ವಾಲ್ಮೀಕಿ ರಾಮಾಯಣ · ಸರ್ಗ 3.60
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.60.1
भृशमाव्रजमानस्य तस्याधो वामलोचनम्।
प्रास्फुरच्चास्खलद् रामो वेपथुश्चास्य जायते ॥ ३.६०.१ ॥
ಅವನು ಬಹಳ ವೇಗವಾಗಿ ಧಾವಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಅವನ ಎಡಗಣ್ಣು ಅದರಿತು; ರಾಮನು ಎಡವಿದನು, ಅವನ ದೇಹ ನಡುಗಲಾರಂಭಿಸಿತು.
3.60.2
उपालक्ष्य निमित्तानि सोऽशुभानि मुहुर्मुहुः।
अपि क्षेमं तु सीताया इति वै व्याजहार ह ॥ ३.६०.२ ॥
ಆ ಅಶುಭ ಶಕುನಗಳನ್ನು ಪದೇಪದೇ ಗಮನಿಸಿ, "ಸೀತೆಗೆ ಕ್ಷೇಮವೇ?" ಎಂದು ಅವನು ನುಡಿದನು.
3.60.3
त्वरमाणो जगामाथ सीतादर्शनलालसः।
शून्यमावसथं दृष्ट्वा बभूवोद्विग्नमानसः ॥ ३.६०.३ ॥
ಸೀತೆಯನ್ನು ನೋಡುವ ಆಸೆಯಿಂದ ಅವನು ತ್ವರೆಯಿಂದ ಹೋದನು; ಖಾಲಿಯಾದ ಆಶ್ರಮವನ್ನು ನೋಡಿ ಅವನ ಮನಸ್ಸು ವ್ಯಾಕುಲವಾಯಿತು.
3.60.4
उद्भ्रमन्निव वेगेन विक्षिपन् रघुनन्दनः।
तत्र तत्रोटजस्थानमभिवीक्ष्य समन्ततः ॥ ३.६०.४ ॥
ರಘುನಂದನನು ವೇಗವಾಗಿ ಅಲೆದಾಡುತ್ತ, ಇಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿ ಚದುರಿ, ಎಲ್ಲೆಡೆಯಿಂದ ಕುಟೀರದ ಸ್ಥಳವನ್ನು ನೋಡಿದನು.
3.60.5
ददर्श पर्णशालां च सीतया रहितां तदा।
श्रिया विरहितां ध्वस्तां हेमन्ते पद्मिनीमिव ॥ ३.६०.५ ॥
ಆಗ ಅವನು ಸೀತೆ ಇಲ್ಲದ ಎಲೆಗುಡಿಸಲನ್ನು ಕಂಡನು—ಕಾಂತಿ ಇಲ್ಲದ, ಧ್ವಂಸಗೊಂಡ, ಹೇಮಂತ ಋತುವಿನ ತಾವರೆಕೊಳದಂತೆ.
3.60.6
रुदन्तमिव वृक्षैश्च ग्लानपुष्पमृगद्विजम्।
श्रिया विहीनं विध्वस्तं संत्यक्तं वनदैवतैः ॥ ३.६०.६ ॥
ಮರಗಳೊಂದಿಗೆ ಅಳುತ್ತಿರುವಂತೆ—ಹೂಗಳು ಬಾಡಿ, ಜಿಂಕೆ ಪಕ್ಷಿಗಳಿಲ್ಲದೆ; ಕಾಂತಿಹೀನವಾಗಿ, ಧ್ವಂಸಗೊಂಡು, ವನದೇವತೆಗಳಿಂದ ಕೈಬಿಡಲ್ಪಟ್ಟು.
3.60.7
विप्रकीर्णाजिनकुशं विप्रविद्धबृसीकटम्।
दृष्ट्वा शून्योटजस्थानं विललाप पुनः पुनः ॥ ३.६०.७ ॥
ಚದುರಿ ಬಿದ್ದಿದ್ದ ಜಿಂಕೆಚರ್ಮ ಮತ್ತು ದರ್ಭೆಗಳನ್ನೂ, ಎಸೆದುಬಿಟ್ಟಿದ್ದ ಚಾಪೆಗಳನ್ನೂ, ಬರಿದಾದ ಪರ್ಣಕುಟೀರದ ಸ್ಥಳವನ್ನೂ ನೋಡಿ ಅವರು ಪದೇಪದೇ ಗೋಳಿಟ್ಟರು.
