ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣ · ସର୍ଗ 4.27
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
4.27.1
अभिषिक्ते तु सुग्रीवे प्रविष्टे वानरे गुहाम्।
आजगाम सह भ्रात्रा रामः प्रस्रवणं गिरिम् ॥ ४.२७.१ ॥
ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କ ଅଭିଷେକ ପରେ ଏବଂ ବାନର ଗୁମ୍ଫାରେ ପ୍ରବେଶ କଲା ପରେ, ରାମ ନିଜ ଭାଇ ସହିତ ପ୍ରସ୍ରବଣ ପର୍ବତକୁ ଆସିଲେ।
4.27.2
शार्दूलमृगसंघुष्टं सिंहैर्भीमरवैर्वृतम्।
नानागुल्मलतागूढं बहुपादपसंकुलम् ॥ ४.२७.२ ॥
ବାଘ ଓ ହରିଣର ଶବ୍ଦରେ ପ୍ରତିଧ୍ୱନିତ, ଭୟଙ୍କର ଗର୍ଜନକାରୀ ସିଂହମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଘେରା, ନାନା ଝୋପ ଓ ଲତାରେ ଆବୃତ, ବହୁ ବୃକ୍ଷରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ।
4.27.3
ऋक्षवानरगोपुच्छैर्मार्जारैश्च निषेवितम्।
मेघराशिनिभं शैलं नित्यं शुचिकरं शिवम् ॥ ४.२७.३ ॥
ଭାଲୁ, ବାନର, ଗୋପୁଚ୍ଛ ଓ ବିଲେଇମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସେବିତ, ମେଘରାଶି ସଦୃଶ, ସର୍ବଦା ପବିତ୍ରକାରୀ, ମଙ୍ଗଳ ପର୍ବତ।
4.27.4
तस्य शैलस्य शिखरे महतीमायतां गुहाम्।
प्रत्यगृह्णीत वासार्थं रामः सौमित्रिणा सह ॥ ४.२७.४ ॥
ସେହି ପର୍ବତ ଶିଖରରେ ଥିବା ଏକ ବିଶାଳ ଓ ପ୍ରଶସ୍ତ ଗୁମ୍ଫାକୁ, ସୌମିତ୍ରି (ଲକ୍ଷ୍ମଣ) ସହିତ ବାସ ପାଇଁ ରାମ ଗ୍ରହଣ କଲେ।
4.27.5
कृत्वा च समयं रामः सुग्रीवेण सहानघः।
कालयुक्तं महद्वाक्यमुवाच रघुनन्दनः ॥ ४.२७.५ ॥
ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କ ସହିତ ଚୁକ୍ତି କରି ନିର୍ଦ୍ଦୋଷ ରଘୁନନ୍ଦନ ରାମ ସମୟୋପଯୋଗୀ ଏକ ମହତ୍ ବାକ୍ୟ କହିଲେ।
4.27.6
विनीतं भ्रातरं भ्राता लक्ष्मणं लक्ष्मिवर्धनम्।
इयं गिरिगुहा रम्या विशाला युक्तमारुता ॥ ४.२७.६ ॥
ବିନୟୀ ଭାଇ, ଲକ୍ଷ୍ମୀ ବର୍ଦ୍ଧକ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ ଭାଇ (ରାମ) କହିଲେ: ଏହି ପର୍ବତ ଗୁମ୍ଫା ରମଣୀୟ, ବିଶାଳ, ଏଠାରେ ପବନ ଉପଯୁକ୍ତ ଭାବେ ବହୁଛି।
4.27.7
