ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣ · ସର୍ଗ 3.57
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.57.1
राक्षसं मृगरूपेण चरन्तं कामरूपिणम्।
निहत्य रामो मारीचं तूर्णं पथि न्यवर्तत ॥ ३.५७.१ ॥
ହରିଣ ରୂପରେ ବୁଲୁଥିବା, ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ ରୂପ ଧାରଣ କରିପାରୁଥିବା ସେହି ରାକ୍ଷସ ମାରୀଚକୁ ବଧ କରି ରାମ ଶୀଘ୍ର ପଥରୁ ହିଁ ଫେରିଲେ।
3.57.2
तस्य संत्वरमाणस्य द्रष्टुकामस्य मैथिलीम्।
क्रूरस्वनोऽथ गोमायुर्विननादास्य पृष्ठतः ॥ ३.५७.२ ॥
ମୈଥିଳୀଙ୍କୁ ଦେଖିବାର ଇଚ୍ଛାରେ ସେ ତ୍ୱରାରେ ଯାଉଥିବା ବେଳେ, ତାଙ୍କ ପଛରୁ ଏକ ଶିଆଳ କଠୋର ସ୍ୱରରେ ଡାକି ଉଠିଲା।
3.57.3
स तस्य स्वरमाज्ञाय दारुणं रोमहर्षणम्।
चिन्तयामास गोमायोः स्वरेण परिशङ्कितः ॥ ३.५७.३ ॥
ସେହି ଶିଆଳର ଭୟଙ୍କର, ରୋମାଞ୍ଚକର ସ୍ୱର ଚିହ୍ନି ସେ ଶଙ୍କିତ ହୋଇ ଚିନ୍ତା କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ।
3.57.4
अशुभं बत मन्येऽहं गोमायुर्वाश्यते यथा।
स्वस्ति स्यादपि वैदेह्या राक्षसैर्भक्षणं विना ॥ ३.५७.४ ॥
ଏହି ଶିଆଳ ଯେଉଁପରି ଡାକୁଛି, ତାହା ଅଶୁଭ ବୋଲି ମୁଁ ଭାବୁଛି। ରାକ୍ଷସମାନେ ବୈଦେହୀଙ୍କୁ ଭକ୍ଷଣ ନ କଲେ କଣ କଲ୍ୟାଣ ହୋଇପାରେ?
3.57.5
मारीचेन तु विज्ञाय स्वरमालक्ष्य मामकम्।
विक्रुष्टं मृगरूपेण लक्ष्मणः शृणुयाद् यदि ॥ ३.५७.५ ॥
ମାରୀଚ ମୋ ସ୍ୱର ଜାଣି, ହରିଣ ରୂପରେ ମୋ ପରି ଡାକ ପକାଇଥିବ; ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଯଦି ତାହା ଶୁଣିଥାଆନ୍ତା...
3.57.6
स सौमित्रिः स्वरं श्रुत्वा तां च हित्वाथ मैथिलीम्।
तयैव प्रहितः क्षिप्रं मत्सकाशमिहैष्यति ॥ ३.५७.६ ॥
ସୁମିତ୍ରାଙ୍କ ପୁତ୍ର ଲକ୍ଷ୍ମଣ ସେହି ଡାକ ଶୁଣି, ମୈଥିଳୀଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି, ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ହିଁ ପଠାଯାଇ ଶୀଘ୍ର ମୋ ପାଖକୁ ଆସିବେ।
3.57.7
राक्षसैः सहितैर्नूनं सीताया ईप्सितो वधः।
काञ्चनश्च मृगो भूत्वा व्यपनीयाश्रमात्तु माम् ॥ ३.५७.७ ॥
ନିଶ୍ଚୟ ରାକ୍ଷସମାନେ ମିଶି ସୀତାଙ୍କୁ ବଧ କରିବାର ଇଚ୍ଛାରେ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ମୃଗ ରୂପ ଧରି ମୋତେ ଆଶ୍ରମରୁ ଦୂରେଇ ଦେଇଛନ୍ତି।
3.57.8
दूरं नीत्वाथ मारीचो राक्षसोऽभूच्छराहतः।
हा लक्ष्मण हतोऽस्मीति यद्वाक्यं व्याजहार ह ॥ ३.५७.८ ॥
