ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣ · ସର୍ଗ 5.35
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.35.1
तां तु रामकथां श्रुत्वा वैदेही वानरर्षभात्।
उवाच वचनं सान्त्वमिदं मधुरया गिरा ॥ ५.३५.१ ॥
ବାନରଶ୍ରେଷ୍ଠ ହନୁମାନଙ୍କଠାରୁ ରାମକଥା ଶୁଣି ବୈଦେହୀ ମଧୁର ସ୍ୱରରେ ଏହି ସାନ୍ତ୍ୱନାର ବାକ୍ୟ କହିଲେ।
5.35.2
क्व ते रामेण संसर्गः कथं जानासि लक्ष्मणम्।
वानराणां नराणां च कथमासीत् समागमः ॥ ५.३५.२ ॥
ତୁମର ରାମଙ୍କ ସହ ସମ୍ପର୍କ କିପରି ହେଲା? ତୁମେ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ କିପରି ଜାଣ? ବାନର ଓ ମନୁଷ୍ୟଙ୍କ ମିଳନ କିପରି ହେଲା?
5.35.3
यानि रामस्य चिह्नानि लक्ष्मणस्य च वानर।
तानि भूयः समाचक्ष्व न मां शोकः समाविशेत् ॥ ५.३५.३ ॥
ହେ ବାନର! ରାମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କର ଯେଉଁ ଚିହ୍ନ ଅଛି ତାହା ପୁଣି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କୁହ; ମୋତେ ଶୋକ ଆବରି ନ ପାରୁ।
5.35.4
कीदृशं तस्य संस्थानं रूपं तस्य च कीदृशम्।
कथमूरू कथं बाहू लक्ष्मणस्य च शंस मे ॥ ५.३५.४ ॥
ତାଙ୍କର ଶରୀର ଗଠନ ଓ ରୂପ କିପରି? ତାଙ୍କର ଊରୁ ଓ ବାହୁ କିପରି? ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କର କଥା ମଧ୍ୟ କୁହ।
5.35.5
एवमुक्तस्तु वैदेह्या हनूमान् मारुतात्मजः।
ततो रामं यथातत्त्वमाख्यातुमुपचक्रमे ॥ ५.३५.५ ॥
ବୈଦେହୀ ଏପରି କହିବାରୁ ବାୟୁପୁତ୍ର ହନୁମାନ ରାମଙ୍କୁ ଯଥାର୍ଥ ରୂପେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ।
5.35.6
जानन्ती बत दिष्ट्या मां वैदेहि परिपृच्छसि।
भर्तुः कमलपत्राक्षि संस्थानं लक्ष्मणस्य च ॥ ५.३५.६ ॥
ହେ କମଳନୟନା ବୈଦେହୀ! ସବୁ ଜାଣି ମଧ୍ୟ ସୌଭାଗ୍ୟବଶତଃ ତୁମେ ମୋ ଠାରୁ ସ୍ୱାମୀ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ଶରୀର ଗଠନ ପଚାରୁଛ।
5.35.7
यानि रामस्य चिह्नानि लक्ष्मणस्य च यानि वै।
लक्षितानि विशालाक्षि वदतः शृणु तानि मे ॥ ५.३५.७ ॥
ହେ ବିଶାଳାକ୍ଷି, ରାମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କର ଯେଉଁ ଚିହ୍ନସବୁ ମୁଁ ଲକ୍ଷ୍ୟ କରିଛି, ମୁଁ କହୁଥିବା ସମୟରେ ସେସବୁ ଶୁଣ।
5.35.8
रामः कमलपत्राक्षः पूर्णचन्द्रनिभाननः।
रूपदाक्षिण्यसम्पन्नः प्रसूतो जनकात्मजे ॥ ५.३५.८ ॥
ରାମ କମଳପତ୍ର ଭଳି ଆଖିବିଶିଷ୍ଟ, ପୂର୍ଣ୍ଣଚନ୍ଦ୍ରସଦୃଶ ମୁଖବିଶିଷ୍ଟ, ରୂପ ଓ ସୌଜନ୍ୟରେ ସମ୍ପନ୍ନ, ହେ ଜନକକନ୍ୟା।
5.35.9
तेजसाऽऽदित्यसंकाशः क्षमया पृथिवीसमः।
बृहस्पतिसमो बुद्ध्या यशसा वासवोपमः ॥ ५.३५.९ ॥
ସେ ତେଜରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ସଦୃଶ, କ୍ଷମାରେ ପୃଥିବୀ ସଦୃଶ, ବୁଦ୍ଧିରେ ବୃହସ୍ପତି ସଦୃଶ ଓ ଯଶରେ ଇନ୍ଦ୍ର ସଦୃଶ।
5.35.10
रक्षिता जीवलोकस्य स्वजनस्य च रक्षिता।
रक्षिता स्वस्य वृत्तस्य धर्मस्य च परंतपः ॥ ५.३५.१० ॥
ସେ ଜୀବଲୋକର ରକ୍ଷକ, ନିଜ ସ୍ୱଜନଙ୍କର ରକ୍ଷକ, ନିଜ ଆଚରଣ ଓ ଧର୍ମର ରକ୍ଷକ, ହେ ପରନ୍ତପ!