3.60.8
हृता मृता वा नष्टा वा भक्षिता वा भविष्यति।
निलीनाप्यथवा भीरुरथवा वनमाश्रिता ॥ ३.६०.८ ॥
ಅವಳನ್ನು ಅಪಹರಿಸಲಾಗಿರಬಹುದು, ಅಥವಾ ಸತ್ತಿರಬಹುದು, ಅಥವಾ ಕಳೆದುಹೋಗಿರಬಹುದು, ಅಥವಾ ತಿಂದುಹಾಕಲ್ಪಟ್ಟಿರಬಹುದು; ಅಥವಾ ಭಯದಿಂದ ಅಡಗಿಕೊಂಡಿರಬಹುದು, ಅಥವಾ ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಆಶ್ರಯ ಪಡೆದಿರಬಹುದು.
3.60.9
गता विचेतुं पुष्पाणि फलान्यपि च वा पुनः।
अथवा पद्मिनीं याता जलार्थं वा नदीं गता ॥ ३.६०.९ ॥
ಅವಳು ಹೂಗಳನ್ನೋ ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನೋ ಆಯಲು ಹೋಗಿರಬಹುದು; ಅಥವಾ ಕಮಲದ ಕೊಳಕ್ಕೆ ಹೋಗಿರಬಹುದು, ಅಥವಾ ನೀರಿಗಾಗಿ ನದಿಗೆ ಹೋಗಿರಬಹುದು.
3.60.10
यत्नान्मृगयमाणस्तु नाससाद वने प्रियाम्।
शोकरक्तेक्षणः श्रीमानुन्मत्त इव लक्ष्यते ॥ ३.६०.१० ॥
ಬಹಳ ಪ್ರಯತ್ನದಿಂದ ಹುಡುಕಿದರೂ ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಅವರ ಪ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಅವರು ಕಾಣಲಿಲ್ಲ. ದುಃಖದಿಂದ ಕೆಂಪಾದ ಕಣ್ಣುಗಳ ಆ ತೇಜಸ್ವಿ ಹುಚ್ಚನಂತೆ ಕಾಣಿಸಿದರು.
3.60.11
वृक्षाद् वृक्षं प्रधावन् स गिरींश्चापि नदीनदम्।
बभ्राम विलपन् रामः शोकपङ्कार्णवप्लुतः ॥ ३.६०.११ ॥
ಒಂದು ಮರದಿಂದ ಇನ್ನೊಂದು ಮರದತ್ತ ಓಡುತ್ತಾ, ಬೆಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿ, ನದಿ-ತೊರೆಗಳಲ್ಲಿ ಗೋಳಿಡುತ್ತಾ ರಾಮ ಅಲೆದಾಡಿದರು; ದುಃಖದ ಕೆಸರಿನ ಸಾಗರದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿದವರಾಗಿ.
3.60.12
अस्ति कच्चित्त्वया दृष्टा सा कदम्बप्रिया प्रिया।
कदम्ब यदि जानीषे शंस सीतां शुभाननाम् ॥ ३.६०.१२ ॥
ಓ ಕದಂಬ ವೃಕ್ಷವೇ! ಕದಂಬವನ್ನು ಪ್ರೀತಿಸುತ್ತಿದ್ದ ನನ್ನ ಪ್ರಿಯೆಯನ್ನು ನೀನು ಕಂಡೆಯಾ? ಓ ಕದಂಬವೇ, ನಿನಗೆ ತಿಳಿದಿದ್ದರೆ, ಆ ಸುಂದರ ಮುಖದ ಸೀತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳು.
3.60.13
स्निग्धपल्लवसंकाशां पीतकौशेयवासिनीम्।
शंसस्व यदि सा दृष्टा बिल्व बिल्वोपमस्तनी ॥ ३.६०.१३ ॥
ಮೃದುವಾದ ಚಿಗುರಿನಂತೆ ಕಾಂತಿಯುಳ್ಳವಳೂ, ಹಳದಿ ರೇಷ್ಮೆ ಉಡುಗೆ ಧರಿಸಿದವಳೂ ಆದ ಆಕೆಯನ್ನು — ಓ ಬಿಲ್ವವೇ, ನೀನು ಅವಳನ್ನು ಕಂಡಿದ್ದರೆ ಹೇಳು; ಬಿಲ್ವ ಫಲದಂತಹ ಸ್ತನಗಳುಳ್ಳವಳನ್ನು.