ତାକୁ ବହୁ ଦୂରକୁ ନେଇ ଯାଇ, ବାଣରେ ଆହତ ହୋଇ ମାରୀଚ ନାମକ ରାକ୍ଷସ 'ହାୟ ଲକ୍ଷ୍ମଣ, ମୁଁ ମରିଗଲି!' ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲା।
3.57.9
अपि स्वस्ति भवेद् द्वाभ्यां रहिताभ्यां मया वने।
जनस्थाननिमित्तं हि कृतवैरोऽस्मि राक्षसैः ॥ ३.५७.९ ॥
ବନରେ ମୋଠାରୁ ଅଲଗା ହୋଇଥିବା ତୁମ ଦୁହିଁଙ୍କର କଲ୍ୟାଣ ହେବ କି? ଜନସ୍ଥାନ ହେତୁ ମୁଁ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ସହିତ ଶତ୍ରୁତା କରିଛି।
3.57.10
निमित्तानि च घोराणि दृश्यन्तेऽद्य बहूनि च।
इत्येवं चिन्तयन् रामः श्रुत्वा गोमायुनिःस्वनम् ॥ ३.५७.१० ॥
ଆଜି ଅନେକ ଭୟଙ୍କର ଅପଶୁକନ ଦେଖାଯାଉଛି ବୋଲି ଚିନ୍ତା କରୁଥିବା ରାମ ଶିଆଳର ହୁଙ୍କାର ଶୁଣିଲେ।
3.57.11
निवर्तमानस्त्वरितो जगामाश्रममात्मवान्।
आत्मनश्चापनयनं मृगरूपेण रक्षसा ॥ ३.५७.११ ॥
ଫେରିବା ବେଳେ ଆତ୍ମସଂଯମୀ ରାମ ଶୀଘ୍ର ଆଶ୍ରମ ଦିଗକୁ ଗଲେ; ମୃଗରୂପୀ ରାକ୍ଷସ ତାଙ୍କୁ ଦୂରେଇ ଦେଇଥିଲା ବୋଲି ସେ ବୁଝିଲେ।
3.57.12
आजगाम जनस्थानं राघवः परिशङ्कितः।
तं दीनमानसं दीनमासेदुर्मृगपक्षिणः ॥ ३.५७.१२ ॥
ରାଘବ ଆଶଙ୍କାଗ୍ରସ୍ତ ହୋଇ ଜନସ୍ଥାନକୁ ଆସିଲେ; ଦୁଃଖିତ ମନ ଥିବା ତାଙ୍କ ପାଖକୁ ମୃଗ ଓ ପକ୍ଷୀମାନେ ଆସିଲେ।
3.57.13
सव्यं कृत्वा महात्मानं घोरांश्च ससृजुः स्वरान्।
तानि दृष्ट्वा निमित्तानि महाघोराणि राघवः।
न्यवर्तताथ त्वरितो जवेनाश्रममात्मनः ॥ ३.५७.१३ ॥
ମହାତ୍ମା ରାମଙ୍କ ବାମ ପାର୍ଶ୍ୱ ଦେଇ ଯାଇ ସେମାନେ ଭୟଙ୍କର ସ୍ୱର କଲେ। ସେହି ମହା ଭୟଙ୍କର ଅପଶକୁନ ଦେଖି ରାଘବ ଶୀଘ୍ର ନିଜ ଆଶ୍ରମ ଆଡ଼କୁ ଫେରିଲେ।
3.57.14
ततो लक्ष्मणमायान्तं ददर्श विगतप्रभम्।
ततोऽविदूरे रामेण समीयाय स लक्ष्मणः ॥ ३.५७.१४ ॥
ସେତେବେଳେ ସେ ତେଜହୀନ ଅବସ୍ଥାରେ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ ଆସୁଥିବା ଦେଖିଲେ। ତା'ପରେ ଅଳ୍ପ ଦୂରରେ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ରାମଙ୍କୁ ସାକ୍ଷାତ କଲେ।
3.57.15
विषण्णः सन् विषण्णेन दुःखितो दुःखभागिना।
स जगर्हेऽथ तं भ्राता दृष्ट्वा लक्ष्मणमागतम् ॥ ३.५७.१५ ॥
ଦୁଃଖିତ ସେହି ଭାଇ, ଦୁଃଖର ସାଥୀ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ ଆସୁଥିବା ଦେଖି ତାଙ୍କୁ ନିନ୍ଦା କଲେ।
3.57.16
विहाय सीतां विजने वने राक्षससेविते।
गृहीत्वा च करं सव्यं लक्ष्मणं रघुनन्दनः ॥ ३.५७.१६ ॥
ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସେବିତ ଏହି ନିର୍ଜନ ଅରଣ୍ୟରେ ସୀତାଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି, ରଘୁନନ୍ଦନ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ବାମ ହାତ ଧରିଲେ।
