รามายณะของวาลมีกิ · สรรค 4.22
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
4.22.1
वीक्षमाणस्तु मन्दासुः सर्वतो मन्दमुच्छ्वसन्।
आदावेव तु सुग्रीवं ददर्शानुजमग्रतः ॥ ४.२२.१ ॥
วาลีมองไปรอบด้านด้วยลมหายใจแผ่วเบาและช้าลง แล้วแรกสุดก็เห็นน้องชายสุครีพอยู่เบื้องหน้า
4.22.2
तं प्राप्तविजयं वाली सुग्रीवं प्लवगेश्वरम्।
आभाष्य व्यक्तया वाचा सस्नेहमिदमब्रवीत् ॥ ४.२२.२ ॥
วาลีเรียกสุครีพ จอมพานรผู้ได้รับชัยชนะ ด้วยน้ำเสียงชัดเจนและเต็มไปด้วยความรัก แล้วกล่าวถ้อยคำเหล่านี้
4.22.3
सुग्रीव दोषेण न मां गन्तुमर्हसि किल्बिषात्।
कृष्यमाणं भविष्येण बुद्धिमोहेन मां बलात् ॥ ४.२२.३ ॥
สุครีพ เจ้าไม่ควรพาข้าไปเพราะความผิดนี้ ความบาปนี้ ข้ากำลังถูกลากไปด้วยกำลังโดยสิ่งที่จะเกิดขึ้นในอนาคต โดยความหลงของสติปัญญา
4.22.4
युगपद् विहितं तात न मन्ये सुखमावयोः।
सौहार्दं भ्रातृयुक्तं हि तदिदं जातमन्यथा ॥ ४.२२.४ ॥
น้องรัก ข้าไม่คิดว่าความสุขถูกกำหนดให้แก่เราทั้งสองพร้อมกัน มิตรภาพที่เหมาะกับพี่น้องนี้ได้กลายเป็นอย่างอื่นไปแล้ว
4.22.5
प्रतिपद्य त्वमद्यैव राज्यमेषां वनौकसाम्।
मामप्यद्यैव गच्छन्तं विद्धि वैवस्वतक्षयम् ॥ ४.२२.५ ॥
วันนี้เจ้าจงรับราชอาณาจักรของชาวป่าเหล่านี้ไปเถิด และจงรู้ว่าวันนี้ข้าเองก็กำลังไปยังที่อยู่ของพระไววัสวตะ (ยม)
4.22.6
जीवितं च हि राज्यं च श्रियं च विपुलां तथा।
प्रजहाम्येष वै तूर्णमहं चागर्हितं यशः ॥ ४.२२.६ ॥
ชีวิต ราชอาณาจักร และสิริมงคลอันไพศาลเหล่านี้ ข้าสละแล้วในบัดนี้ และชื่อเสียงอันไร้มลทินของข้าก็สละไปอย่างรวดเร็วเช่นกัน
4.22.7
अस्यां त्वहमवस्थायां वीर वक्ष्यामि यद् वचः।
यद्यप्यसुकरं राजन् कर्तुमेव त्वमर्हसि ॥ ४.२२.७ ॥
ในสภาพเช่นนี้ วีรบุรุษเอ๋ย ข้าจะกล่าวถ้อยคำที่ข้าจะพูด แม้จะทำได้ไม่ง่ายนัก ท่านกษัตริย์ เจ้าก็ควรทำจริงๆ
4.22.8
सुखार्हं सुखसंवृद्धं बालमेनमबालिशम्।
बाष्पपूर्णमुखं पश्य भूमौ पतितमङ्गदम् ॥ ४.२२.८ ॥
จงดูอังคทะ ผู้สมควรได้รับความสุข เติบโตมาอย่างสุขสบาย เป็นเด็กแต่ไม่โง่เขลา ล้มลงกับพื้นดินโดยมีใบหน้าเต็มไปด้วยน้ำตา
4.22.9
मम प्राणैः प्रियतरं पुत्रं पुत्रमिवौरसम्।
