस्तव मानुषीम्।
त्वया सह चरिष्यामि निःसपत्ना यथासुखम् ॥ ३.१८.१६ ॥
હમણાં જ તારી આંખ સામે હું આ માનુષીને ખાઈ જઈશ; પછી તારી સાથે સોકણ વિના મને ગમે તેમ ફરીશ.
3.18.17
इत्युक्त्वा मृगशावाक्षीमलातसदृशेक्षणा।
अभ्यगच्छत् सुसंक्रुद्धा महोल्का रोहिणीमिव ॥ ३.१८.१७ ॥
આમ કહીને, સળગતા લાકડા જેવી આંખોવાળી તે અતિ ક્રોધે ભરાઈને મૃગનયની સીતા તરફ ધસી, જેમ મહા ઉલ્કા રોહિણી તરફ ધસે.
3.18.18
तां मृत्युपाशप्रतिमामापतन्तीं महाबलः।
विगृह्य रामः कुपितस्ततो लक्ष्मणमब्रवीत् ॥ ३.१८.१८ ॥
મૃત્યુપાશ જેવી ધસી આવતી તેને મહાબલી રામે પકડી લીધી, અને ક્રોધે ભરાઈને પછી લક્ષ્મણને કહ્યું.
3.18.19
क्रूरैरनार्यैः सौमित्रे परिहासः कथंचन।
न कार्यः पश्य वैदेहीं कथंचित् सौम्य जीवतीम् ॥ ३.१८.१९ ॥
હે સૌમિત્રિ, ક્રૂર અને નીચ રાક્ષસો સાથે કોઈ પણ રીતે મજાક ન કરવી. જુઓ, હે સૌમ્ય, વૈદેહી કોઈક રીતે જીવિત છે.
3.18.20
इमां विरूपामसतीमतिमत्तां महोदरीम्।
राक्षसीं पुरुषव्याघ्र विरूपयितुमर्हसि ॥ ३.१८.२० ॥
હે પુરુષવ્યાઘ્ર, આ કુરૂપ, દુરાચારી, અતિ ઉન્મત્ત, મોટા પેટવાળી રાક્ષસીને તમારે વિરૂપ કરવી જોઈએ.
3.18.21
इत्युक्तो लक्ष्मणस्तस्याः क्रुद्धो रामस्य पश्यतः।
उद्धृत्य खड्गं चिच्छेद कर्णनासे महाबलः ॥ ३.१८.२१ ॥
આમ કહેવાતાં, રામની સામે જ ક્રોધે ભરાયેલા મહાબલી લક્ષ્મણે તલવાર ઉપાડીને તેના કાન અને નાક કાપી નાખ્યાં.
3.18.22
निकृत्तकर्णनासा तु विस्वरं सा विनद्य च।
यथागतं प्रदुद्राव घोरा शूर्पणखा वनम् ॥ ३.१८.२२ ॥
કાન અને નાક કપાયેલી તે ઘોર શૂર્પણખા ભયાનક ચીસો પાડતી જે માર્ગે આવી હતી તે માર્ગે જ વનમાં ભાગી ગઈ.
3.18.23
सा विरूपा महाघोरा राक्षसी शोणितोक्षिता।
ननाद विविधान् नादान् यथा प्रावृषि तोयदः ॥ ३.१८.२३ ॥
તે કુરૂપ, મહાઘોર રાક્ષસી લોહીથી ભીંજાઈ, વર્ષા ઋતુના મેઘની જેમ અનેક પ્રકારના નાદ કરવા લાગી.
3.18.24
सा विक्षरन्ती रुधिरं बहुधा घोरदर्शना।
प्रगृह्य बाहू गर्जन्ती प्रविवेश महावनम् ॥ ३.१८.२४ ॥
ઘણું લોહી ઝરાવતી, ભયાનક રૂપે, બન્ને ભુજાઓ ઊંચી કરી ગર્જના કરતી તે મહાવનમાં પ્રવેશી ગઈ.
3.18.25
ततस्तु सा राक्षससङ्घसंवृतं
खरं जनस्थानगतं विरूपिता।
उपेत्य तं भ्रातरमुग्रतेजसं
पपात भूमौ गगनाद् यथाशनिः ॥ ३.१८.२५ ॥
ત્યારે રાક્ષસોના સમૂહથી ઘેરાયેલી, જનસ્થાનમાં રહેલા ખર પાસે પહોંચીને, વિરૂપ થયેલી તે ઉગ્રતેજસ્વી ભાઈ સામે આકાશમાંથી પડેલી વીજળીની જેમ ભૂમિ પર પડી.
3.18.26
ततः सभार्यं भयमोहमूर्च्छिता
सलक्ष्मणं राघवमागतं वनम्।
विरूपणं चात्मनि शोणितोक्षिता
शशंस सर्वं भगिनी खरस्य सा ॥ ३.१८.२६ ॥
ત્યારે ભય અને મોહથી મૂર્છિત, લોહીથી ભીંજાયેલી ખરની બહેને, પત્ની અને લક્ષ્મણ સાથે વનમાં આવેલા રાઘવે પોતાનું કરેલું વિરૂપણ બધું કહી સંભળાવ્યું.