వాల్మీకి రామాయణం · సర్గ 3.58
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.58.1
स दृष्ट्वा लक्ष्मणं दीनं शून्यं दशरथात्मजः।
पर्यपृच्छत धर्मात्मा वैदेहीमागतं विना ॥ ३.५८.१ ॥
దశరథ కుమారుడు ధర్మాత్ముడైన రాముడు దీనంగా, శూన్యంగా కనిపించిన లక్ష్మణుని చూసి, వైదేహి లేకుండా వచ్చినందుకు అతనిని అడిగాడు.
3.58.2
प्रस्थितं दण्डकारण्यं या मामनुजगाम ह।
क्व सा लक्ष्मण वैदेही यां हित्वा त्वमिहागतः ॥ ३.५८.२ ॥
దండకారణ్యానికి బయలుదేరినప్పుడు నన్ను అనుసరించి వచ్చిన ఆ వైదేహి ఎక్కడ, లక్ష్మణా? ఆమెను విడిచి నువ్వు ఇక్కడికి వచ్చావు.
3.58.3
राज्यभ्रष्टस्य दीनस्य दण्डकान् परिधावतः।
क्व सा दुःखसहाया मे वैदेही तनुमध्यमा ॥ ३.५८.३ ॥
రాజ్యం కోల్పోయి, దీనుడినై దండకారణ్యాలలో తిరుగుతున్న నాకు దుఃఖంలో తోడుగా ఉన్న, సన్నని నడుము గల ఆ వైదేహి ఎక్కడ?
3.58.4
यां विना नोत्सहे वीर मुहूर्तमपि जीवितुम्।
क्व सा प्राणसहाया मे सीता सुरसुतोपमा ॥ ३.५८.४ ॥
ఓ వీరా, ఆమె లేకుండా ఒక్క క్షణమైనా జీవించలేను. నా ప్రాణ సహచరి, దేవకన్యలా ఉన్న సీత ఎక్కడ?
3.58.5
पतित्वममराणां हि पृथिव्याश्चापि लक्ष्मण।
विना तां तपनीयाभां नेच्छेयं जनकात्मजाम् ॥ ३.५८.५ ॥
లక్ష్మణా, బంగారు కాంతి గల జనకుని కుమార్తె లేకుండా, దేవతల ప్రభుత్వాన్నైనా, భూమి పాలననైనా నేను కోరుకోను.
3.58.6
कच्चिज्जीवति वैदेही प्राणैः प्रियतरा मम।
कच्चित् प्रव्राजनं वीर न मे मिथ्या भविष्यति ॥ ३.५८.६ ॥
నా ప్రాణాల కంటే ప్రియమైన వైదేహి జీవించి ఉందా? వీరా, నా వనవాసం వ్యర్థమవుతుందా?
3.58.7
सीतानिमित्तं सौमित्रे मृते मयि गते त्वयि।
कच्चित् सकामा कैकेयी सुखिता सा भविष्यति ॥ ३.५८.७ ॥
సౌమిత్రీ, సీత కారణంగా నేను మరణించి నీవు వెళ్ళిపోతే, కైకేయి కోరిక నెరవేరి ఆమె సుఖంగా ఉంటుందా?
3.58.8
सपुत्रराज्यां सिद्धार्थां मृतपुत्रा तपस्विनी।
उपस्थास्यति कौसल्या कच्चित् सौम्येन कैकयीम् ॥ ३.५८.८ ॥
కుమారుడు, రాజ్యంతో సిద్ధార్థురాలైన కైకేయిని, కుమారుడిని కోల్పోయిన తపస్విని కౌసల్య మృదువుగా సేవిస్తుందా?
3.58.9
यदि जीवति वैदेही गमिष्याम्याश्रमं पुनः।
संवृत्ता यदि वृत्ता सा प्राणांस्त्यक्ष्यामि लक्ष्मण ॥ ३.५८.९ ॥
వైదేహి జీవించి ఉంటే నేను మళ్ళీ ఆశ్రమానికి వెళ్తాను; ఆమెకు ఏదైనా అపాయం జరిగి ఉంటే, లక్ష్మణా, నేను ప్రాణాలు విడుస్తాను.
3.58.10
यदि मामाश्रमगतं वैदेही नाभिभाषते।
पुरः प्रहसिता सीता विनशिष्यामि लक्ष्मण ॥ ३.५८.१० ॥
ఆశ్రమానికి వచ్చిన నాతో వైదేహి మాట్లాడకపోతే — ముందు నవ్వుతూ ఎదురొచ్చిన సీత మాట్లాడకపోతే — లక్ష్మణా, నేను నశించిపోతాను.
