ವಾಲ್ಮೀಕಿ ರಾಮಾಯಣ · ಸರ್ಗ 4.4
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
4.4.1
ततः प्रहृष्टो हनुमान् कृत्यवानिति तद्वचः।
श्रुत्वा मधुरभावं च सुग्रीवं मनसा गतः ॥ ४.४.१ ॥
ಆಗ ಸಂತೋಷಗೊಂಡ ಹನುಮಂತನು, 'ಕೃತ್ಯವಾನ್' ಎಂಬ ಆ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳಿ, ಸುಗ್ರೀವನ ಮಧುರ ಸ್ವಭಾವವನ್ನು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಗ್ರಹಿಸಿದನು.
4.4.2
भाव्यो राज्यागमस्तस्य सुग्रीवस्य महात्मनः।
यदयं कृत्यवान् प्राप्तः कृत्यं चैतदुपागतम् ॥ ४.४.२ ॥
ಮಹಾತ್ಮ ಸುಗ್ರೀವನಿಗೆ ರಾಜ್ಯಪ್ರಾಪ್ತಿ ಖಚಿತವಾಗಿ ಆಗಲಿದೆ; ಏಕೆಂದರೆ ಈತ ಕೃತ್ಯವಾನ್ ಆಗಿ ಬಂದಿದ್ದಾನೆ, ಈ ಕಾರ್ಯವೂ ಎದುರಾಗಿದೆ.
4.4.3
ततः परमसंहृष्टो हनूमान् प्लवगोत्तमः।
प्रत्युवाच ततो वाक्यं रामं वाक्यविशारदः ॥ ४.४.३ ॥
ಆಗ ಅತ್ಯಂತ ಸಂತೋಷಗೊಂಡ ವಾನರಶ್ರೇಷ್ಠ ಹನುಮಂತನು, ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ನಿಪುಣನಾಗಿ, ರಾಮನಿಗೆ ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದನು.
4.4.4
किमर्थं त्वं वनं घोरं पम्पाकाननमण्डितम्।
आगतः सानुजो दुर्गं नानाव्यालमृगायुतम् ॥ ४.४.४ ॥
ಪಂಪಾ ವನಗಳಿಂದ ಶೋಭಿತವಾದ, ಅನೇಕ ಕ್ರೂರ ಮೃಗಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ ಈ ಭಯಂಕರ ದುರ್ಗಮ ಅರಣ್ಯಕ್ಕೆ ನೀವು ತಮ್ಮನೊಂದಿಗೆ ಯಾವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಬಂದಿರಿ?
4.4.5
तस्य तद् वचनं श्रुत्वा लक्ष्मणो रामचोदितः।
आचचक्षे महात्मानं रामं दशरथात्मजम् ॥ ४.४.५ ॥
ಅವನ ಆ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳಿ, ರಾಮನ ಪ್ರೇರಣೆಯಿಂದ ಲಕ್ಷ್ಮಣನು ದಶರಥನ ಪುತ್ರನಾದ ಮಹಾತ್ಮ ರಾಮನನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿದನು.
4.4.6
राजा दशरथो नाम द्युतिमान् धर्मवत्सलः।
चातुर्वर्ण्यं स्वधर्मेण नित्यमेवाभिपालयन् ॥ ४.४.६ ॥
ದಶರಥ ಎಂಬ ರಾಜನು ತೇಜಸ್ವಿ ಮತ್ತು ಧರ್ಮಪ್ರಿಯನಾಗಿದ್ದು, ನಾಲ್ಕು ವರ್ಣಗಳನ್ನು ಅವರವರ ಧರ್ಮದಂತೆ ಸದಾ ಪಾಲಿಸುತ್ತಿದ್ದನು.
4.4.7
न द्वेष्टा विद्यते तस्य स तु द्वेष्टि न कंचन।
स तु सर्वेषु भूतेषु पितामह इवापरः ॥ ४.४.७ ॥
ಅವನಿಗೆ ಯಾವ ವೈರಿಯೂ ಇಲ್ಲ; ಅವನು ಯಾರನ್ನೂ ದ್ವೇಷಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಅವನು ಎಲ್ಲ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಪಾಲಿಗೆ ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಪಿತಾಮಹನಂತಿದ್ದಾನೆ.
