ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣ · ସର୍ଗ 4.4
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
4.4.1
ततः प्रहृष्टो हनुमान् कृत्यवानिति तद्वचः।
श्रुत्वा मधुरभावं च सुग्रीवं मनसा गतः ॥ ४.४.१ ॥
ତବେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ ହନୁମାନ 'କୃତ୍ୟବାନ୍' ଏହି ବାକ୍ୟ ଶୁଣି ଏବଂ ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କ ମଧୁର ସ୍ୱଭାବ ମନରେ ବୁଝି।
4.4.2
भाव्यो राज्यागमस्तस्य सुग्रीवस्य महात्मनः।
यदयं कृत्यवान् प्राप्तः कृत्यं चैतदुपागतम् ॥ ४.४.२ ॥
ମହାତ୍ମା ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କ ରାଜ୍ୟପ୍ରାପ୍ତି ନିଶ୍ଚୟ ହେବ; କାରଣ ଏ କୃତ୍ୟବାନ୍ ଆସିଛନ୍ତି ଏବଂ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ମଧ୍ୟ ଉପସ୍ଥିତ ହୋଇଛି।
4.4.3
ततः परमसंहृष्टो हनूमान् प्लवगोत्तमः।
प्रत्युवाच ततो वाक्यं रामं वाक्यविशारदः ॥ ४.४.३ ॥
ତବେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇଥିବା ବାନରଶ୍ରେଷ୍ଠ ହନୁମାନ, ବାକ୍ୟରେ ନିପୁଣ ହୋଇ, ରାମଙ୍କୁ ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲେ।
4.4.4
किमर्थं त्वं वनं घोरं पम्पाकाननमण्डितम्।
आगतः सानुजो दुर्गं नानाव्यालमृगायुतम् ॥ ४.४.४ ॥
ପମ୍ପା ବନରେ ଶୋଭିତ, ଅନେକ ହିଂସ୍ର ପଶୁଙ୍କରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଏହି ଭୟଙ୍କର ଦୁର୍ଗମ ବନକୁ ଆପଣ ସାନ ଭାଇ ସହିତ କି ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଆସିଛନ୍ତି?
4.4.5
तस्य तद् वचनं श्रुत्वा लक्ष्मणो रामचोदितः।
आचचक्षे महात्मानं रामं दशरथात्मजम् ॥ ४.४.५ ॥
ତାଙ୍କର ସେହି ବାକ୍ୟ ଶୁଣି, ରାମଙ୍କ ପ୍ରେରଣାରେ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଦଶରଥଙ୍କ ପୁତ୍ର ମହାତ୍ମା ରାମଙ୍କ ପରିଚୟ ଦେଲେ।
4.4.6
राजा दशरथो नाम द्युतिमान् धर्मवत्सलः।
चातुर्वर्ण्यं स्वधर्मेण नित्यमेवाभिपालयन् ॥ ४.४.६ ॥
ଦଶରଥ ନାମକ ରାଜା ତେଜସ୍ୱୀ ଓ ଧର୍ମପ୍ରିୟ ଥିଲେ; ଚାରି ବର୍ଣ୍ଣଙ୍କୁ ସେମାନଙ୍କ ସ୍ୱଧର୍ମ ଅନୁସାରେ ସର୍ବଦା ପାଳନ କରୁଥିଲେ।
4.4.7
न द्वेष्टा विद्यते तस्य स तु द्वेष्टि न कंचन।
स तु सर्वेषु भूतेषु पितामह इवापरः ॥ ४.४.७ ॥
