വാല്മീകി രാമായണം · സർഗം 3.58
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.58.1
स दृष्ट्वा लक्ष्मणं दीनं शून्यं दशरथात्मजः।
पर्यपृच्छत धर्मात्मा वैदेहीमागतं विना ॥ ३.५८.१ ॥
ദശരഥപുത്രനായ ധർമ്മാത്മാവ് രാമൻ ദീനനും ശൂന്യനുമായ ലക്ഷ്മണനെ കണ്ട്, വൈദേഹി ഇല്ലാതെ വന്നതിനെക്കുറിച്ച് അവനോട് ചോദിച്ചു.
3.58.2
प्रस्थितं दण्डकारण्यं या मामनुजगाम ह।
क्व सा लक्ष्मण वैदेही यां हित्वा त्वमिहागतः ॥ ३.५८.२ ॥
ദണ്ഡകാരണ്യത്തിലേക്ക് പുറപ്പെട്ടപ്പോൾ എന്നെ അനുഗമിച്ച ആ വൈദേഹി എവിടെ, ലക്ഷ്മണാ? അവളെ വിട്ട് നീ ഇവിടെ വന്നിരിക്കുന്നു.
3.58.3
राज्यभ्रष्टस्य दीनस्य दण्डकान् परिधावतः।
क्व सा दुःखसहाया मे वैदेही तनुमध्यमा ॥ ३.५८.३ ॥
രാജ്യം നഷ്ടപ്പെട്ട്, ദീനനായി ദണ്ഡകവനങ്ങളിൽ അലയുന്ന എന്റെ ദുഃഖത്തിലെ തുണയായ, മെലിഞ്ഞ അരക്കെട്ടുള്ള ആ വൈദേഹി എവിടെ?
3.58.4
यां विना नोत्सहे वीर मुहूर्तमपि जीवितुम्।
क्व सा प्राणसहाया मे सीता सुरसुतोपमा ॥ ३.५८.४ ॥
ഹേ വീരാ, അവളില്ലാതെ ഒരു നിമിഷം പോലും ജീവിക്കാൻ എനിക്ക് കഴിയില്ല. എന്റെ പ്രാണന്റെ തുണയായ, ദേവപുത്രിക്ക് തുല്യയായ സീത എവിടെ?
3.58.5
पतित्वममराणां हि पृथिव्याश्चापि लक्ष्मण।
विना तां तपनीयाभां नेच्छेयं जनकात्मजाम् ॥ ३.५८.५ ॥
ലക്ഷ്മണാ, സ്വർണ്ണപ്രഭയുള്ള ജനകപുത്രിയില്ലാതെ, ദേവന്മാരുടെ അധിപത്യമോ ഭൂമിയുടെ ഭരണമോ പോലും ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കില്ല.
3.58.6
कच्चिज्जीवति वैदेही प्राणैः प्रियतरा मम।
कच्चित् प्रव्राजनं वीर न मे मिथ्या भविष्यति ॥ ३.५८.६ ॥
എന്റെ പ്രാണനേക്കാൾ പ്രിയപ്പെട്ട വൈദേഹി ജീവിച്ചിരിപ്പുണ്ടോ? ഹേ വീരാ, എന്റെ വനവാസം വ്യർത്ഥമാകുമോ?
3.58.7
सीतानिमित्तं सौमित्रे मृते मयि गते त्वयि।
कच्चित् सकामा कैकेयी सुखिता सा भविष्यति ॥ ३.५८.७ ॥
സൗമിത്രേ, സീതയുടെ കാരണത്താൽ ഞാൻ മരിക്കുകയും നീ പോവുകയും ചെയ്താൽ, കൈകേയിയുടെ ആഗ്രഹം സഫലമായി അവൾ സുഖിതയാകുമോ?
3.58.8
सपुत्रराज्यां सिद्धार्थां मृतपुत्रा तपस्विनी।
उपस्थास्यति कौसल्या कच्चित् सौम्येन कैकयीम् ॥ ३.५८.८ ॥
പുത്രനും രാജ്യവും ലഭിച്ച് സിദ്ധാർത്ഥയായ കൈകേയിയെ, പുത്രനെ നഷ്ടപ്പെട്ട തപസ്വിനിയായ കൗസല്യ സൗമ്യതയോടെ ശുശ്രൂഷിക്കുമോ?
3.58.9
यदि जीवति वैदेही गमिष्याम्याश्रमं पुनः।
संवृत्ता यदि वृत्ता सा प्राणांस्त्यक्ष्यामि लक्ष्मण ॥ ३.५८.९ ॥
വൈദേഹി ജീവിച്ചിരിക്കുന്നുവെങ്കിൽ ഞാൻ വീണ്ടും ആശ്രമത്തിലേക്ക് പോകും; അവൾക്ക് എന്തെങ്കിലും നാശം സംഭവിച്ചിരുന്നുവെങ്കിൽ, ലക്ഷ്മണാ, ഞാൻ പ്രാണൻ ത്യജിക്കും.
3.58.10
यदि मामाश्रमगतं वैदेही नाभिभाषते।
पुरः प्रहसिता सीता विनशिष्यामि लक्ष्मण ॥ ३.५८.१० ॥
ആശ്രമത്തിൽ എത്തിയ എന്നോട് വൈദേഹി സംസാരിച്ചില്ലെങ്കിൽ — മുമ്പ് ചിരിച്ചുകൊണ്ട് എതിരേറ്റിരുന്ന സീത സംസാരിച്ചില്ലെങ്കിൽ — ലക്ഷ്മണാ, ഞാൻ നശിക്കും.
