વાલ્મીકિ રામાયણ · સર્ગ 3.27
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.27.1
खरं तु रामाभिमुखं प्रयान्तं वाहिनीपतिः।
राक्षसस्त्रिशिरा नाम संनिपत्येदमब्रवीत् ॥ ३.२७.१ ॥
રામ તરફ જઈ રહેલા ખરની પાસે આવીને સેનાપતિ ત્રિશિરા નામના રાક્ષસે આ કહ્યું.
3.27.2
मां नियोजय विक्रान्तं त्वं निवर्तस्व साहसात्।
पश्य रामं महाबाहुं संयुगे विनिपातितम् ॥ ३.२७.२ ॥
મને નિયુક્ત કરો, હું પરાક્રમથી લડીશ. તમે સાહસથી પાછા ફરો. યુદ્ધમાં મહાબાહુ રામને પાડી દેવાયેલા જુઓ.
3.27.3
प्रतिजानामि ते सत्यमायुधं चाहमालभे।
यथा रामं वधिष्यामि वधार्हं सर्वरक्षसाम् ॥ ३.२७.३ ॥
હું તમને સત્યની પ્રતિજ્ઞા આપું છું; મારું શસ્ત્ર સ્પર્શીને કહું છું, સર્વ રાક્ષસો માટે વધયોગ્ય રામને હું અવશ્ય મારીશ.
3.27.4
अहं वास्य रणे मृत्युरेष वा समरे मम।
विनिवर्त्य रणोत्साहं मुहूर्तं प्राश्निको भव ॥ ३.२७.४ ॥
હું તેના માટે રણમાં મૃત્યુ બનીશ, અથવા તે મારા માટે સમરમાં મૃત્યુ બનશે. યુદ્ધોત્સાહ ક્ષણભર રોકીને તમે સાક્ષી બનો.
3.27.5
प्रहृष्टो वा हते रामे जनस्थानं प्रयास्यसि।
मयि वा निहते रामं संयुगाय प्रयास्यसि ॥ ३.२७.५ ॥
રામ હણાયા પછી આનંદિત થઈને તમે જનસ્થાન જશો; અથવા મારા હણાયા પછી યુદ્ધ માટે રામ પાસે જશો.
3.27.6
खरस्त्रिशिरसा तेन मृत्युलोभात् प्रसादितः।
गच्छ युध्येत्यनुज्ञातो राघवाभिमुखो ययौ ॥ ३.२७.६ ॥
મૃત્યુના લોભથી ત્રિશિરા દ્વારા મનાવાયેલા ખરને "જાઓ, યુદ્ધ કરો" એવી અનુમતિ મળી, અને તે રાઘવ તરફ ચાલ્યો.
3.27.7
त्रिशिरास्तु रथेनैव वाजियुक्तेन भास्वता।
अभ्यद्रवद् रणे रामं त्रिशृङ्ग इव पर्वतः ॥ ३.२७.७ ॥
ત્રિશિરા ઘોડા જોડેલા ચમકતા રથમાં યુદ્ધમાં રામ તરફ દોડ્યો, ત્રણ શિખરોવાળા પર્વતની જેમ.
3.27.8
शरधारासमूहान् स महामेघ इवोत्सृजन्।
व्यसृजत् सदृशं नादं जलार्द्रस्येव दुन्दुभेः ॥ ३.२७.८ ॥
મહામેઘની જેમ બાણધારાઓના સમૂહો વરસાવતો, પાણીથી ભીંજાયેલા દુંદુભિ જેવો નાદ તે કરવા લાગ્યો.
3.27.9
आगच्छन्तं त्रिशिरसं राक्षसं प्रेक्ष्य राघवः।
धनुषा प्रतिजग्राह विधुन्वन् सायकान् शितान् ॥ ३.२७.९ ॥
આવી રહેલા ત્રિશિરા રાક્ષસને જોઈને રાઘવે ધનુષ્યથી તેનો સામનો કર્યો, તીક્ષ્ણ બાણો ફેરવતા.
3.27.10
स सम्प्रहारस्तुमुलो रामत्रिशिरसोस्तदा।
सम्बभूवातिबलिनोः सिंहकुञ्जरयोरिव ॥ ३.२७.१० ॥
ત્યારે રામ અને ત્રિશિરા વચ્ચે એ ભયંકર સંઘર્ષ થયો, અતિબલવાન સિંહ અને હાથીની લડાઈ જેવો.
3.27.11
ततस्त्रिशिरसा बाणैर्ललाटे ताडितस्त्रिभिः।
अमर्षी कुपितो रामः संरब्ध इदमब्रवीत् ॥ ३.२७.११ ॥
ત્યારે ત્રિશિરાના ત્રણ બાણોથી કપાળે ઘાયલ થયેલ રામ અસહિષ્ણુ અને ક્રોધિત થઈને આમ બોલ્યા.