ତାଙ୍କର କେହି ଶତ୍ରୁ ନାହାଁନ୍ତି, ଏବଂ ସେ କାହାକୁ ଦ୍ୱେଷ କରନ୍ତି ନାହିଁ। ସେ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ପ୍ରତି ଅନ୍ୟ ଏକ ପିତାମହ ପରି।
4.4.8
अग्निष्टोमादिभिर्यज्ञैरिष्टवानाप्तदक्षिणैः।
तस्यायं पूर्वजः पुत्रो रामो नाम जनैः श्रुतः ॥ ४.४.८ ॥
ଅଗ୍ନିଷ୍ଟୋମ ପ୍ରଭୃତି ଯଜ୍ଞ ଓ ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ଦକ୍ଷିଣା ସହିତ ଯଜ୍ଞ କରିଥିବା ଲୋକଙ୍କର ଏହି ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ପୁତ୍ର; ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସେ ରାମ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ।
4.4.9
शरण्यः सर्वभूतानां पितुर्निर्देशपारगः।
ज्येष्ठो दशरथस्यायं पुत्राणां गुणवत्तरः ॥ ४.४.९ ॥
ସେ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କର ଶରଣ୍ୟ; ପିତାଙ୍କ ଆଦେଶ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପାଳନକାରୀ। ଦଶରଥଙ୍କର ଏହି ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ପୁତ୍ର ସମସ୍ତ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅଧିକ ଗୁଣବାନ।
4.4.10
राजलक्षणसंयुक्तः संयुक्तो राज्यसम्पदा।
राज्याद् भ्रष्टो मया वस्तुं वने सार्धमिहागतः ॥ ४.४.१० ॥
ରାଜଲକ୍ଷଣ ଓ ରାଜସମ୍ପଦ ସମ୍ପନ୍ନ ସେ, ରାଜ୍ୟରୁ ଭ୍ରଷ୍ଟ ହୋଇ ମୋ ସହିତ ବନରେ ବାସ କରିବାକୁ ଏଠାକୁ ଆସିଛନ୍ତି।
4.4.11
भार्यया च महाभाग सीतयानुगतो वशी।
दिनक्षये महातेजाः प्रभयेव दिवाकरः ॥ ४.४.११ ॥
ହେ ମହାଭାଗ, ପତ୍ନୀ ସୀତାଙ୍କ ସହିତ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ନିଗ୍ରହୀ ଓ ମହାତେଜସ୍ୱୀ ସେ ଅନୁସରଣ କରୁଛନ୍ତି; ଦିନ ଶେଷ ହେଲେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଯେପରି ନିଜ ପ୍ରଭା ସହିତ ଥାଆନ୍ତି।
4.4.12
अहमस्यावरो भ्राता गुणैर्दास्यमुपागतः।
कृतज्ञस्य बहुज्ञस्य लक्ष्मणो नाम नामतः ॥ ४.४.१२ ॥
ମୁଁ ତାଙ୍କର କନିଷ୍ଠ ଭ୍ରାତା; ତାଙ୍କ ଗୁଣରେ ବଶୀଭୂତ ହୋଇ ମୁଁ ଦାସତ୍ୱ ଗ୍ରହଣ କରିଛି। କୃତଜ୍ଞ ଓ ବହୁଜ୍ଞ ତାଙ୍କର ନାମ ଲକ୍ଷ୍ମଣ।
4.4.13
सुखार्हस्य महार्हस्य सर्वभूतहितात्मनः।
ऐश्वर्येण विहीनस्य वनवासे रतस्य च ॥ ४.४.१३ ॥
ଯେ ସୁଖର ଯୋଗ୍ୟ, ମହାସମ୍ମାନର ଯୋଗ୍ୟ, ସର୍ବପ୍ରାଣୀଙ୍କ ହିତରେ ଯାହାର ସ୍ୱଭାବ, ଐଶ୍ୱର୍ଯ୍ୟ ହରାଇ ମଧ୍ୟ ବନବାସରେ ଆନନ୍ଦିତ।
