ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣ · ସର୍ଗ 4.58
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
4.58.1
इत्युक्तः करुणं वाक्यं वानरैस्त्यक्तजीवितैः।
सबाष्पो वानरान् गृध्रः प्रत्युवाच महास्वनः ॥ ४.५८.१ ॥
ଜୀବନ ଆଶା ତ୍ୟାଗ କରିଥିବା ବାନରମାନେ କରୁଣ ସ୍ୱରରେ ଏହା କହିବାରୁ, ଲୁହ ସହିତ ମହାସ୍ୱରବିଶିଷ୍ଟ ସେ ଗୃଧ୍ର ବାନରମାନଙ୍କୁ ଉତ୍ତର ଦେଲା।
4.58.2
यवीयान् स मम भ्राता जटायुर्नाम वानराः।
यमाख्यात हतं युद्धे रावणेन बलीयसा ॥ ४.५८.२ ॥
ହେ ବାନରଗଣ, ତୁମେମାନେ ଯାହାର କଥା କହିଲ ସେ ମୋର ସାନ ଭାଇ ଜଟାୟୁ; ଯୁଦ୍ଧରେ ବଳବାନ ରାବଣ ତାକୁ ବଧ କରିଛି।
4.58.3
वृद्धभावादपक्षत्वाच्छृण्वंस्तदपि मर्षये।
नहि मे शक्तिरस्त्यद्य भ्रातुर्वैरविमोक्षणे ॥ ४.५८.३ ॥
ବାର୍ଦ୍ଧକ୍ୟ ଓ ପକ୍ଷହୀନତା ଯୋଗୁଁ ଏସବୁ ଶୁଣି ମଧ୍ୟ ମୁଁ ସହୁଛି; ଆଜି ଭାଇର ଶତ୍ରୁତାର ପ୍ରତିଶୋଧ ନେବାର ଶକ୍ତି ମୋର ନାହିଁ।
4.58.4
पुरा वृत्रवधे वृत्ते स चाहं च जयैषिणौ।
आदित्यमुपयातौ स्वो ज्वलन्तं रश्मिमालिनम् ॥ ४.५८.४ ॥
ପୂର୍ବରେ ବୃତ୍ରବଧ ସମୟରେ ସେ ଓ ମୁଁ ବିଜୟ ଇଚ୍ଛାରେ କିରଣମାଳା ଧାରଣ କରିଥିବା ଦୀପ୍ତ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ଦିଗରେ ଉଡ଼ିଲୁ।
4.58.5
आवृत्याकाशमार्गेण जवेन स्वर्गतौ भृशम्।
मध्यं प्राप्ते तु सूर्ये तु जटायुरवसीदति ॥ ४.५८.५ ॥
ଆକାଶପଥ ଆବୃତ କରି ବେଗରେ ଆମେ ଦୁହେଁ ବହୁ ଉଚ୍ଚକୁ ଗଲୁ; କିନ୍ତୁ ସୂର୍ଯ୍ୟ ମଧ୍ୟଗଗନରେ ପହଞ୍ଚିବାବେଳେ ଜଟାୟୁ କ୍ଳାନ୍ତ ହେଲା।
4.58.6
तमहं भ्रातरं दृष्ट्वा सूर्यरश्मिभिरर्दितम्।
पक्षाभ्यां छादयामास स्नेहात् परमविह्वलम् ॥ ४.५८.६ ॥
ସୂର୍ଯ୍ୟକିରଣରେ ପୀଡ଼ିତ ଓ ଅତ୍ୟନ୍ତ ବିହ୍ୱଳ ସେ ଭାଇକୁ ଦେଖି, ସ୍ନେହବଶେ ମୁଁ ମୋ ଦୁଇ ପକ୍ଷରେ ତାକୁ ଆଚ୍ଛାଦିତ କଲି।
4.58.7
निर्दग्धपत्रः पतितो विन्ध्येऽहं वानरर्षभाः।
अहमस्मिन् वसन् भ्रातुः प्रवृत्तिं नोपलक्षये ॥ ४.५८.७ ॥
ହେ ବାନରଶ୍ରେଷ୍ଠଗଣ! ପକ୍ଷ ପୋଡ଼ିଯିବାରୁ ମୁଁ ବିନ୍ଧ୍ୟ ପର୍ବତରେ ପଡ଼ିଯାଇଛି। ଏଠାରେ ରହିବା ହେତୁ ମୁଁ ମୋ ଭାଇର ସମ୍ବାଦ ଜାଣି ପାରୁନାହିଁ।
4.58.8
