ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣ · ସର୍ଗ 3.58
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.58.1
स दृष्ट्वा लक्ष्मणं दीनं शून्यं दशरथात्मजः।
पर्यपृच्छत धर्मात्मा वैदेहीमागतं विना ॥ ३.५८.१ ॥
ଦଶରଥଙ୍କ ପୁତ୍ର ଧର୍ମାତ୍ମା ରାମ ଦୀନ ଓ ଶୂନ୍ୟ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ ଦେଖି, ବୈଦେହୀ ବିନା ଆସିଥିବାର କଥା ପଚାରିଲେ।
3.58.2
प्रस्थितं दण्डकारण्यं या मामनुजगाम ह।
क्व सा लक्ष्मण वैदेही यां हित्वा त्वमिहागतः ॥ ३.५८.२ ॥
ଦଣ୍ଡକାରଣ୍ୟକୁ ଯାତ୍ରା କଲାବେଳେ ଯେ ମୋ ପଛେ ଆସିଥିଲେ, ସେ ବୈଦେହୀ କେଉଁଠି, ହେ ଲକ୍ଷ୍ମଣ? ତାଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି ତୁମେ ଏଠାକୁ ଆସିଛ।
3.58.3
राज्यभ्रष्टस्य दीनस्य दण्डकान् परिधावतः।
क्व सा दुःखसहाया मे वैदेही तनुमध्यमा ॥ ३.५८.३ ॥
ରାଜ୍ୟଚ୍ୟୁତ, ଦୀନ ହୋଇ ଦଣ୍ଡକ ବନରେ ଘୂରୁଥିବା ମୋ ଦୁଃଖର ସାଥୀ, ପତଳା କଟିବିଶିଷ୍ଟା ସେ ବୈଦେହୀ କେଉଁଠି?
3.58.4
यां विना नोत्सहे वीर मुहूर्तमपि जीवितुम्।
क्व सा प्राणसहाया मे सीता सुरसुतोपमा ॥ ३.५८.४ ॥
ହେ ବୀର, ଯାହା ବିନା ମୁଁ ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ମଧ୍ୟ ବଞ୍ଚିବାକୁ ସାହସ କରିପାରିବି ନାହିଁ, ମୋ ପ୍ରାଣର ସାଥୀ, ଦେବକନ୍ୟା ସଦୃଶ ସେ ସୀତା କେଉଁଠି?
3.58.5
पतित्वममराणां हि पृथिव्याश्चापि लक्ष्मण।
विना तां तपनीयाभां नेच्छेयं जनकात्मजाम् ॥ ३.५८.५ ॥
ହେ ଲକ୍ଷ୍ମଣ, ସୁବର୍ଣ୍ଣ ପରି ଦୀପ୍ତିମତୀ ଜନକ-ଦୁହିତା ବିନା ଦେବତାମାନଙ୍କ ଆଧିପତ୍ୟ କିମ୍ବା ପୃଥିବୀର ରାଜତ୍ୱ ମଧ୍ୟ ମୁଁ ଚାହିଁବି ନାହିଁ।
3.58.6
कच्चिज्जीवति वैदेही प्राणैः प्रियतरा मम।
कच्चित् प्रव्राजनं वीर न मे मिथ्या भविष्यति ॥ ३.५८.६ ॥
ମୋ ପ୍ରାଣଠାରୁ ମଧ୍ୟ ପ୍ରିୟତମା ବୈଦେହୀ ଜୀବିତ ଅଛନ୍ତି କି? ହେ ବୀର, ମୋ ବନବାସ ବ୍ୟର୍ଥ ହେବ କି?
3.58.7
सीतानिमित्तं सौमित्रे मृते मयि गते त्वयि।
कच्चित् सकामा कैकेयी सुखिता सा भविष्यति ॥ ३.५८.७ ॥
ହେ ସୌମିତ୍ରି, ସୀତା ପାଇଁ ମୁଁ ମରିଗଲେ ଏବଂ ତୁମେ ଚାଲିଗଲେ, କୈକେୟୀ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ହୋଇ ସୁଖୀ ହେବେ କି?
