వాల్మీకి రామాయణం · సర్గ 4.54
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
4.54.1
तथा ब्रुवति तारे तु ताराधिपतिवर्चसि।
अथ मेने हृतं राज्यं हनूमानङ्गदेन तत् ॥ ४.५४.१ ॥
తార ఇలా మాట్లాడుతుండగా, చంద్రుని కాంతిని పోలిన ఆమె మాటలతో, అంగదుడు ఆ రాజ్యాన్ని అపహరించాడని హనుమంతుడు భావించాడు.
4.54.2
बुद्ध्या ह्यष्टाङ्गया युक्तं चतुर्बलसमन्वितम्।
चतुर्दशगुणं मेने हनूमान् वालिनः सुतम् ॥ ४.५४.२ ॥
అష్టాంగ బుద్ధితో, నాలుగు బలాలతో కూడిన వాలి కుమారుడు అంగదుడిని హనుమంతుడు పద్నాలుగు రెట్లు గొప్పవాడిగా భావించాడు.
4.54.3
आपूर्यमाणं शश्वच्च तेजोबलपराक्रमैः।
शशिनं शुक्लपक्षादौ वर्धमानमिव श्रिया ॥ ४.५४.३ ॥
శుక్ల పక్ష ఆరంభంలో చంద్రుడు కాంతితో పెరుగుతున్నట్లుగా, తేజస్సు, బలం, పరాక్రమాలతో నిత్యం నిండి పెరుగుతున్నవాడు.
4.54.4
बृहस्पतिसमं बुद्ध्या विक्रमे सदृशं पितुः।
शुश्रूषमाणं तारस्य शुक्रस्येव पुरंदरम् ॥ ४.५४.४ ॥
బుద్ధిలో బృహస్పతికి సమానుడు, పరాక్రమంలో తండ్రికి సరిసమానుడు, శుక్రుడు ఇంద్రుడిని సేవించినట్లు తారుడిని సేవించేవాడు.
4.54.5
भर्तुरर्थे परिश्रान्तं सर्वशास्त्रविशारदः।
अभिसंधातुमारेभे हनूमानङ्गदं ततः ॥ ४.५४.५ ॥
తన ప్రభువు కోసం అలసిపోయిన అంగదుడిని, సర్వశాస్త్ర నిపుణుడైన హనుమంతుడు అప్పుడు తన పక్షానికి చేర్చుకునే ప్రయత్నం ప్రారంభించాడు.
4.54.6
स चतुर्णामुपायानां तृतीयमुपवर्णयन्।
भेदयामास तान् सर्वान् वानरान् वाक्यसम्पदा ॥ ४.५४.६ ॥
నాలుగు ఉపాయాలలో మూడవదైన భేదోపాయాన్ని వివరిస్తూ, తన మాటల సంపదతో ఆ వానరులందరిలో భేదం సృష్టించాడు.
4.54.7
तेषु सर्वेषु भिन्नेषु ततोऽभीषयदङ्गदम्।
भीषणैर्विविधैर्वाक्यैः कोपोपायसमन्वितैः ॥ ४.५४.७ ॥
వారందరూ విభజితులైన తర్వాత, అతడు కోపం మరియు ఉపాయాలతో కూడిన భయంకరమైన, నానావిధ మాటలతో అంగదుణ్ణి భయపెట్టాడు.
4.54.8
त्वं समर्थतरः पित्रा युद्धे तारेय वै ध्रुवम्।
दृढं धारयितुं शक्तः कपिराज्यं यथा पिता ॥ ४.५४.८ ॥
తారా పుత్రా! యుద్ధంలో నీ తండ్రి కంటే నీవు నిశ్చయంగా మరింత సమర్థుడవు; తండ్రిలాగే వానర రాజ్యాన్ని దృఢంగా ధరించగల శక్తి నీకుంది.
4.54.9
नित्यमस्थिरचित्ता हि कपयो हरिपुंगव।
नाज्ञाप्यं विषहिष्यन्ति पुत्रदारं विना त्वया ॥ ४.५४.९ ॥
హరిశ్రేష్ఠా! వానరులు ఎల్లప్పుడూ చంచల చిత్తులు; నీవు లేకుండా, పుత్రుడు మరియు భార్య తప్ప, వారు నీ ఆజ్ఞను సహించరు.
4.54.10
त्वां नैते ह्यनुरञ्जेयुः प्रत्यक्षं प्रवदामि ते।
यथायं जाम्बवान् नीलः सुहोत्रश्च महाकपिः ॥ ४.५४.१० ॥
వీరు నీపట్ల అనురక్తులుగా ఉండరు; నీకు ప్రత్యక్షంగా చెబుతున్నాను — ఈ జాంబవంతుడు, నీలుడు, మహాకపి సుహోత్రుడు వంటివారు.
4.54.11
नह्यहं ते इमे सर्वे सामदानादिभिर्गुणैः।
दण्डेन न त्वया शक्याः सुग्रीवादपकर्षितुम् ॥ ४.५४.११ ॥
వీరందరినీ సామ, దాన మొదలైన గుణాలతో గానీ, దండంతో గానీ, నీవు సుగ్రీవుని నుండి వేరు చేయలేవు.