जटायुषस्त्वेवमुक्तो भ्रात्रा सम्पातिना तदा।
युवराजो महाप्रज्ञः प्रत्युवाचाङ्गदस्तदा ॥ ४.५८.८ ॥
ଜଟାୟୁଙ୍କ ଭ୍ରାତା ସମ୍ପାତି ଏପରି କହିବାରୁ, ମହାପ୍ରାଜ୍ଞ ଯୁବରାଜ ଅଙ୍ଗଦ ସେତେବେଳେ ଉତ୍ତର ଦେଲେ।
4.58.9
जटायुषो यदि भ्राता श्रुतं ते गदितं मया।
आख्याहि यदि जानासि निलयं तस्य रक्षसः ॥ ४.५८.९ ॥
ଜଟାୟୁଙ୍କ ଭ୍ରାତା, ଯଦି ଆପଣ ମୋ କଥା ଶୁଣିଛନ୍ତି ଓ ସେହି ରାକ୍ଷସର ନିବାସ ଜାଣନ୍ତି ତେବେ କୁହନ୍ତୁ।
4.58.10
अदीर्घदर्शिनं तं वै रावणं राक्षसाधमम्।
अन्तिके यदि वा दूरे यदि जानासि शंस नः ॥ ४.५८.१० ॥
ସେହି ଅଦୀର୍ଘଦର୍ଶୀ ରାକ୍ଷସାଧମ ରାବଣ ନିକଟରେ ଥାଉ କି ଦୂରରେ, ଯଦି ଜାଣନ୍ତି ଆମକୁ କୁହନ୍ତୁ।
4.58.11
ततोऽब्रवीन्महातेजा भ्राता ज्येष्ठो जटायुषः।
आत्मानुरूपं वचनं वानरान् सम्प्रहर्षयन् ॥ ४.५८.११ ॥
ତେବେ ମହାତେଜସ୍ୱୀ ଜଟାୟୁଙ୍କ ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ଭ୍ରାତା ନିଜ ଅନୁରୂପ ବଚନ କହି ବାନରମାନଙ୍କୁ ଅତ୍ୟଧିକ ହର୍ଷିତ କଲେ।
4.58.12
निर्दग्धपक्षो गृध्रोऽहं गतवीर्यः प्लवङ्गमाः।
वाङ्मात्रेण तु रामस्य करिष्ये साह्यमुत्तमम् ॥ ४.५८.१२ ॥
ହେ ବାନରଗଣ! ପକ୍ଷ ପୋଡ଼ିଯାଇଥିବା ଓ ବଳ ହରାଇଥିବା ଗୃଧ୍ର ମୁଁ; ତଥାପି କେବଳ ବଚନ ଦ୍ୱାରା ରାମଙ୍କ ପାଇଁ ଉତ୍ତମ ସାହାଯ୍ୟ କରିବି।
4.58.13
जानामि वारुणाँल्लोकान् विष्णोस्त्रैविक्रमानपि।
देवासुरविमर्दांश्च ह्यमृतस्य विमन्थनम् ॥ ४.५८.१३ ॥
ମୁଁ ବରୁଣଙ୍କ ଲୋକ, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ତିନି ପାଦ, ଦେବାସୁର ସଂଘର୍ଷ ଏବଂ ଅମୃତ ମନ୍ଥନ ମଧ୍ୟ ଜାଣେ।
4.58.14
रामस्य यदिदं कार्यं कर्तव्यं प्रथमं मया।
जरया च हृतं तेजः प्राणाश्च शिथिला मम ॥ ४.५८.१४ ॥
ରାମଙ୍କର ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ପ୍ରଥମେ ମୋତେ କରିବାକୁ ଥିଲା; କିନ୍ତୁ ବାର୍ଦ୍ଧକ୍ୟ ମୋ ତେଜ ହରଣ କରିଛି ଏବଂ ମୋ ପ୍ରାଣ ଶିଥିଳ ହୋଇଛି।
4.58.15
तरुणी रूपसम्पन्ना सर्वाभरणभूषिता।
ह्रियमाणा मया दृष्टा रावणेन दुरात्मना ॥ ४.५८.१५ ॥
ରୂପସମ୍ପନ୍ନା, ସମସ୍ତ ଅଳଙ୍କାରରେ ଭୂଷିତା ଏକ ତରୁଣୀକୁ ଦୁରାତ୍ମା ରାବଣ ହରଣ କରି ନେଉଥିବା ମୁଁ ଦେଖିଲି।
