Rāmāyaṇa de Vālmīki · Sarga 4.4
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
4.4.1
ततः प्रहृष्टो हनुमान् कृत्यवानिति तद्वचः।
श्रुत्वा मधुरभावं च सुग्रीवं मनसा गतः ॥ ४.४.१ ॥
Entonces Hanumān, complacido por aquellas palabras, «el que ha cumplido su tarea», y comprendiendo en su mente la dulce disposición de Sugrīva.
4.4.2
भाव्यो राज्यागमस्तस्य सुग्रीवस्य महात्मनः।
यदयं कृत्यवान् प्राप्तः कृत्यं चैतदुपागतम् ॥ ४.४.२ ॥
La llegada del reinado para el magnánimo Sugrīva está por venir, pues este que ha cumplido su tarea ha llegado, y esta misión también se ha acercado.
4.4.3
ततः परमसंहृष्टो हनूमान् प्लवगोत्तमः।
प्रत्युवाच ततो वाक्यं रामं वाक्यविशारदः ॥ ४.४.३ ॥
Entonces Hanumān, muy complacido, el mejor de los monos, diestro en la palabra, respondió a Rāma con estas palabras.
4.4.4
किमर्थं त्वं वनं घोरं पम्पाकाननमण्डितम्।
आगतः सानुजो दुर्गं नानाव्यालमृगायुतम् ॥ ४.४.४ ॥
¿Con qué propósito has venido, junto a tu hermano menor, a este bosque terrible y difícil, adornado con los bosques de Pampā y lleno de muchas fieras y animales salvajes?
4.4.5
तस्य तद् वचनं श्रुत्वा लक्ष्मणो रामचोदितः।
आचचक्षे महात्मानं रामं दशरथात्मजम् ॥ ४.४.५ ॥
Al escuchar sus palabras, Lakṣmaṇa, instigado por Rāma, presentó al magnánimo Rāma, hijo de Daśaratha.
4.4.6
राजा दशरथो नाम द्युतिमान् धर्मवत्सलः।
चातुर्वर्ण्यं स्वधर्मेण नित्यमेवाभिपालयन् ॥ ४.४.६ ॥
Un rey llamado Daśaratha, radiante y amante del dharma, que siempre protegía los cuatro órdenes sociales según su propio dharma.
4.4.7
न द्वेष्टा विद्यते तस्य स तु द्वेष्टि न कंचन।
स तु सर्वेषु भूतेषु पितामह इवापरः ॥ ४.४.७ ॥
No tiene enemigo, y no odia a nadie. Para con todos los seres es como otro Pitāmaha.
4.4.8
अग्निष्टोमादिभिर्यज्ञैरिष्टवानाप्तदक्षिणैः।
तस्यायं पूर्वजः पुत्रो रामो नाम जनैः श्रुतः ॥ ४.४.८ ॥
Este es su hijo mayor, conocido entre la gente por el nombre de Rāma, quien realizó el Agniṣṭoma y otros sacrificios con abundantes ofrendas.
4.4.9
शरण्यः सर्वभूतानां पितुर्निर्देशपारगः।
ज्येष्ठो दशरथस्यायं पुत्राणां गुणवत्तरः ॥ ४.४.९ ॥
Es refugio de todos los seres, quien ha cumplido plenamente la orden de su padre. Este hijo mayor de Daśaratha es el más virtuoso de sus hijos.
4.4.10
राजलक्षणसंयुक्तः संयुक्तो राज्यसम्पदा।
राज्याद् भ्रष्टो मया वस्तुं वने सार्धमिहागतः ॥ ४.४.१० ॥
Dotado de los signos de la realeza y de la riqueza del reino, ha llegado aquí, expulsado de su reino, para vivir en el bosque junto conmigo.
4.4.11
भार्यया च महाभाग सीतयानुगतो वशी।
दिनक्षये महातेजाः प्रभयेव दिवाकरः ॥ ४.४.११ ॥
Oh tú, de gran fortuna, acompañado de su esposa Sītā, el dueño de sí mismo y de gran esplendor, Rāma le sigue, como el sol con su resplandor al caer el día.
4.4.12
अहमस्यावरो भ्राता गुणैर्दास्यमुपागतः।
कृतज्ञस्य बहुज्ञस्य लक्ष्मणो नाम नामतः ॥ ४.४.१२ ॥
Yo soy su hermano menor, quien por sus virtudes ha llegado a la servidumbre. El agradecido y muy sabio se llama Lakṣmaṇa.