4.54.12
विगृह्यासनमप्याहुर्दुर्बलेन बलीयसा।
आत्मरक्षाकरस्तस्मान्न विगृह्णीत दुर्बलः ॥ ४.५४.१२ ॥
బలవంతునితో విరోధించితే సింహాసనమే పోతుందని అంటారు; అందుచేత ఆత్మరక్షణ కోరే దుర్బలుడు విరోధించకూడదు.
4.54.13
यां चेमां मन्यसे धात्रीमेतद् बिलमिति श्रुतम्।
एतल्लक्ष्मणबाणानामीषत् कार्यं विदारणम् ॥ ४.५४.१३ ॥
నీవు ఈ భూమిని ఒక బిలమని భావిస్తున్నావు, అలా విన్నావు; దానిని లక్ష్మణుని బాణాలు కొంచెం మాత్రమే చీల్చవలసి ఉంటుంది.
4.54.14
स्वल्पं हि कृतमिन्द्रेण क्षिपता ह्यशनिं पुरा।
लक्ष्मणो निशितैर्बाणैर्भिन्द्यात् पत्रपुटं यथा ॥ ४.५४.१४ ॥
పూర్వం ఇంద్రుడు వజ్రాయుధాన్ని విసిరి చాలా తక్కువే చేశాడు; లక్ష్మణుడు వాడి బాణాలతో దానిని ఆకుల సంపుటాన్ని చీల్చినట్లు చీల్చగలడు.
4.54.15
लक्ष्मणस्य च नाराचा बहवः सन्ति तद्विधाः।
वज्राशनिसमस्पर्शा गिरीणामपि दारकाः ॥ ४.५४.१५ ॥
లక్ష్మణుని వద్ద ఇలాంటి వజ్రాశని సమాన స్పర్శ గల నారాచాలు అనేకం ఉన్నాయి; అవి పర్వతాలను కూడా చీల్చగలవు.
4.54.16
अवस्थानं यदैव त्वमासिष्यसि परंतप।
तदैव हरयः सर्वे त्यक्ष्यन्ति कृतनिश्चयाः ॥ ४.५४.१६ ॥
శత్రువులను దహించేవాడా! నీవు ఇక్కడ స్థిరంగా ఉండగానే, నిశ్చయించుకున్న వానరులందరూ నిన్ను విడిచిపెడతారు.
4.54.17
स्मरन्तः पुत्रदाराणां नित्योद्विग्ना बुभुक्षिताः।
खेदिता दुःखशय्याभिस्त्वां करिष्यन्ति पृष्ठतः ॥ ४.५४.१७ ॥
పుత్రులను, భార్యలను స్మరిస్తూ, నిత్యం ఉద్విగ్నులై, ఆకలితో, దుఃఖపు పడకలతో వేదనపడి, వారు నిన్ను వెనుక నుండి విడిచిపెడతారు.
4.54.18
स त्वं हीनः सुहृद्भिश्च हितकामैश्च बन्धुभिः।
तृणादपि भृशोद्विग्नः स्पन्दमानाद् भविष्यसि ॥ ४.५४.१८ ॥
మిత్రులచేత, హితైషులైన బంధువులచేత విడువబడిన నీవు, గడ్డిపరకకు కూడా, కదులుతున్న దానికి కూడా అత్యంత భయపడేవాడవు అవుతావు.
4.54.19
न च जातु न हिंस्युस्त्वां घोरा लक्ष्मणसायकाः।
अपवृत्तं जिघांसन्तो महावेगा दुरासदाः ॥ ४.५४.१९ ॥
పారిపోయినా లక్ష్మణుని భయంకరమైన బాణాలు నిన్ను ఎప్పటికీ విడిచిపెట్టవు; అవి గొప్ప వేగం కలవి, ఎదుర్కోలేనివి, వెనుదిరిగి పారిపోయేవారిని కూడా చంపాలని కోరుకుంటాయి.
4.54.20
अस्माभिस्तु गतं सार्धं विनीतवदुपस्थितम्।
आनुपूर्व्यात्तु सुग्रीवो राज्ये त्वां स्थापयिष्यति ॥ ४.५४.२० ॥
మేము నిన్ను వినయంగా అతని వద్దకు తీసుకెళ్తాము; అప్పుడు సుగ్రీవుడు క్రమంగా నిన్ను రాజ్యంలో పునఃస్థాపిస్తాడు.
4.54.21
धर्मराजः पितृव्यस्ते प्रीतिकामो दृढव्रतः।
शुचिः सत्यप्रतिज्ञश्च स त्वां जातु न नाशयेत् ॥ ४.५४.२१ ॥
నీ పిన్నతండ్రి ధర్మరాజు, ప్రేమను కోరేవాడు, దృఢ వ్రతుడు, శుచి, సత్యప్రతిజ్ఞుడు; అతడు నిన్ను ఎప్పుడూ నాశనం చేయడు.
4.54.22
प्रियकामश्च ते मातुस्तदर्थं चास्य जीवितम्।
तस्यापत्यं च नास्त्यन्यत् तस्मादङ्गद गम्यताम् ॥ ४.५४.२२ ॥
అతడు నీ తల్లి శ్రేయస్సును కోరేవాడు; ఆమె కోసమే అతని జీవితం; అతనికి వేరే సంతానం లేదు. కాబట్టి అంగదా, వెళ్దాం.