వాల్మీకి రామాయణం · సర్గ 4.38
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
4.38.1
प्रतिगृह्य च तत् सर्वमुपायनमुपाहृतम्।
वानरान् सान्त्वयित्वा च सर्वानेव व्यसर्जयत् ॥ ४.३८.१ ॥
తీసుకురాబడిన ఆ కానుకలన్నింటినీ స్వీకరించి, వానరులందరినీ ఓదార్చి పంపివేశాడు.
4.38.2
विसर्जयित्वा स हरीन् सहस्रान् कृतकर्मणः।
मेने कृतार्थमात्मानं राघवं च महाबलम् ॥ ४.३८.२ ॥
పనులు పూర్తిచేసిన వేలాది హరులను పంపివేసి, తానూ మహాబలుడైన రాఘవుడూ కృతార్థులమని అతడు భావించాడు.
4.38.3
स लक्ष्मणो भीमबलं सर्ववानरसत्तमम्।
अब्रवीत् प्रश्रितं वाक्यं सुग्रीवं सम्प्रहर्षयन् ॥ ४.३८.३ ॥
ఆ లక్ష్మణుడు భీమబలుడూ వానరులలో శ్రేష్ఠుడూ అయిన సుగ్రీవుని సంతోషపెడుతూ వినయపూర్వక మాటలు పలికాడు.
4.38.4
किष्किन्धाया विनिष्क्राम यदि ते सौम्य रोचते।
तस्य तद् वचनं श्रुत्वा लक्ष्मणस्य सुभाषितम् ॥ ४.३८.४ ॥
సౌమ్యుడా! నీకు ఇష్టమైతే కిష్కింధ నుండి బయలుదేరుము. లక్ష్మణుని ఆ సుభాషితాన్ని విని—
4.38.5
सुग्रीवः परमप्रीतो वाक्यमेतदुवाच ह।
एवं भवतु गच्छाम स्थेयं त्वच्छासने मया ॥ ४.३८.५ ॥
అత్యంత సంతోషించిన సుగ్రీవుడు ఇలా పలికాడు: "అలాగే అగుగాక, వెళదాం. నీ ఆజ్ఞలోనే నేనుంటాను."
4.38.6
तमेवमुक्त्वा सुग्रीवो लक्ष्मणं शुभलक्षणम्।
विसर्जयामास तदा ताराद्याश्चैव योषितः ॥ ४.३८.६ ॥
అలా లక్ష్మణునితో పలికిన సుగ్రీవుడు, శుభ లక్షణుడైన లక్ష్మణుని, తారాదులైన స్త్రీలను కూడా అప్పుడు పంపివేశాడు.
4.38.7
एहीत्युच्चैर्हरिवरान् सुग्रीवः समुदाहरत्।
तस्य तद् वचनं श्रुत्वा हरयः शीघ्रमाययुः ॥ ४.३८.७ ॥
"రండి" అని సుగ్రీవుడు గట్టిగా శ్రేష్ఠమైన వానరులను పిలిచాడు. అతని ఆ మాట విని వానరులు త్వరగా వచ్చారు.
4.38.8
बद्धाञ्जलिपुटाः सर्वे ये स्युः स्त्रीदर्शनक्षमाः।
तानुवाच ततः प्राप्तान् राजार्कसदृशप्रभः ॥ ४.३८.८ ॥
స్త్రీలను చూడదగినవారైన వానరులందరూ చేతులు జోడించి ఉన్నారు. అప్పుడు సూర్యుడు, రాజు వంటి తేజస్సు గలవాడు వచ్చిన వారితో ఇలా అన్నాడు.
4.38.9
उपस्थापयत क्षिप्रं शिबिकां मम वानराः।
श्रुत्वा तु वचनं तस्य हरयः शीघ्रविक्रमाः ॥ ४.३८.९ ॥
"వానరులారా, నా పల్లకీని త్వరగా తీసుకురండి." అతని ఆ మాట విని శీఘ్ర పరాక్రమవంతులైన వానరులు.
