Rāmāyaṇa de Vālmīki · Sarga 4.38
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
4.38.1
प्रतिगृह्य च तत् सर्वमुपायनमुपाहृतम्।
वानरान् सान्त्वयित्वा च सर्वानेव व्यसर्जयत् ॥ ४.३८.१ ॥
Habiendo aceptado todos los presentes que le habían traído y consolado a todos los monos, los despidió.
4.38.2
विसर्जयित्वा स हरीन् सहस्रान् कृतकर्मणः।
मेने कृतार्थमात्मानं राघवं च महाबलम् ॥ ४.३८.२ ॥
Habiendo despedido a aquellos miles de monos que habían cumplido su tarea, se consideró a sí mismo y al poderoso Rāghava realizados en su propósito.
4.38.3
स लक्ष्मणो भीमबलं सर्ववानरसत्तमम्।
अब्रवीत् प्रश्रितं वाक्यं सुग्रीवं सम्प्रहर्षयन् ॥ ४.३८.३ ॥
Lakṣmaṇa, alegrando a Sugrīva, de fuerza terrible y el mejor de todos los monos, pronunció estas palabras humildes.
4.38.4
किष्किन्धाया विनिष्क्राम यदि ते सौम्य रोचते।
तस्य तद् वचनं श्रुत्वा लक्ष्मणस्य सुभाषितम् ॥ ४.३८.४ ॥
"Oh gentil, si te parece bien, sal de Kiṣkindhā." Habiendo oído las bien dichas palabras de Lakṣmaṇa—
4.38.5
सुग्रीवः परमप्रीतो वाक्यमेतदुवाच ह।
एवं भवतु गच्छाम स्थेयं त्वच्छासने मया ॥ ४.३८.५ ॥
Sugrīva, muy complacido, pronunció estas palabras: "Así sea; vayamos. Permaneceré bajo tu mando."
4.38.6
तमेवमुक्त्वा सुग्रीवो लक्ष्मणं शुभलक्षणम्।
विसर्जयामास तदा ताराद्याश्चैव योषितः ॥ ४.३८.६ ॥
Tras decir esto a Lakṣmaṇa, Sugrīva despidió entonces a Lakṣmaṇa de auspiciosas marcas, así como a Tārā y las demás mujeres.
4.38.7
एहीत्युच्चैर्हरिवरान् सुग्रीवः समुदाहरत्।
तस्य तद् वचनं श्रुत्वा हरयः शीघ्रमाययुः ॥ ४.३८.७ ॥
Sugrīva llamó en voz alta, «¡Venid!», a los mejores de los monos. Al oír sus palabras, los monos llegaron de prisa.
4.38.8
बद्धाञ्जलिपुटाः सर्वे ये स्युः स्त्रीदर्शनक्षमाः।
तानुवाच ततः प्राप्तान् राजार्कसदृशप्रभः ॥ ४.३८.८ ॥
Todos los monos que eran aptos para ser vistos por las mujeres estaban de pie con las palmas juntas en saludo. Entonces Sugrīva, radiante como el sol y como un rey, les habló al llegar.
4.38.9
उपस्थापयत क्षिप्रं शिबिकां मम वानराः।
श्रुत्वा तु वचनं तस्य हरयः शीघ्रविक्रमाः ॥ ४.३८.९ ॥
«¡Monos, traed mi palanquín pronto!» Al oír su orden, los monos, veloces en valor,
4.38.10
समुपस्थापयामासुः शिबिकां प्रियदर्शनाम्।
तामुपस्थापितां दृष्ट्वा शिबिकां वानराधिपः ॥ ४.३८.१० ॥
Acercaron el palanquín, agradable a la vista. Al ver el palanquín traído ante él, el señor de los monos
4.38.11
लक्ष्मणारुह्यतां शीघ्रमिति सौमित्रिमब्रवीत्।
इत्युक्त्वा काञ्चनं यानं सुग्रीवः सूर्यसंनिभम् ॥ ४.३८.११ ॥
«Lakṣmaṇa, que suba rápidamente.» Tras decir esto a Saumitri (Lakṣmaṇa), Sugrīva subió al vehículo dorado que resplandecía como el sol.