अस्यां वत्स्याम सौमित्रे वर्षरात्रमरिंदम।
गिरिशृङ्गमिदं रम्यमुत्तमं पार्थिवात्मज ॥ ४.२७.७ ॥
ହେ ସୌମିତ୍ରି, ହେ ଶତ୍ରୁଦମନ, ଆମେ ଏଠାରେ ବର୍ଷାଋତୁର ରାତ୍ରି କଟାଇବା। ହେ ରାଜପୁତ୍ର, ଏହି ପର୍ବତଶିଖର ସୁନ୍ଦର ଓ ଉତ୍ତମ।
4.27.8
श्वेताभिः कृष्णताम्राभिः शिलाभिरुपशोभितम्।
नानाधातुसमाकीर्णं नदीदर्दुरसंयुतम् ॥ ४.२७.८ ॥
ଏହି ପର୍ବତ ଧଳା, କଳା ଓ ତମ୍ବା ରଙ୍ଗର ପଥରରେ ଶୋଭିତ, ନାନା ଧାତୁରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଏବଂ ନଦୀ ଓ ବେଙ୍ଗରେ ଯୁକ୍ତ।
4.27.9
विविधैर्वृक्षषण्डैश्च चारुचित्रलतायुतम्।
नानाविहगसंघुष्टं मयूरवरनादितम् ॥ ४.२७.९ ॥
ଏହି ପର୍ବତ ବିବିଧ ବୃକ୍ଷସମୂହ ଓ ସୁନ୍ଦର ରଙ୍ଗୀନ ଲତାରେ ଯୁକ୍ତ; ନାନା ପକ୍ଷୀର ରବରେ ମୁଖରିତ ଏବଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମୟୂରର ନୃତ୍ୟରବରେ ପ୍ରତିଧ୍ୱନିତ।
4.27.10
मालतीकुन्दगुल्मैश्च सिन्दुवारैः शिरीषकैः।
कदम्बार्जुनसर्जैश्च पुष्पितैरुपशोभितम् ॥ ४.२७.१० ॥
ଏହି ପର୍ବତ ମାଳତୀ, କୁନ୍ଦ ଝୋପ, ସିନ୍ଧୁବାର, ଶିରୀଷ, କଦମ୍ବ, ଅର୍ଜୁନ ଓ ସର୍ଜ ଫୁଲ ଫୁଟିଥିବା ଗଛରେ ଶୋଭିତ।
4.27.11
इयं च नलिनी रम्या फुल्लपङ्कजमण्डिता।
नातिदूरे गुहाया नौ भविष्यति नृपात्मज ॥ ४.२७.११ ॥
ହେ ରାଜପୁତ୍ର, ଫୁଟିଥିବା ପଦ୍ମରେ ଶୋଭିତ ଏହି ସୁନ୍ଦର ପଦ୍ମସରୋବର ଗୁମ୍ଫାଠାରୁ ଅଧିକ ଦୂରରେ ନାହିଁ।
4.27.12
प्रागुदक्प्रवणे देशे गुहा साधु भविष्यति।
पश्चाच्चैवोन्नता सौम्य निवातेयं भविष्यति ॥ ४.२७.१२ ॥
ପୂର୍ବ-ଉତ୍ତର ଢାଲୁ ସ୍ଥାନରେ ଏହି ଗୁମ୍ଫା ଭଲ ହେବ। ହେ ସୌମ୍ୟ, ପଛପଟେ ଉଚ୍ଚ ଏବଂ ପବନରୁ ସୁରକ୍ଷିତ ହେବ।
4.27.13
गुहाद्वारे च सौमित्रे शिला समतला शिवा।
कृष्णा चैवायता चैव भिन्नाञ्जनचयोपमा ॥ ४.२७.१३ ॥
ହେ ସୌମିତ୍ରି, ଗୁମ୍ଫା ଦ୍ୱାରରେ ସମତଳ, ଶୁଭ, କଳା ଓ ଲମ୍ବା ଏକ ପଥର ଅଛି; ତାହା ଭାଙ୍ଗିଥିବା କଜଳର ଗଦା ପରି।
4.27.14
गिरिशृङ्गमिदं तात पश्य चोत्तरतः शुभम्।
भिन्नाञ्जनचयाकारमम्भोधरमिवोदितम् ॥ ४.२७.१४ ॥
ହେ ତାତ, ଉତ୍ତରପଟେ ଏହି ଶୁଭ ପର୍ବତଶିଖର ଦେଖ; ତାହା ଭାଙ୍ଗିଥିବା କଜଳର ଗଦା ପରି, ଉଠିଥିବା ମେଘ ପରି।