3.58.11
ब्रूहि लक्ष्मण वैदेही यदि जीवति वा न वा।
त्वयि प्रमत्ते रक्षोभिर्भक्षिता वा तपस्विनी ॥ ३.५८.११ ॥
ലക്ഷ്മണാ, പറയൂ — വൈദേഹി ജീവിച്ചിരിക്കുന്നുവോ ഇല്ലയോ? അതോ നീ അശ്രദ്ധനായിരുന്നപ്പോൾ രാക്ഷസന്മാർ ആ തപസ്വിനിയെ ഭക്ഷിച്ചുവോ?
3.58.12
सुकुमारी च बाला च नित्यं चादुःखभागिनी।
मद्वियोगेन वैदेही व्यक्तं शोचति दुर्मनाः ॥ ३.५८.१२ ॥
സുകുമാരിയും ബാലയുമായ, ഒരിക്കലും ദുഃഖമറിയാത്ത വൈദേഹി, എന്റെ വിയോഗത്തിൽ മനം തകർന്ന് വ്യക്തമായും ദുഃഖിക്കുന്നുണ്ടാവും.
3.58.13
सर्वथा रक्षसा तेन जिह्मेन सुदुरात्मना।
वदता लक्ष्मणेत्युच्चैस्तवापि जनितं भयम् ॥ ३.५८.१३ ॥
ആ വഞ്ചകനും അതിദുഷ്ടനുമായ രാക്ഷസൻ 'ലക്ഷ്മണാ!' എന്ന് ഉച്ചത്തിൽ വിളിച്ചപ്പോൾ നിനക്കും ഭയമുണ്ടായി.
3.58.14
श्रुतश्च मन्ये वैदेह्या स स्वरः सदृशो मम।
त्रस्तया प्रेषितस्त्वं च द्रष्टुं मां शीघ्रमागतः ॥ ३.५८.१४ ॥
വൈദേഹി (സീത) എന്റെ സ്വരത്തോട് സമാനമായ ആ ശബ്ദം കേട്ടുവെന്നു ഞാൻ കരുതുന്നു; ഭയന്ന് അവൾ നിന്നെ എന്നെ കാണാൻ വേഗം അയച്ചു, നീ വന്നു.
3.58.15
सर्वथा तु कृतं कष्टं सीतामुत्सृजता वने।
प्रतिकर्तुं नृशंसानां रक्षसां दत्तमन्तरम् ॥ ३.५८.१५ ॥
എന്നാൽ കാട്ടിൽ സീതയെ വിട്ടുപോന്നത് നീ തീർച്ചയായും വലിയ ദുരിതകരമായ കാര്യം ചെയ്തു; ക്രൂരരായ രാക്ഷസർക്ക് പ്രതികാരത്തിനുള്ള അവസരം നൽകി.
3.58.16
दुःखिताः खरघातेन राक्षसाः पिशिताशनाः।
तैः सीता निहता घोरैर्भविष्यति न संशयः ॥ ३.५८.१६ ॥
ഖരന്റെ വധത്താൽ ദുഃഖിതരായ മാംസഭോജികളായ രാക്ഷസർ ആ ഭീകരന്മാരാൽ സീത കൊല്ലപ്പെട്ടിരിക്കും; സംശയമില്ല.
3.58.17
अहोऽस्मि व्यसने मग्नः सर्वथा रिपुनाशन।
किं त्विदानीं करिष्यामि शङ्के प्राप्तव्यमीदृशम् ॥ ३.५८.१७ ॥
അയ്യോ! ഞാൻ ആപത്തിൽ പൂർണമായി മുങ്ങിയിരിക്കുന്നു, ശത്രുനാശകാ! ഇനി ഞാൻ എന്തു ചെയ്യും? ഇത്തരമൊരു അവസ്ഥ തന്നെയാവും നേരിടേണ്ടതെന്നു ഞാൻ ഭയക്കുന്നു.
3.58.18
आजगाम जनस्थानं त्वरया सहलक्ष्मणः ॥ ३.५८.१८ ॥
ലക്ഷ്മണനോടൊപ്പം അവൻ വേഗത്തിൽ ജനസ്ഥാനത്ത് എത്തി.
3.58.19
विगर्हमाणोऽनुजमार्तरूपं
क्षुधाश्रमेणैव पिपासया च।
विनिःश्वसन् शुष्कमुखो विषण्णः
प्रतिश्रयं प्राप्य समीक्ष्य शून्यम् ॥ ३.५८.१९ ॥
വിശപ്പിന്റെയും ദാഹത്തിന്റെയും ക്ഷീണത്താൽ ദുഃഖിതരൂപനായ അനുജനെ കുറ്റപ്പെടുത്തിക്കൊണ്ട്, ദീർഘനിശ്വാസമുതിർത്ത്, വാടിയ മുഖത്തോടെ, വിഷാദിതനായി അദ്ദേഹം ആശ്രമത്തിലെത്തി അത് ശൂന്യമായി കണ്ടു.
3.58.20
स्वमाश्रमं स प्रविगाह्य वीरो
विहारदेशाननुसृत्य कांश्चित्।
एतत्तदित्येव निवासभूमौ
प्रहृष्टरोमा व्यथितो बभूव ॥ ३.५८.२० ॥
ആ വീരൻ തന്റെ ആശ്രമത്തിൽ പ്രവേശിച്ച്, ചില വിഹാരസ്ഥലങ്ങളിൽ അന്വേഷിച്ച്, 'ഇതുതന്നെ' എന്ന് വാസസ്ഥലത്ത് രോമാഞ്ചമണിഞ്ഞ് വ്യഥിതനായി.