4.4.13
सुखार्हस्य महार्हस्य सर्वभूतहितात्मनः।
ऐश्वर्येण विहीनस्य वनवासे रतस्य च ॥ ४.४.१३ ॥
Aquel que es digno de felicidad y de gran honor, cuya naturaleza está dedicada al bien de todos los seres; privado de soberanía, se deleita en la vida del bosque.
4.4.14
रक्षसापहृता भार्या रहिते कामरूपिणा।
तच्च न ज्ञायते रक्षः पत्नी येनास्य वा हृता ॥ ४.४.१४ ॥
En un lugar apartado, un rākṣasa que toma la forma que desea se llevó a su esposa. No se sabe qué rākṣasa es, ni de quién era la esposa que se llevó.
4.4.15
दनुर्नाम दितेः पुत्रः शापाद् राक्षसतां गतः।
आख्यातस्तेन सुग्रीवः समर्थो वानराधिपः ॥ ४.४.१५ ॥
Danu, hijo de Diti, convertido en rākṣasa por una maldición, nombró a Sugrīva, el poderoso señor de los vānaras.
4.4.16
स ज्ञास्यति महावीर्यस्तव भार्यापहारिणम्।
एवमुक्त्वा दनुः स्वर्गं भ्राजमानो दिवं गतः ॥ ४.४.१६ ॥
Ese de gran valor sabrá quién es el raptor de tu esposa. Tras decir esto, Danu partió hacia el cielo, resplandeciente.
4.4.17
एतत् ते सर्वमाख्यातं याथातथ्येन पृच्छतः।
अहं चैव च रामश्च सुग्रीवं शरणं गतौ ॥ ४.४.१७ ॥
Te he contado todo esto, pues lo preguntas con sinceridad. Tanto yo como Rāma nos hemos acogido a la protección de Sugrīva.
4.4.18
एष दत्त्वा च वित्तानि प्राप्य चानुत्तमं यशः।
लोकनाथः पुरा भूत्वा सुग्रीवं नाथमिच्छति ॥ ४.४.१८ ॥
Él, que antes fue señor de los mundos, tras dar riquezas y alcanzar una fama suprema, ahora desea a Sugrīva como su señor protector.
4.4.19
सीता यस्य स्नुषा चासीच्छरण्यो धर्मवत्सलः।
तस्य पुत्रः शरण्यश्च सुग्रीवं शरणं गतः ॥ ४.४.१९ ॥
Aquel cuya nuera fue Sītā, protector y amante del dharma; su hijo, también protector, ha venido a Sugrīva buscando refugio.
4.4.20
सर्वलोकस्य धर्मात्मा शरण्यः शरणं पुरा।
गुरुर्मे राघवः सोऽयं सुग्रीवं शरणं गतः ॥ ४.४.२० ॥
El alma del dharma de todos los mundos, en otro tiempo protector, mi maestro Rāghava, él mismo ha venido a Sugrīva buscando refugio.
4.4.21
यस्य प्रसादे सततं प्रसीदेयुरिमाः प्रजाः।
स रामो वानरेन्द्रस्य प्रसादमभिकांक्षते ॥ ४.४.२१ ॥
Aquel por cuyo favor estos pueblos siempre estarían complacidos, ese Rāma desea el favor del señor de los monos.
4.4.22
येन सर्वगुणोपेताः पृथिव्यां सर्वपार्थिवाः।
मानिताः सततं राज्ञा सदा दशरथेन वै ॥ ४.४.२२ ॥
Por quien todos los reyes de la tierra, dotados de toda virtud, fueron constantemente honrados, por el rey Daśaratha, siempre.
4.4.23
तस्यायं पूर्वजः पुत्रस्त्रिषु लोकेषु विश्रुतः।
सुग्रीवं वानरेन्द्रं तु रामः शरणमागतः ॥ ४.४.२३ ॥
Este hijo mayor suyo es famoso en los tres mundos; Rāma mismo ha venido a Sugrīva, señor de los monos, buscando refugio.
4.4.24
शोकाभिभूते रामे तु शोकार्ते शरणं गते।
कर्तुमर्हति सुग्रीवः प्रसादं सह यूथपैः ॥ ४.४.२४ ॥
Rāma, abrumado por el dolor y afligido por la pena, ha venido buscando refugio; Sugrīva debe concederle su favor junto con sus jefes de tropas.