4.4.14
रक्षसापहृता भार्या रहिते कामरूपिणा।
तच्च न ज्ञायते रक्षः पत्नी येनास्य वा हृता ॥ ४.४.१४ ॥
ନିର୍ଜନରେ, ଇଚ୍ଛା ଅନୁସାରେ ରୂପ ଧରୁଥିବା ଜଣେ ରାକ୍ଷସ ତାଙ୍କ ଭାର୍ଯ୍ୟାଙ୍କୁ ହରଣ କଲା। ସେ ରାକ୍ଷସ କିଏ, କାହାର ଭାର୍ଯ୍ୟାକୁ ସେ ନେଇଗଲା, ତାହା ଜଣାପଡ଼ୁନାହିଁ।
4.4.15
दनुर्नाम दितेः पुत्रः शापाद् राक्षसतां गतः।
आख्यातस्तेन सुग्रीवः समर्थो वानराधिपः ॥ ४.४.१५ ॥
ଦନୁ ନାମକ ଦିତିର ପୁତ୍ର ଶାପ ଯୋଗୁ ରାକ୍ଷସତ୍ୱ ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇଥିଲା। ସେ ହିଁ ସମର୍ଥ ବାନରାଧିପତି ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କ ନାମ କହିଥିଲା।
4.4.16
स ज्ञास्यति महावीर्यस्तव भार्यापहारिणम्।
एवमुक्त्वा दनुः स्वर्गं भ्राजमानो दिवं गतः ॥ ४.४.१६ ॥
ସେ ମହାବୀର୍ଯ୍ୟଶାଳୀ ତୁମ ଭାର୍ଯ୍ୟାକୁ ହରଣକାରୀଙ୍କୁ ଜାଣିବେ। ଏହା କହି ଦନୁ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହୋଇ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଚାଲିଗଲା।
4.4.17
एतत् ते सर्वमाख्यातं याथातथ्येन पृच्छतः।
अहं चैव च रामश्च सुग्रीवं शरणं गतौ ॥ ४.४.१७ ॥
ତୁମେ ଯଥାର୍ଥ ପଚାରିଛ, ତେଣୁ ଏ ସବୁ ତୁମକୁ କହିଲି। ମୁଁ ଏବଂ ରାମ ଦୁହେଁ ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କ ଶରଣାଗତ ହୋଇଛୁ।
4.4.18
एष दत्त्वा च वित्तानि प्राप्य चानुत्तमं यशः।
लोकनाथः पुरा भूत्वा सुग्रीवं नाथमिच्छति ॥ ४.४.१८ ॥
ପୂର୍ବେ ଲୋକନାଥ ହୋଇଥିବା ଏ, ଧନ ଦାନ କରି ଓ ଅନୁତ୍ତମ ଯଶ ପାଇ, ବର୍ତ୍ତମାନ ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କୁ ନାଥ ରୂପେ ଇଚ୍ଛା କରନ୍ତି।
4.4.19
सीता यस्य स्नुषा चासीच्छरण्यो धर्मवत्सलः।
तस्य पुत्रः शरण्यश्च सुग्रीवं शरणं गतः ॥ ४.४.१९ ॥
ଯାହାଙ୍କ ପୁତ୍ରବଧୂ ସୀତା ଥିଲେ, ଯିଏ ଶରଣଦାତା ଏବଂ ଧର୍ମପ୍ରିୟ ଥିଲେ; ତାଙ୍କ ପୁତ୍ର, ଯିଏ ନିଜେ ମଧ୍ୟ ଶରଣଦାତା, ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କ ଶରଣ ନେଇଛନ୍ତି।
4.4.20
सर्वलोकस्य धर्मात्मा शरण्यः शरणं पुरा।
गुरुर्मे राघवः सोऽयं सुग्रीवं शरणं गतः ॥ ४.४.२० ॥
ସର୍ବଲୋକଙ୍କର ଧର୍ମାତ୍ମା, ପୂର୍ବରେ ଶରଣଦାତା, ମୋ ଗୁରୁ ରାଘବ ସେ ଏଠାରେ ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କ ଶରଣ ନେଇଛନ୍ତି।