4.38.10
समुपस्थापयामासुः शिबिकां प्रियदर्शनाम्।
तामुपस्थापितां दृष्ट्वा शिबिकां वानराधिपः ॥ ४.३८.१० ॥
వారు చూడ ముచ్చటగా ఉన్న ఆ పల్లకీని దగ్గరకు తీసుకువచ్చి ఉంచారు. తీసుకురాబడిన ఆ పల్లకీని చూసి వానరరాజు.
4.38.11
लक्ष्मणारुह्यतां शीघ्रमिति सौमित्रिमब्रवीत्।
इत्युक्त्वा काञ्चनं यानं सुग्रीवः सूर्यसंनिभम् ॥ ४.३८.११ ॥
"లక్ష్మణా, త్వరగా ఎక్కు." సౌమిత్రితో ఇలా చెప్పి, సుగ్రీవుడు సూర్యునిలా మెరిసే బంగారు వాహనం ఎక్కాడు.
4.38.12
बहुभिर्हरिभिर्युक्तमारुरोह सलक्ष्मणः।
पाण्डुरेणातपत्रेण ध्रियमाणेन मूर्धनि ॥ ४.३८.१२ ॥
అనేక వానరులతో కూడిన ఆ వాహనం ఎక్కాడు, లక్ష్మణుడితో కలిసి. తలపై తెల్లని గొడుగు పట్టబడుతుండగా.
4.38.13
शुक्लैश्च वालव्यजनैर्धूयमानैः समन्ततः।
शंखभेरीनिनादैश्च बन्दिभिश्चाभिनन्दितः ॥ ४.३८.१३ ॥
అంతటా వీచబడుతున్న తెల్లని చామరాలతో, శంఖ భేరీ నాదాలతో, బంధుల చేత అభినందించబడినవాడై.
4.38.14
निर्ययौ प्राप्य सुग्रीवो राज्यश्रियमनुत्तमाम्।
स वानरशतैस्तीक्ष्णैर्बहुभिः शस्त्रपाणिभिः ॥ ४.३८.१४ ॥
సుగ్రీవుడు అత్యుత్తమమైన రాజ్యలక్ష్మిని పొంది బయలుదేరాడు; చేతుల్లో ఆయుధాలు ధరించిన వందలాది పదునైన వానరులతో.
4.38.15
परिकीर्णो ययौ तत्र यत्र रामो व्यवस्थितः।
स तं देशमनुप्राप्य श्रेष्ठं रामनिषेवितम् ॥ ४.३८.१५ ॥
చుట్టుముట్టబడినవాడై అతడు రాముడు నిలిచి ఉన్న చోటికి వెళ్ళాడు; రాముడు నివసించే ఆ శ్రేష్ఠ ప్రదేశాన్ని చేరి.
4.38.16
अवातरन्महातेजाः शिबिकायाः सलक्ष्मणः।
आसाद्य च ततो रामं कृताञ्जलिपुटोऽभवत् ॥ ४.३८.१६ ॥
మహాతేజస్వి అయిన సుగ్రీవుడు లక్ష్మణునితో కలిసి పల్లకీ నుండి దిగాడు; తరువాత రాముని సమీపించి చేతులు జోడించి నిలిచాడు.
4.38.17
कृताञ्जलौ स्थिते तस्मिन् वानराश्चाभवंस्तथा।
तटाकमिव तं दृष्ट्वा रामः कुड्मलपङ्कजम् ॥ ४.३८.१७ ॥
అతడు చేతులు జోడించి నిలిచినపుడు వానరులు కూడా అలాగే అయ్యారు; రాముడు అతనిని, కొలనులోని ముడుచుకున్న తామరలా చూశాడు.
4.38.18
वानराणां महत् सैन्यं सुग्रीवे प्रीतिमानभूत्।
पादयोः पतितं मूर्ध्ना तमुत्थाप्य हरीश्वरम् ॥ ४.३८.१८ ॥
వానరుల మహాసైన్యం సుగ్రీవుని చూసి సంతోషించింది; తల నేలపై ఆనించి పాదాలపై పడిన ఆ వానరేశ్వరుణ్ని రాముడు లేవనెత్తాడు.
