Rāmāyaṇa de Vālmīki · Sarga 5.35
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.35.1
तां तु रामकथां श्रुत्वा वैदेही वानरर्षभात्।
उवाच वचनं सान्त्वमिदं मधुरया गिरा ॥ ५.३५.१ ॥
Habiendo oído la historia de Rāma del mejor de los monos, Vaidehī pronunció estas palabras consoladoras con voz dulce.
5.35.2
क्व ते रामेण संसर्गः कथं जानासि लक्ष्मणम्।
वानराणां नराणां च कथमासीत् समागमः ॥ ५.३५.२ ॥
¿Cómo llegaste a tener contacto con Rāma? ¿Cómo conoces a Lakṣmaṇa? ¿Cómo llegaron a encontrarse monos y hombres?
5.35.3
यानि रामस्य चिह्नानि लक्ष्मणस्य च वानर।
तानि भूयः समाचक्ष्व न मां शोकः समाविशेत् ॥ ५.३५.३ ॥
Oh mono, describe de nuevo por completo las señas de Rāma y de Lakṣmaṇa, para que el dolor no me abrume.
5.35.4
कीदृशं तस्य संस्थानं रूपं तस्य च कीदृशम्।
कथमूरू कथं बाहू लक्ष्मणस्य च शंस मे ॥ ५.३५.४ ॥
¿Cómo es su complexión y su figura? ¿Cómo son sus muslos y sus brazos? Dime también de Lakṣmaṇa.
5.35.5
एवमुक्तस्तु वैदेह्या हनूमान् मारुतात्मजः।
ततो रामं यथातत्त्वमाख्यातुमुपचक्रमे ॥ ५.३५.५ ॥
Cuando Vaidehī así le habló, Hanumān, hijo del Viento, comenzó a describir a Rāma tal como era en verdad.
5.35.6
जानन्ती बत दिष्ट्या मां वैदेहि परिपृच्छसि।
भर्तुः कमलपत्राक्षि संस्थानं लक्ष्मणस्य च ॥ ५.३५.६ ॥
¡Oh Vaidehī, de ojos como pétalos de loto! Aunque lo sabes todo, afortunadamente me preguntas por la figura de tu esposo y la de Lakṣmaṇa.
5.35.7
यानि रामस्य चिह्नानि लक्ष्मणस्य च यानि वै।
लक्षितानि विशालाक्षि वदतः शृणु तानि मे ॥ ५.३५.७ ॥
Oh tú de ojos amplios, escucha mientras te cuento las señas de Rāma y de Lakṣmaṇa que he observado.
5.35.8
रामः कमलपत्राक्षः पूर्णचन्द्रनिभाननः।
रूपदाक्षिण्यसम्पन्नः प्रसूतो जनकात्मजे ॥ ५.३५.८ ॥
Rāma tiene ojos como pétalos de loto y un rostro como la luna llena, dotado de belleza y gracia, oh hija de Janaka.
5.35.9
तेजसाऽऽदित्यसंकाशः क्षमया पृथिवीसमः।
बृहस्पतिसमो बुद्ध्या यशसा वासवोपमः ॥ ५.३५.९ ॥
Es como el sol en esplendor, como la tierra en paciencia, como Bṛhaspati en intelecto, y como Indra en fama.
5.35.10
रक्षिता जीवलोकस्य स्वजनस्य च रक्षिता।
रक्षिता स्वस्य वृत्तस्य धर्मस्य च परंतपः ॥ ५.३५.१० ॥
Es protector del mundo de los seres vivos, protector de los suyos, y protector de su propia conducta y del dharma, oh abrasador de enemigos.
5.35.11
रामो भामिनि लोकस्य चातुर्वर्ण्यस्य रक्षिता।
मर्यादानां च लोकस्य कर्ता कारयिता च सः ॥ ५.३५.११ ॥
Oh señora, Rāma es el protector de las cuatro varṇas del mundo, y él es el hacedor y el que hace cumplir las normas del mundo.
5.35.12
अर्चिष्मानर्चितोऽत्यर्थं ब्रह्मचर्यव्रते स्थितः।
साधूनामुपकारज्ञः प्रचारज्ञश्च कर्मणाम् ॥ ५.३५.१२ ॥
Es radiante, grandemente honrado, establecido en el voto de la disciplina de castidad, conocedor del beneficio de los virtuosos y de la conducta adecuada de las acciones.
