Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣ · ସର୍ଗ 3.18

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

3.18.1

तां तु शूर्पणखां रामः कामपाशावपाशिताम्।
स्वेच्छया श्लक्ष्णया वाचा स्मितपूर्वमथाब्रवीत् ॥ ३.१८.१ ॥

କାମପାଶରେ ବନ୍ଧା ପଡ଼ିଥିବା ସେହି ଶୂର୍ପଣଖାକୁ ରାମ ନିଜ ଇଚ୍ଛାରେ, ମଧୁର ବାଣୀରେ, ପ୍ରଥମେ ହସି କହିଲେ।

3.18.2

कृतदारोऽस्मि भवति भार्येयं दयिता मम।
त्वद्विधानां तु नारीणां सुदुःखा ससपत्नता ॥ ३.१८.२ ॥

ହେ ଭଦ୍ରେ, ମୁଁ ବିବାହିତ; ଏ ମୋ ପ୍ରିୟ ଭାର୍ଯ୍ୟା। ତୁମ ପରି ନାରୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସପତ୍ନୀତ୍ୱ ବହୁତ ଦୁଃଖଦ।

3.18.3

अनुजस्त्वेष मे भ्राता शीलवान् प्रियदर्शनः।
श्रीमानकृतदारश्च लक्ष्मणो नाम वीर्यवान् ॥ ३.१८.३ ॥

ଏ ମୋ କନିଷ୍ଠ ଭାଇ; ଶୀଳବାନ, ପ୍ରିୟଦର୍ଶନ, ଶ୍ରୀମାନ୍, ଅବିବାହିତ, ବୀର୍ଯ୍ୟବାନ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ନାମକ।

3.18.4

अपूर्वी भार्यया चार्थी तरुणः प्रियदर्शनः।
अनुरूपश्च ते भर्ता रूपस्यास्य भविष्यति ॥ ३.१८.४ ॥

ସେ ଅବିବାହିତ, ଭାର୍ଯ୍ୟାକାମୀ, ଯୁବକ ଓ ପ୍ରିୟଦର୍ଶନ; ତୁମ ରୂପ ପାଇଁ ଉପଯୁକ୍ତ ସ୍ୱାମୀ ସେହି ହେବ।

3.18.5

एनं भज विशालाक्षि भर्तारं भ्रातरं मम।
असपत्ना वरारोहे मेरुमर्कप्रभा यथा ॥ ३.१८.५ ॥

ହେ ବିଶାଳାକ୍ଷୀ, ମୋ ଏ ଭାଇ ରୂପୀ ସ୍ୱାମୀକୁ ଭଜ; ହେ ସୁନ୍ଦର କଟିବାଲା, ସୂର୍ଯ୍ୟପ୍ରଭା ମେରୁ ସହିତ ଥିବା ପରି ସପତ୍ନୀ ବିନା ରହ।

3.18.6

विसृज्य रामं सहसा ततो लक्ष्मणमब्रवीत् ॥ ३.१८.६ ॥

ତା'ପରେ ରାମଙ୍କୁ ସହସା ଛାଡ଼ି ସେ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ କହିଲା।

3.18.7

अस्य रूपस्य ते युक्ता भार्याहं वरवर्णिनी।
मया सह सुखं सर्वान् दण्डकान् विचरिष्यसि ॥ ३.१८.७ ॥

ଏହି ରୂପ ପାଇଁ ଉପଯୁକ୍ତ ଭାର୍ଯ୍ୟା ମୁଁ, ହେ ସୁନ୍ଦରବର୍ଣ୍ଣ। ମୋ ସହିତ ଦଣ୍ଡକାରଣ୍ୟରେ ସର୍ବତ୍ର ତୁମେ ସୁଖରେ ବିଚରଣ କରିବ।

3.18.8

एवमुक्तस्तु सौमित्री राक्षस्या वाक्यकोविदः।
ततः शूर्पनखीं स्मित्वा लक्ष्मणो युक्तमब्रवीत् ॥ ३.१८.८ ॥

ରାକ୍ଷସୀ ଏହିପରି କହିବାରୁ, ବାକ୍ୟରେ ନିପୁଣ ସୁମିତ୍ରାପୁତ୍ର ଲକ୍ଷ୍ମଣ ହସି ଶୂର୍ପଣଖାକୁ ଉପଯୁକ୍ତ କଥା କହିଲେ।

3.18.9

कथं दासस्य मे दासी भार्या भवितुमिच्छसि।
सोऽहमार्येण परवान् भ्रात्रा कमलवर्णिनि ॥ ३.१८.९ ॥

ଦାସ ମୁଁ, ମୋ ଦାସୀ ହୋଇ ଭାର୍ଯ୍ୟା ହେବାକୁ ତୁମେ କିପରି ଇଚ୍ଛା କର? ହେ କମଳବର୍ଣ୍ଣା, ମୁଁ ମୋ ଆର୍ଯ୍ୟ ଭାଇଙ୍କ ଅଧୀନ।

