รามายณะของวาลมีกิ · สรรค 5.35
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.35.1
तां तु रामकथां श्रुत्वा वैदेही वानरर्षभात्।
उवाच वचनं सान्त्वमिदं मधुरया गिरा ॥ ५.३५.१ ॥
เมื่อได้ฟังเรื่องราวของพระรามจากวานรผู้ประเสริฐ พระเวเทหีตรัสถ้อยคำปลอบโยนนี้ด้วยน้ำเสียงอ่อนหวาน
5.35.2
क्व ते रामेण संसर्गः कथं जानासि लक्ष्मणम्।
वानराणां नराणां च कथमासीत् समागमः ॥ ५.३५.२ ॥
ท่านได้พบกับพระรามได้อย่างไร และรู้จักพระลักษมณ์ได้อย่างไร วานรกับมนุษย์มาพบกันได้อย่างไร
5.35.3
यानि रामस्य चिह्नानि लक्ष्मणस्य च वानर।
तानि भूयः समाचक्ष्व न मां शोकः समाविशेत् ॥ ५.३५.३ ॥
วานรเอ๋ย ขอให้บอกลักษณะของพระรามและพระลักษมณ์อีกครั้งโดยละเอียด เพื่อที่ความโศกจะไม่ครอบงำข้า
5.35.4
कीदृशं तस्य संस्थानं रूपं तस्य च कीदृशम्।
कथमूरू कथं बाहू लक्ष्मणस्य च शंस मे ॥ ५.३५.४ ॥
รูปร่างของพระองค์เป็นอย่างไร โฉมของพระองค์เป็นเช่นไร ต้นขาและแขนของพระองค์เป็นอย่างไร ขอบอกข้าเรื่องของพระลักษมณ์ด้วย
5.35.5
एवमुक्तस्तु वैदेह्या हनूमान् मारुतात्मजः।
ततो रामं यथातत्त्वमाख्यातुमुपचक्रमे ॥ ५.३५.५ ॥
เมื่อพระเวเทหีตรัสดังนี้แล้ว หนุมานบุตรแห่งพระพายจึงเริ่มเล่าเรื่องพระรามตามความเป็นจริง
5.35.6
जानन्ती बत दिष्ट्या मां वैदेहि परिपृच्छसि।
भर्तुः कमलपत्राक्षि संस्थानं लक्ष्मणस्य च ॥ ५.३५.६ ॥
ข้าแต่พระเวเทหี ผู้มีดวงเนตรดุจกลีบบัว โชคดียิ่งที่แม้ท่านจะรู้อยู่แล้ว ท่านยังถามข้าถึงรูปร่างของพระสวามีและของพระลักษมณ์
5.35.7
यानि रामस्य चिह्नानि लक्ष्मणस्य च यानि वै।
लक्षितानि विशालाक्षि वदतः शृणु तानि मे ॥ ५.३५.७ ॥
ข้าแต่ผู้มีดวงเนตรกว้าง จงฟังข้าเล่าถึงลักษณะของพระรามและพระลักษมณ์ที่ข้าได้สังเกตเห็น
5.35.8
रामः कमलपत्राक्षः पूर्णचन्द्रनिभाननः।
रूपदाक्षिण्यसम्पन्नः प्रसूतो जनकात्मजे ॥ ५.३५.८ ॥
พระรามมีดวงเนตรดุจกลีบบัวและพระพักตร์คล้ายจันทร์เพ็ญ ทรงประกอบด้วยความงามและความงดงามน่ารัก ข้าแต่ธิดาแห่งชนก
5.35.9
तेजसाऽऽदित्यसंकाशः क्षमया पृथिवीसमः।
बृहस्पतिसमो बुद्ध्या यशसा वासवोपमः ॥ ५.३५.९ ॥
พระองค์ทรงรุ่งเรืองดุจพระอาทิตย์ด้วยพระเดช ทรงอดทนดุจแผ่นดิน ทรงปัญญาเทียบเท่าพระพฤหัสบดี และทรงเกียรติยศเทียบเท่าพระอินทร์
5.35.10
रक्षिता जीवलोकस्य स्वजनस्य च रक्षिता।
रक्षिता स्वस्य वृत्तस्य धर्मस्य च परंतपः ॥ ५.३५.१० ॥
พระองค์ทรงเป็นที่พึ่งของสรรพชีวิตในโลก ทรงเป็นที่พึ่งของประชาชนของพระองค์ และทรงคุ้มครองความประพฤติของพระองค์และธรรม ข้าแต่ผู้ทำลายศัตรู
5.35.11
रामो भामिनि लोकस्य चातुर्वर्ण्यस्य रक्षिता।
मर्यादानां च लोकस्य कर्ता कारयिता च सः ॥ ५.३५.११ ॥
ข้าแต่สตรีผู้งาม พระรามทรงเป็นผู้คุ้มครองวรรณะทั้งสี่ของโลก และพระองค์ทรงเป็นผู้สถาปนาและบังคับใช้กฎเกณฑ์แห่งโลก
5.35.12
अर्चिष्मानर्चितोऽत्यर्थं ब्रह्मचर्यव्रते स्थितः।
साधूनामुपकारज्ञः प्रचारज्ञश्च कर्मणाम् ॥ ५.३५.१२ ॥