3.57.17
उवाच मधुरोदर्कमिदं परुषमार्तवत्।
अहो लक्ष्मण गर्ह्यं ते कृतं यत् त्वं विहाय ताम् ॥ ३.५७.१७ ॥
ରାମ ଦୁଃଖୀଙ୍କ ପରି ଏହି କଠୋର କିନ୍ତୁ ଶେଷରେ ମଧୁର ଫଳଦାୟୀ ବାକ୍ୟ କହିଲେ: "ଅହୋ ଲକ୍ଷ୍ମଣ! ତୁମେ ତାଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି ଆସିଛ, ଏହା ତୁମର ନିନ୍ଦନୀୟ କାର୍ଯ୍ୟ।"
3.57.18
सीतामिहागतः सौम्य कच्चित् स्वस्ति भवेदिति।
न मेऽस्ति संशयो वीर सर्वथा जनकात्मजा ॥ ३.५७.१८ ॥
"ହେ ସୌମ୍ୟ! ସୀତାଙ୍କୁ ଏଠି ଛାଡ଼ି ତୁମେ ଆସିଛ, ତାଙ୍କର କୁଶଳ ହେବ କି? ହେ ବୀର! ଜନକଙ୍କ କନ୍ୟା ସୀତା ସର୍ବଥା... ଏଥିରେ ମୋର କୌଣସି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।"
3.57.19
विनष्टा भक्षिता वापि राक्षसैर्वनचारिभिः।
अशुभान्येव भूयिष्ठं यथा प्रादुर्भवन्ति मे ॥ ३.५७.१९ ॥
ବନଚାରୀ ରାକ୍ଷସମାନେ ତାଙ୍କୁ ବିନଷ୍ଟ କରିଥିବେ କିମ୍ବା ଖାଇଥିବେ; ମୋତେ ଅଶୁଭ ଲକ୍ଷଣ ହିଁ ଅଧିକ ଦେଖାଯାଉଛି।
3.57.20
अपि लक्ष्मण सीतायाः सामग्र्यं प्राप्नुयामहे।
जीवन्त्याः पुरुषव्याघ्र सुताया जनकस्य वै ॥ ३.५७.२० ॥
ହେ ଲକ୍ଷ୍ମଣ, ଜନକଙ୍କ କନ୍ୟା ସୀତା ଜୀବିତ ଓ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କୁଶଳରେ ଥିବା ବେଳେ ଆମେ ତାଙ୍କୁ ପାଇପାରିବା କି? ହେ ପୁରୁଷବ୍ୟାଘ୍ର!
3.57.21
यथा वै मृगसंघाश्च गोमायुश्चैव भैरवम्।
वाश्यन्ते शकुनाश्चापि प्रदीप्तामभितो दिशम्।
अपि स्वस्ति भवेत् तस्या राजपुत्र्या महाबल ॥ ३.५७.२१ ॥
ହରିଣ ଦଳ ଓ ଶିଆଳମାନେ ଭୟଙ୍କର ଭାବେ ଡାକୁଛନ୍ତି; ପକ୍ଷୀମାନେ ମଧ୍ୟ ଜଳୁଥିବା ଦିଗ ଆଡ଼କୁ ଚାରିଆଡ଼ୁ ଡାକୁଛନ୍ତି। ହେ ମହାବଳ, ସେହି ରାଜକୁମାରୀଙ୍କର କୁଶଳ ହେଉ।
3.57.22
इदं हि रक्षो मृगसंनिकाशं
प्रलोभ्य मां दूरमनुप्रयातम्।
हतं कथंचिन्महता श्रमेण
स राक्षसोऽभून्म्रियमाण एव ॥ ३.५७.२२ ॥
ହରିଣ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିବା ଏହି ରାକ୍ଷସ ମୋତେ ଲୋଭାଇ ବହୁ ଦୂରକୁ ନେଇଗଲା; ବଡ଼ ପରିଶ୍ରମରେ କୌଣସିମତେ ମୁଁ ତାକୁ ବଧ କଲି, ଆଉ ମରିବା ସମୟରେ ସେ ରାକ୍ଷସ ରୂପରେ ପ୍ରକଟ ହେଲା।
3.57.23
मनश्च मे दीनमिहाप्रहृष्टं
चक्षुश्च सव्यं कुरुते विकारम्।
असंशयं लक्ष्मण नास्ति सीता
हृता मृता वा पथि वर्तते वा ॥ ३.५७.२३ ॥
ମୋ ମନ ଦୁଃଖିତ ଓ ଆନନ୍ଦରହିତ, ଏବଂ ମୋ ବାମ ଆଖି ଥରୁଛି। ହେ ଲକ୍ଷ୍ମଣ, ନିଃସନ୍ଦେହ ସୀତା ଏଠାରେ ନାହାଁନ୍ତି — ସେ ହରଣ ହୋଇଛନ୍ତି, କିମ୍ବା ମୃତ ହୋଇଛନ୍ତି, କିମ୍ବା ପଥରେ କୌଣସି ସ୍ଥାନରେ ଅଛନ୍ତି।