मया हीनमहीनार्थं सर्वतः परिपालय ॥ ४.२२.९ ॥
จงคุ้มครองบุตรผู้นี้ให้รอบด้าน บุตรผู้รักยิ่งกว่าชีวิตของข้า เหมือนบุตรที่เกิดจากกายของข้าเอง เขาจะขาดข้าไป แต่ก็ไม่ขาดสิ่งใด
4.22.10
त्वमप्यस्य पिता दाता परित्राता च सर्वशः।
भयेष्वभयदश्चैव यथाहं प्लवगेश्वर ॥ ४.२२.१० ॥
เจ้าก็เป็นบิดาของเขา ผู้ให้ และผู้คุ้มครองในทุกทาง และเป็นผู้ให้ความไม่หวาดกลัวในยามภัย เช่นเดียวกับข้า ท่านจอมพานร
4.22.11
एष तारात्मजः श्रीमांस्त्वया तुल्यपराक्रमः।
रक्षसां च वधे तेषामग्रतस्ते भविष्यति ॥ ४.२२.११ ॥
บุตรของตารา ผู้รุ่งเรืองนี้ มีความกล้าหาญเทียบเท่าเจ้า จะอยู่เบื้องหน้าเจ้าในการปราบพวกรากษสเหล่านั้น
4.22.12
अनुरूपाणि कर्माणि विक्रम्य बलवान् रणे।
करिष्यत्येष तारेयस्तेजस्वी तरुणोऽङ्गदः ॥ ४.२२.१२ ॥
บุตรของตาราผู้เรืองพลังและเปล่งประกาย คืออังคทะหนุ่มผู้นี้ เมื่อแสดงความกล้าหาญในการรบแล้ว จะกระทำกิจที่สมกับตน
4.22.13
सुषेणदुहिता चेयमर्थसूक्ष्मविनिश्चये।
औत्पातिके च विविधे सर्वतः परिनिष्ठिता ॥ ४.२२.१३ ॥
ธิดาของสุเษณะนี้ก็ชำนาญในการตัดสินเรื่องราวอันละเอียดอ่อน และในลางร้ายหลากหลายชนิด รอบด้านอย่างถ่องแท้
4.22.14
यदेषा साध्विति ब्रूयात् कार्यं तन्मुक्तसंशयम्।
नहि तारामतं किंचिदन्यथा परिवर्तते ॥ ४.२२.१४ ॥
หากนางกล่าวว่า ‘ดีแล้ว’ ก็จงกระทำการนั้นโดยไม่มีความสงสัย เพราะความเห็นของตาราไม่เคยเปลี่ยนแปลงไปในทางใดเลย
4.22.15
राघवस्य च ते कार्यं कर्तव्यमविशङ्कया।
स्यादधर्मो ह्यकरणे त्वां च हिंस्यादमानितः ॥ ४.२२.१५ ॥
เจ้าต้องปฏิบัติภารกิจของพระราฆวะโดยไม่ลังเล เพราะการไม่ทำจะเป็นอธรรม และผู้ที่ถูกลบหลู่จะทำร้ายเจ้า
4.22.16
इमां च मालामाधत्स्व दिव्यां सुग्रीव काञ्चनीम्।
उदारा श्रीः स्थिता ह्यस्यां सम्प्रजह्यान्मृते मयि ॥ ४.२२.१६ ॥
สุครีพ จงสวมพวงมาลัยทองทิพย์นี้ ในพวงมาลัยนี้มีพระศรีอันสูงส่งประทับอยู่ และเมื่อข้าตายแล้ว พระศรีจะจากพวงมาลัยนี้ไป
4.22.17
इत्येवमुक्तः सुग्रीवो वालिना भ्रातृसौहृदात्।
हर्षं त्यक्त्वा पुनर्दीनो ग्रहग्रस्त इवोडुराट् ॥ ४.२२.१७ ॥