พระองค์ทรงรุ่งโรจน์ ทรงได้รับการเคารพยิ่งนัก ทรงตั้งมั่นในพรหมจรรย์ ทรงรู้จักคุณประโยชน์ของผู้ประเสริฐ และทรงรู้จักการประพฤติที่ถูกต้องในกิจทั้งปวง
5.35.13
राजनीत्यां विनीतश्च ब्राह्मणानामुपासकः।
ज्ञानवान् शीलसम्पन्नो विनीतश्च परंतपः ॥ ५.३५.१३ ॥
ทรงฉลาดในนีติศาสตร์แห่งการปกครอง ทรงเคารพพราหมณ์ ทรงมีความรู้ มีความประพฤติงดงาม และทรงถ่อมตน ข้าแต่ผู้ทำลายศัตรู
5.35.14
यजुर्वेदविनीतश्च वेदविद्भिः सुपूजितः।
धनुर्वेदे च वेदे च वेदाङ्गेषु च निष्ठितः ॥ ५.३५.१४ ॥
ทรงศึกษาดีในยชุรเวท ได้รับการยกย่องอย่างยิ่งจากผู้รู้พระเวท และทรงตั้งมั่นในธนุรเวท พระเวท และเวทางคะ
5.35.15
विपुलांसो महाबाहुः कम्बुग्रीवः शुभाननः।
गूढजत्रुः सुताम्राक्षो रामो नाम जनैः श्रुतः ॥ ५.३५.१५ ॥
พระองค์มีพระอังสากว้าง มีพระพาหาใหญ่ มีพระศอดุจสังข์ มีพระพักตร์งาม มีกระดูกไหปลาร้าซ่อนอยู่ และมีดวงเนตรแดงมาก ผู้คนรู้จักพระองค์ในพระนามว่าพระราม
5.35.16
दुन्दुभिस्वननिर्घोषः स्निग्धवर्णः प्रतापवान्।
समश्च सुविभक्ताङ्गो वर्णं श्यामं समाश्रितः ॥ ५.३५.१६ ॥
พระสุรเสียงของพระองค์กังวานดุจเสียงกลองศึก พระฉวีเรียบเป็นมัน ทรงเป็นผู้มีเดช พระอวัยวะเสมอกันและได้สัดส่วนดี และพระวรรณะคล้ำ
5.35.17
त्रिस्थिरस्त्रिप्रलम्बश्च त्रिसमस्त्रिषु चोन्नतः।
त्रिताम्रस्त्रिषु च स्निग्धो गम्भीरस्त्रिषु नित्यशः ॥ ५.३५.१७ ॥
ทรงมั่นคงในสามแห่ง ยาวในสามแห่ง เสมอกันและนูนในสามแห่ง แดงเรื่อในสามแห่ง เรียบในสามแห่ง และลึกอยู่เสมอในสามแห่ง
5.35.18
त्रिवलीमांस्त्र्यवनतश्चतुर्व्यङ्गस्त्रिशीर्षवान्।
चतुष्कलश्चतुर्लेखश्चतुष्किष्कुश्चतुःसमः ॥ ५.३५.१८ ॥
ทรงมีรอยพับสามรอย โค้งงอในสามแห่ง มีเครื่องหมายบนอวัยวะสี่ส่วน มีรูปลักษณ์สามยอด แบ่งออกเป็นสี่ส่วน มีเส้นสี่เส้น สูงสี่ศอก และเสมอกันในสี่ทาง
5.35.19
चतुर्दशसमद्वन्द्वश्चतुर्दंष्ट्रश्चतुर्गतिः।
महोष्ठहनुनासश्च पञ्चस्निग्धोऽष्टवंशवान् ॥ ५.३५.१९ ॥
ทรงมีคู่ที่สมดุลกันสิบสี่คู่ มีเขี้ยวสี่เขี้ยว มีการเดินสี่แบบ มีริมฝีปาก คาง และจมูกใหญ่ มีห้าส่วนที่เรียบเป็นมัน และมีกระดูกสันหลังแปดข้อ
5.35.20
दशपद्मो दशबृहत् त्रिभिर्व्याप्तो द्विशुक्लवान्।
षडुन्नतो नवतनुस्त्रिभिर्व्याप्नोति राघवः ॥ ५.३५.२० ॥
ทรงมีเครื่องหมายดอกบัวสิบดอก มีลักษณะใหญ่สิบประการ ถูกครอบคลุมด้วยสาม มีสีขาวสองแห่ง มีที่นูนหกแห่งและที่เรียวเล็กเก้าแห่ง พระราฆวะทรงถูกครอบคลุมด้วยสาม
5.35.21
सत्यधर्मरतः श्रीमान् संग्रहानुग्रहे रतः।
देशकालविभागज्ञः सर्वलोकप्रियंवदः ॥ ५.३५.२१ ॥
ผู้ยึดมั่นในสัตย์และธรรม ผู้รุ่งเรืองและยินดีในการรวบรวมและการแสดงความเมตตา ผู้รู้การแบ่งสถานที่และกาล ผู้กล่าวถ้อยคำที่เป็นที่รักของโลกทั้งสิ้น
5.35.22
भ्राता चास्य च वैमात्रः सौमित्रिरमितप्रभः।
अनुरागेण रूपेण गुणैश्चापि तथाविधः ॥ ५.३५.२२ ॥
น้องชายต่างมารดาของพระองค์ คือพระสุมิตรา ผู้มีรัศมีหาประมาณมิได้ และมีความรัก รูปร่าง และคุณสมบัติเช่นเดียวกัน
5.35.23
