వాల్మీకి రామాయణం · సర్గ 4.49
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
4.49.1
अथाङ्गदस्तदा सर्वान् वानरानिदमब्रवीत्।
परिश्रान्तो महाप्राज्ञः समाश्वास्य शनैर्वचः ॥ ४.४९.१ ॥
అప్పుడు మహాప్రాజ్ఞుడైన అంగదుడు అలసిపోయినా, నెమ్మదిగా ఊపిరి తెచ్చుకుని వానరులందరితో ఇలా అన్నాడు.
4.49.2
वनानि गिरयो नद्यो दुर्गाणि गहनानि च।
दरी गिरिगुहाश्चैव विचिताः सर्वमन्ततः ॥ ४.४९.२ ॥
అడవులు, పర్వతాలు, నదులు, దుర్గమమైన ప్రదేశాలు, దట్టమైన చోట్లు, గుహలు, పర్వత కందరాలు—అన్నీ అంతటా వెతికాము.
4.49.3
तत्र तत्र सहास्माभिर्जानकी न च दृश्यते।
तथा रक्षोऽपहर्ता च सीतायाश्चैव दुष्कृती ॥ ४.४९.३ ॥
మేమంతా చోటచోటా వెతికినా జానకి కనబడటం లేదు; సీతను అపహరించిన ఆ దుష్టరాక్షసుడూ కనబడటం లేదు.
4.49.4
कालश्च नो महान् यातः सुग्रीवश्चोग्रशासनः।
तस्माद् भवन्तः सहिता विचिन्वन्तु समन्ततः ॥ ४.४९.४ ॥
మాకు చాలా కాలం గడిచిపోయింది; కఠిన ఆజ్ఞలిచ్చే సుగ్రీవుడు ఉన్నాడు. కాబట్టి మీరంతా కలిసి అన్ని వైపులా వెతకండి.
4.49.5
विहाय तन्द्रीं शोकं च निद्रां चैव समुत्थिताम्।
विचिनुध्वं तथा सीतां पश्यामो जनकात्मजाम् ॥ ४.४९.५ ॥
బద్ధకాన్ని, దుఃఖాన్ని, ముంచుకొచ్చిన నిద్రను విడిచిపెట్టి వెతకండి; జనకుని కుమార్తె సీతను మనం చూద్దాం.
4.49.6
अनिर्वेदं च दाक्ष्यं च मनसश्चापराजयम्।
कार्यसिद्धिकराण्याहुस्तस्मादेतद् ब्रवीम्यहम् ॥ ४.४९.६ ॥
నిరాశ చెందకపోవడం, నైపుణ్యం, మనసు యొక్క అజేయ స్థిరత్వం—ఇవే కార్యాన్ని సాధించే గుణాలని అంటారు; అందువల్ల నేను ఇది చెబుతున్నాను.
4.49.7
अद्यापीदं वनं दुर्गं विचिन्वन्तु वनौकसः।
खेदं त्यक्त्वा पुनः सर्वं वनमेव विचिन्वताम् ॥ ४.४९.७ ॥
ఇప్పటికీ ఈ దుర్గమ అరణ్యాన్ని వనవాసులు వెతకనివ్వండి. అలసటను విడిచి, మళ్లీ మొత్తం అడవినే వెతకండి.
4.49.8
अवश्यं कुर्वतां तस्य दृश्यते कर्मणः फलम्।
परं निर्वेदमागम्य नहि नोन्मीलनं क्षमम् ॥ ४.४९.८ ॥
కర్మ చేసేవారికి ఆ కర్మ ఫలం తప్పక కనిపిస్తుంది. కానీ నిర్వేదానికి లోను కావడం తగదు; అది కళ్ళు తెరచేది కాదు.
4.49.9
सुग्रीवः क्रोधनो राजा तीक्ष्णदण्डश्च वानराः।
भेतव्यं तस्य सततं रामस्य च महात्मनः ॥ ४.४९.९ ॥
సుగ్రీవుడు కోపస్వభావుడైన రాజు, అతని దండన కఠినమైనది, వానరులారా. అతనికి ఎల్లప్పుడూ భయపడాలి; మహాత్ముడైన రాముడికీ భయపడాలి.
4.49.10
हितार्थमेतदुक्तं वः क्रियतां यदि रोचते।
उच्यतां हि क्षमं यत् तत् सर्वेषामेव वानराः ॥ ४.४९.१० ॥
మీ హితం కోసమే ఇది చెప్పబడింది. నచ్చితే చేయండి. వానరులారా, అందరికీ తగినది ఏదో అదే చెప్పబడాలి.
4.49.11
अङ्गदस्य वचः श्रुत्वा वचनं गन्धमादनः।
उवाच व्यक्तया वाचा पिपासाश्रमखिन्नया ॥ ४.४९.११ ॥
అంగదుని మాటలు విని గంధమాదనుడు దాహం, శ్రమల వల్ల అలసిన స్పష్టమైన స్వరంతో పలికాడు.