4.4.25
एवं ब्रुवाणं सौमित्रिं करुणं साश्रुपातनम्।
हनूमान् प्रत्युवाचेदं वाक्यं वाक्यविशारदः ॥ ४.४.२५ ॥
Mientras Saumitri (Lakṣmaṇa) hablaba así, con piedad y derramando lágrimas, Hanumān, diestro en la palabra, le respondió con estas palabras.
4.4.26
ईदृशा बुद्धिसम्पन्ना जितक्रोधा जितेन्द्रियाः।
द्रष्टव्या वानरेन्द्रेण दिष्ट्या दर्शनमागताः ॥ ४.४.२६ ॥
Hombres de tal inteligencia, que han vencido la ira y dominado sus sentidos, deben ser vistos por el señor de los monos; por fortuna han venido a su presencia.
4.4.27
स हि राज्याश्च विभ्रष्टः कृतवैरश्च वालिना।
हृतदारो वने त्रस्तो भ्रात्रा विनिकृतो भृशम् ॥ ४.४.२७ ॥
Él ha caído de su reino, se ha enemistado con Vālin, le han robado a su esposa, vive aterrado en el bosque y ha sido gravemente agraviado por su hermano.
4.4.28
करिष्यति स साहाय्यं युवयोर्भास्करात्मजः।
सुग्रीवः सह चास्माभिः सीतायाः परिमार्गणे ॥ ४.४.२८ ॥
Sugrīva, hijo del Sol, os prestará ayuda a ambos, y junto con nosotros tomará parte en la búsqueda de Sītā.
4.4.29
इत्येवमुक्त्वा हनुमान् श्लक्ष्णं मधुरया गिरा।
बभाषे साधु गच्छामः सुग्रीवमिति राघवम् ॥ ४.४.२९ ॥
Tras hablar así, Hanumān dijo con suavidad y dulzura: "Bien, vayamos a Sugrīva con Rāghava."
4.4.30
एवं ब्रुवन्तं धर्मात्मा हनूमन्तं स लक्ष्मणः।
प्रतिपूज्य यथान्यायमिदं प्रोवाच राघवम् ॥ ४.४.३० ॥
Honrando debidamente a Hanumān, que así hablaba, el de alma justa Lakṣmaṇa dirigió estas palabras a Rāghava.
4.4.31
कपिः कथयते हृष्टो यथायं मारुतात्मजः।
कृत्यवान् सोऽपि सम्प्राप्तः कृतकृत्योऽसि राघव ॥ ४.४.३१ ॥
Lleno de alegría, el mono dijo: "Aquí está el hijo del Viento, que ha regresado con su tarea cumplida. Rāghava, tu propósito se ha cumplido."
4.4.32
प्रसन्नमुखवर्णश्च व्यक्तं हृष्टश्च भाषते।
नानृतं वक्ष्यते वीरो हनूमान् मारुतात्मजः ॥ ४.४.३२ ॥
Su rostro y semblante están serenos, y habla con claridad y alegría. El héroe Hanumān, hijo del Viento, no dirá falsedades.
4.4.33
ततः स सुमहाप्राज्ञो हनूमान् मारुतात्मजः।
जगामादाय तौ वीरौ हरिराजाय राघवौ ॥ ४.४.३३ ॥
Entonces Hanumān, hijo del Viento, muy sabio, llevó a aquellos dos héroes Rāghavas y se dirigió al rey de los monos.
4.4.34
भिक्षुरूपं परित्यज्य वानरं रूपमास्थितः।
पृष्ठमारोप्य तौ वीरौ जगाम कपिकुञ्जरः ॥ ४.४.३४ ॥
Abandonando la forma de mendigo y adoptando la de mono, aquel elefante entre los monos partió, llevando a los dos héroes sobre su espalda.
4.4.35
स तु विपुलयशाः कपिप्रवीरः
पवनसुतः कृतकृत्यवत् प्रहृष्टः।
गिरिवरमुरुविक्रमः प्रयातः
स शुभमतिः सह रामलक्ष्मणाभ्याम् ॥ ४.४.३५ ॥
Aquel de vasta fama, el más destacado de los héroes monos, hijo del Viento, sumamente alegre como si su tarea estuviera cumplida, el de gran valor y mente auspiciosa, partió con Rāma y Lakṣmaṇa hacia la mejor de las montañas.