स सुवर्णच्छविः श्रीमान् रामः श्यामो महायशाः।
तावुभौ नरशार्दूलौ त्वद्दर्शनकृतोत्सवौ ॥ ५.३५.२३ ॥
พระองค์นั้นคือพระรามผู้มีผิวดุจทองคำ รุ่งเรือง มีผิวคล้ำ มีเกียรติยศยิ่งใหญ่ ทั้งสองพระองค์ผู้เป็นเลิศในบรรดาบุรุษนั้น ต่างยินดีเมื่อได้เห็นท่าน
5.35.24
विचिन्वन्तौ महीं कृत्स्नामस्माभिः सह संगतौ।
त्वामेव मार्गमाणौ तौ विचरन्तौ वसुन्धराम् ॥ ५.३५.२४ ॥
ทั้งสองพระองค์ค้นหาไปทั่วทั้งพื้นพสุธา ได้มาพบกับพวกเรา ทั้งสองแสวงหาเพียงท่านเท่านั้น และพเนจรไปทั่วแผ่นดิน
5.35.25
ददर्शतुर्मृगपतिं पूर्वजेनावरोपितम्।
ऋष्यमूकस्य मूले तु बहुपादपसंकुले ॥ ५.३५.२५ ॥
ที่โคนเขาฤษยมูกซึ่งรกไปด้วยต้นไม้มากมาย ทั้งสองได้เห็นจอมลิงที่พี่ชายขับไล่ออกมา
5.35.26
भ्रातुर्भयार्तमासीनं सुग्रीवं प्रियदर्शनम्।
वयं च हरिराजं तं सुग्रीवं सत्यसङ्गरम् ॥ ५.३५.२६ ॥
สุครีพผู้มีรูปโฉมน่าชม นั่งอยู่ด้วยความหวาดกลัวพี่ชาย และพวกเราก็ได้เห็นจอมวานรสุครีพผู้ซื่อตรงต่อคำสัตย์ปฏิญาณ
5.35.27
परिचर्यामहे राज्यात् पूर्वजेनावरोपितम्।
ततस्तौ चीरवसनौ धनुःप्रवरपाणिनौ ॥ ५.३५.२७ ॥
พวกเรารับใช้ท่านผู้ถูกพี่ชายขับไล่ออกจากราชอาณาจักร ครั้นแล้วทั้งสองพระองค์ สวมผ้าเปลือกไม้ มือถือคันธนูชั้นเลิศ
5.35.28
ऋष्यमूकस्य शैलस्य रम्यं देशमुपागतौ।
स तौ दृष्ट्वा नरव्याघ्रौ धन्विनौ वानरर्षभः ॥ ५.३५.२८ ॥
ทั้งสองมาถึงที่แห่งหนึ่งอันงดงามบนภูเขาฤษยมูก เมื่อสุครีพผู้เป็นเลิศในหมู่วานรเห็นทั้งสองพระองค์ ซึ่งเป็นดั่งเสือในหมู่มนุษย์ และเป็นนักธนู
5.35.29
अभिप्लुतो गिरेस्तस्य शिखरं भयमोहितः।
ततः स शिखरे तस्मिन् वानरेन्द्रो व्यवस्थितः ॥ ५.३५.२९ ॥
ด้วยความหวาดกลัวจนมึนงง สุครีพกระโจนขึ้นไปยังยอดภูเขานั้น ครั้นแล้วจอมวานรผู้นั้นก็ยืนอยู่บนยอดเขานั้น
5.35.30
तयोः समीपं मामेव प्रेषयामास सत्वरम्।
तावहं पुरुषव्याघ्रौ सुग्रीववचनात् प्रभू ॥ ५.३५.३० ॥
สุครีพรีบส่งข้าพเจ้าผู้เดียวไปยังทั้งสองพระองค์ ข้าพเจ้าตามคำของสุครีพจึงเข้าไปหาทั้งสองพระองค์ ผู้เป็นเสือในหมู่บุรุษและเป็นเจ้านายผู้ทรงอานุภาพ
5.35.31
रूपलक्षणसम्पन्नौ कृताञ्जलिरुपस्थितः।
तौ परिज्ञाततत्त्वार्थौ मया प्रीतिसमन्वितौ ॥ ५.३५.३१ ॥
ข้าพเจ้ายืนประนมมือต่อหน้าทั้งสองพระองค์ ผู้ทรงพร้อมด้วยรูปโฉมและลักษณะอันเป็นมงคล เมื่อรู้ความจริงและจุดประสงค์ของทั้งสองพระองค์แล้ว ข้าพเจ้าก็เต็มไปด้วยความรัก
5.35.32
पृष्ठमारोप्य तं देशं प्रापितौ पुरुषर्षभौ।
निवेदितौ च तत्त्वेन सुग्रीवाय महात्मने ॥ ५.३५.३२ ॥
ข้าพเจ้าอัญเชิญทั้งสองพระองค์ผู้เป็นเลิศในบุรุษขึ้นบนหลัง นำไปยังที่นั้น และนำความจริงไปกราบทูลสุครีพผู้มีจิตใจสูงส่ง
5.35.33
तयोरन्योन्यसम्भाषाद् भृशं प्रीतिरजायत।
तत्र तौ कीर्तिसम्पन्नौ हरीश्वरनरेश्वरौ ॥ ५.३५.३३ ॥
จากการสนทนากันของทั้งสองพระองค์ ความรักอย่างยิ่งจึงเกิดขึ้น ณ ที่นั้น ทั้งสองผู้มีเกียรติยศ คือจอมวานรและจอมกษัตริย์ ได้ผูกมิตรกันไว้
5.35.34
परस्परकृताश्वासौ कथया पूर्ववृत्तया।