5.35.13
राजनीत्यां विनीतश्च ब्राह्मणानामुपासकः।
ज्ञानवान् शीलसम्पन्नो विनीतश्च परंतपः ॥ ५.३५.१३ ॥
Versado en el arte de gobernar, devoto de los brahmanes, sabio, de noble carácter, humilde y abrasador de enemigos.
5.35.14
यजुर्वेदविनीतश्च वेदविद्भिः सुपूजितः।
धनुर्वेदे च वेदे च वेदाङ्गेषु च निष्ठितः ॥ ५.३५.१४ ॥
Instruido en el Yajurveda, muy honrado por los conocedores de los Vedas, y consumado en la ciencia del arco, el Veda y los Vedāṅgas.
5.35.15
विपुलांसो महाबाहुः कम्बुग्रीवः शुभाननः।
गूढजत्रुः सुताम्राक्षो रामो नाम जनैः श्रुतः ॥ ५.३५.१५ ॥
De anchos hombros, de poderosos brazos, cuello como una concha, rostro hermoso, clavículas ocultas y ojos muy rojos; era conocido por la gente con el nombre de Rāma.
5.35.16
दुन्दुभिस्वननिर्घोषः स्निग्धवर्णः प्रतापवान्।
समश्च सुविभक्ताङ्गो वर्णं श्यामं समाश्रितः ॥ ५.३५.१६ ॥
Su voz resonaba como el estruendo de un tambor de guerra; su tez era suave y resplandeciente, sus miembros armoniosos y bien formados, y su color oscuro.
5.35.17
त्रिस्थिरस्त्रिप्रलम्बश्च त्रिसमस्त्रिषु चोन्नतः।
त्रिताम्रस्त्रिषु च स्निग्धो गम्भीरस्त्रिषु नित्यशः ॥ ५.३५.१७ ॥
Era firme en tres partes, largo en tres, parejo y elevado en tres, rojizo en tres, suave en tres y siempre profundo en tres.
5.35.18
त्रिवलीमांस्त्र्यवनतश्चतुर्व्यङ्गस्त्रिशीर्षवान्।
चतुष्कलश्चतुर्लेखश्चतुष्किष्कुश्चतुःसमः ॥ ५.३५.१८ ॥
Tenía tres pliegues, estaba inclinado en tres lugares, llevaba marcas en cuatro miembros, tenía forma de tres cimas, estaba dividido en cuatro partes, con cuatro líneas, de cuatro codos de altura y parejo en cuatro aspectos.
5.35.19
चतुर्दशसमद्वन्द्वश्चतुर्दंष्ट्रश्चतुर्गतिः।
महोष्ठहनुनासश्च पञ्चस्निग्धोऽष्टवंशवान् ॥ ५.३५.१९ ॥
Tiene catorce pares iguales, cuatro colmillos, cuatro clases de andar, labio, mandíbula y nariz grandes, cinco partes lisas y ocho huesos de la columna.
5.35.20
दशपद्मो दशबृहत् त्रिभिर्व्याप्तो द्विशुक्लवान्।
षडुन्नतो नवतनुस्त्रिभिर्व्याप्नोति राघवः ॥ ५.३५.२० ॥
Lleva diez marcas de loto, diez rasgos grandes, está colmado de tres, tiene dos rasgos blancos, seis elevados y nueve delgados; Rāghava está colmado de tres.
5.35.21
सत्यधर्मरतः श्रीमान् संग्रहानुग्रहे रतः।
देशकालविभागज्ञः सर्वलोकप्रियंवदः ॥ ५.३५.२१ ॥
Devoto de la verdad y del dharma, glorioso, dedicado a unir y a favorecer, conocedor de la división del lugar y del tiempo, que habla palabras agradables a todos los mundos.
5.35.22
भ्राता चास्य च वैमात्रः सौमित्रिरमितप्रभः।
अनुरागेण रूपेण गुणैश्चापि तथाविधः ॥ ५.३५.२२ ॥
Su hermano, el medio hermano Saumitri, tiene un esplendor sin límites, y es semejante en afecto, forma y cualidades.