4.27.15
दक्षिणस्यामपि दिशि स्थितं श्वेतमिवाम्बरम्।
कैलासशिखरप्रख्यं नानाधातुविराजितम् ॥ ४.२७.१५ ॥
ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗରେ ମଧ୍ୟ ଥିବା ତାହା ଯେପରି ଶ୍ବେତ ଆକାଶ; କୈଳାସ ଶିଖର ପରି, ନାନା ଧାତୁରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ।
4.27.16
प्राचीनवाहिनीं चैव नदीं भृशमकर्दमाम्।
गुहायाः परतः पश्य त्रिकूटे जाह्नवीमिव ॥ ४.२७.१६ ॥
ଗୁମ୍ଫାର ପରପଟେ ପୂର୍ବକୁ ବହୁଥିବା, ଅତ୍ୟନ୍ତ ପଙ୍କହୀନ ସେ ନଦୀକୁ ଦେଖ; ତ୍ରିକୂଟରେ ଜାହ୍ନବୀ ପରି।
4.27.17
चन्दनैस्तिलकैः सालैस्तमालैरतिमुक्तकैः।
पद्मकैः सरलैश्चैव अशोकैश्चैव शोभिताम् ॥ ४.२७.१७ ॥
ଚନ୍ଦନ, ତିଳକ, ଶାଳ, ତମାଳ, ଅତିମୁକ୍ତକ, ପଦ୍ମକ, ସରଳ ଓ ଅଶୋକ ବୃକ୍ଷରେ ତାହା ଶୋଭିତ।
4.27.18
वानीरैस्तिमिदैश्चैव बकुलैः केतकैरपि।
हिन्तालैस्तिनिशैर्नीपैर्वेतसैः कृतमालकैः ॥ ४.२७.१८ ॥
ବାନୀର, ତିମିଦ, ବକୁଳ, କେତକ, ହିନ୍ତାଳ, ତିନିଶ, ନୀପ, ବେତସ ଓ କୃତମାଳକ ବୃକ୍ଷରେ ମଧ୍ୟ ତାହା ପୂର୍ଣ୍ଣ।
4.27.19
तीरजैः शोभिता भाति नानारूपैस्ततस्ततः।
वसनाभरणोपेता प्रमदेवाभ्यलंकृता ॥ ४.२७.१९ ॥
କୂଳରେ ଜାତ ନାନା ରୂପର ଫୁଲରେ ଶୋଭିତ ହୋଇ ଏହା ଏଠାସେଠି ଚମକେ; ବସନ ଓ ଅଳଙ୍କାରରେ ସଜ୍ଜିତା ନାରୀ ପରି ଏହା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଳଙ୍କୃତ।
4.27.20
शतशः पक्षिसङ्घैश्च नानानादविनादिता।
एकैकमनुरक्तैश्च चक्रवाकैरलंकृता ॥ ४.२७.२० ॥
ଶହ ଶହ ପକ୍ଷୀ-ଝାଙ୍କର ନାନା ଡାକରେ ପ୍ରତିଧ୍ୱନିତ ଏବଂ ନିଜ ନିଜ ସାଥୀ ପ୍ରତି ଅନୁରକ୍ତ ଚକ୍ରବାକ ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅଳଙ୍କୃତ।
4.27.21
पुलिनैरतिरम्यैश्च हंससारससेविता।
प्रहसन्त्येव भात्येषा नानारत्नसमन्विता ॥ ४.२७.२१ ॥
ଅତି ରମଣୀୟ ବାଲିଚରରେ ଶୋଭିତ, ହଂସ ଓ ସାରସ ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସେବିତ ଏହି ନଦୀ ଯେପରି ହସୁଥିବା ଭଳି ନାନା ରତ୍ନରେ ଝଲମଲ କରେ।
4.27.22
क्वचिन्नीलोत्पलैश्छन्ना भातिरक्तोत्पलैः क्वचित्।