4.38.19
प्रेम्णा च बहुमानाच्च राघवः परिषस्वजे।
परिष्वज्य च धर्मात्मा निषीदेति ततोऽब्रवीत् ॥ ४.३८.१९ ॥
ప్రేమతో, గౌరవంతో రాఘవుడు అతన్ని కౌగిలించుకున్నాడు. ధర్మాత్ముడైన అతడు కౌగిలించిన తర్వాత "కూర్చో" అని అన్నాడు.
4.38.20
निषण्णं तं ततो दृष्ट्वा क्षितौ रामोऽब्रवीत् ततः।
धर्ममर्थं च कामं च काले यस्तु निषेवते ॥ ४.३८.२० ॥
అతడు నేలపై కూర్చుని ఉండటం చూసి రాముడు అప్పుడు ఇలా అన్నాడు: "ఎవడు తగిన కాలంలో ధర్మం, అర్థం, కామాన్ని సేవిస్తాడో—"
4.38.21
विभज्य सततं वीर स राजा हरिसत्तम।
हित्वा धर्मं तथार्थं च कामं यस्तु निषेवते ॥ ४.३८.२१ ॥
వీరుడా, కోతులలో శ్రేష్ఠుడా, ఎవరు వీటిని విభజించుకొని ఎల్లప్పుడూ నడుస్తాడో, ధర్మాన్ని, అర్థాన్ని విడిచి కామాన్ని మాత్రమే సేవిస్తాడో—
4.38.22
स वृक्षाग्रे यथा सुप्तः पतितः प्रतिबुध्यते।
अमित्राणां वधे युक्तो मित्राणां संग्रहे रतः ॥ ४.३८.२२ ॥
చెట్టు కొమ్మపై నిద్రపోయేవాడు పడి మేల్కొన్నట్లు అతడు ఉంటాడు. శత్రువుల వధలో నిమగ్నమై, మిత్రులను కూడగట్టడంలో ఆనందించేవాడు—
4.38.23
त्रिवर्गफलभोक्ता च राजा धर्मेण युज्यते।
उद्योगसमयस्त्वेष प्राप्तः शत्रुनिषूदन ॥ ४.३८.२३ ॥
మూడు పురుషార్థాల ఫలాలను అనుభవించే రాజు ధర్మంతో కూడి ఉంటాడు. శత్రునాశకుడా, ఇదే ప్రయత్నకాలం వచ్చింది.
4.38.24
संचिन्त्यतां हि पिङ्गेश हरिभिः सह मन्त्रिभिः।
एवमुक्तस्तु सुग्रीवो रामं वचनमब्रवीत् ॥ ४.३८.२४ ॥
పింగళుల ప్రభువా, వానరులు, మంత్రులతో కలిసి దీనిపై బాగా ఆలోచించాలి. ఇలా చెప్పబడగా సుగ్రీవుడు రాముడితో ఈ మాట అన్నాడు.
4.38.25
प्रणष्टा श्रीश्च कीर्तिश्च कपिराज्यं च शाश्वतम्।
त्वत्प्रसादान्महाबाहो पुनः प्राप्तमिदं मया ॥ ४.३८.२५ ॥
ఓ మహాబాహూ, నశించిపోయిన సంపదయు కీర్తియు వానర రాజ్యమూ శాశ్వతమైనవి నీ అనుగ్రహం వల్ల నేను మళ్ళీ పొందాను.
4.38.26
तव देव प्रसादाच्च भ्रातुश्च जयतां वर।
कृतं न प्रतिकुर्याद् यः पुरुषाणां हि दूषकः ॥ ४.३८.२६ ॥
ఓ దేవా, విజేతలలో శ్రేష్ఠుడా, నీ అనుగ్రహం వల్ల, నీ సోదరుని అనుగ్రహం వల్ల చేసిన ఉపకారానికి ప్రతిఫలం ఇవ్వనివాడు మనుష్యులలో నిందార్హుడు.