5.35.11
रामो भामिनि लोकस्य चातुर्वर्ण्यस्य रक्षिता।
मर्यादानां च लोकस्य कर्ता कारयिता च सः ॥ ५.३५.११ ॥
ହେ ଭାମିନୀ, ରାମ ଜଗତର ଚାରି ବର୍ଣ୍ଣର ରକ୍ଷକ; ଲୋକମର୍ଯ୍ୟାଦାର ସ୍ଥାପକ ଏବଂ ତାହା ପାଳନ କରାଇବା ମଧ୍ୟ ସେ।
5.35.12
अर्चिष्मानर्चितोऽत्यर्थं ब्रह्मचर्यव्रते स्थितः।
साधूनामुपकारज्ञः प्रचारज्ञश्च कर्मणाम् ॥ ५.३५.१२ ॥
ସେ ତେଜସ୍ୱୀ, ଅତ୍ୟନ୍ତ ପୂଜିତ, ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯ୍ୟ ବ୍ରତରେ ସ୍ଥିତ; ସାଧୁଙ୍କ ଉପକାର ଜାଣନ୍ତା ଏବଂ କର୍ମର ରୀତି ଜାଣନ୍ତା।
5.35.13
राजनीत्यां विनीतश्च ब्राह्मणानामुपासकः।
ज्ञानवान् शीलसम्पन्नो विनीतश्च परंतपः ॥ ५.३५.१३ ॥
ସେ ରାଜନୀତିରେ ସୁଶିକ୍ଷିତ, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କର ସେବକ, ଜ୍ଞାନବାନ, ଶୀଳସମ୍ପନ୍ନ, ବିନୟୀ ଏବଂ ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ତାପଦାତା ଥିଲେ।
5.35.14
यजुर्वेदविनीतश्च वेदविद्भिः सुपूजितः।
धनुर्वेदे च वेदे च वेदाङ्गेषु च निष्ठितः ॥ ५.३५.१४ ॥
ସେ ଯଜୁର୍ବେଦରେ ସୁଶିକ୍ଷିତ, ବେଦଜ୍ଞମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅତ୍ୟନ୍ତ ସମ୍ମାନିତ, ଧନୁର୍ବେଦ, ବେଦ ଓ ବେଦାଙ୍ଗରେ ନିପୁଣ ଥିଲେ।
5.35.15
विपुलांसो महाबाहुः कम्बुग्रीवः शुभाननः।
गूढजत्रुः सुताम्राक्षो रामो नाम जनैः श्रुतः ॥ ५.३५.१५ ॥
ତାଙ୍କର କାନ୍ଧ ବିଶାଳ, ବାହୁ ମହାନ, ଗଳା ଶଙ୍ଖ ପରି, ମୁଖ ସୁନ୍ଦର, ହାଡ଼ ଲୁଚି ରହିଛି, ଆଖି ଗାଢ଼ ଲାଲ; ଲୋକେ ତାଙ୍କୁ ରାମ ନାମରେ ଜାଣିଥିଲେ।
5.35.16
दुन्दुभिस्वननिर्घोषः स्निग्धवर्णः प्रतापवान्।
समश्च सुविभक्ताङ्गो वर्णं श्यामं समाश्रितः ॥ ५.३५.१६ ॥
ତାଙ୍କ ସ୍ୱର ଦୁନ୍ଦୁଭି ଗର୍ଜନ ପରି ଥିଲା; ବର୍ଣ୍ଣ ସ୍ନିଗ୍ଧ ଓ ପ୍ରତାପୀ, ଅଙ୍ଗ ସମାନ ଓ ସୁଗଠିତ, ବର୍ଣ୍ଣ ଶ୍ୟାମ ଥିଲା।
5.35.17
त्रिस्थिरस्त्रिप्रलम्बश्च त्रिसमस्त्रिषु चोन्नतः।
त्रिताम्रस्त्रिषु च स्निग्धो गम्भीरस्त्रिषु नित्यशः ॥ ५.३५.१७ ॥
ସେ ତିନି ସ୍ଥାନରେ ଦୃଢ଼, ତିନି ସ୍ଥାନରେ ଦୀର୍ଘ, ତିନି ସ୍ଥାନରେ ସମାନ ଓ ଉନ୍ନତ, ତିନି ସ୍ଥାନରେ ରକ୍ତାଭ, ତିନି ସ୍ଥାନରେ ସ୍ନିଗ୍ଧ ଏବଂ ତିନି ସ୍ଥାନରେ ସଦା ଗମ୍ଭୀର ଥିଲେ।
5.35.18
त्रिवलीमांस्त्र्यवनतश्चतुर्व्यङ्गस्त्रिशीर्षवान्।
चतुष्कलश्चतुर्लेखश्चतुष्किष्कुश्चतुःसमः ॥ ५.३५.१८ ॥
ତାଙ୍କର ତିନୋଟି ବଳୀ ଥିଲା, ତିନି ସ୍ଥାନରେ ନତ ଥିଲେ, ଚାରି ଅଙ୍ଗରେ ଲକ୍ଷଣ ଥିଲା, ତିନି ଶିଖର ଆକୃତି ଥିଲା, ଚାରି ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ, ଚାରି ରେଖାଯୁକ୍ତ, ଚାରି ହାତ ଉଚ୍ଚ ଏବଂ ଚତୁର୍ବିଧ ସମ ଥିଲେ।
5.35.19
चतुर्दशसमद्वन्द्वश्चतुर्दंष्ट्रश्चतुर्गतिः।
महोष्ठहनुनासश्च पञ्चस्निग्धोऽष्टवंशवान् ॥ ५.३५.१९ ॥
ଚଉଦଟି ସମାନ ଯୋଡ଼ା, ଚାରୋଟି ଦାନ୍ତ, ଚାରି ପ୍ରକାର ଗତି, ବଡ଼ ଓଠ, ଚିବୁକ ଓ ନାସିକା, ପାଞ୍ଚଟି ଚିକ୍କଣ ଅଙ୍ଗ ଓ ଆଠଟି ମେରୁଦଣ୍ଡ ଅସ୍ଥି ଥିବା।
5.35.20
दशपद्मो दशबृहत् त्रिभिर्व्याप्तो द्विशुक्लवान्।
षडुन्नतो नवतनुस्त्रिभिर्व्याप्नोति राघवः ॥ ५.३५.२० ॥