4.4.8
अग्निष्टोमादिभिर्यज्ञैरिष्टवानाप्तदक्षिणैः।
तस्यायं पूर्वजः पुत्रो रामो नाम जनैः श्रुतः ॥ ४.४.८ ॥
ಅಗ್ನಿಷ್ಟೋಮ ಮೊದಲಾದ ಯಜ್ಞಗಳನ್ನು, ಸಮೃದ್ಧ ದಕ್ಷಿಣೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಮಾಡಿದವನ ಹಿರಿಯ ಮಗ ಇವನು; ಜನರಲ್ಲಿ ರಾಮ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾಗಿದ್ದಾನೆ.
4.4.9
शरण्यः सर्वभूतानां पितुर्निर्देशपारगः।
ज्येष्ठो दशरथस्यायं पुत्राणां गुणवत्तरः ॥ ४.४.९ ॥
ಇವನು ಸಮಸ್ತ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೂ ಆಶ್ರಯನು; ತಂದೆಯ ಆಜ್ಞೆಯನ್ನು ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಪಾಲಿಸಿದವನು. ದಶರಥನ ಈ ಹಿರಿಯ ಮಗ ಎಲ್ಲ ಪುತ್ರರಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಗುಣವಂತನು.
4.4.10
राजलक्षणसंयुक्तः संयुक्तो राज्यसम्पदा।
राज्याद् भ्रष्टो मया वस्तुं वने सार्धमिहागतः ॥ ४.४.१० ॥
ರಾಜಲಕ್ಷಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದವನು, ರಾಜ್ಯಸಂಪತ್ತಿನಿಂದ ಕೂಡಿದವನು; ರಾಜ್ಯದಿಂದ ಭ್ರಷ್ಟನಾಗಿ, ನನ್ನೊಂದಿಗೆ ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಲು ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದಿದ್ದಾನೆ.
4.4.11
भार्यया च महाभाग सीतयानुगतो वशी।
दिनक्षये महातेजाः प्रभयेव दिवाकरः ॥ ४.४.११ ॥
ಓ ಮಹಾಭಾಗನೇ, ತನ್ನ ಪತ್ನಿ ಸೀತೆಯೊಂದಿಗೆ ಇಂದ್ರಿಯ ನಿಗ್ರಹವುಳ್ಳ ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿಯಾದ ಅವನು ಅನುಸರಿಸಿ ಬಂದಿದ್ದಾನೆ; ಹಗಲು ಮುಗಿಯುವಾಗ ಸೂರ್ಯನು ತನ್ನ ಪ್ರಭೆಯೊಂದಿಗೆ ಇರುವಂತೆ.
4.4.12
अहमस्यावरो भ्राता गुणैर्दास्यमुपागतः।
कृतज्ञस्य बहुज्ञस्य लक्ष्मणो नाम नामतः ॥ ४.४.१२ ॥
ನಾನು ಅವನ ಕಿರಿಯ ಸಹೋದರ; ಅವನ ಗುಣಗಳಿಗೆ ವಶನಾಗಿ ಸೇವಕನಾಗಿದ್ದೇನೆ. ಕೃತಜ್ಞನೂ ಬಹುಜ್ಞನೂ ಆದ ಅವನ ಹೆಸರು ಲಕ್ಷ್ಮಣ.
4.4.13
सुखार्हस्य महार्हस्य सर्वभूतहितात्मनः।
ऐश्वर्येण विहीनस्य वनवासे रतस्य च ॥ ४.४.१३ ॥
ಸುಖಕ್ಕೆ ಅರ್ಹನಾದವನು, ಮಹಾ ಗೌರವಕ್ಕೆ ಅರ್ಹನಾದವನು, ಎಲ್ಲ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಹಿತದಲ್ಲಿ ಮನಸ್ಸಿರುವವನು, ಐಶ್ವರ್ಯವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡು ವನವಾಸದಲ್ಲಿ ಸಂತೋಷಪಡುವವನು.
4.4.14
रक्षसापहृता भार्या रहिते कामरूपिणा।
तच्च न ज्ञायते रक्षः पत्नी येनास्य वा हृता ॥ ४.४.१४ ॥
ಏಕಾಂತದಲ್ಲಿ, ಇಚ್ಛೆಯಂತೆ ರೂಪ ಧರಿಸುವ ರಾಕ್ಷಸನೊಬ್ಬನು ಅವರ ಪತ್ನಿಯನ್ನು ಅಪಹರಿಸಿದನು. ಆ ರಾಕ್ಷಸ ಯಾರು, ಯಾರ ಪತ್ನಿಯನ್ನು ಅವನು ಒಯ್ದನೆಂಬುದು ತಿಳಿದಿಲ್ಲ.