เมื่อวาลีกล่าวดังนี้ด้วยความรักใคร่แบบพี่น้อง สุครีพก็วางความยินดีลง แล้วกลับเศร้าหมองอีก ดุจพระจันทร์ที่ถูกราหูจับไว้
4.22.18
तद्वालिवचनाच्छान्तः कुर्वन् युक्तमतन्द्रितः।
जग्राह सोऽभ्यनुज्ञातो मालां तां चैव काञ्चनीम् ॥ ४.२२.१८ ॥
สงบลงด้วยถ้อยคำของวาลี และทำในสิ่งที่เหมาะสมโดยไม่รอช้า เขาจึงรับพวงมาลัยทองนั้นไปด้วยการอนุญาต
4.22.19
तां मालां काञ्चनीं दत्त्वा दृष्ट्वा चैवात्मजं स्थितम्।
संसिद्धः प्रेत्यभावाय स्नेहादङ्गदमब्रवीत् ॥ ४.२२.१९ ॥
วาลีมอบพวงมาลัยทองนั้นให้แล้ว เห็นบุตรชายยืนอยู่ตรงนั้น จิตตั้งมั่นเพื่อการเดินทางหลังความตาย จึงกล่าวกับอังคทะด้วยความรัก
4.22.20
देशकालौ भजस्वाद्य क्षममाणः प्रियाप्रिये।
सुखदुःखसहः काले सुग्रीववशगो भव ॥ ४.२२.२० ॥
วันนี้จงพิจารณาสถานที่และกาลเวลา อดทนต่อสิ่งที่น่าพอใจและไม่น่าพอใจ ทั้งสุขและทุกข์ เมื่อถึงเวลาจงอยู่ในอำนาจของสุครีพ
4.22.21
यथा हि त्वं महाबाहो लालितः सततं मया।
न तथा वर्तमानं त्वां सुग्रीवो बहु मन्यते ॥ ४.२२.२१ ॥
ข้าแต่ผู้มีแขนแข็งแรง เช่นที่เราได้เลี้ยงดูท่านมาตลอด แต่สุครีพกลับไม่ให้ความเคารพท่านมากนักตามการประพฤติของท่านในขณะนี้
4.22.22
नास्यामित्रैर्गतं गच्छेर्मा शत्रुभिररिंदम।
भर्तुरर्थपरो दान्तः सुग्रीववशगो भव ॥ ४.२२.२२ ॥
ข้าแต่ผู้ปราบศัตรู อย่าดำเนินไปตามทางของศัตรูของท่านเลย อย่าไปในทางของศัตรู จงตั้งใจทำประโยชน์ของเจ้านาย ข่มใจตน และอยู่ใต้อำนาจของสุครีพเถิด
4.22.23
न चातिप्रणयः कार्यः कर्तव्योऽप्रणयश्च ते।
उभयं हि महादोषं तस्मादन्तरदृग् भव ॥ ४.२२.२३ ॥
ไม่ควรแสดงความรักมากเกินไป และไม่ควรขาดความรักต่อท่านเช่นกัน ทั้งสองอย่างเป็นโทษใหญ่ ฉะนั้นจงเป็นผู้เห็นความจริงภายในเถิด
4.22.24
इत्युक्त्वाथ विवृत्ताक्षः शरसम्पीडितो भृशम्।
विवृतैर्दशनैर्भीमैर्बभूवोत्क्रान्तजीवितः ॥ ४.२२.२४ ॥
เมื่อกล่าวดังนี้แล้ว ถูกลูกศรทรมานอย่างยิ่ง ดวงตาก็กลอกค้าง เผยเขี้ยวอันน่าสะพรึงกลัว จึงกลายเป็นผู้ที่ชีวิตได้ดับไปแล้ว
4.22.25
ततो विचुक्रुशुस्तत्र वानरा हतयूथपाः।
परिदेवयमानास्ते सर्वे प्लवगसत्तमाः ॥ ४.२२.२५ ॥
ลิงทั้งหลายที่นั่น เมื่อจ่าฝูงถูกฆ่าตายแล้ว ต่างส่งเสียงร้องโวยวาย ลิงผู้ประเสริฐทั้งหมดคร่ำครวญร่ำไห้