ଦଶଟି ପଦ୍ମଚିହ୍ନ, ଦଶଟି ବଡ଼ ଅଙ୍ଗ, ତିନିଟିରେ ବ୍ୟାପ୍ତ, ଦୁଇଟି ଧଳା, ଛଅଟି ଉଚ୍ଚ, ନଅଟି ପତଳା ଅଙ୍ଗ ଥିବା; ରାଘବ ତିନିଟିରେ ବ୍ୟାପ୍ତ।
5.35.21
सत्यधर्मरतः श्रीमान् संग्रहानुग्रहे रतः।
देशकालविभागज्ञः सर्वलोकप्रियंवदः ॥ ५.३५.२१ ॥
ସତ୍ୟ ଓ ଧର୍ମରେ ରତ, ଶ୍ରୀମାନ୍, ସଂଗ୍ରହ ଓ ଅନୁଗ୍ରହରେ ଲୀନ, ଦେଶ-କାଳର ବିଭାଗ ଜାଣିଥିବା, ସର୍ବଲୋକପ୍ରିୟ ବାଣୀ କହିଥିବା।
5.35.22
भ्राता चास्य च वैमात्रः सौमित्रिरमितप्रभः।
अनुरागेण रूपेण गुणैश्चापि तथाविधः ॥ ५.३५.२२ ॥
ତାଙ୍କର ଭାଇ ଓ ସତ ଭାଇ ସୌମିତ୍ରି ଅପରିମିତ ତେଜସ୍ୱୀ; ସ୍ନେହ, ରୂପ ଓ ଗୁଣରେ ମଧ୍ୟ ସେ ସେହିପରି।
5.35.23
स सुवर्णच्छविः श्रीमान् रामः श्यामो महायशाः।
तावुभौ नरशार्दूलौ त्वद्दर्शनकृतोत्सवौ ॥ ५.३५.२३ ॥
ସେ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ବର୍ଣ୍ଣର, ଶ୍ରୀମାନ, ଶ୍ୟାମ ବର୍ଣ୍ଣର, ମହାଯଶସ୍ୱୀ ରାମ; ସେହି ଦୁଇ ନରଶ୍ରେଷ୍ଠ ତୁମକୁ ଦେଖି ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇଥିଲେ।
5.35.24
विचिन्वन्तौ महीं कृत्स्नामस्माभिः सह संगतौ।
त्वामेव मार्गमाणौ तौ विचरन्तौ वसुन्धराम् ॥ ५.३५.२४ ॥
ସେ ଦୁଇଜଣ ସମଗ୍ର ପୃଥିବୀ ଖୋଜୁ ଖୋଜୁ ଆମ ସହିତ ମିଳିତ ହୋଇଛନ୍ତି; ତୁମକୁ ହିଁ ଖୋଜି ସେମାନେ ଏହି ପୃଥିବୀରେ ବୁଲୁଛନ୍ତି।
5.35.25
ददर्शतुर्मृगपतिं पूर्वजेनावरोपितम्।
ऋष्यमूकस्य मूले तु बहुपादपसंकुले ॥ ५.३५.२५ ॥
ଋଷ୍ୟମୂକର ତଳେ, ଅନେକ ଗଛରେ ଘେରା ସେହି ସ୍ଥାନରେ, ବଡ଼ ଭାଇଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ତଡ଼ି ଦିଆଯାଇଥିବା ସେହି ବାନରରାଜଙ୍କୁ ସେ ଦୁଇଜଣ ଦେଖିଲେ।
5.35.26
भ्रातुर्भयार्तमासीनं सुग्रीवं प्रियदर्शनम्।
वयं च हरिराजं तं सुग्रीवं सत्यसङ्गरम् ॥ ५.३५.२६ ॥
ଭାଇଙ୍କ ଭୟରେ ପୀଡ଼ିତ ହୋଇ ବସିଥିବା, ଦେଖିବାକୁ ପ୍ରିୟ ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କୁ; ଆମେ ମଧ୍ୟ ସେହି ବାନରରାଜ, ସତ୍ୟପ୍ରତିଜ୍ଞ ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କୁ।
5.35.27
परिचर्यामहे राज्यात् पूर्वजेनावरोपितम्।
ततस्तौ चीरवसनौ धनुःप्रवरपाणिनौ ॥ ५.३५.२७ ॥
ରାଜ୍ୟରୁ, ବଡ଼ ଭାଇଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ତଡ଼ି ଦିଆଯାଇଥିବା ସେ ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କୁ ଆମେ ସେବା କରୁଛୁ। ତା'ପରେ ସେ ଦୁଇଜଣ, ବଲ୍କଳ ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧି, ହାତରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଧନୁ ଧରି।
5.35.28
ऋष्यमूकस्य शैलस्य रम्यं देशमुपागतौ।
स तौ दृष्ट्वा नरव्याघ्रौ धन्विनौ वानरर्षभः ॥ ५.३५.२८ ॥
ଋଷ୍ୟମୂକ ପର୍ବତର ସେହି ରମଣୀୟ ସ୍ଥାନରେ ସେ ଦୁଇଜଣ ପହଞ୍ଚିଲେ। ସେହି ବାନରଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସେହି ଦୁଇ ନରବ୍ୟାଘ୍ର ଧନୁର୍ଧର ବୀରଙ୍କୁ ଦେଖି—।
5.35.29
अभिप्लुतो गिरेस्तस्य शिखरं भयमोहितः।
ततः स शिखरे तस्मिन् वानरेन्द्रो व्यवस्थितः ॥ ५.३५.२९ ॥