4.4.21
यस्य प्रसादे सततं प्रसीदेयुरिमाः प्रजाः।
स रामो वानरेन्द्रस्य प्रसादमभिकांक्षते ॥ ४.४.२१ ॥
ଯାହାଙ୍କ କୃପାରେ ଏହି ପ୍ରଜାମାନେ ସଦା ପ୍ରସନ୍ନ ରହିବେ, ସେହି ରାମ ବାନରେନ୍ଦ୍ରଙ୍କ କୃପା କାମନା କରୁଛନ୍ତି।
4.4.22
येन सर्वगुणोपेताः पृथिव्यां सर्वपार्थिवाः।
मानिताः सततं राज्ञा सदा दशरथेन वै ॥ ४.४.२२ ॥
ଯାହାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୃଥିବୀର ସର୍ବଗୁଣସମ୍ପନ୍ନ ରାଜାମାନେ ସଦା ସମ୍ମାନିତ ହେଲେ, ସେହି ଦଶରଥଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସେମାନେ ନିରନ୍ତର ସମ୍ମାନିତ ହେଉଥିଲେ।
4.4.23
तस्यायं पूर्वजः पुत्रस्त्रिषु लोकेषु विश्रुतः।
सुग्रीवं वानरेन्द्रं तु रामः शरणमागतः ॥ ४.४.२३ ॥
ତାଙ୍କର ଏହି ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ପୁତ୍ର ତ୍ରିଲୋକରେ ବିଖ୍ୟାତ; ସେହି ରାମ ବାନରେନ୍ଦ୍ର ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କ ଶରଣ ନେଇଛନ୍ତି।
4.4.24
शोकाभिभूते रामे तु शोकार्ते शरणं गते।
कर्तुमर्हति सुग्रीवः प्रसादं सह यूथपैः ॥ ४.४.२४ ॥
ଶୋକରେ ଅଭିଭୂତ ରାମ, ଦୁଃଖାର୍ତ୍ତ ହୋଇ ଶରଣ ନେଇଛନ୍ତି; ସୁଗ୍ରୀବ ତାଙ୍କ ଯୂଥପତିମାନଙ୍କ ସହିତ ତାଙ୍କ ପ୍ରତି କୃପା କରିବା ଉଚିତ।
4.4.25
एवं ब्रुवाणं सौमित्रिं करुणं साश्रुपातनम्।
हनूमान् प्रत्युवाचेदं वाक्यं वाक्यविशारदः ॥ ४.४.२५ ॥
ଏହିପରି କରୁଣାରେ ଲୋତକ ଢାଳି କହୁଥିବା ସୌମିତ୍ରିଙ୍କୁ, ବାକ୍ୟରେ ନିପୁଣ ହନୁମାନ ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲେ।
4.4.26
ईदृशा बुद्धिसम्पन्ना जितक्रोधा जितेन्द्रियाः।
द्रष्टव्या वानरेन्द्रेण दिष्ट्या दर्शनमागताः ॥ ४.४.२६ ॥
ଆପଣଙ୍କ ପରି ବୁଦ୍ଧିମାନ, କ୍ରୋଧଜୟୀ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରିୟଜୟୀ ଲୋକଙ୍କୁ ବାନରେନ୍ଦ୍ର ଦେଖିବା ଉଚିତ; ସୌଭାଗ୍ୟବଶତଃ ଆପଣ ତାଙ୍କ ଦର୍ଶନକୁ ଆସିଛନ୍ତି।
4.4.27
स हि राज्याश्च विभ्रष्टः कृतवैरश्च वालिना।
हृतदारो वने त्रस्तो भ्रात्रा विनिकृतो भृशम् ॥ ४.४.२७ ॥
ସେ ରାଜ୍ୟଚ୍ୟୁତ, ବାଳୀ ସହିତ ଶତ୍ରୁତା କରିଛନ୍ତି, ପତ୍ନୀ ଅପହୃତା, ବନରେ ଭୟଭୀତ ଓ ଭାଇଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଅପମାନିତ।
4.4.28
करिष्यति स साहाय्यं युवयोर्भास्करात्मजः।