3.60.14
अथवार्जुन शंस त्वं प्रियां तामर्जुनप्रियाम्।
जनकस्य सुता तन्वी यदि जीवति वा न वा ॥ ३.६०.१४ ॥
ಅಥವಾ ಅರ್ಜುನನೇ, ನಿನಗೆ ಪ್ರಿಯಳಾದವಳನ್ನು — ಅರ್ಜುನನಿಗೆ ಪ್ರಿಯಳಾದವಳನ್ನು — ಹೇಳು; ಜನಕನ ಮಗಳು, ಕೋಮಲಾಂಗಿ, ಜೀವಂತವಿದ್ದಾಳೋ ಇಲ್ಲವೋ.
3.60.15
ककुभः ककुभोरुं तां व्यक्तं जानाति मैथिलीम्।
लतापल्लवपुष्पाढ्यो भाति ह्येष वनस्पतिः ॥ ३.६०.१५ ॥
ಓ ಕಕುಭವೇ, ಕಕುಭದಂತಹ ತೊಡೆಗಳುಳ್ಳ ಆಕೆಯನ್ನು — ಮೈಥಿಲಿಯನ್ನು ನೀನು ಖಂಡಿತವಾಗಿ ಬಲ್ಲೆ; ಬಳ್ಳಿ, ಚಿಗುರು, ಹೂವುಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ ಈ ವೃಕ್ಷ ನಿಜಕ್ಕೂ ಶೋಭಿಸುತ್ತಿದೆ.
3.60.16
भ्रमरैरुपगीतश्च यथा द्रुमवरो ह्यसि।
एष व्यक्तं विजानाति तिलकस्तिलकप्रियाम् ॥ ३.६०.१६ ॥
ದುಂಬಿಗಳಿಂದ ಹಾಡಲ್ಪಡುವ, ವೃಕ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ನೀನು — ಈ ತಿಲಕ ವೃಕ್ಷ ತಿಲಕಪ್ರಿಯಳನ್ನು ಖಂಡಿತವಾಗಿ ಬಲ್ಲದು.
3.60.17
अशोक शोकापनुद शोकोपहतचेतनम्।
त्वन्नामानं कुरु क्षिप्रं प्रियासंदर्शनेन माम् ॥ ३.६०.१७ ॥
ಅಶೋಕವೇ, ಶೋಕವನ್ನು ನಿವಾರಿಸುವವನೇ, ಶೋಕದಿಂದ ಹತವಾದ ಮನಸ್ಸಿನ ನನ್ನನ್ನು — ನಿನ್ನ ಹೆಸರನ್ನು ಸಾರ್ಥಕಗೊಳಿಸು; ಬೇಗನೆ ಪ್ರಿಯಳ ದರ್ಶನ ನೀಡಿ.
3.60.18
यदि ताल त्वया दृष्टा पक्वतालोपमस्तनी।
कथयस्व वरारोहां कारुण्यं यदि ते मयि ॥ ३.६०.१८ ॥
ಓ ತಾಳವೇ, ಹಣ್ಣಾದ ತಾಳಫಲದಂತಹ ಸ್ತನಗಳುಳ್ಳ ಆಕೆಯನ್ನು ನೀನು ಕಂಡಿದ್ದರೆ, ಸುಂದರ ಸೊಂಟದ ಆ ಸ್ತ್ರೀಯನ್ನು ಹೇಳು — ನನ್ನ ಮೇಲೆ ನಿನಗೆ ಕರುಣೆ ಇದ್ದರೆ.
3.60.19
यदि दृष्टा त्वया जम्बो जाम्बूनदसमप्रभा।
प्रियां यदि विजानासि निःशङ्क कथयस्व मे ॥ ३.६०.१९ ॥
ಓ ಜಂಬೂ ವೃಕ್ಷವೇ! ಜಾಂಬೂನದ ಚಿನ್ನದ ಕಾಂತಿಯ ನನ್ನ ಪ್ರಿಯೆಯನ್ನು ನೀನು ಕಂಡಿದ್ದರೆ, ಅಥವಾ ಅವಳನ್ನು ನೀನು ಬಲ್ಲೆಯಾದರೆ, ನಿಶ್ಶಂಕೆಯಾಗಿ ನನಗೆ ಹೇಳು.