क्वचिदाभाति शुक्लैश्च दिव्यैः कुमुदकुड्मलैः ॥ ४.२७.२२ ॥
କୁଆଡ଼େ ନୀଳ ପଦ୍ମରେ ଆଚ୍ଛାଦିତ ହୋଇ ଝଲସେ, କୁଆଡ଼େ ରକ୍ତ ପଦ୍ମରେ; କୁଆଡ଼େ ଶ୍ବେତ ଦିବ୍ୟ କୁମୁଦ କଳିରେ ଏହା ଶୋଭେ।
4.27.23
पारिप्लवशतैर्जुष्टा बर्हिक्रौञ्चविनादिता।
रमणीया नदी सौम्य मुनिसङ्घनिषेविता ॥ ४.२७.२३ ॥
ଶହ ଶହ ଜଳପକ୍ଷୀଙ୍କ ସେବିତ, ମୟୂର ଓ କ୍ରୌଞ୍ଚ ପକ୍ଷୀଙ୍କ ରବରେ ପ୍ରତିଧ୍ୱନିତ, ହେ ସୌମ୍ୟ, ମୁନିସଂଘଙ୍କ ସେବିତ ଏହି ନଦୀ ରମଣୀୟ।
4.27.24
पश्य चन्दनवृक्षाणां पङ्क्तिः सुरुचिरा इव।
ककुभानां च दृश्यन्ते मनसैवोदिताः समम् ॥ ४.२७.२४ ॥
ଦେଖ, ଚନ୍ଦନ ବୃକ୍ଷର ଧାଡ଼ି କେଡ଼େ ସୁନ୍ଦର; କକୁଭ ବୃକ୍ଷମାନେ ମଧ୍ୟ ଯେପରି ମନରୁ ଉଦିତ ହୋଇ ଏକାସାଙ୍ଗରେ ଦେଖାଯାଉଛନ୍ତି।
4.27.25
अहो सुरमणीयोऽयं देशः शत्रुनिषूदन।
दृढं रंस्याव सौमित्रे साध्वत्र निवसावहे ॥ ४.२७.२५ ॥
ଅହୋ! ଏହି ଦେଶ ଦେବତାଙ୍କ ନଗର ପରି ଅତି ସୁନ୍ଦର, ହେ ଶତ୍ରୁନିଷୂଦନ। ହେ ସୁମିତ୍ରାପୁତ୍ର, ଏଠାରେ ଆମେ ଦୁଇ ଜଣ ଭଲ ଭାବେ ରମି ବାସ କରିବା।
4.27.26
इतश्च नातिदूरे सा किष्किन्धा चित्रकानना।
सुग्रीवस्य पुरी रम्या भविष्यति नृपात्मज ॥ ४.२७.२६ ॥
ଏଠାରୁ ବହୁ ଦୂରରେ ନୁହେଁ, ବିଚିତ୍ର ବନରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ସେହି କିଷ୍କିନ୍ଧା। ହେ ରାଜକୁମାର, ତାହା ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କ ରମଣୀୟ ନଗରୀ ହେବ।
4.27.27
गीतवादित्रनिर्घोषः श्रूयते जयतां वर।
नदतां वानराणां च मृदङ्गाडम्बरैः सह ॥ ४.२७.२७ ॥
ହେ ବିଜୟୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଗୀତ ଓ ବାଦ୍ୟର ଧ୍ୱନି ଶୁଣାଯାଉଛି; ମୃଦଙ୍ଗର ଶବ୍ଦ ସହ ବାନରମାନଙ୍କ ଗର୍ଜନ ମଧ୍ୟ ଶୁଣାଯାଉଛି।
4.27.28
लब्ध्वा भार्यां कपिवरः प्राप्य राज्यं सुहृद्वृतः।
ध्रुवं नन्दति सुग्रीवः सम्प्राप्य महतीं श्रियम् ॥ ४.२७.२८ ॥
ଭାର୍ଯ୍ୟା ପାଇ, ରାଜ୍ୟ ପାଇ, ବନ୍ଧୁଗଣ ଦ୍ୱାରା ଘେରି ହୋଇ କପିଶ୍ରେଷ୍ଠ ସୁଗ୍ରୀବ ନିଶ୍ଚୟ ମହତୀ ଶ୍ରୀ ପାଇ ଆନନ୍ଦିତ ହେଉଛନ୍ତି।
4.27.29
इत्युक्त्वा न्यवसत् तत्र राघवः सहलक्ष्मणः।