4.4.15
दनुर्नाम दितेः पुत्रः शापाद् राक्षसतां गतः।
आख्यातस्तेन सुग्रीवः समर्थो वानराधिपः ॥ ४.४.१५ ॥
ದನು ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ದಿತಿಯ ಮಗನು ಶಾಪದಿಂದ ರಾಕ್ಷಸತ್ವವನ್ನು ಪಡೆದನು. ಅವನೇ ವಾನರಾಧಿಪತಿ, ಸಮರ್ಥನಾದ ಸುಗ್ರೀವನನ್ನು ತಿಳಿಸಿದನು.
4.4.16
स ज्ञास्यति महावीर्यस्तव भार्यापहारिणम्।
एवमुक्त्वा दनुः स्वर्गं भ्राजमानो दिवं गतः ॥ ४.४.१६ ॥
ಆ ಮಹಾಪರಾಕ್ರಮಿ ನಿನ್ನ ಪತ್ನಿಯನ್ನು ಅಪಹರಿಸಿದವನನ್ನು ತಿಳಿಯುವನು. ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ ದನು ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಾ ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಹೋದನು.
4.4.17
एतत् ते सर्वमाख्यातं याथातथ्येन पृच्छतः।
अहं चैव च रामश्च सुग्रीवं शरणं गतौ ॥ ४.४.१७ ॥
ನೀನು ಯಥಾರ್ಥವಾಗಿ ಕೇಳಿದ್ದರಿಂದ ಇದೆಲ್ಲವನ್ನೂ ನಿನಗೆ ಹೇಳಿದ್ದೇನೆ. ನಾನೂ ರಾಮನೂ ಸುಗ್ರೀವನ ಶರಣು ಹೊಕ್ಕಿದ್ದೇವೆ.
4.4.18
एष दत्त्वा च वित्तानि प्राप्य चानुत्तमं यशः।
लोकनाथः पुरा भूत्वा सुग्रीवं नाथमिच्छति ॥ ४.४.१८ ॥
ಇವರು ಹಿಂದೆ ಲೋಕನಾಥರಾಗಿದ್ದವರು; ಸಂಪತ್ತನ್ನು ದಾನ ಮಾಡಿ, ಅನುಪಮ ಕೀರ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದು, ಈಗ ಸುಗ್ರೀವನನ್ನು ತಮ್ಮ ನಾಥನನ್ನಾಗಿ ಬಯಸುತ್ತಾರೆ.
4.4.19
सीता यस्य स्नुषा चासीच्छरण्यो धर्मवत्सलः।
तस्य पुत्रः शरण्यश्च सुग्रीवं शरणं गतः ॥ ४.४.१९ ॥
ಯಾರ ಸೊಸೆ ಸೀತೆಯೋ, ಶರಣು ನೀಡುವವರೂ ಧರ್ಮಪ್ರೇಮಿಯೂ ಆದವರ ಪುತ್ರನು, ಶರಣು ನೀಡುವವನೂ ಆದ ಅವನು ಸುಗ್ರೀವನ ಶರಣು ಹೊಂದಿದನು.
4.4.20
सर्वलोकस्य धर्मात्मा शरण्यः शरणं पुरा।
गुरुर्मे राघवः सोऽयं सुग्रीवं शरणं गतः ॥ ४.४.२० ॥
ಸರ್ವಲೋಕಗಳ ಧರ್ಮಾತ್ಮನೂ, ಹಿಂದೆ ಶರಣು ನೀಡಿದವನೂ, ನನ್ನ ಗುರುವೂ ಆದ ರಾಘವನೇ ಸುಗ್ರೀವನ ಶರಣು ಹೊಂದಿದ್ದಾನೆ.
4.4.21
यस्य प्रसादे सततं प्रसीदेयुरिमाः प्रजाः।
स रामो वानरेन्द्रस्य प्रसादमभिकांक्षते ॥ ४.४.२१ ॥
ಯಾರ ಕೃಪೆಯಿಂದ ಈ ಪ್ರಜೆಗಳು ಸದಾ ಸಂತೋಷದಿಂದಿರುವರೋ, ಆ ರಾಮನು ವಾನರೇಂದ್ರನ ಕೃಪೆಯನ್ನು ಬಯಸುತ್ತಾನೆ.