3.18.10

समृद्धार्थस्य सिद्धार्था मुदितामलवर्णिनी।
आर्यस्य त्वं विशालाक्षि भार्या भव यवीयसी ॥ ३.१८.१० ॥

ହେ ବିଶାଳାକ୍ଷୀ, ସମୃଦ୍ଧ ଓ ସଫଳ ଆର୍ଯ୍ୟଙ୍କର ତୁମେ କନିଷ୍ଠା ଭାର୍ଯ୍ୟା ହୁଅ; ପ୍ରସନ୍ନ ଓ ନିର୍ମଳ ବର୍ଣ୍ଣା ହୋଇ।

3.18.11

एतां विरूपामसतीं करालां निर्णतोदरीम्।
भार्यां वृद्धां परित्यज्य त्वामेवैष भजिष्यति ॥ ३.१८.११ ॥

ଏହି କୁରୂପା, ଅସତୀ, ଭୟଙ୍କରୀ, ଭିତରକୁ ଗଳିଯାଇଥିବା ପେଟର, ବୃଦ୍ଧା ଭାର୍ଯ୍ୟାକୁ ଛାଡ଼ି, ସେ ତୁମକୁ ହିଁ ଭଜିବ।

3.18.12

को हि रूपमिदं श्रेष्ठं संत्यज्य वरवर्णिनि।
मानुषीषु वरारोहे कुर्याद् भावं विचक्षणः ॥ ३.१८.१२ ॥

ହେ ବରବର୍ଣ୍ଣା, ହେ ସୁନ୍ଦର କଟିଦେଶୀ! ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରୂପ ଛାଡ଼ି କେଉଁ ବିଚକ୍ଷଣ ପୁରୁଷ ମାନୁଷୀମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ଅନୁରାଗ କରିବ?

3.18.13

मन्यते तद्वचः सत्यं परिहासाविचक्षणा ॥ ३.१८.१३ ॥

ପରିହାସ ବୁଝିପାରି ନ ଥିବା ସେ ତାଙ୍କ କଥାକୁ ସତ୍ୟ ବୋଲି ମାନିଲା।

3.18.14

सा रामं पर्णशालायामुपविष्टं परंतपम्।
सीतया सह दुर्धर्षमब्रवीत् काममोहिता ॥ ३.१८.१४ ॥

କାମମୋହିତା ସେ ପର୍ଣଶାଳାରେ ସୀତା ସହ ବସିଥିବା ଶତ୍ରୁତାପନ, ଦୁର୍ଦ୍ଧର୍ଷ ରାମଙ୍କୁ କହିଲା।

3.18.15

इमां विरूपामसतीं करालां निर्णतोदरीम्।
वृद्धां भार्यामवष्टभ्य न मां त्वं बहु मन्यसे ॥ ३.१८.१५ ॥

ଏହି କୁରୂପା, ଅସତୀ, ଭୟଙ୍କରୀ, ଭିତରକୁ ପଶିଯାଇଥିବା ପେଟର ବୃଦ୍ଧା ଭାର୍ଯ୍ୟାକୁ ଧରି ତୁମେ ମୋତେ ବେଶି ସମ୍ମାନ ଦିଅ ନାହିଁ।

3.18.16

अद्येमां भक्षयिष्यामि पश्यतस्तव मानुषीम्।
त्वया सह चरिष्यामि निःसपत्ना यथासुखम् ॥ ३.१८.१६ ॥

ଏବେ ତୁମ ଆଖି ଆଗରେ ମୁଁ ଏହି ମାନୁଷୀକୁ ଖାଇ ଦେବି; ପରେ ତୁମ ସହିତ ସତୀନବିହୀନ ହୋଇ ଇଚ୍ଛାମତେ ବୁଲିବି।

3.18.17

इत्युक्त्वा मृगशावाक्षीमलातसदृशेक्षणा।
अभ्यगच्छत् सुसंक्रुद्धा महोल्का रोहिणीमिव ॥ ३.१८.१७ ॥

ଏହା କହି, ଜଳନ୍ତା ଚୁଡ଼ିଆ ପରି ଆଖିବିଶିଷ୍ଟା ସେ ଅତି କ୍ରୋଧରେ ମୃଗନୟନା ସୀତା ଉପରେ ଝାସି ପଡ଼ିଲା, ଯେପରି ମହା ଉଲ୍କା ରୋହିଣୀ ଉପରେ ପଡ଼େ।

3.18.18

तां मृत्युपाशप्रतिमामापतन्तीं महाबलः।
विगृह्य रामः कुपितस्ततो लक्ष्मणमब्रवीत् ॥ ३.१८.१८ ॥

ମୃତ୍ୟୁ-ପାଶ ପରି ଝାସି ପଡ଼ୁଥିବା ତାକୁ ମହାବଳ ରାମ ଧରିଲେ, ଏବଂ କ୍ରୋଧରେ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ କହିଲେ।