बहुदृश्यदरीकुञ्जे तस्मिन् प्रस्रवणे गिरौ ॥ ४.२७.२९ ॥
ଏହା କହି ରାଘବ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ସହ ସେଠାରେ ବାସ କଲେ; ଅନେକ ଦର୍ଶନୀୟ ଗୁମ୍ଫା-କୁଞ୍ଜ ଥିବା ସେହି ପ୍ରସ୍ରବଣ ପର୍ବତରେ।
4.27.30
सुसुखे हि बहुद्रव्ये तस्मिन् हि धरणीधरे।
वसतस्तस्य रामस्य रतिरल्पापि नाभवत् ॥ ४.२७.३० ॥
ଅତି ସୁଖଦାୟକ, ବହୁ ଦ୍ରବ୍ୟରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ସେହି ପର୍ବତରେ ବାସ କରିବା ସତ୍ତ୍ୱେ ରାମଙ୍କୁ ଅଳ୍ପ ମଧ୍ୟ ଆନନ୍ଦ ହେଲା ନାହିଁ।
4.27.31
हृतां हि भार्यां स्मरतः प्राणेभ्योऽपि गरीयसीम्।
उदयाभ्युदितं दृष्ट्वा शशाङ्कं च विशेषतः ॥ ४.२७.३१ ॥
ପ୍ରାଣଠାରୁ ମଧ୍ୟ ପ୍ରିୟ, ହରଣ ହୋଇଥିବା ଭାର୍ଯ୍ୟାଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରି, ବିଶେଷ କରି ଉଦିତ ହେଉଥିବା ଚନ୍ଦ୍ରକୁ ଦେଖି।
4.27.32
आविवेश न तं निद्रा निशासु शयनं गतम्।
तत्समुत्थेन शोकेन बाष्पोपहतचेतनम् ॥ ४.२७.३२ ॥
ରାତିରେ ଶଯ୍ୟାରେ ଶୋଇଲେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ନିଦ ଆସିଲା ନାହିଁ; ସେହି ଶୋକରୁ ଜାତ ଅଶ୍ରୁରେ ତାଙ୍କ ଚେତନା ମଳିନ ହୋଇଥିଲା।
4.27.33
तं शोचमानं काकुत्स्थं नित्यं शोकपरायणम्।
तुल्यदुःखोऽब्रवीद्भ्राता लक्ष्मणोऽनुनयं वचः ॥ ४.२७.३३ ॥
ଶୋକରେ ମଗ୍ନ, ସର୍ବଦା ଶୋକପରାୟଣ ସେହି କାକୁତ୍ସ୍ଥଙ୍କୁ, ସେହି ଦୁଃଖର ଅଂଶୀଦାର ଭାଇ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ସାନ୍ତ୍ୱନାର ବାକ୍ୟ କହିଲେ।
4.27.34
अलं वीर व्यथां गत्वा न त्वं शोचितुमर्हसि।
शोचतो ह्यवसीदन्ति सर्वार्था विदितं हि ते ॥ ४.२७.३४ ॥
ହେ ବୀର! ବ୍ୟଥାରେ ପଡ଼ି ତୁମେ ଆଉ ଶୋକ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ; ଶୋକକାରୀଙ୍କ ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ଶିଥିଳ ହୁଏ, ଏହା ତୁମେ ଜାଣ।
4.27.35
भवान् क्रियापरो लोके भवान् देवपरायणः।
आस्तिको धर्मशीलश्च व्यवसायी च राघव ॥ ४.२७.३५ ॥