3.58.11
ब्रूहि लक्ष्मण वैदेही यदि जीवति वा न वा।
त्वयि प्रमत्ते रक्षोभिर्भक्षिता वा तपस्विनी ॥ ३.५८.११ ॥
లక్ష్మణా, చెప్పు — వైదేహి జీవించి ఉందా లేదా? లేక నీవు ప్రమాదంగా ఉన్నప్పుడు రాక్షసులు ఆ తపస్విని భక్షించారా?
3.58.12
सुकुमारी च बाला च नित्यं चादुःखभागिनी।
मद्वियोगेन वैदेही व्यक्तं शोचति दुर्मनाः ॥ ३.५८.१२ ॥
సుకుమారి, బాల, ఎప్పుడూ దుఃఖం ఎరుగనిది అయిన వైదేహి, నా వియోగంతో మనసు చెదిరి స్పష్టంగా శోకిస్తోంది.
3.58.13
सर्वथा रक्षसा तेन जिह्मेन सुदुरात्मना।
वदता लक्ष्मणेत्युच्चैस्तवापि जनितं भयम् ॥ ३.५८.१३ ॥
ఆ కపటి, మిక్కిలి దుష్టాత్ముడైన రాక్షసుడు 'లక్ష్మణా!' అని గట్టిగా పిలిచినప్పుడు నీకు కూడా భయం కలిగింది.
3.58.14
श्रुतश्च मन्ये वैदेह्या स स्वरः सदृशो मम।
त्रस्तया प्रेषितस्त्वं च द्रष्टुं मां शीघ्रमागतः ॥ ३.५८.१४ ॥
వైదేహి (సీత) నా స్వరాన్ని పోలిన ఆ స్వరాన్ని విన్నదని నేను అనుకుంటున్నాను; భయపడి నిన్ను నన్ను చూడటానికి వెంటనే పంపింది, నువ్వు వచ్చావు.
3.58.15
सर्वथा तु कृतं कष्टं सीतामुत्सृजता वने।
प्रतिकर्तुं नृशंसानां रक्षसां दत्तमन्तरम् ॥ ३.५८.१५ ॥
కానీ అడవిలో సీతను వదిలివేసి నువ్వు నిశ్చయంగా ఘోరమైన పని చేశావు; క్రూరులైన రాక్షసులకు ప్రతీకారం తీర్చుకునే అవకాశం ఇచ్చావు.
3.58.16
दुःखिताः खरघातेन राक्षसाः पिशिताशनाः।
तैः सीता निहता घोरैर्भविष्यति न संशयः ॥ ३.५८.१६ ॥
ఖరుని వధతో దుఃఖించిన మాంసభక్షక రాక్షసులు ఆ ఘోరులచే సీత చంపబడి ఉంటుంది; ఇందులో సందేహం లేదు.
3.58.17
अहोऽस्मि व्यसने मग्नः सर्वथा रिपुनाशन।
किं त्विदानीं करिष्यामि शङ्के प्राप्तव्यमीदृशम् ॥ ३.५८.१७ ॥
అయ్యో! నేను పూర్తిగా ఆపదలో మునిగిపోయాను, శత్రునాశకా! ఇప్పుడు నేను ఏమి చేయాలి? ఇలాంటి స్థితే ప్రాప్తించాలేమో అని భయపడుతున్నాను.
3.58.18
आजगाम जनस्थानं त्वरया सहलक्ष्मणः ॥ ३.५८.१८ ॥
లక్ష్మణునితో కలిసి అతడు త్వరగా జనస్థానానికి వచ్చాడు.
3.58.19
विगर्हमाणोऽनुजमार्तरूपं
क्षुधाश्रमेणैव पिपासया च।
विनिःश्वसन् शुष्कमुखो विषण्णः
प्रतिश्रयं प्राप्य समीक्ष्य शून्यम् ॥ ३.५८.१९ ॥
ఆకలి అలసటతో, దాహంతో ఆర్త రూపంలో ఉన్న తమ్ముడిని నిందిస్తూ, నిట్టూర్పులు విడుస్తూ, ఎండిన ముఖంతో, విషాదంతో ఆయన ఆశ్రయాన్ని చేరి అది శూన్యంగా ఉండటం చూశాడు.
3.58.20
स्वमाश्रमं स प्रविगाह्य वीरो
विहारदेशाननुसृत्य कांश्चित्।
एतत्तदित्येव निवासभूमौ
प्रहृष्टरोमा व्यथितो बभूव ॥ ३.५८.२० ॥
ఆ వీరుడు తన ఆశ్రమంలో ప్రవేశించి, కొన్ని విహార ప్రదేశాలలో వెదికి, 'ఇదే అది' అని నివాస ప్రదేశంలో రోమాంచితుడై, వ్యథ చెందాడు.