5.35.23
स सुवर्णच्छविः श्रीमान् रामः श्यामो महायशाः।
तावुभौ नरशार्दूलौ त्वद्दर्शनकृतोत्सवौ ॥ ५.३५.२३ ॥
Él es Rāma, de tez dorada, glorioso, de tono oscuro, de gran fama; aquellos dos tigres entre los hombres se alegraron al verte.
5.35.24
विचिन्वन्तौ महीं कृत्स्नामस्माभिः सह संगतौ।
त्वामेव मार्गमाणौ तौ विचरन्तौ वसुन्धराम् ॥ ५.३५.२४ ॥
Los dos, buscando toda la tierra, se han unido a nosotros; buscándote solo a ti, vagan por esta tierra.
5.35.25
ददर्शतुर्मृगपतिं पूर्वजेनावरोपितम्।
ऋष्यमूकस्य मूले तु बहुपादपसंकुले ॥ ५.३५.२५ ॥
Al pie de Ṛṣyamūka, espeso de muchos árboles, los dos vieron al señor de los monos, desterrado por su hermano mayor.
5.35.26
भ्रातुर्भयार्तमासीनं सुग्रीवं प्रियदर्शनम्।
वयं च हरिराजं तं सुग्रीवं सत्यसङ्गरम् ॥ ५.३५.२६ ॥
Sugrīva, agradable a la vista, sentado y afligido por el miedo a su hermano; y nosotros también a aquel rey de los monos, Sugrīva, fiel a sus promesas.
5.35.27
परिचर्यामहे राज्यात् पूर्वजेनावरोपितम्।
ततस्तौ चीरवसनौ धनुःप्रवरपाणिनौ ॥ ५.३५.२७ ॥
Servimos a aquel desterrado del reino por su hermano mayor. Entonces los dos, vestidos con ropas de corteza, con los mejores arcos en sus manos—
5.35.28
ऋष्यमूकस्य शैलस्य रम्यं देशमुपागतौ।
स तौ दृष्ट्वा नरव्याघ्रौ धन्विनौ वानरर्षभः ॥ ५.३५.२८ ॥
Los dos llegaron a aquel lugar encantador del monte Ṛṣyamūka. Aquel mejor de los monos, al ver a aquellos dos tigres entre los hombres, los dos arqueros—
5.35.29
अभिप्लुतो गिरेस्तस्य शिखरं भयमोहितः।
ततः स शिखरे तस्मिन् वानरेन्द्रो व्यवस्थितः ॥ ५.३५.२९ ॥
Aturdido por el miedo, saltó a la cima de aquella montaña. Entonces aquel señor de los monos se situó sobre aquella cumbre.
5.35.30
तयोः समीपं मामेव प्रेषयामास सत्वरम्।
तावहं पुरुषव्याघ्रौ सुग्रीववचनात् प्रभू ॥ ५.३५.३० ॥
Él me envió rápidamente a mí solo hacia aquellos dos. Por palabra de Sugrīva, fui ante aquellos dos tigres entre los hombres, poderosos señores.
5.35.31
रूपलक्षणसम्पन्नौ कृताञ्जलिरुपस्थितः।
तौ परिज्ञाततत्त्वार्थौ मया प्रीतिसमन्वितौ ॥ ५.३५.३१ ॥
Ante aquellos dos, dotados de belleza y de signos auspiciosos, me presenté con las manos juntas. Al conocer su verdadera naturaleza y propósito, me llené de afecto.
5.35.32
पृष्ठमारोप्य तं देशं प्रापितौ पुरुषर्षभौ।
निवेदितौ च तत्त्वेन सुग्रीवाय महात्मने ॥ ५.३५.३२ ॥
Colocando sobre mi espalda a aquellos dos toros entre los hombres, los llevé a aquel lugar y presenté fielmente su identidad al magnánimo Sugrīva.
5.35.33
तयोरन्योन्यसम्भाषाद् भृशं प्रीतिरजायत।
तत्र तौ कीर्तिसम्पन्नौ हरीश्वरनरेश्वरौ ॥ ५.३५.३३ ॥
De su conversación mutua nació un gran afecto; allí, aquellos dos renombrados, el señor de los monos y el señor de los hombres, quedaron unidos por la amistad.