4.58.16
क्रोशन्ती रामरामेति लक्ष्मणेति च भामिनी।
भूषणान्यपविध्यन्ती गात्राणि च विधुन्वती ॥ ४.५८.१६ ॥
ସେହି ସୁନ୍ଦରୀ 'ରାମ ରାମ!' ଏବଂ 'ଲକ୍ଷ୍ମଣ!' ବୋଲି ଡାକୁଥିଲେ, ଅଳଙ୍କାର ଫିଙ୍ଗୁଥିଲେ ଏବଂ ଶରୀର ଝଟକାଉଥିଲେ।
4.58.17
सूर्यप्रभेव शैलाग्रे तस्याः कौशेयमुत्तमम्।
असिते राक्षसे भाति यथा वा तडिदम्बुदे ॥ ४.५८.१७ ॥
ତାଙ୍କର ଉତ୍ତମ ରେଶମ ବସ୍ତ୍ର ପର୍ବତଶିଖରେ ସୂର୍ଯ୍ୟପ୍ରଭା ପରି, ସେଇ କଳା ରାକ୍ଷସ ଉପରେ ମେଘରେ ବିଜୁଳି ପରି ଝଲସୁଥିଲା।
4.58.18
तां तु सीतामहं मन्ये रामस्य परिकीर्तनात्।
श्रूयतां मे कथयतो निलयं तस्य रक्षसः ॥ ४.५८.१८ ॥
ସେ ରାମଙ୍କ ନାମ ବାରମ୍ବାର ଡାକୁଥିବାରୁ ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ସୀତା ବୋଲି ଭାବୁଛି। ଏବେ ସେଇ ରାକ୍ଷସର ବାସସ୍ଥାନ ବିଷୟରେ ମୁଁ କହୁଛି ଶୁଣ।
4.58.19
पुत्रो विश्रवसः साक्षाद् भ्राता वैश्रवणस्य च।
अध्यास्ते नगरीं लङ्कां रावणो नाम राक्षसः ॥ ४.५८.१९ ॥
ବିଶ୍ରବାଙ୍କ ପୁତ୍ର, ସାକ୍ଷାତ୍ ବୈଶ୍ରବଣ (କୁବେର)ଙ୍କ ଭାଇ, ରାବଣ ନାମକ ରାକ୍ଷସ ଲଙ୍କା ନଗରୀରେ ବାସ କରେ।
4.58.20
इतो द्वीपे समुद्रस्य सम्पूर्णे शतयोजने।
तस्मिँल्लङ्का पुरी रम्या निर्मिता विश्वकर्मणा ॥ ४.५८.२० ॥
ସମୁଦ୍ରର ଏଠାରୁ ଶହେ ଯୋଜନ ବିସ୍ତାର ଦ୍ୱୀପରେ ବିଶ୍ୱକର୍ମାଙ୍କ ନିର୍ମିତ ରମ୍ୟ ଲଙ୍କା ନଗରୀ ଅଛି।
4.58.21
जाम्बूनदमयैर्द्वारैश्चित्रैः काञ्चनवेदिकैः।
प्रासादैर्हेमवर्णैश्च महद्भिः सुसमाकृता ॥ ४.५८.२१ ॥
ଜାମ୍ବୁନଦ ସୁନାର ଦ୍ୱାର, ସୁନାର ବେଦୀ ଓ ସୁବର୍ଣ୍ଣବର୍ଣ୍ଣ ବିଶାଳ ପ୍ରାସାଦରେ ଏହା ସୁସଜ୍ଜିତ।
4.58.22
प्राकारेणार्कवर्णेन महता च समन्विता।
तस्यां वसति वैदेही दीना कौशेयवासिनी ॥ ४.५८.२२ ॥
ସୂର୍ଯ୍ୟବର୍ଣ୍ଣ ମହାପ୍ରାକାରରେ ଏହା ଘେରାଯାଇଛି। ସେଠାରେ ଦୀନା ବୈଦେହୀ ରେଶମୀ ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧି ବାସ କରନ୍ତି।
4.58.23
रावणान्तःपुरे रुद्धा राक्षसीभिः सुरक्षिता।
जनकस्यात्मजां राज्ञस्तस्यां द्रक्ष्यथ मैथिलीम् ॥ ४.५८.२३ ॥