3.58.8
सपुत्रराज्यां सिद्धार्थां मृतपुत्रा तपस्विनी।
उपस्थास्यति कौसल्या कच्चित् सौम्येन कैकयीम् ॥ ३.५८.८ ॥
ପୁତ୍ର ଓ ରାଜ୍ୟ ସହିତ ସିଦ୍ଧାର୍ଥା କୈକେୟୀଙ୍କୁ, ପୁତ୍ରହରା ତପସ୍ବିନୀ କୌଶଲ୍ୟା ସୌମ୍ୟଭାବେ ସେବା କରିବେ କି?
3.58.9
यदि जीवति वैदेही गमिष्याम्याश्रमं पुनः।
संवृत्ता यदि वृत्ता सा प्राणांस्त्यक्ष्यामि लक्ष्मण ॥ ३.५८.९ ॥
ବୈଦେହୀ ଜୀବିତ ଥିଲେ ମୁଁ ପୁଣି ଆଶ୍ରମକୁ ଯିବି; ଯଦି ତାଙ୍କର କିଛି ଅନିଷ୍ଟ ହୋଇଥାଏ, ହେ ଲକ୍ଷ୍ମଣ, ମୁଁ ପ୍ରାଣ ତ୍ୟାଗ କରିବି।
3.58.10
यदि मामाश्रमगतं वैदेही नाभिभाषते।
पुरः प्रहसिता सीता विनशिष्यामि लक्ष्मण ॥ ३.५८.१० ॥
ଆଶ୍ରମକୁ ଆସିଥିବା ମୋ ସହିତ ବୈଦେହୀ କହିଲେ ନାହିଁ — ଯେ ପୂର୍ବେ ହସି ହସି ସମ୍ମୁଖକୁ ଆସୁଥିଲେ, ସେ କହିଲେ ନାହିଁ — ହେ ଲକ୍ଷ୍ମଣ, ମୁଁ ବିନଷ୍ଟ ହେବି।
3.58.11
ब्रूहि लक्ष्मण वैदेही यदि जीवति वा न वा।
त्वयि प्रमत्ते रक्षोभिर्भक्षिता वा तपस्विनी ॥ ३.५८.११ ॥
ହେ ଲକ୍ଷ୍ମଣ, କୁହ — ବୈଦେହୀ ଜୀବିତ କି ନାହିଁ? ନା ତୁମେ ଅସାବଧାନ ଥିବାବେଳେ ରାକ୍ଷସମାନେ ସେହି ତପସ୍ବିନୀଙ୍କୁ ଭକ୍ଷଣ କରିଦେଲେ?
3.58.12
सुकुमारी च बाला च नित्यं चादुःखभागिनी।
मद्वियोगेन वैदेही व्यक्तं शोचति दुर्मनाः ॥ ३.५८.१२ ॥
ସୁକୁମାରୀ, ବାଳା ଓ ସଦା ଦୁଃଖ ଅଜ୍ଞାତ ବୈଦେହୀ, ମୋ ବିୟୋଗରେ ଦୁଃଖିତ ମନରେ ନିଶ୍ଚୟ ଶୋକ କରୁଥିବେ।
3.58.13
सर्वथा रक्षसा तेन जिह्मेन सुदुरात्मना।
वदता लक्ष्मणेत्युच्चैस्तवापि जनितं भयम् ॥ ३.५८.१३ ॥
ସେଇ କପଟୀ ଓ ଅତି ଦୁରାତ୍ମା ରାକ୍ଷସ ଉଚ୍ଚ ସ୍ବରରେ 'ଲକ୍ଷ୍ମଣ!' ବୋଲି ଡାକିବାରୁ ତୁମକୁ ମଧ୍ୟ ଭୟ ହୋଇଥିଲା।
3.58.14
श्रुतश्च मन्ये वैदेह्या स स्वरः सदृशो मम।
त्रस्तया प्रेषितस्त्वं च द्रष्टुं मां शीघ्रमागतः ॥ ३.५८.१४ ॥
ମୁଁ ଭାବୁଛି ବୈଦେହୀ (ସୀତା) ମୋ ସ୍ବର ଭଳି ସେହି ସ୍ବର ଶୁଣିଥିଲେ; ଭୟରେ ସେ ତୁମକୁ ମୋତେ ଦେଖିବାକୁ ଶୀଘ୍ର ପଠାଇଲେ, ଏବଂ ତୁମେ ଆସିଲ।
3.58.15
सर्वथा तु कृतं कष्टं सीतामुत्सृजता वने।