ଭୟରେ ବିମୋହିତ ହୋଇ ସେ ସେହି ପର୍ବତର ଶିଖରକୁ ଡେଇଁଗଲେ। ତା'ପରେ ସେହି ବାନରେନ୍ଦ୍ର ସେହି ଶିଖରରେ ଠିଆ ହେଲେ।
5.35.30
तयोः समीपं मामेव प्रेषयामास सत्वरम्।
तावहं पुरुषव्याघ्रौ सुग्रीववचनात् प्रभू ॥ ५.३५.३० ॥
ସେ ମୋତେ ହିଁ ଶୀଘ୍ର ସେ ଦୁଇଜଣଙ୍କ ନିକଟକୁ ପଠାଇଲେ। ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କ କଥାରେ ମୁଁ ସେହି ଦୁଇ ନରବ୍ୟାଘ୍ର, ସମର୍ଥ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲି।
5.35.31
रूपलक्षणसम्पन्नौ कृताञ्जलिरुपस्थितः।
तौ परिज्ञाततत्त्वार्थौ मया प्रीतिसमन्वितौ ॥ ५.३५.३१ ॥
ରୂପ ଓ ଶୁଭ ଲକ୍ଷଣରେ ସମ୍ପନ୍ନ ସେହି ଦୁଇଜଣଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ମୁଁ କରଯୋଡ଼ି ଉପସ୍ଥିତ ହେଲି। ସେମାନଙ୍କ ତତ୍ତ୍ୱ ଓ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଜାଣି ମୁଁ ପ୍ରୀତିରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଗଲି।
5.35.32
पृष्ठमारोप्य तं देशं प्रापितौ पुरुषर्षभौ।
निवेदितौ च तत्त्वेन सुग्रीवाय महात्मने ॥ ५.३५.३२ ॥
ସେହି ଦୁଇ ପୁରୁଷଶ୍ରେଷ୍ଠଙ୍କୁ ମୋ ପିଠିରେ ବସାଇ ମୁଁ ସେହି ସ୍ଥାନକୁ ନେଇଗଲି। ପରେ ମହାତ୍ମା ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କୁ ସେମାନଙ୍କ ତତ୍ତ୍ୱ ଯଥାର୍ଥରେ ନିବେଦନ କଲି।
5.35.33
तयोरन्योन्यसम्भाषाद् भृशं प्रीतिरजायत।
तत्र तौ कीर्तिसम्पन्नौ हरीश्वरनरेश्वरौ ॥ ५.३५.३३ ॥
ସେମାନଙ୍କ ପରସ୍ପର ଆଳାପରୁ ଅତ୍ୟଧିକ ପ୍ରୀତି ଜନ୍ମିଲା। ସେଠାରେ କୀର୍ତ୍ତିସମ୍ପନ୍ନ ସେହି ଦୁଇଜଣ — ବାନରରାଜ ଓ ନରରାଜ — ପରସ୍ପର ସ୍ନେହରେ ବନ୍ଧା ପଡ଼ିଲେ।
5.35.34
परस्परकृताश्वासौ कथया पूर्ववृत्तया।
तं ततः सान्त्वयामास सुग्रीवं लक्ष्मणाग्रजः ॥ ५.३५.३४ ॥
ପୂର୍ବର ଘଟଣାର କଥା କହି ଦୁଇଜଣ ପରସ୍ପରଙ୍କୁ ଆଶ୍ୱାସନା ଦେଲେ। ତା'ପରେ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ଭ୍ରାତା ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କୁ ସାନ୍ତ୍ୱନା ଦେଲେ।
5.35.35
स्त्रीहेतोर्वालिना भ्रात्रा निरस्तं पुरुतेजसा।
ततस्त्वन्नाशजं शोकं रामस्याक्लिष्टकर्मणः ॥ ५.३५.३५ ॥
ଗୋଟିଏ ସ୍ତ୍ରୀ ପାଇଁ ଭ୍ରାତା ବାଳୀ ମହାତେଜସ୍ୱୀ ତୁମକୁ ବାହାର କରିଦେଲା। ପରେ ତୁମ ନାଶରୁ ଜାତ ଶୋକ ଅକ୍ଳିଷ୍ଟକର୍ମା ରାମଙ୍କୁ ହେଲା।
5.35.36
लक्ष्मणो वानरेन्द्राय सुग्रीवाय न्यवेदयत्।
स श्रुत्वा वानरेन्द्रस्तु लक्ष्मणेनेरितं वचः ॥ ५.३५.३६ ॥
ଲକ୍ଷ୍ମଣ ବାନରେନ୍ଦ୍ର ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କୁ ତାହା ନିବେଦନ କଲେ। ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ କଥିତ ବାକ୍ୟ ଶୁଣି ବାନରରାଜ ସୁଗ୍ରୀବ
5.35.37
तदासीन्निष्प्रभोऽत्यर्थं ग्रहग्रस्त इवांशुमान्।
ततस्त्वद्गात्रशोभीनि रक्षसा ह्रियमाणया ॥ ५.३५.३७ ॥
ସେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ନିଷ୍ପ୍ରଭ ହୋଇଥିଲେ, ଗ୍ରହଣଗ୍ରସ୍ତ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି। ତା ପରେ ରାକ୍ଷସ ଦ୍ୱାରା ହରଣ ହେଉଥିବା ସମୟରେ, ଆପଣଙ୍କ ଅଙ୍ଗର ଶୋଭା ବଢ଼ାଉଥିବା...