तं ततः सान्त्वयामास सुग्रीवं लक्ष्मणाग्रजः ॥ ५.३५.३४ ॥
ทั้งสองปลอบโยนกันและกันด้วยการเล่าถึงเหตุการณ์ในอดีต ครั้นแล้วพระรามพี่ชายของพระลักษมณ์ ก็ปลอบโยนสุครีพ
5.35.35
स्त्रीहेतोर्वालिना भ्रात्रा निरस्तं पुरुतेजसा।
ततस्त्वन्नाशजं शोकं रामस्याक्लिष्टकर्मणः ॥ ५.३५.३५ ॥
เพราะเหตุของผู้หญิง พี่ชายของท่านคือวาลีผู้มีเดชานุภาพได้ขับไล่ท่านผู้เรืองฤทธิ์ออกไป จากนั้นความโศกเศร้าอันเกิดจากการสูญเสียท่าน ก็บังเกิดแก่พระรามผู้มีการกระทำไม่รู้เหนื่อย
5.35.36
लक्ष्मणो वानरेन्द्राय सुग्रीवाय न्यवेदयत्।
स श्रुत्वा वानरेन्द्रस्तु लक्ष्मणेनेरितं वचः ॥ ५.३५.३६ ॥
พระลักษมณ์กราบทูลเรื่องนี้แก่สุครีพจอมวานร และจอมวานรนั้น เมื่อได้ฟังถ้อยคำที่พระลักษมณ์กล่าว
5.35.37
तदासीन्निष्प्रभोऽत्यर्थं ग्रहग्रस्त इवांशुमान्।
ततस्त्वद्गात्रशोभीनि रक्षसा ह्रियमाणया ॥ ५.३५.३७ ॥
นางก็หมดรัศมีอย่างยิ่ง ดุจพระอาทิตย์ที่ถูกราหูจับ และในขณะที่นางถูกยักษ์ฉุดพาไป เครื่องประดับที่ประดับร่างกายของท่าน...
5.35.38
यान्याभरणजालानि पातितानि महीतले।
तानि सर्वाणि रामाय आनीय हरियूथपाः ॥ ५.३५.३८ ॥
เครื่องประดับทั้งชุดที่ตกลงบนพื้นดิน บรรดาหัวหน้าฝูงวานรได้นำมาถวายพระราม ทั้งหมดนั้น
5.35.39
संहृष्टा दर्शयामासुर्गतिं तु न विदुस्तव।
तानि रामाय दत्तानि मयैवोपहृतानि च ॥ ५.३५.३९ ॥
บรรดาวานรผู้ชื่นบานได้นำมาแสดง โดยไม่รู้ทิศทางที่ท่านไป เครื่องประดับทั้งหมดนั้นข้าพเจ้าเองก็ได้นำถวายพระรามด้วย
5.35.40
स्वनवन्त्यवकीर्णानि तस्मिन् विहतचेतसि।
तान्यङ्के दर्शनीयानि कृत्वा बहुविधं तदा ॥ ५.३५.४० ॥
เครื่องหอมเหล่านั้นตกกระจัดกระจายอยู่บนพระองค์ผู้มีจิตใจถูกทำลาย พระองค์ทรงวางเครื่องประดับที่ควรแก่การชมไว้บนพระเพลา และทรงพิจารณาดูด้วยประการต่าง ๆ
5.35.41
तेन देवप्रकाशेन देवेन परिदेवितम्।
पश्यतस्तानि रुदतस्ताम्यतश्च पुनः पुनः ॥ ५.३५.४१ ॥
ด้วยเทพรัศมีนั้น พระองค์ทรงคร่ำครวญ มองดูสิ่งเหล่านั้นและทรงร่ำไห้และทุกข์ระทมซ้ำแล้วซ้ำเล่า
5.35.42
प्रादीपयद् दाशरथेस्तदा शोकहुताशनम् ॥ ५.३५.४२ ॥
ครั้งนั้น พระโอรสของท้าวทศรถทรงจุดไฟแห่งความโศก
5.35.43
शायितं च चिरं तेन दुःखार्तेन महात्मना।
मयापि विविधैर्वाक्यैः कृच्छ्रादुत्थापितः पुनः ॥ ५.३५.४३ ॥
พระมหาตมาผู้นั้น ถูกความทุกข์ทรมานจนนอนลงเป็นเวลานาน ส่วนข้าพเจ้าก็ได้ปลอบประโลมพระองค์ด้วยถ้อยคำหลายอย่าง จนพระองค์ลุกขึ้นได้อีกครั้งด้วยความยากลำบาก
5.35.44
तानि दृष्ट्वा महार्हाणि दर्शयित्वा मुहुर्मुहुः।
राघवः सहसौमित्रिः सुग्रीवे संन्यवेशयत् ॥ ५.३५.४४ ॥
เมื่อได้เห็นและได้แสดงสิ่งของอันมีค่ามากเหล่านั้นซ้ำแล้วซ้ำเล่า พระราฆพพร้อมด้วยพระลักษมณ์ก็ทรงให้สุครีพประทับอยู่ที่นั่น
5.35.45
स तवादर्शनादार्ये राघवः परितप्यते।
महता ज्वलता नित्यमग्निनेवाग्निपर्वतः ॥ ५.३५.४५ ॥
ข้าแต่นางผู้ประเสริฐ เพราะไม่ได้เห็นพระนาง พระราฆพจึงทรงทุกข์ร้อนอยู่เป็นนิตย์ ดุจภูเขาไฟที่ถูกไฟใหญ่ลุกโชนเผา
5.35.46