4.4.22
येन सर्वगुणोपेताः पृथिव्यां सर्वपार्थिवाः।
मानिताः सततं राज्ञा सदा दशरथेन वै ॥ ४.४.२२ ॥
ಯಾರಿಂದ ಭೂಮಿಯ ಸರ್ವ ಗುಣಸಂಪನ್ನ ರಾಜರು ಸದಾ ಗೌರವಿಸಲ್ಪಟ್ಟರೋ, ಆ ದಶರಥನಿಂದಲೇ ಅವರು ನಿರಂತರ ಮಾನ್ಯರಾದರು.
4.4.23
तस्यायं पूर्वजः पुत्रस्त्रिषु लोकेषु विश्रुतः।
सुग्रीवं वानरेन्द्रं तु रामः शरणमागतः ॥ ४.४.२३ ॥
ಅವರ ಈ ಹಿರಿಯ ಪುತ್ರನು ಮೂರು ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧನು; ಆ ರಾಮನೇ ವಾನರೇಂದ್ರ ಸುಗ್ರೀವನ ಶರಣು ಹೊಂದಿದ್ದಾನೆ.
4.4.24
शोकाभिभूते रामे तु शोकार्ते शरणं गते।
कर्तुमर्हति सुग्रीवः प्रसादं सह यूथपैः ॥ ४.४.२४ ॥
ಶೋಕದಿಂದ ಆವೃತನಾದ ರಾಮನು, ದುಃಖಾರ್ತನಾಗಿ ಶರಣು ಬಂದಿದ್ದಾನೆ; ಸುಗ್ರೀವನು ತನ್ನ ಯೂಥಪರೊಂದಿಗೆ ಅವನಿಗೆ ಕೃಪೆ ತೋರಬೇಕು.
4.4.25
एवं ब्रुवाणं सौमित्रिं करुणं साश्रुपातनम्।
हनूमान् प्रत्युवाचेदं वाक्यं वाक्यविशारदः ॥ ४.४.२५ ॥
ಹೀಗೆ ಕರುಣೆಯಿಂದ ಕಣ್ಣೀರು ಸುರಿಸುತ್ತ ಮಾತನಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಸೌಮಿತ್ರಿಗೆ, ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ನಿಪುಣನಾದ ಹನುಮಂತ ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದನು.
4.4.26
ईदृशा बुद्धिसम्पन्ना जितक्रोधा जितेन्द्रियाः।
द्रष्टव्या वानरेन्द्रेण दिष्ट्या दर्शनमागताः ॥ ४.४.२६ ॥
ನಿಮ್ಮಂತಹ ಬುದ್ಧಿವಂತರು, ಕ್ರೋಧವನ್ನು ಗೆದ್ದು ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ಜಯಿಸಿದವರು, ವಾನರೇಂದ್ರನಿಂದ ನೋಡಲ್ಪಡತಕ್ಕವರು; ಅದೃಷ್ಟವಶಾತ್ ನೀವು ಅವನ ದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಬಂದಿದ್ದೀರಿ.
4.4.27
स हि राज्याश्च विभ्रष्टः कृतवैरश्च वालिना।
हृतदारो वने त्रस्तो भ्रात्रा विनिकृतो भृशम् ॥ ४.४.२७ ॥
ಅವನು ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡವನು, ವಾಲಿಯೊಂದಿಗೆ ವೈರ ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡವನು, ಪತ್ನಿಯನ್ನು ಅಪಹರಿಸಲ್ಪಟ್ಟವನು, ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಭಯದಿಂದ ಇರುವವನು, ಸಹೋದರನಿಂದ ಅತ್ಯಂತ ಅವಮಾನಿತನಾದವನು.
4.4.28
करिष्यति स साहाय्यं युवयोर्भास्करात्मजः।
सुग्रीवः सह चास्माभिः सीतायाः परिमार्गणे ॥ ४.४.२८ ॥
ಸೂರ್ಯಪುತ್ರ ಸುಗ್ರೀವ ನಿಮ್ಮಿಬ್ಬರಿಗೂ ಸಹಾಯ ಮಾಡುವನು; ನಾವೂ ಅವನೊಂದಿಗೆ ಸೀತೆಯನ್ನು ಹುಡುಕುವುದರಲ್ಲಿ ಸೇರುತ್ತೇವೆ.