3.27.12
अहो विक्रमशूरस्य राक्षसस्येदृशं बलम्।
पुष्पैरिव शरैर्योऽहं ललाटेऽस्मि परिक्षतः ॥ ३.२७.१२ ॥
અહો! પરાક્રમમાં શૂર એવા આ રાક્ષસનું બળ આવું જ છે! ફૂલો જેવા બાણોથી મારું કપાળ ઘવાયું છે.
3.27.13
ममापि प्रतिगृह्णीष्व शरांश्चापगुणाच्च्युतान्।
एवमुक्त्वा सुसंरब्धः शरानाशीविषोपमान् ॥ ३.२७.१३ ॥
મારા ધનુષ્યની પણછમાંથી છૂટેલા બાણો પણ તું ગ્રહણ કર. એમ કહીને અત્યંત ક્રોધે ભરાઈ તેણે ઝેરી સર્પો જેવા બાણ છોડ્યા.
3.27.14
त्रिशिरोवक्षसि क्रुद्धो निजघान चतुर्दश।
चतुर्भिस्तुरगानस्य शरैः संनतपर्वभिः ॥ ३.२७.१४ ॥
ક્રોધિત થઈને રામે ત્રિશિરાની છાતીમાં ચૌદ બાણ માર્યા; વળેલા છેડાવાળા ચાર બાણોથી તેના ઘોડાઓને ઘાયલ કર્યા.
3.27.15
न्यपातयत तेजस्वी चतुरस्तस्य वाजिनः।
अष्टभिः सायकैः सूतं रथोपस्थे न्यपातयत् ॥ ३.२७.१५ ॥
તેજસ્વી રામે તેના ચારે ઘોડા પાડી નાખ્યા; આઠ બાણોથી સારથિને રથની બેઠક પરથી પાડી દીધો.
3.27.16
रामश्चिच्छेद बाणेन ध्वजं चास्य समुच्छ्रितम्।
ततो हतरथात् तस्मादुत्पतन्तं निशाचरम् ॥ ३.२७.१६ ॥
રામે એક બાણથી તેનો ઊંચો લહેરાતો ધ્વજ કાપી નાખ્યો; પછી રથ ગુમાવીને ઊછળતા તે નિશાચરને.
3.27.17
चिच्छेद रामस्तं बाणैर्हृदये सोऽभवज्जडः।
सायकैश्चाप्रमेयात्मा सामर्षस्तस्य रक्षसः ॥ ३.२७.१७ ॥
રામે તેને બાણોથી ઘાયલ કર્યો; હૃદયમાં આઘાત થતાં તે જડ થઈ ગયો. અપ્રમેય આત્મા ધરાવતા રામે ક્રોધ સાથે તે રાક્ષસ પર બાણ છોડ્યા.
3.27.18
शिरांस्यपातयत् त्रीणि वेगवद्भिस्त्रिभिः शरैः।
स धूमशोणितोद्गारी रामबाणाभिपीडितः ॥ ३.२७.१८ ॥
તેમણે ત્રણ વેગવાન બાણોથી તેના ત્રણેય મસ્તક પાડી દીધાં; ધુમાડો અને લોહી ઓકતો, રામના બાણોથી પીડાઈને તે પડ્યો.
3.27.19
न्यपतत् पतितैः पूर्वं समरस्थो निशाचरः।
हतशेषास्ततो भग्ना राक्षसाः खरसंश्रयाः ॥ ३.२७.१९ ॥
યુદ્ધભૂમિમાં ઊભેલો તે નિશાચર પહેલાં પડેલાઓ પર જ પડ્યો. પછી મરણમાંથી બચેલા, ખર પર આધારિત રાક્ષસો ભાગી છૂટ્યા.
3.27.20
द्रवन्ति स्म न तिष्ठन्ति व्याघ्रत्रस्ता मृगा इव।
तान् खरो द्रवतो दृष्ट्वा निवर्त्य रुषितस्त्वरन्।
राममेवाभिदुद्राव राहुश्चन्द्रमसं यथा ॥ ३.२७.२० ॥
વાઘથી ડરેલાં હરણોની જેમ તેઓ ભાગ્યા, ઊભા ન રહ્યા. ભાગતા તેમને જોઈને ખર ક્રોધે ભરાઈ પાછો ફર્યો અને ઝડપથી, રાહુ ચંદ્ર પર તૂટી પડે તેમ રામ પર જ તૂટી પડ્યો.