त्वत्कृते तमनिद्रा च शोकश्चिन्ता च राघवम्।
तापयन्ति महात्मानमग्न्यगारमिवाग्नयः ॥ ५.३५.४६ ॥
เพราะพระนาง ความนอนไม่หลับในยามค่ำคืน ความโศก และความคิดกังวล ย่อมเผาผลาญพระราฆพผู้มีจิตใจยิ่งใหญ่ ดุจไฟที่เผาผลาญเรือนไฟ
5.35.47
तवादर्शनशोकेन राघवः परिचाल्यते।
महता भूमिकम्पेन महानिव शिलोच्चयः ॥ ५.३५.४७ ॥
เพราะความโศกจากการไม่ได้เห็นพระนาง พระราฆพจึงสั่นสะเทือน ดุจภูเขาหินกองใหญ่ที่สั่นสะเทือนด้วยแผ่นดินไหวอันรุนแรง
5.35.48
काननानि सुरम्याणि नदीप्रस्रवणानि च।
चरन् न रतिमाप्नोति त्वामपश्यन् नृपात्मजे ॥ ५.३५.४८ ॥
ข้าแต่พระธิดาของกษัตริย์ แม้พระองค์จะท่องเที่ยวไปในป่าอันงดงาม ทั้งแม่น้ำและน้ำพุ แต่ก็ไม่พบความยินดี เพราะไม่ได้เห็นพระนาง
5.35.49
स त्वां मनुजशार्दूलः क्षिप्रं प्राप्स्यति राघवः।
समित्रबान्धवं हत्वा रावणं जनकात्मजे ॥ ५.३५.४९ ॥
พระราฆพผู้เป็นดั่งเสือในหมู่มนุษย์นั้น จะได้พระนางโดยเร็ว หลังจากสังหารราวณะพร้อมทั้งพวกพ้องและญาติ ข้าแต่พระธิดาของชนก
5.35.50
सहितौ रामसुग्रीवावुभावकुरुतां तदा।
समयं वालिनं हन्तुं तव चान्वेषणं प्रति ॥ ५.३५.५० ॥
ครั้งนั้น พระรามและสุครีพผู้ร่วมมือกัน ได้ทำสัญญาที่จะสังหารพาลี และเกี่ยวกับการค้นหาพระนาง
5.35.51
ततस्ताभ्यां कुमाराभ्यां वीराभ्यां स हरीश्वरः।
किष्किन्धां समुपागम्य वाली युद्धे निपातितः ॥ ५.३५.५१ ॥
ต่อมา ด้วยวีรกุมารทั้งสองนั้น จอมแห่งวานร คือพาลี ได้ถูกล้มลงในการรบ เมื่อไปถึงกิษกินธา
5.35.52
ततो निहत्य तरसा रामो वालिनमाहवे।
सर्वर्क्षहरिसङ्घानां सुग्रीवमकरोत् पतिम् ॥ ५.३५.५२ ॥
ต่อมา พระรามทรงสังหารพาลีในการรบอย่างรวดเร็ว และทรงตั้งสุครีพให้เป็นเจ้าแห่งหมู่หมีและวานรทั้งปวง
5.35.53
रामसुग्रीवयोरैक्यं देव्येवं समजायत।
हनूमन्तं च मां विद्धि तयोर्दूतमुपागतम् ॥ ५.३५.५३ ॥
ข้าแต่เทวี ความสามัคคีระหว่างพระรามกับสุครีพได้เกิดขึ้นดังนี้ และขอให้ทราบว่าข้าพเจ้าคือหนุมาน ผู้เป็นทูตของทั้งสองพระองค์ ซึ่งมาถึงที่นี่
5.35.54
स्वं राज्यं प्राप्य सुग्रीवः स्वानानीय महाकपीन्।
त्वदर्थं प्रेषयामास दिशो दश महाबलान् ॥ ५.३५.५४ ॥
สุครีพได้รับราชอาณาจักรของตนแล้ว จึงเรียกวานรผู้ยิ่งใหญ่ของตนมา และส่งผู้มีกำลังมหาศาลเหล่านั้นไปทั้งสิบทิศ เพื่อประโยชน์ของพระนาง
5.35.55
आदिष्टा वानरेन्द्रेण सुग्रीवेण महौजसः।
अद्रिराजप्रतीकाशाः सर्वतः प्रस्थिता महीम् ॥ ५.३५.५५ ॥
วานรผู้มีพลังมหาศาลเหล่านั้น รับคำสั่งจากสุครีพ จอมวานร มีรูปร่างดุจราชาแห่งภูเขา ได้แยกย้ายไปทั่วทุกทิศเหนือแผ่นดิน
5.35.56
ततस्ते मार्गमाणा वै सुग्रीववचनातुराः।
चरन्ति वसुधां कृत्स्नां वयमन्ये च वानराः ॥ ५.३५.५६ ॥
ต่อมา พวกเขาค้นหาอย่างกระตือรือร้นที่จะปฏิบัติตามถ้อยคำของสุครีพ พวกเรากับวานรอื่น ๆ ได้ท่องเที่ยวไปทั่วทั้งผืนแผ่นดิน
5.35.57
अङ्गदो नाम लक्ष्मीवान् वालिसूनुर्महाबलः।
प्रस्थितः कपिशार्दूलस्त्रिभागबलसंवृतः ॥ ५.३५.५७ ॥