ରାବଣଙ୍କ ଅନ୍ତଃପୁରରେ, ରାକ୍ଷସୀମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଘେରାଯାଇ ଭଲ ଭାବେ ରକ୍ଷିତ ଜନକ ରାଜାଙ୍କ କନ୍ୟା ମୈଥିଲୀଙ୍କୁ ତୁମେ ସେଠାରେ ଦେଖିବ।
4.58.24
लङ्कायामथ गुप्तायां सागरेण समन्ततः।
सम्प्राप्य सागरस्यान्तं सम्पूर्णं शतयोजनम् ॥ ४.५८.२४ ॥
ଲଙ୍କା ଚାରିପାଖରୁ ସମୁଦ୍ରରେ ସୁରକ୍ଷିତ। ଶହେ ଯୋଜନ ବିସ୍ତାର ସେହି ସମୁଦ୍ରର ଅପର ତଟରେ ପହଞ୍ଚି (ତାହା ପାର ହେବାକୁ ହେବ)।
4.58.25
आसाद्य दक्षिणं तीरं ततो द्रक्ष्यथ रावणम्।
तत्रैव त्वरिताः क्षिप्रं विक्रमध्वं प्लवङ्गमाः ॥ ४.५८.२५ ॥
ଦକ୍ଷିଣ ତୀରରେ ପହଞ୍ଚି ସେଠାରେ ତୁମେ ରାବଣକୁ ଦେଖିବ। ସେଠାରେ ହିଁ ଶୀଘ୍ର, ହେ ବାନରଗଣ, ତୁମର ପରାକ୍ରମ ଦେଖାଅ।
4.58.26
ज्ञानेन खलु पश्यामि दृष्ट्वा प्रत्यागमिष्यथ।
आद्यः पन्थाः कुलिङ्गानां ये चान्ये धान्यजीविनः ॥ ४.५८.२६ ॥
ଜ୍ଞାନରେ ମୁଁ ଦେଖେ; ଦେଖି ତୁମେ ଫେରି ଆସିବ। ପ୍ରଥମ ପଥ କୁଲିଙ୍ଗମାନଙ୍କର, ଏବଂ ଧାନ ଖାଉଥିବା ଅନ୍ୟମାନଙ୍କର।
4.58.27
द्वितीयो बलिभोजानां ये च वृक्षफलाशनाः।
भासास्तृतीयं गच्छन्ति क्रौञ्चाश्च कुररैः सह ॥ ४.५८.२७ ॥
ଦ୍ୱିତୀୟଟି ବଳିଭୋଜୀମାନଙ୍କର, ଏବଂ ବୃକ୍ଷର ଫଳ ଖାଉଥିବାମାନଙ୍କର। ତୃତୀୟ ପଥରେ ଭାସ ପକ୍ଷୀମାନେ ଯାଆନ୍ତି, କ୍ରୌଞ୍ଚମାନେ କୁରରଙ୍କ ସହିତ ଯାଆନ୍ତି।
4.58.28
श्येनाश्चतुर्थं गच्छन्ति गृध्रा गच्छन्ति पञ्चमम्।
बलवीर्योपपन्नानां रूपयौवनशालिनाम् ॥ ४.५८.२८ ॥
ବାଜ ଚତୁର୍ଥ ପଥରେ ଯାଆନ୍ତି; ଶଗଡ଼ା (ଗୃଧ୍ର) ପଞ୍ଚମ ପଥରେ ଯାଆନ୍ତି। ବଳ ଓ ବୀର୍ଯ୍ୟଯୁକ୍ତ, ରୂପ ଓ ଯୌବନଶାଳୀମାନଙ୍କର।
4.58.29
षष्ठस्तु पन्था हंसानां वैनतेयगतिः परा।
वैनतेयाच्च नो जन्म सर्वेषां वानरर्षभाः ॥ ४.५८.२९ ॥
ଷଷ୍ଠ ପଥ ହଂସମାନଙ୍କର; ତାହା ବୈନତେୟ (ଗରୁଡ)ଙ୍କର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗତି। ବୈନତେୟରୁ ଆମର ଜନ୍ମ, ହେ ବାନରର୍ଷଭମାନେ, ସମସ୍ତଙ୍କର।
4.58.30
गर्हितं तु कृतं कर्म येन स्म पिशिताशिनः।
प्रतिकार्यं च मे तस्य वैरं भ्रातृकृतं भवेत् ॥ ४.५८.३० ॥
ଏହି ନିନ୍ଦିତ କର୍ମ ଯେ କରିଛି, ସେ ମାଂସଭୋଜୀ। ତାଠାରୁ ମୋର ପ୍ରତିଶୋଧ ନେବାକୁ ହେବ; ଏହି ବୈର ଭାଇଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଘଟିଛି।