4.49.12
सदृशं खलु वो वाक्यमङ्गदो यदुवाच ह।
हितं चैवानुकूलं च क्रियतामस्य भाषितम् ॥ ४.४९.१२ ॥
అంగదుడు చెప్పినది మీకు నిజంగా తగినది. అతని మాట హితకరమైనది, అనుకూలమైనది; దాన్నే చేయండి.
4.49.13
पुनर्मार्गामहे शैलान् कन्दरांश्च शिलांस्तथा।
काननानि च शून्यानि गिरिप्रस्रवणानि च ॥ ४.४९.१३ ॥
మళ్ళీ పర్వతాలను, గుహలను, శిలలను, నిర్జనమైన అడవులను, పర్వత ప్రవాహాలను వెదుకుదాం.
4.49.14
यथोद्दिष्टानि सर्वाणि सुग्रीवेण महात्मना।
विचिन्वन्तु वनं सर्वे गिरिदुर्गाणि संगताः ॥ ४.४९.१४ ॥
మహాత్ముడైన సుగ్రీవుడు సూచించిన ప్రదేశాలన్నింటినీ, అడవిని, పర్వత దుర్గాలను మీరందరూ కలిసి వెదకండి.
4.49.15
ततः समुत्थाय पुनर्वानरास्ते महाबलाः।
विन्ध्यकाननसंकीर्णां विचेरुर्दक्षिणां दिशम् ॥ ४.४९.१५ ॥
అప్పుడు ఆ మహాబల వానరులు మళ్ళీ లేచి, వింధ్య అడవులతో నిండిన దక్షిణ దిశలో సంచరించారు.
4.49.16
ते शारदाभ्रप्रतिमं श्रीमद्रजतपर्वतम्।
शृङ्गवन्तं दरीवन्तमधिरुह्य च वानराः ॥ ४.४९.१६ ॥
ఆ వానరులు శరదృతువు మేఘంలా ఉన్న, శిఖరాలు గుహలు కలిగిన శోభాయమాన రజత పర్వతాన్ని ఎక్కారు.
4.49.17
तत्र लोध्रवनं रम्यं सप्तपर्णवनानि च।
विचिन्वन्तो हरिवराः सीतादर्शनकांक्षिणः ॥ ४.४९.१७ ॥
అక్కడ లోధ్ర వృక్షాల రమణీయ వనం, సప్తపర్ణ వృక్షాల వనాలు ఉన్నాయి; సీతా దర్శనాభిలాషతో శ్రేష్ఠ వానరులు వెదికారు.
4.49.18
तस्याग्रमधिरूढास्ते श्रान्ता विपुलविक्रमाः।
न पश्यन्ति स्म वैदेहीं रामस्य महिषीं प्रियाम् ॥ ४.४९.१८ ॥
దాని శిఖరాన్ని ఎక్కిన, అలసిన, మహాపరాక్రమ వానరులు రాముని ప్రియమైన పట్టమహిషి వైదేహిని చూడలేకపోయారు.
4.49.19
ते तु दृष्टिगतं दृष्ट्वा तं शैलं बहुकन्दरम्।
अध्यारोहन्त हरयो वीक्षमाणाः समन्ततः ॥ ४.४९.१९ ॥
దృష్టికి కనిపించిన ఆ అనేక గుహలతో నిండిన పర్వతాన్ని చూసి, వారు చుట్టూ చూస్తూ దానిపైకి ఎక్కారు.
4.49.20
अवरुह्य ततो भूमिं श्रान्ता विगतचेतसः।
स्थिता मुहूर्तं तत्राथ वृक्षमूलमुपाश्रिताः ॥ ४.४९.२० ॥
తరువాత నేలకు దిగి, అలసి మనసు చెదిరిన వారు అక్కడ ఒక క్షణం ఒక చెట్టు మొదలును ఆశ్రయించి నిలిచారు.
4.49.21
ते मुहूर्तं समाश्वस्ताः किंचिद्भग्नपरिश्रमाः।
पुनरेवोद्यताः कृत्स्नां मार्गितुं दक्षिणां दिशम् ॥ ४.४९.२१ ॥
వారు క్షణంలో కొంత ఊరట పొంది, అలసట కొంత తగ్గి, దక్షిణ దిక్కంతా వెతకడానికి మళ్లీ సిద్ధమయ్యారు.
4.49.22
हनुमत्प्रमुखास्तावत् प्रस्थिताः प्लवगर्षभाः।
विन्ध्यमेवादितः कृत्वा विचेरुश्च समन्ततः ॥ ४.४९.२२ ॥
హనుమంతుడు ముఖ్యుడుగా గల ఆ శ్రేష్ఠ వానరులు బయలుదేరారు; వింధ్య పర్వతాన్నే ఆరంభంగా చేసుకొని వారు అన్ని వైపులా సంచరించారు.