องคทชื่อว่า ผู้งดงามด้วยสิริ เป็นโอรสของพาลี ผู้มีกำลังมหาศาล เป็นเสือในหมู่วานร ได้ออกเดินทางพร้อมด้วยกองทัพหนึ่งในสามส่วน
5.35.58
तेषां नो विप्रणष्टानां विन्ध्ये पर्वतसत्तमे।
भृशं शोकपरीतानामहोरात्रगणा गताः ॥ ५.३५.५८ ॥
พวกเราหลงทางอยู่บนวินธยะ ภูเขาอันประเสริฐยิ่ง จมอยู่ในความโศกอย่างลึกซึ้ง และวันคืนได้ล่วงผ่านไปหลายครั้งหลายหน
5.35.59
ते वयं कार्यनैराश्यात् कालस्यातिक्रमेण च।
भयाच्च कपिराजस्य प्राणांस्त्यक्तुमुपस्थिताः ॥ ५.३५.५९ ॥
พวกเราสิ้นหวังในภารกิจ และเวลาก็ล่วงเลยไป ด้วยความกลัวจากพระราชาแห่งวานร พวกเราจึงเตรียมพร้อมที่จะสละชีวิต
5.35.60
विचित्य गिरिदुर्गाणि नदीप्रस्रवणानि च।
अनासाद्य पदं देव्याः प्राणांस्त्यक्तुं व्यवस्थिताः ॥ ५.३५.६० ॥
เราค้นหาไปทั่วป่าเขา แม่น้ำและน้ำพุ แต่ไม่พบร่องรอยของเทวี พวกเราจึงตกลงใจที่จะสละชีวิต
5.35.61
ततस्तस्य गिरेर्मूर्ध्नि वयं प्रायमुपास्महे।
दृष्ट्वा प्रायोपविष्टांश्च सर्वान् वानरपुङ्गवान् ॥ ५.३५.६१ ॥
จากนั้นบนยอดภูเขานั้น พวกเราได้เริ่มการอดอาหารจนตาย และเมื่อเห็นวานรผู้ประเสริฐทั้งหมดนั่งอดอาหารอยู่ ตามที่ได้กล่าวไว้
5.35.62
भृशं शोकार्णवे मग्नः पर्यदेवयदङ्गदः।
तव नाशं च वैदेहि वालिनश्च तथा वधम् ॥ ५.३५.६२ ॥
อังคทะจมลึกในมหาสมุทรแห่งความโศก จึงคร่ำครวญอย่างมาก ว่า โอ วิเทหี ความพินาศของเจ้า และการสังหารวาลินก็เช่นกัน
5.35.63
प्रायोपवेशमस्माकं मरणं च जटायुषः।
तेषां नः स्वामिसंदेशान्निराशानां मुमूर्षताम् ॥ ५.३५.६३ ॥
การอดอาหารจนตายของพวกเรา และการตายของชฏายุ สำหรับพวกเราผู้สิ้นหวังเพราะข่าวสารจากนายของเรา และปรารถนาจะตาย
5.35.64
कार्यहेतोरिहायातः शकुनिर्वीर्यवान् महान्।
गृध्रराजस्य सोदर्यः सम्पातिर्नाम गृध्रराट् ॥ ५.३५.६४ ॥
นกผู้ทรงพลังและยิ่งใหญ่ที่มาที่นี่เพื่อจุดประสงค์บางอย่าง มีนามว่าสัมปาตี ราชาแร้ง และเป็นพี่น้องของราชาแร้ง
5.35.65
श्रुत्वा भ्रातृवधं कोपादिदं वचनमब्रवीत्।
यवीयान् केन मे भ्राता हतः क्व च निपातितः ॥ ५.३५.६५ ॥
เมื่อได้ยินว่าพี่ชายถูกสังหาร ด้วยความโกรธจึงกล่าวถ้อยคำเหล่านี้ว่า น้องชายของข้าถูกใครสังหาร และถูกทิ้งไว้ที่ไหน
5.35.66
एतदाख्यातुमिच्छामि भवद्भिर्वानरोत्तमाः।
अङ्गदोऽकथयत् तस्य जनस्थाने महद्वधम् ॥ ५.३५.६६ ॥
ข้าปรารถนาจะได้ยินเรื่องนี้จากพวกท่าน โอ วานรผู้ประเสริฐ อังคทะจึงเล่าถึงการสังหารครั้งใหญ่ในชนสถาน
5.35.67
रक्षसा भीमरूपेण त्वामुद्दिश्य यथार्थतः।
जटायोस्तु वधं श्रुत्वा दुःखितः सोऽरुणात्मजः ॥ ५.३५.६७ ॥
เมื่อได้ยินว่ารากษสผู้มีรูปร่างน่าสะพรึงกลัวได้สังหารชฏายุจริง โดยมุ่งหมายที่เจ้า สัมปาตีผู้เป็นบุตรของอรุณจึงเศร้าโศก
5.35.68
त्वामाह स वरारोहे वसन्तीं रावणालये।
तस्य तद् वचनं श्रुत्वा सम्पातेः प्रीतिवर्धनम् ॥ ५.३५.६८ ॥
โอ ผู้มีสะโพกงดงาม สัมปาตีกล่าวถึงเจ้าว่า เจ้าพำนักอยู่ในวังของราวณะ เมื่อได้ยินถ้อยคำของสัมปาตี ซึ่งเพิ่มความยินดีแก่พวกเรา
5.35.69
अङ्गदप्रमुखाः सर्वे ततः प्रस्थापिता वयम्।