5.35.38
यान्याभरणजालानि पातितानि महीतले।
तानि सर्वाणि रामाय आनीय हरियूथपाः ॥ ५.३५.३८ ॥
ଭୂମିରେ ପକାଯାଇଥିବା ସମସ୍ତ ଅଳଙ୍କାର ସମୂହକୁ ବାନର-ଯୂଥପତିମାନେ ଆଣି ରାମଙ୍କୁ ଦେଲେ।
5.35.39
संहृष्टा दर्शयामासुर्गतिं तु न विदुस्तव।
तानि रामाय दत्तानि मयैवोपहृतानि च ॥ ५.३५.३९ ॥
ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ବାନରମାନେ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଦେଖାଇଲେ; ଆପଣଙ୍କ ପଥ ସେମାନେ ଜାଣିନଥିଲେ। ସେସବୁ ରାମଙ୍କୁ ଦିଆଗଲା, ଏବଂ ମୁଁ ହିଁ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ତାଙ୍କ ପାଖକୁ ନେଇଥିଲି।
5.35.40
स्वनवन्त्यवकीर्णानि तस्मिन् विहतचेतसि।
तान्यङ्के दर्शनीयानि कृत्वा बहुविधं तदा ॥ ५.३५.४० ॥
ବିହ୍ୱଳମନା ସେ ଉପରେ ସୁଗନ୍ଧିତ ସେହି ଅଳଙ୍କାର ବିଛାଯାଇଥିଲା; ଦେଖିବା ଯୋଗ୍ୟ ସେସବୁକୁ କୋଳରେ ରଖି ସେତେବେଳେ ବହୁ ପ୍ରକାରେ (ଦେଖୁଥିଲେ)।
5.35.41
तेन देवप्रकाशेन देवेन परिदेवितम्।
पश्यतस्तानि रुदतस्ताम्यतश्च पुनः पुनः ॥ ५.३५.४१ ॥
ଦେବତା ପରି ତେଜସ୍ୱୀ ସେ ବିଳାପ କଲେ; ସେସବୁକୁ ଦେଖି, କାନ୍ଦି, ପୁଣି ପୁଣି ଦୁଃଖିତ ହୋଇ।
5.35.42
प्रादीपयद् दाशरथेस्तदा शोकहुताशनम् ॥ ५.३५.४२ ॥
ସେତେବେଳେ ଦଶରଥ ପୁତ୍ର ଶୋକାଗ୍ନି ପ୍ରଜ୍ୱଳିତ କଲେ।
5.35.43
शायितं च चिरं तेन दुःखार्तेन महात्मना।
मयापि विविधैर्वाक्यैः कृच्छ्रादुत्थापितः पुनः ॥ ५.३५.४३ ॥
ଦୁଃଖରେ ପୀଡ଼ିତ ସେହି ମହାତ୍ମାଙ୍କୁ ବହୁ ସମୟ ଶୁଆଇ ରଖାଯାଇଥିଲା; ମୁଁ ମଧ୍ୟ ବିଭିନ୍ନ ବାକ୍ୟରେ କଷ୍ଟରେ ପୁଣି ତାଙ୍କୁ ଉଠାଇଲି।
5.35.44
तानि दृष्ट्वा महार्हाणि दर्शयित्वा मुहुर्मुहुः।
राघवः सहसौमित्रिः सुग्रीवे संन्यवेशयत् ॥ ५.३५.४४ ॥
ସେହି ମହାର୍ଘ ବସ୍ତୁଗୁଡ଼ିକ ଦେଖି ଓ ବାରମ୍ବାର ଦେଖାଇ ରାଘବ ସୌମିତ୍ରି ସହିତ ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କୁ ସେଠାରେ ବସାଇଲେ।
5.35.45
स तवादर्शनादार्ये राघवः परितप्यते।
महता ज्वलता नित्यमग्निनेवाग्निपर्वतः ॥ ५.३५.४५ ॥
ହେ ଆର୍ଯ୍ୟେ, ତୁମକୁ ନ ଦେଖିବାରୁ ସେହି ରାଘବ ସର୍ବଦା ମହାନ ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଅଗ୍ନିରେ ଜଳୁଥିବା ଅଗ୍ନିପର୍ବତ ପରି ସନ୍ତାପିତ ହୁଅନ୍ତି।
5.35.46
त्वत्कृते तमनिद्रा च शोकश्चिन्ता च राघवम्।
तापयन्ति महात्मानमग्न्यगारमिवाग्नयः ॥ ५.३५.४६ ॥
ତୁମ ପାଇଁ ରାତିର ନିଦ୍ରାହୀନତା, ଶୋକ ଓ ଚିନ୍ତା ସେହି ମହାତ୍ମା ରାଘବଙ୍କୁ ଅଗ୍ନିଗୃହକୁ ଅଗ୍ନି ଜଳାଇବା ପରି ସନ୍ତାପିତ କରୁଛି।
5.35.47
तवादर्शनशोकेन राघवः परिचाल्यते।
महता भूमिकम्पेन महानिव शिलोच्चयः ॥ ५.३५.४७ ॥
ତୁମକୁ ନ ଦେଖିବାର ଶୋକରେ ରାଘବ ମହା ଭୂମିକମ୍ପରେ ବଡ଼ ଶିଳାସ୍ତୂପ ପରି ଚଳିତ ହୁଅନ୍ତି।
5.35.48
काननानि सुरम्याणि नदीप्रस्रवणानि च।
चरन् न रतिमाप्नोति त्वामपश्यन् नृपात्मजे ॥ ५.३५.४८ ॥
ହେ ନୃପାତ୍ମଜେ, ସୁନ୍ଦର ବନ, ନଦୀ ଓ ଝରଣାରେ ବୁଲିଲେ ବି ତୁମକୁ ନ ଦେଖିବାରୁ ସେ ଆନନ୍ଦ ପାଆନ୍ତି ନାହିଁ।
5.35.49
स त्वां मनुजशार्दूलः क्षिप्रं प्राप्स्यति राघवः।
समित्रबान्धवं हत्वा रावणं जनकात्मजे ॥ ५.३५.४९ ॥
ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସିଂହ ସଦୃଶ ସେ ରାଘବ ଶୀଘ୍ର ତୁମକୁ ପାଇବେ; ମିତ୍ର ଓ ବାନ୍ଧବ ସହିତ ରାବଣକୁ ବଧ କରି, ହେ ଜନକକନ୍ୟା।
5.35.50
सहितौ रामसुग्रीवावुभावकुरुतां तदा।
समयं वालिनं हन्तुं तव चान्वेषणं प्रति ॥ ५.३५.५० ॥
ସେତେବେଳେ ରାମ ଓ ସୁଗ୍ରୀବ ଦୁଇଜଣ ମିଳିତ ହୋଇ ବାଳିକୁ ବଧ କରିବାର ସଂକଳ୍ପ କଲେ, ଏବଂ ତୁମର ଅନ୍ୱେଷଣ ବିଷୟରେ ମଧ୍ୟ।
5.35.51
ततस्ताभ्यां कुमाराभ्यां वीराभ्यां स हरीश्वरः।
किष्किन्धां समुपागम्य वाली युद्धे निपातितः ॥ ५.३५.५१ ॥
ତା'ପରେ ସେ ଦୁଇ ବୀର ରାଜକୁମାରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କିଷ୍କିନ୍ଧାରେ ପହଞ୍ଚି, ସେ ବାନରେଶ୍ୱର ବାଳି ଯୁଦ୍ଧରେ ନିପାତିତ ହେଲା।
5.35.52
ततो निहत्य तरसा रामो वालिनमाहवे।
सर्वर्क्षहरिसङ्घानां सुग्रीवमकरोत् पतिम् ॥ ५.३५.५२ ॥