3.60.20
अहो त्वं कर्णिकाराद्य पुष्पितः शोभसे भृशम्।
कर्णिकारप्रियां साध्वीं शंस दृष्टा यदि प्रिया ॥ ३.६०.२० ॥
ಅಹೋ! ಓ ಕರ್ಣಿಕಾರ ವೃಕ್ಷವೇ, ನೀನು ಹೂ ಬಿಟ್ಟು ಅತ್ಯಂತ ಶೋಭಿಸುತ್ತಿದ್ದೀಯೆ. ಕರ್ಣಿಕಾರವನ್ನು ಪ್ರೀತಿಸುವ ಆ ಸಾಧ್ವಿ ಪ್ರಿಯೆಯನ್ನು ನೀನು ಕಂಡಿದ್ದರೆ ಹೇಳು.
3.60.21
चूतनीपमहासालान् पनसान् कुरवान् धवान्।
दाडिमानपि तान् गत्वा दृष्ट्वा रामो महायशाः ॥ ३.६०.२१ ॥
ಮಹಾಯಶಸ್ವಿ ರಾಮನು ಮಾವು, ನೀಪ, ಮಹಾಸಾಲ, ಹಲಸು, ಕುರವ, ಧವ ಮತ್ತು ದಾಳಿಂಬೆ ಮರಗಳ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗಿ ಅವುಗಳನ್ನು ನೋಡಿದನು.
3.60.22
बकुलानथ पुन्नागांश्चन्दनान् केतकांस्तथा।
पृच्छन् रामो वने भ्रान्त उन्मत्त इव लक्ष्यते ॥ ३.६०.२२ ॥
ನಂತರ ಬಕುಳ, ಪುನ್ನಾಗ, ಚಂದನ, ಕೇತಕ ಮರಗಳನ್ನೂ ಕೇಳುತ್ತಾ, ರಾಮನು ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಭ್ರಾಂತನಂತೆ, ಹುಚ್ಚನಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದನು.
3.60.23
अथवा मृगशावाक्षीं मृग जानासि मैथिलीम्।
मृगविप्रेक्षणी कान्ता मृगीभिः सहिता भवेत् ॥ ३.६०.२३ ॥
ಅಥವಾ, ಓ ಮೃಗವೇ! ಮೃಗನಯನೆ ಮೈಥಿಲಿಯನ್ನು ನೀನು ಬಲ್ಲೆಯಾ? ಅವಳ ನೋಟ ಮೃಗದಂತಿದೆ; ಆ ಪ್ರಿಯೆ ಹೆಣ್ಣು ಜಿಂಕೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಇದ್ದಿರಬಹುದು.
3.60.24
गज सा गजनासोरुर्यदि दृष्टा त्वया भवेत्।
तां मन्ये विदितां तुभ्यमाख्याहि वरवारण ॥ ३.६०.२४ ॥
ಓ ಗಜವೇ! ಆನೆಯ ಸೊಂಡಿಲು ಮತ್ತು ತೊಡೆಗಳಂತಿರುವ ಅವಳನ್ನು ನೀನು ಕಂಡಿದ್ದರೆ, ಅವಳನ್ನು ನೀನು ಬಲ್ಲೆ ಎಂದು ನಾನು ಭಾವಿಸುತ್ತೇನೆ; ಓ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಗಜವೇ, ಹೇಳು.
3.60.25
शार्दूल यदि सा दृष्टा प्रिया चन्द्रनिभानना।
मैथिली मम विस्रब्धः कथयस्व न ते भयम् ॥ ३.६०.२५ ॥
ಹುಲಿಯೇ! ಚಂದ್ರಮುಖಿಯಾದ ನನ್ನ ಪ್ರಿಯೆ ಮೈಥಿಲಿಯನ್ನು ನೀನು ಕಂಡಿದ್ದರೆ, ನಿರ್ಭಯವಾಗಿ ಹೇಳು; ನಿನಗೆ ಯಾವ ಭಯವೂ ಇಲ್ಲ.
3.60.26
किं धावसि प्रिये नूनं दृष्टासि कमलेक्षणे।
वृक्षैराच्छाद्य चात्मानं किं मां न प्रतिभाषसे ॥ ३.६०.२६ ॥
ಪ್ರಿಯೆ! ಏಕೆ ಓಡುತ್ತಿರುವೆ? ಕಮಲನಯನೆಯೇ, ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ನಿನ್ನನ್ನು ನೋಡಿದ್ದೇನೆ. ಮರಗಳಿಂದ ನಿನ್ನನ್ನು ಮರೆಮಾಡಿಕೊಂಡು ನನಗೆ ಏಕೆ ಉತ್ತರಿಸುತ್ತಿಲ್ಲ?