4.38.12
बहुभिर्हरिभिर्युक्तमारुरोह सलक्ष्मणः।
पाण्डुरेणातपत्रेण ध्रियमाणेन मूर्धनि ॥ ४.३८.१२ ॥
Subió a aquel vehículo uncido a muchos monos, junto con Lakṣmaṇa, mientras se sostenía sobre su cabeza un parasol blanco.
4.38.13
शुक्लैश्च वालव्यजनैर्धूयमानैः समन्ततः।
शंखभेरीनिनादैश्च बन्दिभिश्चाभिनन्दितः ॥ ४.३८.१३ ॥
Mientras por todas partes se agitaban blancos abanicos de cola de yak, entre el sonido de conchas y tambores, y aclamado por los bardos.
4.38.14
निर्ययौ प्राप्य सुग्रीवो राज्यश्रियमनुत्तमाम्।
स वानरशतैस्तीक्ष्णैर्बहुभिः शस्त्रपाणिभिः ॥ ४.३८.१४ ॥
Habiendo obtenido la suprema majestad del reinado, Sugrīva salió con cientos de feroces monos, muchos con armas en mano.
4.38.15
परिकीर्णो ययौ तत्र यत्र रामो व्यवस्थितः।
स तं देशमनुप्राप्य श्रेष्ठं रामनिषेवितम् ॥ ४.३८.१५ ॥
Rodeado de los suyos, fue al lugar donde estaba Rāma, y al llegar a aquel excelso lugar frecuentado por Rāma,
4.38.16
अवातरन्महातेजाः शिबिकायाः सलक्ष्मणः।
आसाद्य च ततो रामं कृताञ्जलिपुटोऽभवत् ॥ ४.३८.१६ ॥
Sugrīva, de gran esplendor, descendió de la litera junto con Lakṣmaṇa; luego, acercándose a Rāma, quedó de pie con las palmas unidas.
4.38.17
कृताञ्जलौ स्थिते तस्मिन् वानराश्चाभवंस्तथा।
तटाकमिव तं दृष्ट्वा रामः कुड्मलपङ्कजम् ॥ ४.३८.१७ ॥
Cuando él permaneció con las palmas unidas, los monos hicieron lo mismo; y Rāma lo contempló como se mira un loto cerrado en un estanque.
4.38.18
वानराणां महत् सैन्यं सुग्रीवे प्रीतिमानभूत्।
पादयोः पतितं मूर्ध्ना तमुत्थाप्य हरीश्वरम् ॥ ४.३८.१८ ॥
El gran ejército de monos se alegró al ver a Sugrīva; y Rāma, al ver al señor de los monos postrado a sus pies con la cabeza inclinada, lo levantó.
4.38.19
प्रेम्णा च बहुमानाच्च राघवः परिषस्वजे।
परिष्वज्य च धर्मात्मा निषीदेति ततोऽब्रवीत् ॥ ४.३८.१९ ॥
Con afecto y gran estima, Rāghava lo abrazó; y el de alma justa, tras abrazarlo, le dijo: "Siéntate."
4.38.20
निषण्णं तं ततो दृष्ट्वा क्षितौ रामोऽब्रवीत् ततः।
धर्ममर्थं च कामं च काले यस्तु निषेवते ॥ ४.३८.२० ॥
Al verlo sentado en el suelo, Rāma entonces dijo: "Quien, a su debido tiempo, cultiva el dharma, la riqueza y el deseo—"
4.38.21
विभज्य सततं वीर स राजा हरिसत्तम।
हित्वा धर्मं तथार्थं च कामं यस्तु निषेवते ॥ ४.३८.२१ ॥
¡Oh héroe, el mejor de los monos! El rey que siempre los reparte y, abandonando el dharma y la riqueza, cultiva solo el deseo—
4.38.22
स वृक्षाग्रे यथा सुप्तः पतितः प्रतिबुध्यते।
अमित्राणां वधे युक्तो मित्राणां संग्रहे रतः ॥ ४.३८.२२ ॥
Es como quien duerme en la copa de un árbol y, al caer, despierta. Quien se dedica a matar enemigos y se deleita en reunir amigos—
4.38.23
त्रिवर्गफलभोक्ता च राजा धर्मेण युज्यते।
उद्योगसमयस्त्वेष प्राप्तः शत्रुनिषूदन ॥ ४.३८.२३ ॥
Y el rey que disfruta de los frutos de las tres metas se une al dharma. Oh destructor de enemigos, ha llegado este tiempo de esfuerzo.