ତା'ପରେ ରାମ ଯୁଦ୍ଧରେ ବାଳିକୁ ଶୀଘ୍ର ବଧ କରି, ସମସ୍ତ ଋକ୍ଷ ଓ ବାନର ସମୂହର ପତି ସୁଗ୍ରୀବକୁ କଲେ।
5.35.53
रामसुग्रीवयोरैक्यं देव्येवं समजायत।
हनूमन्तं च मां विद्धि तयोर्दूतमुपागतम् ॥ ५.३५.५३ ॥
ହେ ଦେବୀ, ଏହିପରି ରାମ ଓ ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କ ମିଳନ ହେଲା। ମୋତେ ସେ ଦୁଇଙ୍କର ଦୂତ ହନୁମାନ ରୂପେ ଆସିଥିବା ବୋଲି ଜାଣ।
5.35.54
स्वं राज्यं प्राप्य सुग्रीवः स्वानानीय महाकपीन्।
त्वदर्थं प्रेषयामास दिशो दश महाबलान् ॥ ५.३५.५४ ॥
ନିଜ ରାଜ୍ୟ ପାଇ ସୁଗ୍ରୀବ ନିଜ ମହାବାନରମାନଙ୍କୁ ଡାକି, ତୁମ ପାଇଁ ଦଶ ଦିଗକୁ ମହାବଳୀମାନଙ୍କୁ ପଠାଇଲେ।
5.35.55
आदिष्टा वानरेन्द्रेण सुग्रीवेण महौजसः।
अद्रिराजप्रतीकाशाः सर्वतः प्रस्थिता महीम् ॥ ५.३५.५५ ॥
ବାନରରାଜ ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କ ଆଦେଶରେ, ପର୍ବତରାଜ ପରି ମହାତେଜସ୍ୱୀ ସେମାନେ ସବୁ ଦିଗକୁ ପୃଥିବୀ ଖୋଜିବାକୁ ବାହାରିଲେ।
5.35.56
ततस्ते मार्गमाणा वै सुग्रीववचनातुराः।
चरन्ति वसुधां कृत्स्नां वयमन्ये च वानराः ॥ ५.३५.५६ ॥
ତା'ପରେ ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କ ବାକ୍ୟ ପାଳନ ପାଇଁ ଉତ୍ସୁକ ହୋଇ ଖୋଜୁଥିବା ସେମାନେ, ଆମେ ଓ ଅନ୍ୟ ବାନରମାନେ ସମଗ୍ର ପୃଥିବୀରେ ବୁଲିଲୁ।
5.35.57
अङ्गदो नाम लक्ष्मीवान् वालिसूनुर्महाबलः।
प्रस्थितः कपिशार्दूलस्त्रिभागबलसंवृतः ॥ ५.३५.५७ ॥
ବାଳିଙ୍କ ପୁତ୍ର, ଲକ୍ଷ୍ମୀମାନ୍, ମହାବଳୀ ଅଙ୍ଗଦ ନାମକ କପିଶାର୍ଦୂଳ ନିଜ ସେନାର ଏକ ତୃତୀୟାଂଶ ଦ୍ୱାରା ଘେରି ଯାତ୍ରା କଲେ।
5.35.58
तेषां नो विप्रणष्टानां विन्ध्ये पर्वतसत्तमे।
भृशं शोकपरीतानामहोरात्रगणा गताः ॥ ५.३५.५८ ॥
ପର୍ବତଶ୍ରେଷ୍ଠ ବିନ୍ଧ୍ୟରେ ହଜିଯାଇଥିବା ଆମ ପାଇଁ, ଅତ୍ୟନ୍ତ ଶୋକରେ ଘେରା ଆମ ପାଇଁ, ଦିନ-ରାତିର ଅନେକ ଦଳ ଅତିବାହିତ ହେଲା।
5.35.59
ते वयं कार्यनैराश्यात् कालस्यातिक्रमेण च।
भयाच्च कपिराजस्य प्राणांस्त्यक्तुमुपस्थिताः ॥ ५.३५.५९ ॥
କାର୍ଯ୍ୟରେ ନିରାଶା, ସମୟ ଅତିକ୍ରାନ୍ତ ହେବା ଏବଂ କପିରାଜଙ୍କ ଭୟ ଯୋଗୁଁ ଆମେ ପ୍ରାଣ ତ୍ୟାଗ କରିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଲୁ।
5.35.60
विचित्य गिरिदुर्गाणि नदीप्रस्रवणानि च।
अनासाद्य पदं देव्याः प्राणांस्त्यक्तुं व्यवस्थिताः ॥ ५.३५.६० ॥
ଗିରିଦୁର୍ଗ, ନଦୀ ଓ ଝରଣା ଖୋଜି ମଧ୍ୟ ଦେବୀଙ୍କ ଚିହ୍ନ ନ ପାଇ, ଆମେ ପ୍ରାଣ ତ୍ୟାଗ କରିବାକୁ ସ୍ଥିର କଲୁ।
5.35.61
ततस्तस्य गिरेर्मूर्ध्नि वयं प्रायमुपास्महे।
दृष्ट्वा प्रायोपविष्टांश्च सर्वान् वानरपुङ्गवान् ॥ ५.३५.६१ ॥
ତା'ପରେ ସେହି ପର୍ବତ ଶିଖରରେ ଆମେ ପ୍ରାୟୋପବେଶନ ଆରମ୍ଭ କଲୁ; ପ୍ରାୟୋପବେଶନରେ ବସିଥିବା ସମସ୍ତ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବାନରଙ୍କୁ ଦେଖିଲୁ।
5.35.62
भृशं शोकार्णवे मग्नः पर्यदेवयदङ्गदः।
तव नाशं च वैदेहि वालिनश्च तथा वधम् ॥ ५.३५.६२ ॥
ଶୋକ ସାଗରରେ ଡୁବିଥିବା ଅଙ୍ଗଦ ଅତ୍ୟନ୍ତ ବିଳାପ କଲେ — 'ହେ ବୈଦେହୀ, ତୁମର ବିନାଶ ଏବଂ ବାଳିର ବଧ।'
5.35.63
प्रायोपवेशमस्माकं मरणं च जटायुषः।
तेषां नः स्वामिसंदेशान्निराशानां मुमूर्षताम् ॥ ५.३५.६३ ॥
ଆମର ପ୍ରାୟୋପବେଶନ ଏବଂ ଜଟାୟୁଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ — ଆମ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ସନ୍ଦେଶରେ ନିରାଶ ହୋଇ ମରିବାକୁ ଇଚ୍ଛୁକ ଆମ ପାଇଁ।
5.35.64
कार्यहेतोरिहायातः शकुनिर्वीर्यवान् महान्।
गृध्रराजस्य सोदर्यः सम्पातिर्नाम गृध्रराट् ॥ ५.३५.६४ ॥
ଏକ କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ଏଠାକୁ ଆସିଥିବା ବଳବାନ ମହାନ ପକ୍ଷୀ — ଗୃଧ୍ରରାଜଙ୍କ ଭାଇ, ସମ୍ପାତି ନାମକ ଗୃଧ୍ରରାଜ।
5.35.65
श्रुत्वा भ्रातृवधं कोपादिदं वचनमब्रवीत्।
यवीयान् केन मे भ्राता हतः क्व च निपातितः ॥ ५.३५.६५ ॥
ଭାଇଙ୍କ ବଧ ଶୁଣି କ୍ରୋଧରେ ସେ ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲେ — 'ମୋ ସାନ ଭାଇକୁ କିଏ ମାରିଲା, ଏବଂ କେଉଁଠି ପକାଗଲା?'