5.35.34
परस्परकृताश्वासौ कथया पूर्ववृत्तया।
तं ततः सान्त्वयामास सुग्रीवं लक्ष्मणाग्रजः ॥ ५.३५.३४ ॥
Consolándose mutuamente con relatos de sucesos pasados, se confortaron el uno al otro; entonces el hermano mayor de Lakṣmaṇa consoló a Sugrīva.
5.35.35
स्त्रीहेतोर्वालिना भ्रात्रा निरस्तं पुरुतेजसा।
ततस्त्वन्नाशजं शोकं रामस्याक्लिष्टकर्मणः ॥ ५.३५.३५ ॥
Por causa de una mujer, tu hermano Vāli te expulsó, a ti de gran esplendor; luego el dolor nacido de tu pérdida cayó sobre Rāma, de hazañas infatigables.
5.35.36
लक्ष्मणो वानरेन्द्राय सुग्रीवाय न्यवेदयत्।
स श्रुत्वा वानरेन्द्रस्तु लक्ष्मणेनेरितं वचः ॥ ५.३५.३६ ॥
Lakṣmaṇa informó de ello a Sugrīva, señor de los monos; y el señor de los monos, habiendo oído las palabras pronunciadas por Lakṣmaṇa,
5.35.37
तदासीन्निष्प्रभोऽत्यर्थं ग्रहग्रस्त इवांशुमान्।
ततस्त्वद्गात्रशोभीनि रक्षसा ह्रियमाणया ॥ ५.३५.३७ ॥
Ella quedó totalmente sin brillo, como el sol atrapado por un eclipse; y entonces, mientras el rākṣasa la arrebataba, los adornos que embellecían tus miembros...
5.35.38
यान्याभरणजालानि पातितानि महीतले।
तानि सर्वाणि रामाय आनीय हरियूथपाः ॥ ५.३५.३८ ॥
Todos los conjuntos de adornos que habían sido arrojados al suelo, los jefes de las tropas de monos los trajeron y los entregaron a Rāma.
5.35.39
संहृष्टा दर्शयामासुर्गतिं तु न विदुस्तव।
तानि रामाय दत्तानि मयैवोपहृतानि च ॥ ५.३५.३९ ॥
Los monos, llenos de alegría, los mostraron, sin conocer tu rumbo; todos fueron entregados a Rāma, y yo mismo se los presenté.
5.35.40
स्वनवन्त्यवकीर्णानि तस्मिन् विहतचेतसि।
तान्यङ्के दर्शनीयानि कृत्वा बहुविधं तदा ॥ ५.३५.४० ॥
Sobre él, cuyo ánimo estaba abatido, habían sido esparcidos aquellos adornos fragantes; aquellos dignos de verse, los puso en su regazo y los contempló de muchas maneras.
5.35.41
तेन देवप्रकाशेन देवेन परिदेवितम्।
पश्यतस्तानि रुदतस्ताम्यतश्च पुनः पुनः ॥ ५.३५.४१ ॥
Por aquel de brillo divino se lamentó, mirando aquellos, llorando y afligiéndose una y otra vez.
5.35.42
प्रादीपयद् दाशरथेस्तदा शोकहुताशनम् ॥ ५.३५.४२ ॥
Entonces el hijo de Daśaratha encendió el fuego del dolor.
5.35.43
शायितं च चिरं तेन दुःखार्तेन महात्मना।
मयापि विविधैर्वाक्यैः कृच्छ्रादुत्थापितः पुनः ॥ ५.३५.४३ ॥
Aquel magnánimo, abrumado por el dolor, había permanecido tendido largo tiempo; yo también, con diversas palabras, con dificultad lo volví a levantar.
5.35.44
तानि दृष्ट्वा महार्हाणि दर्शयित्वा मुहुर्मुहुः।
राघवः सहसौमित्रिः सुग्रीवे संन्यवेशयत् ॥ ५.३५.४४ ॥
Habiendo visto aquellas objetos de gran valor y mostrándolos una y otra vez, Rāghava, junto con Saumitri, hizo sentar a Sugrīva allí.
5.35.45
स तवादर्शनादार्ये राघवः परितप्यते।
महता ज्वलता नित्यमग्निनेवाग्निपर्वतः ॥ ५.३५.४५ ॥
Oh noble dama, por no verte, Rāghava es atormentado siempre, como una montaña de fuego por un gran fuego ardiente.
