ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣ · ସର୍ଗ 4.54
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
4.54.1
तथा ब्रुवति तारे तु ताराधिपतिवर्चसि।
अथ मेने हृतं राज्यं हनूमानङ्गदेन तत् ॥ ४.५४.१ ॥
ତାରା ଏହିପରି କହୁଥିବା ବେଳେ, ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପରି ତେଜସ୍ୱିନୀ ସେ, ହନୁମାନ ଭାବିଲେ ଯେ ଅଙ୍ଗଦ ସେ ରାଜ୍ୟ ହରଣ କରିଛନ୍ତି।
4.54.2
बुद्ध्या ह्यष्टाङ्गया युक्तं चतुर्बलसमन्वितम्।
चतुर्दशगुणं मेने हनूमान् वालिनः सुतम् ॥ ४.५४.२ ॥
ଅଷ୍ଟାଙ୍ଗ ବୁଦ୍ଧି ଓ ଚତୁର୍ବଳ ସମ୍ପନ୍ନ ବାଳିପୁତ୍ର ଅଙ୍ଗଦଙ୍କୁ ହନୁମାନ ଚଉଦ ଗୁଣ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମନେ କଲେ।
4.54.3
आपूर्यमाणं शश्वच्च तेजोबलपराक्रमैः।
शशिनं शुक्लपक्षादौ वर्धमानमिव श्रिया ॥ ४.५४.३ ॥
ଶୁକ୍ଳ ପକ୍ଷ ଆରମ୍ଭରେ ଚନ୍ଦ୍ର ଯେପରି ଶୋଭାରେ ବଢ଼େ, ସେହିପରି ତେଜ, ବଳ ଓ ପରାକ୍ରମରେ ସର୍ବଦା ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ ବଢ଼ୁଥିବା।
4.54.4
बृहस्पतिसमं बुद्ध्या विक्रमे सदृशं पितुः।
शुश्रूषमाणं तारस्य शुक्रस्येव पुरंदरम् ॥ ४.५४.४ ॥
ବୁଦ୍ଧିରେ ବୃହସ୍ପତି ସମ, ପରାକ୍ରମରେ ପିତା ସଦୃଶ, ଶୁକ୍ର ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ସେବା କରିଥିବା ପରି ତାରଙ୍କୁ ସେବା କରୁଥିବା।
4.54.5
भर्तुरर्थे परिश्रान्तं सर्वशास्त्रविशारदः।
अभिसंधातुमारेभे हनूमानङ्गदं ततः ॥ ४.५४.५ ॥
ପ୍ରଭୁଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ କ୍ଳାନ୍ତ ଅଙ୍ଗଦଙ୍କୁ, ସର୍ବଶାସ୍ତ୍ରବିଶାରଦ ହନୁମାନ ସେତେବେଳେ ନିଜ ପକ୍ଷକୁ ଟାଣିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା ଆରମ୍ଭ କଲେ।
4.54.6
स चतुर्णामुपायानां तृतीयमुपवर्णयन्।
भेदयामास तान् सर्वान् वानरान् वाक्यसम्पदा ॥ ४.५४.६ ॥
ଚାରି ଉପାୟ ମଧ୍ୟରୁ ତୃତୀୟ ଭେଦୋପାୟ ବର୍ଣ୍ଣନା କରି, ବାକ୍ୟ ସମ୍ପଦରେ ସେ ସମସ୍ତ ବାନରଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଭେଦ ସୃଷ୍ଟି କଲେ।
4.54.7
तेषु सर्वेषु भिन्नेषु ततोऽभीषयदङ्गदम्।
भीषणैर्विविधैर्वाक्यैः कोपोपायसमन्वितैः ॥ ४.५४.७ ॥
ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ବିଭକ୍ତ ହୋଇଗଲା ପରେ, ସେ କ୍ରୋଧ ଓ ଉପାୟଯୁକ୍ତ ଭୟଙ୍କର ଓ ବିବିଧ ବାକ୍ୟରେ ଅଙ୍ଗଦଙ୍କୁ ଭୟ ଦେଖାଇଲା।
