ವಾಲ್ಮೀಕಿ ರಾಮಾಯಣ · ಸರ್ಗ 4.54
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
4.54.1
तथा ब्रुवति तारे तु ताराधिपतिवर्चसि।
अथ मेने हृतं राज्यं हनूमानङ्गदेन तत् ॥ ४.५४.१ ॥
ತಾರೆ ಹೀಗೆ ಮಾತನಾಡುತ್ತಿರುವಾಗ, ಚಂದ್ರನ ಕಾಂತಿಯುಳ್ಳ ಅವಳ ಮಾತಿನಿಂದ, ಅಂಗದನು ಆ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಕಸಿದುಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆಂದು ಹನುಮಂತನು ಭಾವಿಸಿದನು.
4.54.2
बुद्ध्या ह्यष्टाङ्गया युक्तं चतुर्बलसमन्वितम्।
चतुर्दशगुणं मेने हनूमान् वालिनः सुतम् ॥ ४.५४.२ ॥
ಎಂಟು ಅಂಗಗಳ ಬುದ್ಧಿಯಿಂದ ಕೂಡಿದ, ನಾಲ್ಕು ಬಲಗಳಿಂದ ಸಮನ್ವಿತನಾದ ವಾಲಿಯ ಮಗನನ್ನು ಹನುಮಂತನು ಹದಿನಾಲ್ಕು ಪಟ್ಟು ಶ್ರೇಷ್ಠನೆಂದು ಭಾವಿಸಿದನು.
4.54.3
आपूर्यमाणं शश्वच्च तेजोबलपराक्रमैः।
शशिनं शुक्लपक्षादौ वर्धमानमिव श्रिया ॥ ४.५४.३ ॥
ಶುಕ್ಲಪಕ್ಷದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಚಂದ್ರನು ಕಾಂತಿಯಿಂದ ಬೆಳೆಯುವಂತೆ, ತೇಜಸ್ಸು, ಬಲ, ಪರಾಕ್ರಮಗಳಿಂದ ಸದಾ ತುಂಬಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿದ್ದವನು.
4.54.4
बृहस्पतिसमं बुद्ध्या विक्रमे सदृशं पितुः।
शुश्रूषमाणं तारस्य शुक्रस्येव पुरंदरम् ॥ ४.५४.४ ॥
ಬುದ್ಧಿಯಲ್ಲಿ ಬೃಹಸ್ಪತಿಗೆ ಸಮನು, ಪರಾಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ತಂದೆಯಂತೆ, ಶುಕ್ರನು ಇಂದ್ರನನ್ನು ಸೇವಿಸುವಂತೆ ತಾರನನ್ನು ಸೇವಿಸುತ್ತಿರುವವನು.
4.54.5
भर्तुरर्थे परिश्रान्तं सर्वशास्त्रविशारदः।
अभिसंधातुमारेभे हनूमानङ्गदं ततः ॥ ४.५४.५ ॥
ತಮ್ಮ ಒಡೆಯನ ಕಾರ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ದಣಿದಿದ್ದ ಅಂಗದನನ್ನು, ಎಲ್ಲ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಪರಿಣತನಾದ ಹನುಮಂತನು ಆಗ ತನ್ನ ಕಡೆಗೆ ಸೆಳೆಯಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದನು.
4.54.6
स चतुर्णामुपायानां तृतीयमुपवर्णयन्।
भेदयामास तान् सर्वान् वानरान् वाक्यसम्पदा ॥ ४.५४.६ ॥
ನಾಲ್ಕು ಉಪಾಯಗಳಲ್ಲಿ ಮೂರನೆಯದಾದ ಭೇದೋಪಾಯವನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತಾ, ತನ್ನ ಮಾತಿನ ಸಂಪತ್ತಿನಿಂದ ಆ ಎಲ್ಲ ವಾನರರಲ್ಲಿ ಭೇದ ಉಂಟುಮಾಡಿದನು.
4.54.7
तेषु सर्वेषु भिन्नेषु ततोऽभीषयदङ्गदम्।
भीषणैर्विविधैर्वाक्यैः कोपोपायसमन्वितैः ॥ ४.५४.७ ॥
ಅವರೆಲ್ಲರೂ ಒಡೆದುಹೋದ ಬಳಿಕ, ಅವನು ಕೋಪ ಮತ್ತು ಉಪಾಯಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಭಯಂಕರ ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ಮಾತುಗಳಿಂದ ಅಂಗದನನ್ನು ಹೆದರಿಸಿದನು.