5.35.46
त्वत्कृते तमनिद्रा च शोकश्चिन्ता च राघवम्।
तापयन्ति महात्मानमग्न्यगारमिवाग्नयः ॥ ५.३५.४६ ॥
Por tu causa, el insomnio nocturno, el dolor y la angustia atormentan al magnánimo Rāghava, como las llamas atormentan una casa de fuego.
5.35.47
तवादर्शनशोकेन राघवः परिचाल्यते।
महता भूमिकम्पेन महानिव शिलोच्चयः ॥ ५.३५.४७ ॥
Por el dolor de no verte, Rāghava es sacudido, como una gran pila de rocas es sacudida por un gran terremoto.
5.35.48
काननानि सुरम्याणि नदीप्रस्रवणानि च।
चरन् न रतिमाप्नोति त्वामपश्यन् नृपात्मजे ॥ ५.३५.४८ ॥
Oh princesa, hija de rey, aunque vaga por los bosques deliciosos, los ríos y las fuentes, no encuentra deleite, al no verte.
5.35.49
स त्वां मनुजशार्दूलः क्षिप्रं प्राप्स्यति राघवः।
समित्रबान्धवं हत्वा रावणं जनकात्मजे ॥ ५.३५.४९ ॥
Ese tigre entre los hombres, el Rāghava, pronto te obtendrá, habiendo dado muerte a Rāvaṇa junto con sus aliados y parientes, oh hija de Janaka.
5.35.50
सहितौ रामसुग्रीवावुभावकुरुतां तदा।
समयं वालिनं हन्तुं तव चान्वेषणं प्रति ॥ ५.३५.५० ॥
Entonces Rāma y Sugrīva, ambos aliados, pactaron dar muerte a Vāli, y también en cuanto a la búsqueda de ti.
5.35.51
ततस्ताभ्यां कुमाराभ्यां वीराभ्यां स हरीश्वरः।
किष्किन्धां समुपागम्य वाली युद्धे निपातितः ॥ ५.३५.५१ ॥
Entonces, por aquellos dos príncipes heroicos, tras llegar a Kiṣkindhā, el señor de los monos, Vāli, fue derribado en batalla.
5.35.52
ततो निहत्य तरसा रामो वालिनमाहवे।
सर्वर्क्षहरिसङ्घानां सुग्रीवमकरोत् पतिम् ॥ ५.३५.५२ ॥
Entonces Rāma, tras dar muerte velozmente a Vāli en batalla, hizo a Sugrīva señor de todas las huestes de osos y monos.
5.35.53
रामसुग्रीवयोरैक्यं देव्येवं समजायत।
हनूमन्तं च मां विद्धि तयोर्दूतमुपागतम् ॥ ५.३५.५३ ॥
Oh diosa, así se produjo la alianza de Rāma y Sugrīva. Y sabe que yo soy Hanumān, el mensajero de aquellos dos, que ha llegado aquí.
5.35.54
स्वं राज्यं प्राप्य सुग्रीवः स्वानानीय महाकपीन्।
त्वदर्थं प्रेषयामास दिशो दश महाबलान् ॥ ५.३५.५४ ॥
Habiendo obtenido su propio reino, Sugrīva convocó a sus grandes monos y envió a los poderosos a las diez direcciones por tu causa.
5.35.55
आदिष्टा वानरेन्द्रेण सुग्रीवेण महौजसः।
अद्रिराजप्रतीकाशाः सर्वतः प्रस्थिता महीम् ॥ ५.३५.५५ ॥
Enviados por Sugrīva, señor de los vānaras, los de gran poder, semejantes al rey de las montañas, partieron en todas direcciones hacia la tierra.
5.35.56
ततस्ते मार्गमाणा वै सुग्रीववचनातुराः।
चरन्ति वसुधां कृत्स्नां वयमन्ये च वानराः ॥ ५.३५.५६ ॥
Entonces, ansiosos por cumplir las palabras de Sugrīva y buscando, ellos, nosotros y los demás vānaras recorrimos toda la tierra.
5.35.57
अङ्गदो नाम लक्ष्मीवान् वालिसूनुर्महाबलः।
प्रस्थितः कपिशार्दूलस्त्रिभागबलसंवृतः ॥ ५.३५.५७ ॥
Aṅgada por nombre, el glorioso hijo de Vāli, el poderoso tigre entre los vānaras, partió rodeado por un tercio del ejército.