4.22.26
किष्किन्धा ह्यद्य शून्या च स्वर्गते वानरेश्वरे।
उद्यानानि च शून्यानि पर्वताः काननानि च ॥ ४.२२.२६ ॥
วันนี้กิษกินธาว่างเปล่าเป็นแน่ เมื่อจ้าวแห่งลิงเสด็จสู่สวรรค์แล้ว สวนทั้งหลายก็ว่างเปล่า ภูเขาและป่าไม้ก็เช่นกัน
4.22.27
हते प्लवगशार्दूले निष्प्रभा वानराः कृताः।
यस्य वेगेन महता काननानि वनानि च ॥ ४.२२.२७ ॥
เมื่อวีรบุรุษในหมู่ลิงถูกฆ่าตาย ลิงทั้งหลายก็หมดรัศมี ด้วยความเร็วอันยิ่งใหญ่ของเขา แม้แต่ป่าไม้และป่าดงทั้งหลายก็สั่นสะเทือน
4.22.28
पुष्पौघेणानुबद्ध्यन्ते करिष्यति तदद्य कः।
येन दत्तं महद् युद्धं गन्धर्वस्य महात्मनः ॥ ४.२२.२८ ॥
บัดนี้ใครจะผูกมัดพวกมันด้วยกองดอกไม้เล่า ใครจะทำเรื่องนั้นได้เล่า ผู้ที่ได้ทำศึกใหญ่กับคันธรรพ์ผู้มีจิตใจยิ่งใหญ่นั้น
4.22.29
गोलभस्य महाबाहोर्दश वर्षाणि पञ्च च।
नैव रात्रौ न दिवसे तद् युद्धमुपशाम्यति ॥ ४.२२.२९ ॥
การรบกับโคลภะผู้มีแขนแข็งแรงนั้น ดำเนินไปถึงสิบห้าปี ทั้งกลางคืนและกลางวันการศึกนั้นก็ไม่เคยสงบลง
4.22.30
ततः षोडशमे वर्षे गोलभो विनिपातितः।
तं हत्वा दुर्विनीतं तु वाली दंष्ट्राकरालवान्।
सर्वाभयंकरोऽस्माकं कथमेष निपातितः ॥ ४.२२.३० ॥
จากนั้นในปีที่สิบหก โคลภะถูกฆ่าล้มลง เมื่อวาลีผู้มีเขี้ยวน่ากลัวได้สังหารผู้ที่หยิ่งยโสนั้นแล้ว ผู้ที่สร้างความหวาดกลัวแก่พวกเราทั้งหมดนี้ ไฉนจึงถูกฆ่าล้มลงเล่า
4.22.31
हते तु वीरे प्लवगाधिपे तदा
प्लवङ्गमास्तत्र न शर्म लेभिरे।
वनेचराः सिंहयुते महावने
यथा हि गावो निहते गवां पतौ ॥ ४.२२.३१ ॥
เมื่อวีรบุรุษ จ้าวแห่งลิงนั้นถูกฆ่าตายแล้ว ลิงทั้งหลายที่นั่นก็ไม่พบความสงบสุข เหมือนดั่งฝูงโคในป่าใหญ่ที่มีสิงโตอาศัยอยู่ เมื่อจ่าฝูงซึ่งเป็นโคตัวผู้ถูกฆ่าตาย ก็ไม่มีความสงบสุขฉันนั้น
4.22.32
ततस्तु तारा व्यसनार्णवप्लुता
मृतस्य भर्तुर्वदनं समीक्ष्य सा।
जगाम भूमिं परिरभ्य वालिनं
महाद्रुमं छिन्नमिवाश्रिता लता ॥ ४.२२.३२ ॥
ครั้นนั้น นางตารา จมอยู่ในมหาสมุทรแห่งความทุกข์ เมื่อเห็นพักตร์ของสามีที่ตายไปแล้ว นางโอบกอดวาลีและทรุดลงสู่พื้นดิน เหมือนเถาวัลย์ที่เกาะอยู่กับต้นไม้ใหญ่ซึ่งถูกตัดโค่นลง