विन्ध्यादुत्थाय सम्प्राप्ताः सागरस्यान्तमुत्तमम् ॥ ५.३५.६९ ॥
จากนั้นพวกเราทั้งหมดซึ่งมีอังคทะเป็นผู้นำก็ถูกส่งออกเดินทาง ลุกขึ้นจากภูเขาวินธัย และมาถึงขอบมหาสมุทรอันประเสริฐ
5.35.70
त्वद्दर्शने कृतोत्साहा हृष्टाः पुष्टाः प्लवङ्गमाः।
अङ्गदप्रमुखाः सर्वे वेलोपान्तमुपागताः ॥ ५.३५.७० ॥
ด้วยความกระตือรือร้นที่จะได้พบเจ้า วานรทั้งหมดซึ่งมีอังคทะนำหน้า มีความยินดีและเรี่ยวแรง มาถึงริมฝั่งทะเล
5.35.71
चिन्तां जग्मुः पुनर्भीमां त्वद्दर्शनसमुत्सुकाः।
अथाहं हरिसैन्यस्य सागरं दृश्य सीदतः ॥ ५.३५.७१ ॥
เพราะปรารถนาจะได้พบเจ้า พวกเขาจึงกลับตกอยู่ในความวิตกอันน่าสะพรึงกลัวอีกครั้ง จากนั้นข้าเห็นกองทัพวานรเมื่อเห็นมหาสมุทรก็ทรุดโทรมด้วยความสิ้นหวัง
5.35.72
व्यवधूय भयं तीव्रं योजनानां शतं प्लुतः।
लङ्का चापि मया रात्रौ प्रविष्टा राक्षसाकुला ॥ ५.३५.७२ ॥
ข้าสลัดความกลัวอันรุนแรงทิ้งไป กระโดดข้ามไปหนึ่งร้อยโยชน์ และในยามค่ำคืนข้าได้เข้าสู่ลงกาซึ่งเต็มไปด้วยรากษส
5.35.73
रावणश्च मया दृष्टस्त्वं च शोकनिपीडिता।
एतत् ते सर्वमाख्यातं यथावृत्तमनिन्दिते ॥ ५.३५.७३ ॥
ข้าได้เห็นราวณะ และได้เห็นเจ้าผู้ถูกความโศกเบียดเบียน โอ ผู้ไร้ที่ติ เรื่องทั้งหมดนี้ข้าได้เล่าให้เจ้าฟังตามที่เกิดขึ้นจริงแล้ว
5.35.74
अभिभाषस्व मां देवि दूतो दाशरथेरहम्।
तन्मां रामकृतोद्योगं त्वन्निमित्तमिहागतम् ॥ ५.३५.७४ ॥
โอ เทวี จงพูดกับข้าเถิด ข้าคือทูตของพระรามพระโอรสของท้าวทศรถ ด้วยความพยายามที่พระรามได้ทรงลงมือ ข้าจึงมาถึงที่นี่เพื่อเจ้า
5.35.75
सुग्रीवसचिवं देवि बुद्ध्यस्व पवनात्मजम्।
कुशली तव काकुत्स्थः सर्वशस्त्रभृतां वरः ॥ ५.३५.७५ ॥
โอ เทวี จงรู้จักข้าเถิดว่าข้าคือหนุมาน บุตรของวายุ และเป็นอำมาตย์ของสุครีพ สามีของเจ้า พระรามแห่งวงศ์กากุตสถ์ทรงปลอดภัย พระองค์เป็นผู้ประเสริฐที่สุดในบรรดาผู้ถือศัสตราวุธทั้งปวง
5.35.76
गुरोराराधने युक्तो लक्ष्मणः शुभलक्षणः।
तस्य वीर्यवतो देवि भर्तुस्तव हिते रतः ॥ ५.३५.७६ ॥
โอ เทวี พระลักษมณ์ผู้มีลักษณะอันเป็นมงคล ทรงอุทิศตนรับใช้พี่ชายผู้เป็นที่เคารพ พระองค์ทรงมีพลานุภาพและทรงมุ่งมั่นเพื่อความเกื้อกูลแก่สามีของเจ้า
5.35.77
अहमेकस्तु सम्प्राप्तः सुग्रीववचनादिह।
मयेयमसहायेन चरता कामरूपिणा ॥ ५.३५.७७ ॥
ข้าเพียงผู้เดียวมาถึงที่นี่ตามคำสั่งของสุครีพ ข้าผู้แปลงกายได้ตามใจปรารถนา เดินทางมาโดยไม่มีผู้ร่วมทาง
5.35.78
दक्षिणा दिगनुक्रान्ता त्वन्मार्गविचयैषिणा।
दिष्ट्याहं हरिसैन्यानां त्वन्नाशमनुशोचताम् ॥ ५.३५.७८ ॥
ข้าข้ามทิศใต้มา เพราะปรารถนาค้นหาเส้นทางของเจ้า โชคดีที่ข้าเป็นส่วนหนึ่งของกองทัพวานรผู้โศกเศร้าเพราะการสูญเสียเจ้า
5.35.79
अपनेष्यामि संतापं तवाधिगमशासनात्।
दिष्ट्या हि न मम व्यर्थं सागरस्येह लङ्घनम् ॥ ५.३५.७९ ॥
ข้าจะขจัดความทุกข์ของเจ้าด้วยข่าวการพบเจ้า โชคดีที่การข้ามมหาสมุทรของข้ามาถึงที่นี่ไม่สูญเปล่า
5.35.80
प्राप्स्याम्यहमिदं देवि त्वद्दर्शनकृतं यशः।
राघवश्च महावीर्यः क्षिप्रं त्वामभिपत्स्यते ॥ ५.३५.८० ॥