4.54.8
त्वं समर्थतरः पित्रा युद्धे तारेय वै ध्रुवम्।
दृढं धारयितुं शक्तः कपिराज्यं यथा पिता ॥ ४.५४.८ ॥
ହେ ତାରାପୁତ୍ର! ଯୁଦ୍ଧରେ ତୁମେ ନିଶ୍ଚୟ ତୁମ ପିତାଙ୍କଠାରୁ ଅଧିକ ସମର୍ଥ; ପିତାଙ୍କ ପରି ବାନରରାଜ୍ୟକୁ ଦୃଢ଼ ଭାବରେ ଧାରଣ କରିବାକୁ ତୁମେ ସକ୍ଷମ।
4.54.9
नित्यमस्थिरचित्ता हि कपयो हरिपुंगव।
नाज्ञाप्यं विषहिष्यन्ति पुत्रदारं विना त्वया ॥ ४.५४.९ ॥
ହେ ହରିଶ୍ରେଷ୍ଠ! ବାନରମାନେ ସର୍ବଦା ଚଞ୍ଚଳଚିତ୍ତ; ତୁମ ବିନା, ପୁତ୍ର ଓ ସ୍ତ୍ରୀ ଛଡ଼ା, ସେମାନେ ତୁମ ଆଜ୍ଞା ସହିବେ ନାହିଁ।
4.54.10
त्वां नैते ह्यनुरञ्जेयुः प्रत्यक्षं प्रवदामि ते।
यथायं जाम्बवान् नीलः सुहोत्रश्च महाकपिः ॥ ४.५४.१० ॥
ଏମାନେ ତୁମ ପ୍ରତି ଅନୁରକ୍ତ ରହିବେ ନାହିଁ; ତୁମକୁ ପ୍ରକାଶ୍ୟରେ କହୁଛି — ଯେପରି ଏହି ଜାମ୍ବବାନ, ନୀଳ ଓ ମହାକପି ସୁହୋତ୍ର।
4.54.11
नह्यहं ते इमे सर्वे सामदानादिभिर्गुणैः।
दण्डेन न त्वया शक्याः सुग्रीवादपकर्षितुम् ॥ ४.५४.११ ॥
ଏମାନଙ୍କୁ ସାମ, ଦାନ ଆଦି ଗୁଣ ଦ୍ୱାରା କିମ୍ବା ଦଣ୍ଡ ଦ୍ୱାରା ତୁମେ ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କଠାରୁ ଦୂରେଇ ଦେଇ ପାରିବ ନାହିଁ।
4.54.12
विगृह्यासनमप्याहुर्दुर्बलेन बलीयसा।
आत्मरक्षाकरस्तस्मान्न विगृह्णीत दुर्बलः ॥ ४.५४.१२ ॥
ବଳବାନ ସହ ବିରୋଧ କଲେ ଆସନ ମଧ୍ୟ ହରାଇବାକୁ ପଡ଼େ ବୋଲି କୁହନ୍ତି; ତେଣୁ ଆତ୍ମରକ୍ଷା ଇଚ୍ଛୁକ ଦୁର୍ବଳ ବିରୋଧ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।
4.54.13
यां चेमां मन्यसे धात्रीमेतद् बिलमिति श्रुतम्।
एतल्लक्ष्मणबाणानामीषत् कार्यं विदारणम् ॥ ४.५४.१३ ॥
ତୁମେ ଏହି ପୃଥିବୀକୁ ଏକ ଗର୍ତ୍ତ ବୋଲି ଭାବୁଛ, ଏପରି ଶୁଣିଛି; ଏହା ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ବାଣ ଅଳ୍ପ ମାତ୍ର ବିଦାରଣ କରିବ।
4.54.14
स्वल्पं हि कृतमिन्द्रेण क्षिपता ह्यशनिं पुरा।
लक्ष्मणो निशितैर्बाणैर्भिन्द्यात् पत्रपुटं यथा ॥ ४.५४.१४ ॥
ପୂର୍ବେ ଇନ୍ଦ୍ର ବଜ୍ର ନିକ୍ଷେପ କରି ଅତି ସାମାନ୍ୟ ମାତ୍ର କରିଥିଲେ; ଲକ୍ଷ୍ମଣ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ ପତ୍ରପୁଟ ଭଳି ତାହାକୁ ବିଦାରିବେ।
4.54.15
लक्ष्मणस्य च नाराचा बहवः सन्ति तद्विधाः।
वज्राशनिसमस्पर्शा गिरीणामपि दारकाः ॥ ४.५४.१५ ॥
ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ପାଖରେ ବଜ୍ର ଓ ଅଶନି ସମ ସ୍ପର୍ଶବିଶିଷ୍ଟ ଏପରି ଅନେକ ନାରାଚ ଅଛି; ସେଗୁଡ଼ିକ ପର୍ବତକୁ ମଧ୍ୟ ବିଦାରଣ କରେ।
4.54.16
अवस्थानं यदैव त्वमासिष्यसि परंतप।
तदैव हरयः सर्वे त्यक्ष्यन्ति कृतनिश्चयाः ॥ ४.५४.१६ ॥
ହେ ଶତ୍ରୁତାପନ! ତୁମେ ଏଠାରେ ରହିବା ବେଳେ ହିଁ ଦୃଢ଼ ସଂକଳ୍ପ ବାନରମାନେ ସମସ୍ତେ ତୁମକୁ ପରିତ୍ୟାଗ କରିବେ।
4.54.17
स्मरन्तः पुत्रदाराणां नित्योद्विग्ना बुभुक्षिताः।
खेदिता दुःखशय्याभिस्त्वां करिष्यन्ति पृष्ठतः ॥ ४.५४.१७ ॥
ପୁଅ ଓ ପତ୍ନୀମାନଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରି, ସଦା ଉଦ୍ବିଗ୍ନ, କ୍ଷୁଧିତ ଓ ଦୁଃଖ ଶଯ୍ୟାରେ କ୍ଳାନ୍ତ ହୋଇ ସେମାନେ ତୁମକୁ ପଛରୁ ଛାଡ଼ିଦେବେ।
4.54.18
स त्वं हीनः सुहृद्भिश्च हितकामैश्च बन्धुभिः।
तृणादपि भृशोद्विग्नः स्पन्दमानाद् भविष्यसि ॥ ४.५४.१८ ॥
ସୁହୃଦ ଓ ହିତୈଷୀ ବନ୍ଧୁମାନଙ୍କଠାରୁ ହୀନ ହୋଇ ତୁମେ ଗୋଟିଏ ତୃଣରୁ ମଧ୍ୟ ଏବଂ କମ୍ପମାନ ବସ୍ତୁରୁ ମଧ୍ୟ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଭୀତ ରହିବ।
4.54.19
न च जातु न हिंस्युस्त्वां घोरा लक्ष्मणसायकाः।
अपवृत्तं जिघांसन्तो महावेगा दुरासदाः ॥ ४.५४.१९ ॥
ପଳାଇଗଲେ ମଧ୍ୟ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ଭୟଙ୍କର ବାଣ ତୁମକୁ କେବେ ଛାଡ଼ିବ ନାହିଁ; ସେଗୁଡ଼ିକ ମହାବେଗଶାଳୀ ଓ ଅଜେୟ, ପିଠି ଦେଇ ପଳାଉଥିବା ଲୋକକୁ ମଧ୍ୟ ମାରିବାକୁ ଆତୁର।
4.54.20
अस्माभिस्तु गतं सार्धं विनीतवदुपस्थितम्।
आनुपूर्व्यात्तु सुग्रीवो राज्ये त्वां स्थापयिष्यति ॥ ४.५४.२० ॥
ଆମେ ତୁମକୁ ବିନୟପୂର୍ବକ ତାଙ୍କ ପାଖକୁ ନେଇଯିବୁ; ତା'ପରେ ସୁଗ୍ରୀବ କ୍ରମାନୁସାରେ ତୁମକୁ ରାଜ୍ୟରେ ପୁନଃସ୍ଥାପିତ କରିବେ।
4.54.21
धर्मराजः पितृव्यस्ते प्रीतिकामो दृढव्रतः।
शुचिः सत्यप्रतिज्ञश्च स त्वां जातु न नाशयेत् ॥ ४.५४.२१ ॥
ତୁମ ପିତୃବ୍ୟ ଧର୍ମରାଜ ସ୍ନେହପ୍ରାର୍ଥୀ, ଦୃଢ଼ବ୍ରତୀ, ଶୁଚି ଓ ସତ୍ୟପ୍ରତିଜ୍ଞ; ସେ ତୁମକୁ କେବେ ବି ନଷ୍ଟ କରିବେ ନାହିଁ।
4.54.22
प्रियकामश्च ते मातुस्तदर्थं चास्य जीवितम्।
तस्यापत्यं च नास्त्यन्यत् तस्मादङ्गद गम्यताम् ॥ ४.५४.२२ ॥
ସେ ତୁମ ମାତାଙ୍କ ମଙ୍ଗଳ ମଧ୍ୟ ଇଚ୍ଛା କରନ୍ତି; ତାଙ୍କ ପାଇଁ ହିଁ ତାଙ୍କ ଜୀବନ; ତାଙ୍କର ଆଉ କୌଣସି ସନ୍ତାନ ନାହାନ୍ତି। ତେଣୁ ହେ ଅଙ୍ଗଦ, ଚାଲ।