4.58.31
इहस्थोऽहं प्रपश्यामि रावणं जानकीं तथा।
अस्माकमपि सौपर्णं दिव्यं चक्षुर्बलं तथा ॥ ४.५८.३१ ॥
ଏଠାରେ ଠିଆ ହୋଇ ମୁଁ ରାବଣ ଓ ଜାନକୀଙ୍କୁ ଦେଖୁଛି। ଆମ ସୌପର୍ଣ୍ଣ ଜାତିର ମଧ୍ୟ ଦିବ୍ୟ ଦୃଷ୍ଟିଶକ୍ତି ଅଛି।
4.58.32
तस्मादाहारवीर्येण निसर्गेण च वानराः।
आयोजनशतात् साग्राद् वयं पश्याम नित्यशः ॥ ४.५८.३२ ॥
ତେଣୁ, ହେ ବାନରଗଣ, ଆହାରର ବଳ ଓ ସ୍ୱଭାବ ଦ୍ୱାରା ଆମେ ଶହେ ଯୋଜନରୁ ମଧ୍ୟ ଅଧିକ ଦୂରକୁ ପ୍ରତିଦିନ ଦେଖୁ।
4.58.33
अस्माकं विहिता वृत्तिर्निसर्गेण च दूरतः।
विहिता वृक्षमूले तु वृत्तिश्चरणयोधिनाम् ॥ ४.५८.३३ ॥
ଆମ ଜୀବିକା ସ୍ୱଭାବତଃ ଦୂରରୁ (ଶିକାର ଧରିବା) ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ; ପାଦରେ ଯୁଦ୍ଧ କରୁଥିବାଙ୍କ ଜୀବିକା ବୃକ୍ଷମୂଳରେ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ।
4.58.34
उपायो दृश्यतां कश्चिल्लङ्घने लवणाम्भसः।
अभिगम्य तु वैदेहीं समृद्धार्था गमिष्यथ ॥ ४.५८.३४ ॥
ଲବଣ-ସମୁଦ୍ର ଲଙ୍ଘନ ପାଇଁ କୌଣସି ଉପାୟ ଖୋଜାଯାଉ; ତା'ପରେ ବୈଦେହୀଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଇ କାର୍ଯ୍ୟସିଦ୍ଧି ସହ ତୁମେ ଫେରିବ।
4.58.35
समुद्रं नेतुमिच्छामि भवद्भिर्वरुणालयम्।
प्रदास्याम्युदकं भ्रातुः स्वर्गतस्य महात्मनः ॥ ४.५८.३५ ॥
ବରୁଣଙ୍କ ନିବାସ ସମୁଦ୍ର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତୁମେମାନେ ମୋତେ ନେଇଯାଅ ବୋଲି ମୁଁ ଇଚ୍ଛା କରେ; ସେଠାରେ ସ୍ୱର୍ଗଗତ ମହାତ୍ମା ଭାଇଙ୍କୁ ଜଳତର୍ପଣ ଦେବି।
4.58.36
ततो नीत्वा तु तं देशं तीरे नदनदीपतेः।
निर्दग्धपक्षं सम्पातिं वानराः सुमहौजसः ॥ ४.५८.३६ ॥
ତା'ପରେ ଅତି ତେଜସ୍ୱୀ ବାନରମାନେ ଦଗ୍ଧପକ୍ଷ ସମ୍ପାତିଙ୍କୁ ସେହି ସ୍ଥାନକୁ ନେଇ ନଦୀ ଓ ନଦର ଅଧିପତି (ସମୁଦ୍ର)ଙ୍କ କୂଳରେ ରଖିଲେ।
4.58.37
तं पुनः प्रापयित्वा च तं देशं पतगेश्वरम्।
बभूवुर्वानरा हृष्टाः प्रवृत्तिमुपलभ्य ते ॥ ४.५८.३७ ॥
ସେଇ ପକ୍ଷୀରାଜଙ୍କୁ ପୁନର୍ବାର ସେହି ସ୍ଥାନକୁ ପହଞ୍ଚାଇ, ବାନରମାନେ ସମାଚାର ପାଇ ହର୍ଷିତ ହେଲେ।