4.54.8
त्वं समर्थतरः पित्रा युद्धे तारेय वै ध्रुवम्।
दृढं धारयितुं शक्तः कपिराज्यं यथा पिता ॥ ४.५४.८ ॥
ತಾರೆಯ ಮಗನೇ! ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ನಿನ್ನ ತಂದೆಗಿಂತ ನೀನು ಖಂಡಿತವಾಗಿಯೂ ಹೆಚ್ಚು ಸಮರ್ಥನು; ತಂದೆಯಂತೆಯೇ ವಾನರ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ದೃಢವಾಗಿ ಹೊರಲು ನೀನು ಶಕ್ತನು.
4.54.9
नित्यमस्थिरचित्ता हि कपयो हरिपुंगव।
नाज्ञाप्यं विषहिष्यन्ति पुत्रदारं विना त्वया ॥ ४.५४.९ ॥
ಹರಿಶ್ರೇಷ್ಠನೇ! ವಾನರರು ಯಾವಾಗಲೂ ಚಂಚಲ ಮನಸ್ಸಿನವರು; ನಿನ್ನನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ಮಗ ಮತ್ತು ಹೆಂಡತಿಯನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ, ಅವರು ನಿನ್ನ ಆಜ್ಞೆಯನ್ನು ಸಹಿಸರು.
4.54.10
त्वां नैते ह्यनुरञ्जेयुः प्रत्यक्षं प्रवदामि ते।
यथायं जाम्बवान् नीलः सुहोत्रश्च महाकपिः ॥ ४.५४.१० ॥
ಇವರು ನಿನಗೆ ಅನುರಕ್ತರಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ; ನಿನಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ — ಈ ಜಾಂಬವಂತ, ನೀಲ ಮತ್ತು ಮಹಾಕಪಿ ಸುಹೋತ್ರ ಇವರಂತೆ.
4.54.11
नह्यहं ते इमे सर्वे सामदानादिभिर्गुणैः।
दण्डेन न त्वया शक्याः सुग्रीवादपकर्षितुम् ॥ ४.५४.११ ॥
ಇವರೆಲ್ಲರನ್ನು ಸಾಮ, ದಾನ ಮೊದಲಾದ ಗುಣಗಳಿಂದ ಅಥವಾ ದಂಡದಿಂದ ನೀನು ಸುಗ್ರೀವನಿಂದ ದೂರ ಸೆಳೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.
4.54.12
विगृह्यासनमप्याहुर्दुर्बलेन बलीयसा।
आत्मरक्षाकरस्तस्मान्न विगृह्णीत दुर्बलः ॥ ४.५४.१२ ॥
ಬಲಿಷ್ಠನೊಂದಿಗೆ ವಿರೋಧಿಸಿದರೆ ಸಿಂಹಾಸನವನ್ನೂ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ಆತ್ಮರಕ್ಷಣೆ ಬಯಸುವ ದುರ್ಬಲನು ವಿರೋಧಿಸಬಾರದು.
4.54.13
यां चेमां मन्यसे धात्रीमेतद् बिलमिति श्रुतम्।
एतल्लक्ष्मणबाणानामीषत् कार्यं विदारणम् ॥ ४.५४.१३ ॥
ನೀನು ಈ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಒಂದು ಬಿಲವೆಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತಿರುವೆ, ಹಾಗೆಂದು ಕೇಳಿದ್ದೇನೆ; ಅದನ್ನು ಲಕ್ಷ್ಮಣನ ಬಾಣಗಳು ಸ್ವಲ್ಪವೇ ಸೀಳಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.
4.54.14
स्वल्पं हि कृतमिन्द्रेण क्षिपता ह्यशनिं पुरा।
लक्ष्मणो निशितैर्बाणैर्भिन्द्यात् पत्रपुटं यथा ॥ ४.५४.१४ ॥
ಹಿಂದೆ ಇಂದ್ರನು ವಜ್ರವನ್ನು ಎಸೆದು ಬಹಳ ಸ್ವಲ್ಪವೇ ಮಾಡಿದ್ದನು; ಲಕ್ಷ್ಮಣನು ಹರಿತ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಅದನ್ನು ಎಲೆಯ ಪೊಟ್ಟಣವನ್ನು ಸೀಳುವಂತೆ ಸೀಳುವನು.
4.54.15
लक्ष्मणस्य च नाराचा बहवः सन्ति तद्विधाः।
वज्राशनिसमस्पर्शा गिरीणामपि दारकाः ॥ ४.५४.१५ ॥
ಲಕ್ಷ್ಮಣನ ಬಳಿ ವಜ್ರ ಮತ್ತು ಸಿಡಿಲಿನ ಸ್ಪರ್ಶದಂತಹ ಅನೇಕ ನಾರಾಚಗಳಿವೆ; ಅವು ಪರ್ವತಗಳನ್ನೂ ಸೀಳಬಲ್ಲವು.