5.35.58
तेषां नो विप्रणष्टानां विन्ध्ये पर्वतसत्तमे।
भृशं शोकपरीतानामहोरात्रगणा गताः ॥ ५.३५.५८ ॥
Para nosotros, perdidos en el Vindhya, el mejor de los montes, abrumados por profunda aflicción, han pasado muchos grupos de días y noches.
5.35.59
ते वयं कार्यनैराश्यात् कालस्यातिक्रमेण च।
भयाच्च कपिराजस्य प्राणांस्त्यक्तुमुपस्थिताः ॥ ५.३५.५९ ॥
Desesperados por la tarea, con el tiempo agotado y temiendo al rey de los vānaras, nos dispusimos a entregar la vida.
5.35.60
विचित्य गिरिदुर्गाणि नदीप्रस्रवणानि च।
अनासाद्य पदं देव्याः प्राणांस्त्यक्तुं व्यवस्थिताः ॥ ५.३५.६० ॥
Habiendo buscado en las fortalezas montañosas, los ríos y las fuentes, sin hallar rastro de la diosa, resolvimos entregar la vida.
5.35.61
ततस्तस्य गिरेर्मूर्ध्नि वयं प्रायमुपास्महे।
दृष्ट्वा प्रायोपविष्टांश्च सर्वान् वानरपुङ्गवान् ॥ ५.३५.६१ ॥
Entonces, en la cima de aquella montaña, emprendimos un ayuno hasta la muerte, y vimos a todos los mejores de los monos sentados en ese ayuno,
5.35.62
भृशं शोकार्णवे मग्नः पर्यदेवयदङ्गदः।
तव नाशं च वैदेहि वालिनश्च तथा वधम् ॥ ५.३५.६२ ॥
Aṅgada, hundido en el océano de la pena, se lamentó mucho: 'Oh Vaidehī, tu destrucción, y asimismo la muerte de Vāli.'
5.35.63
प्रायोपवेशमस्माकं मरणं च जटायुषः।
तेषां नः स्वामिसंदेशान्निराशानां मुमूर्षताम् ॥ ५.३५.६३ ॥
Nuestro ayuno hasta la muerte y la muerte de Jaṭāyu, de nosotros, que, sin esperanza por el mensaje de nuestro señor, deseamos morir.
5.35.64
कार्यहेतोरिहायातः शकुनिर्वीर्यवान् महान्।
गृध्रराजस्य सोदर्यः सम्पातिर्नाम गृध्रराट् ॥ ५.३५.६४ ॥
El poderoso gran ave que llegó aquí por un propósito: Sampāti por nombre, el rey de los buitres, hermano del rey de los buitres.
5.35.65
श्रुत्वा भ्रातृवधं कोपादिदं वचनमब्रवीत्।
यवीयान् केन मे भ्राता हतः क्व च निपातितः ॥ ५.३५.६५ ॥
Al oír la muerte de su hermano, con ira habló estas palabras: '¿Por quién fue muerto mi hermano menor, y dónde fue derribado?'
5.35.66
एतदाख्यातुमिच्छामि भवद्भिर्वानरोत्तमाः।
अङ्गदोऽकथयत् तस्य जनस्थाने महद्वधम् ॥ ५.३५.६६ ॥
«Oh mejores de los monos, deseo oír esto de ustedes.» Entonces Aṅgada relató su gran muerte en Janasthāna.
5.35.67
रक्षसा भीमरूपेण त्वामुद्दिश्य यथार्थतः।
जटायोस्तु वधं श्रुत्वा दुःखितः सोऽरुणात्मजः ॥ ५.३५.६७ ॥
Al oír que el rākṣasa de forma terrible había matado a Jaṭāyu con intención de atacarte a ti, Sampāti, hijo de Aruṇa, se afligió.
5.35.68
त्वामाह स वरारोहे वसन्तीं रावणालये।
तस्य तद् वचनं श्रुत्वा सम्पातेः प्रीतिवर्धनम् ॥ ५.३५.६८ ॥
"Oh, de hermosas caderas, resides en la casa de Rāvaṇa", te dijo él; al oír esas palabras de Sampāti, nuestra alegría creció.