3.60.27
तिष्ठ तिष्ठ वरारोहे न तेऽस्ति करुणा मयि।
नात्यर्थं हास्यशीलासि किमर्थं मामुपेक्षसे ॥ ३.६०.२७ ॥
ನಿಲ್ಲು, ನಿಲ್ಲು, ಸುಂದರ ಸೊಂಟದವಳೇ! ನನ್ನ ಮೇಲೆ ನಿನಗೆ ಕರುಣೆ ಇಲ್ಲವೇ? ನೀನು ಅತಿಯಾಗಿ ತಮಾಷೆ ಸ್ವಭಾವದವಳು; ಏಕೆ ನನ್ನನ್ನು ಕಡೆಗಣಿಸುತ್ತಿರುವೆ?
3.60.28
पीतकौशेयकेनासि सूचिता वरवर्णिनि।
धावन्त्यपि मया दृष्टा तिष्ठ यद्यस्ति सौहृदम् ॥ ३.६०.२८ ॥
ಶ್ರೇಷ್ಠ ವರ್ಣದವಳೇ! ನಿನ್ನ ಹಳದಿ ರೇಶಿಮೆ ಸೀರೆ ನಿನ್ನನ್ನು ತೋರಿಸಿಕೊಡುತ್ತಿದೆ; ಓಡುತ್ತಿರುವಾಗಲೂ ನಾನು ನಿನ್ನನ್ನು ನೋಡಿದೆ. ನನ್ನ ಮೇಲೆ ಸ್ನೇಹವಿದ್ದರೆ ನಿಲ್ಲು.
3.60.29
नैव सा नूनमथवा हिंसिता चारुहासिनी।
कृच्छ्रं प्राप्तं न मां नूनं यथोपेक्षितुमर्हति ॥ ३.६०.२९ ॥
ಖಂಡಿತ ಅವಳಲ್ಲ; ಅಥವಾ ಸುಂದರವಾಗಿ ನಗುವ ಅವಳನ್ನು ಯಾರೋ ಹಿಂಸಿಸಿರಬಹುದು. ಕಷ್ಟದಲ್ಲಿರುವ ನನ್ನನ್ನು ಅವಳು ಹೀಗೆ ಕಡೆಗಣಿಸುವುದು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಯುಕ್ತವಲ್ಲ.
3.60.30
व्यक्तं सा भक्षिता बाला राक्षसैः पिशिताशनैः।
विभज्याङ्गानि सर्वाणि मया विरहिता प्रिया ॥ ३.६०.३० ॥
ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ, ಆ ಯುವತಿಯನ್ನು ಮಾಂಸಭಕ್ಷಕ ರಾಕ್ಷಸರು ತಿಂದುಹಾಕಿದ್ದಾರೆ; ಅವಳ ಎಲ್ಲಾ ಅಂಗಗಳನ್ನು ಹರಿದು, ನನ್ನ ಪ್ರಿಯೆ ನನ್ನಿಂದ ಅಗಲಿದ್ದಾಳೆ.
3.60.31
नूनं तच्छुभदन्तोष्ठं सुनासं शुभकुण्डलम्।
पूर्णचन्द्रनिभं ग्रस्तं मुखं निष्प्रभतां गतम् ॥ ३.६०.३१ ॥
ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿಯೂ ಸುಂದರ ಹಲ್ಲು ತುಟಿಗಳು, ಸುಂದರ ಮೂಗು, ಸುಂದರ ಕುಂಡಲಗಳಿದ್ದ, ಪೂರ್ಣಚಂದ್ರನಂತಿದ್ದ ಅವಳ ಮುಖವು ರಾಕ್ಷಸರಿಂದ ಹಿಡಿಯಲ್ಪಟ್ಟು ಕಾಂತಿಹೀನವಾಯಿತು.
3.60.32
सा हि चम्पकवर्णाभा ग्रीवा ग्रैवेयकोचिता।
कोमला विलपन्त्यास्तु कान्ताया भक्षिता शुभा ॥ ३.६०.३२ ॥
ಚಂಪಕ ಹೂವಿನ ಬಣ್ಣದ ಕಾಂತಿಯ, ಹಾರಕ್ಕೆ ಯೋಗ್ಯವಾದ, ಕೋಮಲವಾದ, ಸುಂದರವಾದ ಆ ಕುತ್ತಿಗೆ — ವಿಲಪಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಆ ಪ್ರಿಯೆಯದ್ದು — ರಾಕ್ಷಸರಿಂದ ಭಕ್ಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು.