5.35.66
एतदाख्यातुमिच्छामि भवद्भिर्वानरोत्तमाः।
अङ्गदोऽकथयत् तस्य जनस्थाने महद्वधम् ॥ ५.३५.६६ ॥
ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବାନରଗଣ, ଏହା ତୁମମାନଙ୍କଠାରୁ ଜାଣିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରୁଛି। ତା'ପରେ ଅଙ୍ଗଦ ଜନସ୍ଥାନରେ ତାଙ୍କର ମହାବଧର ବର୍ଣ୍ଣନା କଲେ।
5.35.67
रक्षसा भीमरूपेण त्वामुद्दिश्य यथार्थतः।
जटायोस्तु वधं श्रुत्वा दुःखितः सोऽरुणात्मजः ॥ ५.३५.६७ ॥
ଭୟଙ୍କର ରୂପ ଧାରୀ ରାକ୍ଷସ ପ୍ରକୃତରେ ତୁମକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ କରି ଜଟାୟୁଙ୍କୁ ବଧ କରିଥିଲା, ଏହା ଶୁଣି ଅରୁଣପୁତ୍ର ସମ୍ପାତି ଦୁଃଖିତ ହେଲେ।
5.35.68
त्वामाह स वरारोहे वसन्तीं रावणालये।
तस्य तद् वचनं श्रुत्वा सम्पातेः प्रीतिवर्धनम् ॥ ५.३५.६८ ॥
"ହେ ସୁନ୍ଦର କଟି ବିଶିଷ୍ଟା, ତୁମେ ରାବଣଙ୍କ ଗୃହରେ ବାସ କରୁଛ" ଏହା ସେ ତୁମ ବିଷୟରେ କହିଥିଲେ; ସମ୍ପାତିଙ୍କ ସେହି ବଚନ ଶୁଣି (ଆମେ) ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦିତ ହେଲୁ।
5.35.69
अङ्गदप्रमुखाः सर्वे ततः प्रस्थापिता वयम्।
विन्ध्यादुत्थाय सम्प्राप्ताः सागरस्यान्तमुत्तमम् ॥ ५.३५.६९ ॥
ଅଙ୍ଗଦଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ଆମେ ସମସ୍ତେ ସେତେବେଳେ ପ୍ରେରିତ ହେଲୁ; ବିନ୍ଧ୍ୟ ପର୍ବତରୁ ଉଠି ଆମେ ସାଗରର ଉତ୍ତମ ତଟରେ ପହଞ୍ଚିଲୁ।
5.35.70
त्वद्दर्शने कृतोत्साहा हृष्टाः पुष्टाः प्लवङ्गमाः।
अङ्गदप्रमुखाः सर्वे वेलोपान्तमुपागताः ॥ ५.३५.७० ॥
ତୁମକୁ ଦେଖିବାର ଉତ୍ସାହରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ, ହୃଷ୍ଟ ଓ ପୁଷ୍ଟ ବାନରମାନେ ଅଙ୍ଗଦଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ସମୁଦ୍ରତଟର ପ୍ରାନ୍ତରେ ପହଞ୍ଚିଲେ।
5.35.71
चिन्तां जग्मुः पुनर्भीमां त्वद्दर्शनसमुत्सुकाः।
अथाहं हरिसैन्यस्य सागरं दृश्य सीदतः ॥ ५.३५.७१ ॥
ତୁମକୁ ଦେଖିବାକୁ ଉତ୍ସୁକ ସେମାନେ ପୁଣି ଭୟଙ୍କର ଚିନ୍ତାରେ ପଡ଼ିଗଲେ; ତା'ପରେ ମୁଁ ବାନର ସେନାକୁ ସାଗର ଦେଖି ଅବସନ୍ନ ହେଉଥିବା ଦେଖିଲି।
5.35.72
व्यवधूय भयं तीव्रं योजनानां शतं प्लुतः।
लङ्का चापि मया रात्रौ प्रविष्टा राक्षसाकुला ॥ ५.३५.७२ ॥
ପ୍ରଚଣ୍ଡ ଭୟକୁ ଝାଡ଼ି ପକାଇ ମୁଁ ଶହେ ଯୋଜନ ଡେଇଁଲି; ରାକ୍ଷସପୂର୍ଣ୍ଣ ଲଙ୍କାରେ ରାତିରେ ପ୍ରବେଶ କଲି।
5.35.73
रावणश्च मया दृष्टस्त्वं च शोकनिपीडिता।
एतत् ते सर्वमाख्यातं यथावृत्तमनिन्दिते ॥ ५.३५.७३ ॥
ହେ ନିର୍ଦ୍ଦୋଷା, ମୁଁ ରାବଣଙ୍କୁ ଦେଖିଲି ଏବଂ ଶୋକରେ ପୀଡ଼ିତ ତୁମକୁ ମଧ୍ୟ ଦେଖିଲି। ଯାହା ଘଟିଥିଲା ସବୁ ତୁମକୁ କହିସାରିଲି।
5.35.74
अभिभाषस्व मां देवि दूतो दाशरथेरहम्।
तन्मां रामकृतोद्योगं त्वन्निमित्तमिहागतम् ॥ ५.३५.७४ ॥
ହେ ଦେବୀ, ମୋ ସହିତ କଥା କୁହ। ମୁଁ ଦଶରଥପୁତ୍ର ରାମଙ୍କ ଦୂତ। ରାମଙ୍କ ଉଦ୍ୟୋଗରେ, ତୁମ ପାଇଁ ହିଁ ମୁଁ ଏଠାକୁ ଆସିଛି।
5.35.75