प्रतिकर्तुं नृशंसानां रक्षसां दत्तमन्तरम् ॥ ३.५८.१५ ॥
କିନ୍ତୁ ବନରେ ସୀତାଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି ଆସି ତୁମେ ନିଶ୍ଚୟ ଅତି କଷ୍ଟକର କାର୍ଯ୍ୟ କରିଛ; ନିଷ୍ଠୁର ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କୁ ପ୍ରତିଶୋଧ ନେବାର ସୁଯୋଗ ଦେଇଛ।
3.58.16
दुःखिताः खरघातेन राक्षसाः पिशिताशनाः।
तैः सीता निहता घोरैर्भविष्यति न संशयः ॥ ३.५८.१६ ॥
ଖରଙ୍କ ବଧରେ ଦୁଃଖିତ ମାଂସଭୋଜୀ ରାକ୍ଷସମାନେ ସେହି ଭୟଙ୍କରମାନଙ୍କ ଦ୍ବାରା ସୀତାଙ୍କୁ ନିଶ୍ଚୟ ବଧ କରିଥିବେ; ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
3.58.17
अहोऽस्मि व्यसने मग्नः सर्वथा रिपुनाशन।
किं त्विदानीं करिष्यामि शङ्के प्राप्तव्यमीदृशम् ॥ ३.५८.१७ ॥
ଆଃ! ମୁଁ ବିପଦରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଡୁବି ଯାଇଛି, ହେ ଶତ୍ରୁନାଶକ! ଏବେ ମୁଁ କଣ କରିବି? ଏପରି ଅବସ୍ଥା ହିଁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେବ ବୋଲି ଆଶଙ୍କା କରୁଛି।
3.58.18
आजगाम जनस्थानं त्वरया सहलक्ष्मणः ॥ ३.५८.१८ ॥
ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ସହିତ ସେ ଶୀଘ୍ର ଜନସ୍ଥାନକୁ ଆସିଗଲେ।
3.58.19
विगर्हमाणोऽनुजमार्तरूपं
क्षुधाश्रमेणैव पिपासया च।
विनिःश्वसन् शुष्कमुखो विषण्णः
प्रतिश्रयं प्राप्य समीक्ष्य शून्यम् ॥ ३.५८.१९ ॥
କ୍ଷୁଧା ଓ ପିପାସାର ଆଳସ୍ୟରେ ଆର୍ତ ରୂପ ଧାରଣ କରିଥିବା ଅନୁଜଙ୍କୁ ନିନ୍ଦା କରି, ଦୀର୍ଘନିଶ୍ୱାସ ଛାଡ଼ି, ଶୁଷ୍କ ମୁଖରେ, ବିଷଣ୍ଣ ହୋଇ ସେ ଆଶ୍ରୟରେ ପହଞ୍ଚି ତାହା ଶୂନ୍ୟ ଦେଖିଲେ।
3.58.20
स्वमाश्रमं स प्रविगाह्य वीरो
विहारदेशाननुसृत्य कांश्चित्।
एतत्तदित्येव निवासभूमौ
प्रहृष्टरोमा व्यथितो बभूव ॥ ३.५८.२० ॥
ସେ ବୀର ନିଜ ଆଶ୍ରମରେ ପ୍ରବେଶ କରି, କେତେକ ବିହାରସ୍ଥଳରେ ଖୋଜି, 'ଏଇ ତ ସେ' ବୋଲି ନିବାସ ଭୂମିରେ ରୋମାଞ୍ଚିତ ଓ ବ୍ୟଥିତ ହେଲେ।