4.38.27
एते वानरमुख्याश्च शतशः शत्रुसूदन।
प्राप्ताश्चादाय बलिनः पृथिव्यां सर्ववानरान् ॥ ४.३८.२७ ॥
శత్రునాశకా, ఈ వానర ప్రధానులు వందల సంఖ్యలో వచ్చారు; భూమిపైనున్న వానరులందరినీ బలవంతులై తీసుకువచ్చారు.
4.38.28
ऋक्षाश्च वानराः शूरा गोलाङ्गूलाश्च राघव।
कान्तारवनदुर्गाणामभिज्ञा घोरदर्शनाः ॥ ४.३८.२८ ॥
ఓ రాఘవా, ఎలుగుబంట్లు, వానరులు, శూరులైన గోలాంగూలురు కూడా వచ్చారు; దట్టమైన అడవులూ దుర్గమ ప్రదేశాలూ బాగా తెలిసినవారు, చూడ్డానికి భయంకరులు.
4.38.29
देवगन्धर्वपुत्राश्च वानराः कामरूपिणः।
स्वैः स्वैः परिवृताः सैन्यैर्वर्तन्ते पथि राघव ॥ ४.३८.२९ ॥
ఓ రాఘవా, దేవగంధర్వ పుత్రులైన, ఇష్టమైన రూపం ధరించగల వానరులు తమ తమ సైన్యాలతో చుట్టుముట్టబడి మార్గంలో వస్తున్నారు.
4.38.30
शतैः शतसहस्रैश्च वर्तन्ते कोटिभिस्तथा।
अयुतैश्चावृता वीर शङ्कुभिश्च परंतप ॥ ४.३८.३० ॥
శత్రుతాపకా, వందలు, లక్షలు, కోట్లు, అయుతాలు, శంకువుల సంఖ్యలో వారు చుట్టుముట్టబడి ఉన్నారు.
4.38.31
अर्बुदैरर्बुदशतैर्मध्यैश्चान्त्यैश्च वानराः।
समुद्राश्च परार्धाश्च हरयो हरियूथपाः ॥ ४.३८.३१ ॥
అర్బుదాలు, శతార్బుదాలు, మధ్యమ మరియు అంతిమ శ్రేణుల వానరులు, సముద్రాల వంటి పరార్ధ సంఖ్యలో ఉన్న వానరులు, వానర యూథపతులు కూడా.
4.38.32
आगमिष्यन्ति ते राजन् महेन्द्रसमविक्रमाः।
मेघपर्वतसंकाशा मेरुविन्ध्यकृतालयाः ॥ ४.३८.३२ ॥
ఓ రాజా, ఇంద్రునితో సమానమైన పరాక్రమం కలవారు వస్తారు; మేఘాలు, పర్వతాల వంటివారు, మేరు మరియు వింధ్యలపై నివసించేవారు.
4.38.33
ते त्वामभिगमिष्यन्ति राक्षसं योद्धुमाहवे।
निहत्य रावणं युद्धे ह्यानयिष्यन्ति मैथिलीम् ॥ ४.३८.३३ ॥
వారు నీ వద్దకు వస్తారు, రాక్షసునితో యుద్ధం చేయడానికి రణరంగంలో; యుద్ధంలో రావణుని సంహరించి మైథిలిని తప్పక తెచ్చెదరు.
4.38.34
ततः समुद्योगमवेक्ष्य वीर्यवान्
हरिप्रवीरस्य निदेशवर्तिनः।
बभूव हर्षाद् वसुधाधिपात्मजः
प्रबुद्धनीलोत्पलतुल्यदर्शनः ॥ ४.३८.३४ ॥
అప్పుడు హరి ప్రవీరుడైన సుగ్రీవుని ఆజ్ఞను అనుసరించే సేన సన్నద్ధతను చూసి, పరాక్రమశాలి రాజపుత్రుడు ఆనందంతో వికసించాడు; అతని రూపం విరిసిన నీలకమలంలా మారింది.