ତୁମେ ଜଗତରେ କର୍ମପରାୟଣ; ଦେବପରାୟଣ। ହେ ରାଘବ! ତୁମେ ଆସ୍ତିକ, ଧର୍ମଶୀଳ ଏବଂ ଦୃଢ଼ସଂକଳ୍ପ।
4.27.36
न ह्यव्यवसितः शत्रुं राक्षसं तं विशेषतः।
समर्थस्त्वं रणे हन्तुं विक्रमे जिह्मकारिणम् ॥ ४.२७.३६ ॥
ଦୃଢ଼ ସଂକଳ୍ପହୀନ ସେହି ରାକ୍ଷସ ଶତ୍ରୁକୁ, ବିଶେଷ କରି, ମାରିପାରେ ନାହିଁ। ଯୁଦ୍ଧରେ ପରାକ୍ରମରେ ସେହି ଛଳକାରୀଙ୍କୁ ମାରିବାକୁ ତୁମେ ହିଁ ସମର୍ଥ।
4.27.37
समुन्मूलय शोकं त्वं व्यवसायं स्थिरीकुरु।
ततः सपरिवारं तं राक्षसं हन्तुमर्हसि ॥ ४.२७.३७ ॥
ଶୋକକୁ ମୂଳ ସହିତ ଉପାଡ଼ିଦିଅ ଏବଂ ତୁମ ସଂକଳ୍ପକୁ ଦୃଢ଼ କର; ତା'ପରେ ସେ ରାକ୍ଷସକୁ ତା'ର ପରିବାର ସହିତ ବଧ କରିବା ତୁମ ପକ୍ଷେ ଉଚିତ।
4.27.38
पृथिवीमपि काकुत्स्थ ससागरवनाचलाम्।
परिवर्तयितुं शक्तः किं पुनस्तं हि रावणम् ॥ ४.२७.३८ ॥
ହେ କାକୁତ୍ସ୍ଥ, ସମୁଦ୍ର, ବନ ଓ ପର୍ବତ ସହିତ ଏହି ପୃଥିବୀକୁ ମଧ୍ୟ ଓଲଟାଇ ଦେବାକୁ ତୁମେ ସମର୍ଥ; ତେବେ ସେହି ରାବଣର କଥା ଆଉ କ'ଣ?
4.27.39
शरत्कालं प्रतीक्षस्व प्रावृट्कालोऽयमागतः।
ततः सराष्ट्रं सगणं रावणं तं वधिष्यसि ॥ ४.२७.३९ ॥
ଶରତ୍ କାଳ ପାଇଁ ଅପେକ୍ଷା କର; ଏହି ବର୍ଷା ଋତୁ ଆସିଛି। ତା'ପରେ ରାଜ୍ୟ ଓ ସେନା ସହିତ ସେ ରାବଣକୁ ତୁମେ ବଧ କରିବ।
4.27.40
अहं तु खलु ते वीर्यं प्रसुप्तं प्रतिबोधये।
दीप्तैराहुतिभिः काले भस्मच्छन्नमिवानलम् ॥ ४.२७.४० ॥
ମୁଁ ତ ତୁମ ସୁପ୍ତ ବୀର୍ଯ୍ୟକୁ ଜାଗ୍ରତ କରିବି; ଉପଯୁକ୍ତ ସମୟରେ ପ୍ରଜ୍ୱଳିତ ଆହୁତିରେ ଭସ୍ମାଚ୍ଛାଦିତ ଅଗ୍ନିକୁ ଜଳାଇବା ପରି।
4.27.41
लक्ष्मणस्य हि तद् वाक्यं प्रतिपूज्य हितं शुभम्।
राघवः सुहृदं स्निग्धमिदं वचनमब्रवीत् ॥ ४.२७.४१ ॥
ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କର ସେହି ହିତକର ଓ ଶୁଭ ବାକ୍ୟକୁ ସମ୍ମାନ ଦେଇ ରାଘବ ନିଜ ସ୍ନେହୀ ସୁହୃଦଙ୍କୁ ଏହି କଥା କହିଲେ।
4.27.42
वाच्यं यदनुरक्तेन स्निग्धेन च हितेन च।
सत्यविक्रमयुक्तेन तदुक्तं लक्ष्मण त्वया ॥ ४.२७.४२ ॥
ହେ ଲକ୍ଷ୍ମଣ, ଅନୁରକ୍ତ, ସ୍ନେହୀ, ହିତକାମୀ ଓ ସତ୍ୟ ପରାକ୍ରମଯୁକ୍ତ ଲୋକେ ଯାହା କହିବା ଉଚିତ, ତୁମେ ତାହା କହିଛ।
4.27.43
एष शोकः परित्यक्तः सर्वकार्यावसादकः।