सुग्रीवः सह चास्माभिः सीतायाः परिमार्गणे ॥ ४.४.२८ ॥
ସୂର୍ଯ୍ୟପୁତ୍ର ସୁଗ୍ରୀବ ଆପଣ ଦୁହିଁଙ୍କୁ ସହାୟତା କରିବେ; ଆମେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କ ସହିତ ସୀତାଙ୍କ ଖୋଜରେ ସାମିଲ ହେବୁ।
4.4.29
इत्येवमुक्त्वा हनुमान् श्लक्ष्णं मधुरया गिरा।
बभाषे साधु गच्छामः सुग्रीवमिति राघवम् ॥ ४.४.२९ ॥
ଏହିପରି କହି ହନୁମାନ କୋମଳ ଓ ମଧୁର ସ୍ୱରରେ କହିଲେ, "ଠିକ୍, ରାଘବଙ୍କୁ ଧରି ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କ ପାଖକୁ ଯିବା।"
4.4.30
एवं ब्रुवन्तं धर्मात्मा हनूमन्तं स लक्ष्मणः।
प्रतिपूज्य यथान्यायमिदं प्रोवाच राघवम् ॥ ४.४.३० ॥
ଏହିପରି କହୁଥିବା ହନୁମାନଙ୍କୁ ଧର୍ମାତ୍ମା ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଯଥୋଚିତ ସମ୍ମାନ ଦେଇ ରାଘବଙ୍କୁ ଏହି କଥା କହିଲେ।
4.4.31
कपिः कथयते हृष्टो यथायं मारुतात्मजः।
कृत्यवान् सोऽपि सम्प्राप्तः कृतकृत्योऽसि राघव ॥ ४.४.३१ ॥
ହର୍ଷିତ ହୋଇ ବାନର କହିଲା, "ଏହି ପବନପୁତ୍ର ନିଜ କାର୍ଯ୍ୟ ସହ ଫେରିଛନ୍ତି। ହେ ରାଘବ, ଆପଣ କୃତକୃତ୍ୟ ହୋଇଛନ୍ତି।"
4.4.32
प्रसन्नमुखवर्णश्च व्यक्तं हृष्टश्च भाषते।
नानृतं वक्ष्यते वीरो हनूमान् मारुतात्मजः ॥ ४.४.३२ ॥
ତାଙ୍କ ମୁଖ ଓ ବର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରସନ୍ନ; ସେ ସ୍ପଷ୍ଟ ହର୍ଷରେ କଥା କହୁଛନ୍ତି। ବୀର ପବନପୁତ୍ର ହନୁମାନ ମିଛ କହିବେ ନାହିଁ।
4.4.33
ततः स सुमहाप्राज्ञो हनूमान् मारुतात्मजः।
जगामादाय तौ वीरौ हरिराजाय राघवौ ॥ ४.४.३३ ॥
ତାପରେ ଅତି ବୁଦ୍ଧିମାନ ପବନପୁତ୍ର ହନୁମାନ ସେହି ଦୁଇ ବୀର ରାଘବଙ୍କୁ ନେଇ ବାନରରାଜଙ୍କ ପାଖକୁ ଗଲେ।
4.4.34
भिक्षुरूपं परित्यज्य वानरं रूपमास्थितः।
पृष्ठमारोप्य तौ वीरौ जगाम कपिकुञ्जरः ॥ ४.४.३४ ॥
ଭିକ୍ଷୁ ରୂପ ତ୍ୟାଗ କରି ବାନର ରୂପ ଧାରଣ କରି, ସେହି ଦୁଇ ବୀରଙ୍କୁ ପିଠିରେ ବସାଇ ସେ କପିକୁଞ୍ଜର ଚାଲିଗଲେ।
4.4.35
स तु विपुलयशाः कपिप्रवीरः
पवनसुतः कृतकृत्यवत् प्रहृष्टः।
गिरिवरमुरुविक्रमः प्रयातः
स शुभमतिः सह रामलक्ष्मणाभ्याम् ॥ ४.४.३५ ॥
ବିପୁଳ ଯଶସ୍ୱୀ, ବାନରବୀରଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପବନପୁତ୍ର, କୃତକୃତ୍ୟ ପରି ଅତି ହର୍ଷିତ ହୋଇ, ମହାବିକ୍ରମୀ ଶୁଭବୁଦ୍ଧି ସେ ରାମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ସହ ଗିରିବର ଆଡ଼କୁ ଗଲେ।