โอ เทวี ข้าจะได้รับเกียรติยศนี้ที่เกิดจากการได้พบเจ้า และพระราฆพผู้ทรงพลานุภาพยิ่งจะมาถึงเจ้าในไม่ช้า
5.35.81
सपुत्रबान्धवं हत्वा रावणं राक्षसाधिपम्।
माल्यवान् नाम वैदेहि गिरीणामुत्तमो गिरिः ॥ ५.३५.८१ ॥
ราวณะ ราชาแห่งรากษส พร้อมด้วยบุตรและญาติพี่น้อง จะถูกสังหาร โอ้ไวเทหี ภูเขาที่ชื่อมาลยวันต์ ซึ่งเป็นยอดแห่งบรรดาภูเขา
5.35.82
ततो गच्छति गोकर्णं पर्वतं केसरी हरिः।
स च देवर्षिभिर्दिष्टः पिता मम महाकपिः।
तीर्थे नदीपतेः पुण्ये शम्बसादनमुद्धरन् ॥ ५.३५.८२ ॥
ต่อจากนั้น เกสรีวานรเดินทางไปยังภูเขาโคกรรณ ผู้นั้นซึ่งได้รับคำสั่งจากเหล่าเทวฤๅษี คือบิดาของข้าพเจ้า วานรผู้ยิ่งใหญ่ ขณะกำลังปราบศัมพาสาทนะ (ศัมพร) ที่ท่าศักดิ์สิทธิ์ของเจ้าแห่งแม่น้ำ
5.35.83
यस्याहं हरिणः क्षेत्रे जातो वातेन मैथिलि।
हनूमानिति विख्यातो लोके स्वेनैव कर्मणा ॥ ५.३५.८३ ॥
โอ้ไไมถิลี ข้าพเจ้าคือผู้ที่ถือกำเนิดจากลมในครรภ์ของวานรตัวนั้น ในโลกข้าพเจ้าเป็นที่รู้จักในนามหนุมาน ด้วยกรรมของตนเอง
5.35.84
विश्वासार्थं तु वैदेहि भर्तुरुक्ता मया गुणाः।
अचिरात् त्वामितो देवि राघवो नयिता ध्रुवम् ॥ ५.३५.८४ ॥
โอ้ไวเทหี ข้าพเจ้าได้กล่าวคุณลักษณะของพระสวามีของท่านเพื่อให้ท่านเกิดความมั่นใจ โอ้เทวี พระราฆพะจะนำท่านออกจากที่นี่โดยไม่ช้า แน่นอนยิ่ง
5.35.85
एवं विश्वासिता सीता हेतुभिः शोककर्शिता।
उपपन्नैरभिज्ञानैर्दूतं तमधिगच्छति ॥ ५.३५.८५ ॥
สีดาเมื่อได้รับความมั่นใจด้วยเหตุผลเหล่านี้ และถูกความโศกเศร้ากัดกร่อน จึงยอมรับทูตนั้น
5.35.86
अतुलं च गता हर्षं प्रहर्षेण तु जानकी।
नेत्राभ्यां वक्रपक्ष्माभ्यां मुमोचानन्दजं जलम् ॥ ५.३५.८६ ॥
ชานกีเต็มไปด้วยความยินดีอย่างหาที่สุดมิได้ จึงหลั่งน้ำตาแห่งความปีติจากดวงตาของนาง ซึ่งมีขนตางอนงาม
5.35.87
चारु तद् वदनं तस्यास्ताम्रशुक्लायतेक्षणम्।
अशोभत विशालाक्ष्या राहुमुक्त इवोडुराट् ॥ ५.३५.८७ ॥
ใบหน้างดงามของนางที่มีดวงตากว้างสีแดงอ่อนและขาว ส่องประกายดุจพระจันทร์ที่หลุดพ้นจากราหู
5.35.88
हनूमन्तं कपिं व्यक्तं मन्यते नान्यथेति सा।
अथोवाच हनूमांस्तामुत्तरं प्रियदर्शनाम् ॥ ५.३५.८८ ॥
นางเชื่ออย่างแน่แท้ว่าวานรนั้นคือหนุมาน ไม่เป็นอย่างอื่น แล้วหนุมานจึงกล่าวตอบนางผู้มีรูปโฉมน่ารัก
5.35.89
एतत् ते सर्वमाख्यातं समाश्वसिहि मैथिलि।
किं करोमि कथं वा ते रोचते प्रतियाम्यहम् ॥ ५.३५.८९ ॥
โอ้ไไมถิลี ข้าพเจ้าได้เล่าเรื่องทั้งหมดนี้แก่ท่านแล้ว ขอท่านจงทำใจให้สงบ ข้าพเจ้าควรทำอะไร หรือทำอย่างไรท่านจึงพอใจ ข้าพเจ้าจะกลับไปหรือไม่
5.35.90
हतेऽसुरे संयति शम्बसादने
कपिप्रवीरेण महर्षिचोदनात्।
ततोऽस्मि वायुप्रभवो हि मैथिलि
प्रभावतस्तत्प्रतिमश्च वानरः ॥ ५.३५.९० ॥
เมื่อยักษ์ผู้ปราบศัมพาสาทนะถูกสังหารในการรบ วีรวานรผู้เป็นยอดได้กระทำเช่นนั้นตามคำของมหาฤๅษี ดังนั้น โอ้ไไมถิลี ข้าพเจ้าจึงถือกำเนิดจากวายุ และด้วยอานุภาพของตน ข้าพเจ้าจึงเป็นวานรที่เสมอเหมือนท่านนั้น