विक्रमेष्वप्रतिहतं तेजः प्रोत्साहयाम्यहम् ॥ ४.२७.४३ ॥
ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟକୁ ଶିଥିଳ କରୁଥିବା ଏହି ଶୋକ ପରିତ୍ୟକ୍ତ ହେଲା। ପରାକ୍ରମରେ ଅପ୍ରତିହତ ତେଜକୁ ମୁଁ ଉତ୍ସାହିତ କରେ।
4.27.44
शरत्कालं प्रतीक्षिष्ये स्थितोऽस्मि वचने तव।
सुग्रीवस्य नदीनां च प्रसादमनुपालयन् ॥ ४.२७.४४ ॥
ଶରତ୍କାଳକୁ ମୁଁ ଅପେକ୍ଷା କରିବି। ତୁମ ବାଣୀରେ ସ୍ଥିର ରହି, ସୁଗ୍ରୀବ ଓ ନଦୀମାନଙ୍କ ପ୍ରସନ୍ନତା ପାଳନ କରି।
4.27.45
उपकारेण वीरस्तु प्रतिकारेण युज्यते।
अकृतज्ञोऽप्रतिकृतो हन्ति सत्त्ववतां मनः ॥ ४.२७.४५ ॥
ବୀର ଉପକାରର ପ୍ରତିଦାନ ଦେଲେ ହିଁ ତାହା ସହିତ ବନ୍ଧା ପଡ଼ନ୍ତି। ଅକୃତଜ୍ଞ ଏବଂ ଯାହାର ପ୍ରତିଦାନ ହୋଇ ନାହିଁ, ସେ ସତ୍ତ୍ୱବାନ୍ମାନଙ୍କ ମନକୁ ଆଘାତ କରେ।
4.27.46
तदेव युक्तं प्रणिधाय लक्ष्मणः
कृताञ्जलिस्तत् प्रतिपूज्य भाषितम्।
उवाच रामं स्वभिरामदर्शनं
प्रदर्शयन् दर्शनमात्मनः शुभम् ॥ ४.२७.४६ ॥
ଲକ୍ଷ୍ମଣ ତାହାକୁ ହିଁ ଉଚିତ ମନେ କରି, କରଯୋଡ଼ି ସେ କଥାକୁ ସମ୍ମାନ ଦେଇ, ନିଜର ଶୁଭ ରୂପ ଦେଖାଇ, ସ୍ୱଭାବତଃ ମନୋହର ଦର୍ଶନ ଥିବା ରାମଙ୍କୁ କହିଲେ।
4.27.47
यथोक्तमेतत् तव सर्वमीप्सितं
नरेन्द्र कर्ता नचिरात् तु वानरः।
शरत्प्रतीक्षः क्षमतामिमं भवान्
जलप्रपातं रिपुनिग्रहे धृतः ॥ ४.२७.४७ ॥
ହେ ନରେନ୍ଦ୍ର, ଆପଣ କହିଲା ପରି ଆପଣଙ୍କ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ସେହି ବାନର ଶୀଘ୍ର ପୂରଣ କରିବ। ଶରତ୍ର ପ୍ରତୀକ୍ଷା କରନ୍ତୁ, ଶତ୍ରୁ ଦମନରେ ଦୃଢ଼ ଆପଣ ଏହି ବର୍ଷା ସହ୍ୟ କରନ୍ତୁ।
4.27.48
नियम्य कोपं परिपाल्यतां शरत्
क्षमस्व मासांश्चतुरो मया सह।
वसाचलेऽस्मिन् मृगराजसेविते
संवर्तयन् शत्रुवधे समर्थः ॥ ४.२७.४८ ॥
କ୍ରୋଧକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରି ଶରତ୍କୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ। ସିଂହମାନଙ୍କ ସେବିତ ଏହି ବାସ ପର୍ବତରେ ମୋ ସହିତ ଏହି ଚାରି ମାସ ସହ୍ୟ କରନ୍ତୁ; ଶତ୍ରୁ ବଧରେ ସମର୍ଥ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ଧୈର୍ଯ୍ୟ ଧରନ୍ତୁ।