4.54.16
अवस्थानं यदैव त्वमासिष्यसि परंतप।
तदैव हरयः सर्वे त्यक्ष्यन्ति कृतनिश्चयाः ॥ ४.५४.१६ ॥
ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಸುಡುವವನೇ! ನೀನು ಇಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ಇರುವಾಗಲೇ, ನಿಶ್ಚಯಿಸಿದ ಕಪಿಗಳೆಲ್ಲ ನಿನ್ನನ್ನು ತ್ಯಜಿಸುವರು.
4.54.17
स्मरन्तः पुत्रदाराणां नित्योद्विग्ना बुभुक्षिताः।
खेदिता दुःखशय्याभिस्त्वां करिष्यन्ति पृष्ठतः ॥ ४.५४.१७ ॥
ಮಕ್ಕಳು ಮತ್ತು ಪತ್ನಿಯರನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುತ್ತಾ, ಯಾವಾಗಲೂ ಉದ್ವಿಗ್ನರಾಗಿ, ಹಸಿವಿನಿಂದ, ದುಃಖದ ಹಾಸಿಗೆಗಳಿಂದ ಬಳಲಿ, ಅವರು ನಿನ್ನನ್ನು ಹಿಂದಿನಿಂದ ತ್ಯಜಿಸುವರು.
4.54.18
स त्वं हीनः सुहृद्भिश्च हितकामैश्च बन्धुभिः।
तृणादपि भृशोद्विग्नः स्पन्दमानाद् भविष्यसि ॥ ४.५४.१८ ॥
ಸ್ನೇಹಿತರು ಮತ್ತು ಹಿತೈಷಿ ಬಂಧುಗಳಿಂದ ಬಿಟ್ಟುಹೋದ ನೀನು, ಒಂದು ಹುಲ್ಲುಕಡ್ಡಿಗೂ, ಅಲುಗಾಡುವ ವಸ್ತುವಿಗೂ ಬಹಳ ಹೆದರುವವನಾಗುವೆ.
4.54.19
न च जातु न हिंस्युस्त्वां घोरा लक्ष्मणसायकाः।
अपवृत्तं जिघांसन्तो महावेगा दुरासदाः ॥ ४.५४.१९ ॥
ಓಡಿ ಹೋದರೂ ಲಕ್ಷ್ಮಣನ ಭೀಕರ ಬಾಣಗಳು ನಿನ್ನನ್ನು ಎಂದಿಗೂ ಬಿಡುವುದಿಲ್ಲ; ಅವು ಮಹಾ ವೇಗವುಳ್ಳವು, ಎದುರಿಸಲಾಗದವು, ಹಿಂದಿರುಗಿ ಓಡುವವನನ್ನೂ ಕೊಲ್ಲಲು ಹಾತೊರೆಯುತ್ತವೆ.
4.54.20
अस्माभिस्तु गतं सार्धं विनीतवदुपस्थितम्।
आनुपूर्व्यात्तु सुग्रीवो राज्ये त्वां स्थापयिष्यति ॥ ४.५४.२० ॥
ನಾವು ನಿನ್ನನ್ನು ವಿನಯದಿಂದ ಅವನ ಬಳಿಗೆ ಕರೆದೊಯ್ಯುತ್ತೇವೆ; ಆಗ ಸುಗ್ರೀವನು ಕ್ರಮಪ್ರಕಾರವಾಗಿ ನಿನ್ನನ್ನು ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಪುನಃ ಸ್ಥಾಪಿಸುವನು.
4.54.21
धर्मराजः पितृव्यस्ते प्रीतिकामो दृढव्रतः।
शुचिः सत्यप्रतिज्ञश्च स त्वां जातु न नाशयेत् ॥ ४.५४.२१ ॥
ನಿನ್ನ ಚಿಕ್ಕಪ್ಪ ಧರ್ಮರಾಜನು ಪ್ರೀತಿಯನ್ನು ಬಯಸುವವನು, ದೃಢವ್ರತನು, ಶುದ್ಧನು, ಸತ್ಯಪ್ರತಿಜ್ಞನು; ಅವನು ನಿನ್ನನ್ನು ಎಂದಿಗೂ ನಾಶಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ.
4.54.22
प्रियकामश्च ते मातुस्तदर्थं चास्य जीवितम्।
तस्यापत्यं च नास्त्यन्यत् तस्मादङ्गद गम्यताम् ॥ ४.५४.२२ ॥
ಅವನು ನಿನ್ನ ತಾಯಿಯ ಹಿತವನ್ನೂ ಬಯಸುತ್ತಾನೆ; ಅವಳಿಗಾಗಿಯೇ ಅವನ ಜೀವನ; ಅವನಿಗೆ ಬೇರೆ ಸಂತಾನವಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಅಂಗದ, ಹೊರಡು.