3.60.33
नूनं विक्षिप्यमाणौ तौ बाहू पल्लवकोमलौ।
भक्षितौ वेपमानाग्रौ सहस्ताभरणाङ्गदौ ॥ ३.६०.३३ ॥
ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಆ ಎರಡು ಬಾಹುಗಳು — ಚಿಗುರಿನಂತೆ ಕೋಮಲವಾದ, ಬೀಸಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದ, ನಡುಗುವ ತುದಿಗಳ, ಕೈಗಳು, ಆಭರಣ ಮತ್ತು ಅಂಗದಗಳೊಂದಿಗಿದ್ದ — ರಾಕ್ಷಸರಿಂದ ಭಕ್ಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು.
3.60.34
मया विरहिता बाला रक्षसां भक्षणाय वै।
सार्थेनेव परित्यक्ता भक्षिता बहुबान्धवा ॥ ३.६०.३४ ॥
ನನ್ನಿಂದ ಅಗಲಿದ ಆ ಬಾಲೆ ರಾಕ್ಷಸರ ಭಕ್ಷಣೆಗಾಗಿಯೇ ಆದಳು; ಸಾರ್ಥದಿಂದ ಬಿಡಲ್ಪಟ್ಟವಳಂತೆ, ಬಹು ಬಂಧುಗಳಿದ್ದವಳು ಭಕ್ಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟಳು.
3.60.35
हा लक्ष्मण महाबाहो पश्यसे त्वं प्रियां क्वचित्।
हा प्रिये क्व गता भद्रे हा सीतेति पुनः पुनः ॥ ३.६०.३५ ॥
ಅಯ್ಯೋ ಲಕ್ಷ್ಮಣಾ, ಮಹಾಬಾಹುವೇ! ನೀನು ನನ್ನ ಪ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಎಲ್ಲಾದರೂ ನೋಡುತ್ತಿರುವೆಯಾ? ಅಯ್ಯೋ ಪ್ರಿಯೆ, ಭದ್ರೆ, ಎಲ್ಲಿ ಹೋದೆ? ಅಯ್ಯೋ ಸೀತೇ! — ಎಂದು ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ.
3.60.36
इत्येवं विलपन् रामः परिधावन् वनाद् वनम्।
क्वचिदुद्भ्रमते वेगात् क्वचिद् विभ्रमते बलात् ॥ ३.६०.३६ ॥
ಹೀಗೆ ವಿಲಪಿಸುತ್ತ ರಾಮನು ಕಾಡಿಂದ ಕಾಡಿಗೆ ಓಡಿದನು; ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ವೇಗದಿಂದ ಅಲೆದಾಡಿದನು, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಬಲದಿಂದ ತೂಗಾಡಿದನು.
3.60.37
क्वचिन्मत्त इवाभाति कान्तान्वेषणतत्परः।
स वनानि नदीः शैलान् गिरिप्रस्रवणानि च।
काननानि च वेगेन भ्रमत्यपरिसंस्थितः ॥ ३.६०.३७ ॥
ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಅವನು ಹುಚ್ಚನಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದನು, ಪ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಹುಡುಕುವುದರಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿ. ಕಾಡುಗಳು, ನದಿಗಳು, ಪರ್ವತಗಳು, ಪರ್ವತ ಝರಿಗಳು ಮತ್ತು ತೋಪುಗಳಲ್ಲಿ ವೇಗವಾಗಿ ಅಲೆದಾಡಿದನು, ಎಲ್ಲಿಯೂ ನೆಲೆ ನಿಲ್ಲದೆ.
3.60.38
तदा स गत्वा विपुलं महद् वनं
परीत्य सर्वं त्वथ मैथिलीं प्रति।
अनिष्ठिताशः स चकार मार्गणे
पुनः प्रियायाः परमं परिश्रमम् ॥ ३.६०.३८ ॥
ನಂತರ ಅವನು ವಿಶಾಲವಾದ ಮಹಾ ಕಾಡಿಗೆ ಹೋಗಿ ಅದೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಸುತ್ತಾಡಿದನು. ಮೈಥಿಲಿಯ ಕುರಿತಾದ ಆಸೆ ಈಡೇರದೆ, ತನ್ನ ಪ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಹುಡುಕುವುದರಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಅಪಾರ ಶ್ರಮ ವಹಿಸಿದನು.