5.35.69
अङ्गदप्रमुखाः सर्वे ततः प्रस्थापिता वयम्।
विन्ध्यादुत्थाय सम्प्राप्ताः सागरस्यान्तमुत्तमम् ॥ ५.३५.६९ ॥
Dirigidos por Aṅgada, todos nosotros fuimos entonces enviados; alzándonos desde el monte Vindhya, llegamos al excelente borde del océano.
5.35.70
त्वद्दर्शने कृतोत्साहा हृष्टाः पुष्टाः प्लवङ्गमाः।
अङ्गदप्रमुखाः सर्वे वेलोपान्तमुपागताः ॥ ५.३५.७० ॥
Ansiosos por verte, alegres y fuertes, los monos, todos guiados por Aṅgada, llegaron al borde de la orilla.
5.35.71
चिन्तां जग्मुः पुनर्भीमां त्वद्दर्शनसमुत्सुकाः।
अथाहं हरिसैन्यस्य सागरं दृश्य सीदतः ॥ ५.३५.७१ ॥
Ansiosos de verte, cayeron de nuevo en una angustia terrible; entonces vi al ejército de monos, al contemplar el océano, hundirse en la desesperación.
5.35.72
व्यवधूय भयं तीव्रं योजनानां शतं प्लुतः।
लङ्का चापि मया रात्रौ प्रविष्टा राक्षसाकुला ॥ ५.३५.७२ ॥
Sacudiendo el feroz temor, salté cien yojanas, y de noche entré en Laṅkā, llena de rākṣasas.
5.35.73
रावणश्च मया दृष्टस्त्वं च शोकनिपीडिता।
एतत् ते सर्वमाख्यातं यथावृत्तमनिन्दिते ॥ ५.३५.७३ ॥
He visto a Rāvaṇa, y te he visto afligida por el dolor, oh irreprochable. Todo esto te ha sido contado tal como ocurrió.
5.35.74
अभिभाषस्व मां देवि दूतो दाशरथेरहम्।
तन्मां रामकृतोद्योगं त्वन्निमित्तमिहागतम् ॥ ५.३५.७४ ॥
Oh diosa, háblame. Soy el mensajero de Rāma, hijo de Daśaratha. Por el esfuerzo que Rāma ha emprendido, he venido aquí por tu causa.
5.35.75
सुग्रीवसचिवं देवि बुद्ध्यस्व पवनात्मजम्।
कुशली तव काकुत्स्थः सर्वशस्त्रभृतां वरः ॥ ५.३५.७५ ॥
Oh diosa, sabe que soy Hanumān, hijo del Viento y ministro de Sugrīva. Tu esposo, Rāma del linaje Kākutstha, está bien; es el mejor de todos los que portan armas.
5.35.76
गुरोराराधने युक्तो लक्ष्मणः शुभलक्षणः।
तस्य वीर्यवतो देवि भर्तुस्तव हिते रतः ॥ ५.३५.७६ ॥
Oh diosa, Lakṣmaṇa, de signos auspiciosos, se dedica a servir a su hermano mayor. Es poderoso y se ocupa del bienestar de tu esposo.
5.35.77
अहमेकस्तु सम्प्राप्तः सुग्रीववचनादिह।
मयेयमसहायेन चरता कामरूपिणा ॥ ५.३५.७७ ॥
Por orden de Sugrīva he venido aquí yo solo. Yo, que puedo tomar cualquier forma a voluntad, he recorrido este camino sin compañía.
5.35.78
दक्षिणा दिगनुक्रान्ता त्वन्मार्गविचयैषिणा।
दिष्ट्याहं हरिसैन्यानां त्वन्नाशमनुशोचताम् ॥ ५.३५.७८ ॥
Buscando seguir tu rastro, he recorrido la región del sur. Por fortuna, soy uno de la hueste de monos que lloran tu pérdida.
5.35.79
अपनेष्यामि संतापं तवाधिगमशासनात्।
दिष्ट्या हि न मम व्यर्थं सागरस्येह लङ्घनम् ॥ ५.३५.७९ ॥
Con la noticia de haberte encontrado disiparé tu aflicción. Afortunadamente, mi cruce del océano aquí no ha sido en vano.