4.4.29
इत्येवमुक्त्वा हनुमान् श्लक्ष्णं मधुरया गिरा।
बभाषे साधु गच्छामः सुग्रीवमिति राघवम् ॥ ४.४.२९ ॥
ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ ಹನುಮಂತ ಮೃದುವಾದ ಮಧುರ ಧ್ವನಿಯಲ್ಲಿ, "ಒಳ್ಳೆಯದು, ರಾಘವನನ್ನು ಕರೆದುಕೊಂಡು ಸುಗ್ರೀವನ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗೋಣ" ಎಂದನು.
4.4.30
एवं ब्रुवन्तं धर्मात्मा हनूमन्तं स लक्ष्मणः।
प्रतिपूज्य यथान्यायमिदं प्रोवाच राघवम् ॥ ४.४.३० ॥
ಹೀಗೆ ಮಾತನಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಹನುಮಂತನನ್ನು ಧರ್ಮಾತ್ಮ ಲಕ್ಷ್ಮಣ ಯಥೋಚಿತವಾಗಿ ಗೌರವಿಸಿ ರಾಘವನಿಗೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದನು.
4.4.31
कपिः कथयते हृष्टो यथायं मारुतात्मजः।
कृत्यवान् सोऽपि सम्प्राप्तः कृतकृत्योऽसि राघव ॥ ४.४.३१ ॥
ಹರ್ಷಗೊಂಡ ವಾನರ ಹೇಳಿದ: "ವಾಯುಪುತ್ರನು ತನ್ನ ಕಾರ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಬಂದು ತಲುಪಿದ್ದಾನೆ. ಓ ರಾಘವ, ನೀವು ಕೃತಕೃತ್ಯರಾದಿರಿ."
4.4.32
प्रसन्नमुखवर्णश्च व्यक्तं हृष्टश्च भाषते।
नानृतं वक्ष्यते वीरो हनूमान् मारुतात्मजः ॥ ४.४.३२ ॥
ಅವನ ಮುಖ ಮತ್ತು ವರ್ಣ ಪ್ರಸನ್ನವಾಗಿವೆ; ಅವನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಹರ್ಷದಿಂದ ಮಾತನಾಡುತ್ತಿದ್ದಾನೆ. ವೀರನಾದ ವಾಯುಪುತ್ರ ಹನುಮಂತ ಸುಳ್ಳು ಹೇಳುವುದಿಲ್ಲ.
4.4.33
ततः स सुमहाप्राज्ञो हनूमान् मारुतात्मजः।
जगामादाय तौ वीरौ हरिराजाय राघवौ ॥ ४.४.३३ ॥
ಆಗ ಅತಿ ಬುದ್ಧಿವಂತನಾದ ವಾಯುಪುತ್ರ ಹನುಮಂತ ಆ ಇಬ್ಬರು ವೀರ ರಾಘವರನ್ನು ಕರೆದುಕೊಂಡು ವಾನರರಾಜನ ಬಳಿಗೆ ಹೋದನು.
4.4.34
भिक्षुरूपं परित्यज्य वानरं रूपमास्थितः।
पृष्ठमारोप्य तौ वीरौ जगाम कपिकुञ्जरः ॥ ४.४.३४ ॥
ಭಿಕ್ಷುವಿನ ರೂಪವನ್ನು ತೊರೆದು ವಾನರ ರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿ, ಆ ಇಬ್ಬರು ವೀರರನ್ನು ಬೆನ್ನ ಮೇಲೆ ಕೂರಿಸಿಕೊಂಡು ಆ ಕಪಿಕುಂಜರ ಹೊರಟನು.
4.4.35
स तु विपुलयशाः कपिप्रवीरः
पवनसुतः कृतकृत्यवत् प्रहृष्टः।
गिरिवरमुरुविक्रमः प्रयातः
स शुभमतिः सह रामलक्ष्मणाभ्याम् ॥ ४.४.३५ ॥
ವಿಶಾಲ ಕೀರ್ತಿಯುಳ್ಳ, ವಾನರ ವೀರರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ, ವಾಯುಪುತ್ರನು ಕೃತಕೃತ್ಯನಂತೆ ಅತಿ ಹರ್ಷಗೊಂಡು, ಮಹಾಪರಾಕ್ರಮಿ ಶುಭಬುದ್ಧಿಯುಳ್ಳ ಅವನು ರಾಮ ಲಕ್ಷ್ಮಣರೊಂದಿಗೆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಪರ್ವತದತ್ತ ಹೊರಟನು.