4.38.24
संचिन्त्यतां हि पिङ्गेश हरिभिः सह मन्त्रिभिः।
एवमुक्तस्तु सुग्रीवो रामं वचनमब्रवीत् ॥ ४.३८.२४ ॥
¡Oh señor de los pingalas! Que esto se considere bien junto con los monos y los ministros. Así interpelado, Sugrīva dijo estas palabras a Rāma.
4.38.25
प्रणष्टा श्रीश्च कीर्तिश्च कपिराज्यं च शाश्वतम्।
त्वत्प्रसादान्महाबाहो पुनः प्राप्तमिदं मया ॥ ४.३८.२५ ॥
Oh, de brazos poderosos, por tu gracia he recuperado lo que se había perdido: mi gloria, mi fama y el reino perdurable de los monos.
4.38.26
तव देव प्रसादाच्च भ्रातुश्च जयतां वर।
कृतं न प्रतिकुर्याद् यः पुरुषाणां हि दूषकः ॥ ४.३८.२६ ॥
Oh dios, el mejor de los vencedores: quien no devuelve el favor hecho por ti y tu hermano es, ciertamente, despreciable entre los hombres.
4.38.27
एते वानरमुख्याश्च शतशः शत्रुसूदन।
प्राप्ताश्चादाय बलिनः पृथिव्यां सर्ववानरान् ॥ ४.३८.२७ ॥
Oh destructor de enemigos, estos jefes de los monos han llegado por centenares, y los poderosos han traído consigo a todos los monos de la tierra.
4.38.28
ऋक्षाश्च वानराः शूरा गोलाङ्गूलाश्च राघव।
कान्तारवनदुर्गाणामभिज्ञा घोरदर्शनाः ॥ ४.३८.२८ ॥
Oh Rāghava, han llegado también los osos, los monos y los valientes gopuccha, expertos en bosques espesos y lugares difíciles de cruzar, de aspecto temible.
4.38.29
देवगन्धर्वपुत्राश्च वानराः कामरूपिणः।
स्वैः स्वैः परिवृताः सैन्यैर्वर्तन्ते पथि राघव ॥ ४.३८.२९ ॥
Oh Rāghava, los monos, hijos de dioses y gandharvas, capaces de tomar cualquier forma a voluntad, avanzan por el camino, cada uno rodeado de su propio ejército.
4.38.30
शतैः शतसहस्रैश्च वर्तन्ते कोटिभिस्तथा।
अयुतैश्चावृता वीर शङ्कुभिश्च परंतप ॥ ४.३८.३० ॥
Oh abrasador de enemigos, están rodeados por cientos, cientos de miles, crores, ayutas y śaṅkus de monos.
4.38.31
अर्बुदैरर्बुदशतैर्मध्यैश्चान्त्यैश्च वानराः।
समुद्राश्च परार्धाश्च हरयो हरियूथपाः ॥ ४.३८.३१ ॥
Decenas de millones y centenares de millones de monos, los de rango medio y los últimos, océanos de monos que suman parārdhas, y también los señores de las tropas de monos.
4.38.32
आगमिष्यन्ति ते राजन् महेन्द्रसमविक्रमाः।
मेघपर्वतसंकाशा मेरुविन्ध्यकृतालयाः ॥ ४.३८.३२ ॥
Oh rey, vendrán, iguales a Indra en valor, semejantes a nubes y montañas, con sus moradas en el Meru y el Vindhya.
4.38.33
ते त्वामभिगमिष्यन्ति राक्षसं योद्धुमाहवे।
निहत्य रावणं युद्धे ह्यानयिष्यन्ति मैथिलीम् ॥ ४.३८.३३ ॥
Vendrán a ti para combatir al rākṣasa en la batalla; tras matar a Rāvaṇa en el combate, traerán de vuelta a Maithilī.
4.38.34
ततः समुद्योगमवेक्ष्य वीर्यवान्
हरिप्रवीरस्य निदेशवर्तिनः।
बभूव हर्षाद् वसुधाधिपात्मजः
प्रबुद्धनीलोत्पलतुल्यदर्शनः ॥ ४.३८.३४ ॥
Entonces el poderoso hijo del señor de la tierra, al ver la preparación del ejército obediente a la orden de Sugrīva, el primero de los héroes monos, se llenó de alegría, y su semblante se volvió como un loto azul en plena floración.