5.35.80
प्राप्स्याम्यहमिदं देवि त्वद्दर्शनकृतं यशः।
राघवश्च महावीर्यः क्षिप्रं त्वामभिपत्स्यते ॥ ५.३५.८० ॥
Oh diosa, obtendré esta fama ganada por verte, y el de gran valor Rāghava pronto te alcanzará.
5.35.81
सपुत्रबान्धवं हत्वा रावणं राक्षसाधिपम्।
माल्यवान् नाम वैदेहि गिरीणामुत्तमो गिरिः ॥ ५.३५.८१ ॥
Oh Vaidehī, habiendo dado muerte a Rāvaṇa, señor de los rākṣasas, junto con sus hijos y parientes, (morarán) en la montaña llamada Mālyavān, la mejor de las montañas.
5.35.82
ततो गच्छति गोकर्णं पर्वतं केसरी हरिः।
स च देवर्षिभिर्दिष्टः पिता मम महाकपिः।
तीर्थे नदीपतेः पुण्ये शम्बसादनमुद्धरन् ॥ ५.३५.८२ ॥
Luego el mono Kesarī va al monte Gokarṇa. Él, guiado por los sabios divinos, es mi padre, el gran mono; en el sagrado lugar de baño del señor de los ríos, estaba abatiendo a Śambāsādana (Śambara).
5.35.83
यस्याहं हरिणः क्षेत्रे जातो वातेन मैथिलि।
हनूमानिति विख्यातो लोके स्वेनैव कर्मणा ॥ ५.३५.८३ ॥
Oh Maithilī, yo soy aquel que nació del viento en el campo (esposa) de aquel mono, y en el mundo soy conocido como Hanumān por mis propias acciones.
5.35.84
विश्वासार्थं तु वैदेहि भर्तुरुक्ता मया गुणाः।
अचिरात् त्वामितो देवि राघवो नयिता ध्रुवम् ॥ ५.३५.८४ ॥
Oh Vaidehī, en verdad he dicho las virtudes de tu esposo para darte confianza. Oh diosa, Rāghava sin duda te llevará de aquí pronto.
5.35.85
एवं विश्वासिता सीता हेतुभिः शोककर्शिता।
उपपन्नैरभिज्ञानैर्दूतं तमधिगच्छति ॥ ५.३५.८५ ॥
Así, persuadida por razones convincentes y señas de reconocimiento, la afligida Sītā acepta a aquel mensajero.
5.35.86
अतुलं च गता हर्षं प्रहर्षेण तु जानकी।
नेत्राभ्यां वक्रपक्ष्माभ्यां मुमोचानन्दजं जलम् ॥ ५.३५.८६ ॥
Colmada de un gozo inmenso, Jānakī derramó lágrimas de alegría por sus ojos de pestañas arqueadas.
5.35.87
चारु तद् वदनं तस्यास्ताम्रशुक्लायतेक्षणम्।
अशोभत विशालाक्ष्या राहुमुक्त इवोडुराट् ॥ ५.३५.८७ ॥
Su hermoso rostro, con sus amplios ojos rojizos y blancos, resplandecía como la luna liberada de Rāhu.
5.35.88
हनूमन्तं कपिं व्यक्तं मन्यते नान्यथेति सा।
अथोवाच हनूमांस्तामुत्तरं प्रियदर्शनाम् ॥ ५.३५.८८ ॥
Ella cree claramente que aquel mono es Hanumān y ningún otro. Entonces Hanumān le respondió a ella, de rostro agradable.
5.35.89
एतत् ते सर्वमाख्यातं समाश्वसिहि मैथिलि।
किं करोमि कथं वा ते रोचते प्रतियाम्यहम् ॥ ५.३५.८९ ॥
Oh Maithilī, todo esto te ha sido contado; consuélate. ¿Qué debo hacer, y qué te agradaría? ¿Debo regresar?
5.35.90
हतेऽसुरे संयति शम्बसादने
कपिप्रवीरेण महर्षिचोदनात्।
ततोऽस्मि वायुप्रभवो हि मैथिलि
प्रभावतस्तत्प्रतिमश्च वानरः ॥ ५.३५.९० ॥
Cuando el demonio destructor de Śambara fue muerto en la batalla, el héroe de los monos lo hizo por instigación del sabio. Entonces, oh Maithilī, soy nacido de Vāyu; por mi poder soy un mono igual a él.