3.18.19

क्रूरैरनार्यैः सौमित्रे परिहासः कथंचन।
न कार्यः पश्य वैदेहीं कथंचित् सौम्य जीवतीम् ॥ ३.१८.१९ ॥

ହେ ସୌମିତ୍ରି, କ୍ରୂର ଓ ନୀଚ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ସହିତ କୌଣସି ପ୍ରକାରେ ପରିହାସ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ଦେଖ, ହେ ସୌମ୍ୟ, ବୈଦେହୀ କୌଣସିମତେ ଜୀବିତ ଅଛନ୍ତି।

3.18.20

इमां विरूपामसतीमतिमत्तां महोदरीम्।
राक्षसीं पुरुषव्याघ्र विरूपयितुमर्हसि ॥ ३.१८.२० ॥

ହେ ପୁରୁଷବ୍ୟାଘ୍ର, ଏହି କୁରୂପା, ଦୁଶ୍ଚରିତ୍ରା, ଅତିମତ୍ତା, ବଡ଼ ପେଟ ବିଶିଷ୍ଟା ରାକ୍ଷସୀକୁ ତୁମେ ବିରୂପ କରିବା ଉଚିତ।

3.18.21

इत्युक्तो लक्ष्मणस्तस्याः क्रुद्धो रामस्य पश्यतः।
उद्धृत्य खड्गं चिच्छेद कर्णनासे महाबलः ॥ ३.१८.२१ ॥

ଏହିପରି କହିବାରୁ, ରାମଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ କ୍ରୁଦ୍ଧ ମହାବଳୀ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଖଡ୍ଗ ଉଠାଇ ତାର କାନ ଓ ନାକ କାଟିଦେଲେ।

3.18.22

निकृत्तकर्णनासा तु विस्वरं सा विनद्य च।
यथागतं प्रदुद्राव घोरा शूर्पणखा वनम् ॥ ३.१८.२२ ॥

କାନ ଓ ନାକ କଟା ଯାଇଥିବା ସେହି ଘୋରା ଶୂର୍ପଣଖା ବିକଟ ସ୍ୱରରେ ଚିତ୍କାର କରି ଯେଉଁ ପଥରେ ଆସିଥିଲା ସେହି ପଥରେ ବନକୁ ପଳାଇଲା।

3.18.23

सा विरूपा महाघोरा राक्षसी शोणितोक्षिता।
ननाद विविधान् नादान् यथा प्रावृषि तोयदः ॥ ३.१८.२३ ॥

ସେହି କୁରୂପା, ମହାଘୋରା ରାକ୍ଷସୀ ରକ୍ତରେ ସିକ୍ତ ହୋଇ ବର୍ଷାଋତୁର ମେଘ ପରି ବିବିଧ ଧ୍ୱନି କରିବାକୁ ଲାଗିଲା।

3.18.24

सा विक्षरन्ती रुधिरं बहुधा घोरदर्शना।
प्रगृह्य बाहू गर्जन्ती प्रविवेश महावनम् ॥ ३.१८.२४ ॥

ବହୁ ରକ୍ତ ଝରାଇ, ଭୟଙ୍କର ରୂପରେ, ଦୁଇ ବାହୁ ଉଠାଇ ଗର୍ଜନ କରି ସେ ମହାବନରେ ପ୍ରବେଶ କଲା।

3.18.25

ततस्तु सा राक्षससङ्घसंवृतं
खरं जनस्थानगतं विरूपिता।
उपेत्य तं भ्रातरमुग्रतेजसं
पपात भूमौ गगनाद् यथाशनिः ॥ ३.१८.२५ ॥

ତା'ପରେ ରାକ୍ଷସଗୋଷ୍ଠୀରେ ଘେରାଯାଇ ଜନସ୍ଥାନରେ ଥିବା ଖରଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଇ, ବିରୂପିତା ସେ ଉଗ୍ରତେଜା ଭ୍ରାତାଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଆକାଶରୁ ପଡ଼ିଥିବା ବଜ୍ରପରି ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଗଲା।

3.18.26

ततः सभार्यं भयमोहमूर्च्छिता
सलक्ष्मणं राघवमागतं वनम्।
विरूपणं चात्मनि शोणितोक्षिता
शशंस सर्वं भगिनी खरस्य सा ॥ ३.१८.२६ ॥

ତା'ପରେ ଭୟ ଓ ମୋହରେ ମୂର୍ଚ୍ଛିତା, ରକ୍ତରେ ଭିଜିଯାଇଥିବା ଖରଙ୍କ ଭଗିନୀ, ପତ୍ନୀ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ସହ ବନକୁ ଆସିଥିବା ରାଘବଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିଜର ବିରୂପଣର ସବୁକିଛି କହିଲା।