सुग्रीवसचिवं देवि बुद्ध्यस्व पवनात्मजम्।
कुशली तव काकुत्स्थः सर्वशस्त्रभृतां वरः ॥ ५.३५.७५ ॥
ହେ ଦେବୀ, ମୋତେ ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କ ମନ୍ତ୍ରୀ ଓ ପବନପୁତ୍ର ବୋଲି ଜାଣ। ତୁମ ସ୍ୱାମୀ କାକୁତ୍ସ୍ଥ ରାମ କୁଶଳରେ ଅଛନ୍ତି; ସେ ସମସ୍ତ ଅସ୍ତ୍ରଧାରୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ।
5.35.76
गुरोराराधने युक्तो लक्ष्मणः शुभलक्षणः।
तस्य वीर्यवतो देवि भर्तुस्तव हिते रतः ॥ ५.३५.७६ ॥
ହେ ଦେବୀ, ଶୁଭଲକ୍ଷଣ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ତାଙ୍କ ଜ୍ୟେଷ୍ଠ (ରାମ)ଙ୍କ ସେବାରେ ଲାଗିଛନ୍ତି। ସେ ପରାକ୍ରମୀ ଏବଂ ତୁମ ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ହିତରେ ନିରତ।
5.35.77
अहमेकस्तु सम्प्राप्तः सुग्रीववचनादिह।
मयेयमसहायेन चरता कामरूपिणा ॥ ५.३५.७७ ॥
ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କ ବାକ୍ୟରେ ମୁଁ ଏକାକୀ ଏଠାକୁ ଆସିଛି। ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ ରୂପ ଧରିପାରୁଥିବା ମୁଁ ସହାୟହୀନ ହୋଇ ଏହି ପଥରେ ବିଚରଣ କରିଛି।
5.35.78
दक्षिणा दिगनुक्रान्ता त्वन्मार्गविचयैषिणा।
दिष्ट्याहं हरिसैन्यानां त्वन्नाशमनुशोचताम् ॥ ५.३५.७८ ॥
ତୁମ ପଥ ଖୋଜିବା ଇଚ୍ଛାରେ ମୁଁ ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗ ପାର ହୋଇଛି। ସୌଭାଗ୍ୟବଶତଃ, ତୁମ ହରଣରେ ଶୋକ କରୁଥିବା ବାନର ସେନାର ମୁଁ ଜଣେ।
5.35.79
अपनेष्यामि संतापं तवाधिगमशासनात्।
दिष्ट्या हि न मम व्यर्थं सागरस्येह लङ्घनम् ॥ ५.३५.७९ ॥
ତୁମକୁ ଖୋଜିବାର ସମ୍ବାଦରେ ମୁଁ ତୁମର ସନ୍ତାପ ଦୂର କରିବି। ସୌଭାଗ୍ୟବଶତଃ ଏଠାରେ ସମୁଦ୍ର ଡେଇଁବା ମୋର ବ୍ୟର୍ଥ ହୋଇନାହିଁ।
5.35.80
प्राप्स्याम्यहमिदं देवि त्वद्दर्शनकृतं यशः।
राघवश्च महावीर्यः क्षिप्रं त्वामभिपत्स्यते ॥ ५.३५.८० ॥
ହେ ଦେବୀ, ତୁମକୁ ଦେଖିବାରୁ ମିଳିଥିବା ଏହି ଯଶ ମୁଁ ପାଇବି। ମହାପରାକ୍ରମୀ ରାଘବ ଶୀଘ୍ର ତୁମକୁ ପାଇବେ।
5.35.81
सपुत्रबान्धवं हत्वा रावणं राक्षसाधिपम्।
माल्यवान् नाम वैदेहि गिरीणामुत्तमो गिरिः ॥ ५.३५.८१ ॥
ହେ ବୈଦେହୀ, ପୁତ୍ର ଓ ବାନ୍ଧବଙ୍କ ସହିତ ରାକ୍ଷସାଧିପତି ରାବଣକୁ ବଧ କରି, ପର୍ବତମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ 'ମାଲ୍ୟବାନ' ନାମକ ପର୍ବତରେ (ରହିବେ)।
5.35.82
ततो गच्छति गोकर्णं पर्वतं केसरी हरिः।
स च देवर्षिभिर्दिष्टः पिता मम महाकपिः।
तीर्थे नदीपतेः पुण्ये शम्बसादनमुद्धरन् ॥ ५.३५.८२ ॥
ତା'ପରେ ବାନର କେସରୀ ଗୋକର୍ଣ୍ଣ ପର୍ବତକୁ ଯାଆନ୍ତି। ଦେବର୍ଷିମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିର୍ଦେଶିତ ସେ ମୋ ପିତା, ମହାକପି; ନଦୀପତି (ସମୁଦ୍ର)ର ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥରେ ଶମ୍ବସାଦନ (ଶମ୍ବର)କୁ ବଧ କରି ଉଦ୍ଧାର କରୁଥିଲେ।
5.35.83
यस्याहं हरिणः क्षेत्रे जातो वातेन मैथिलि।
हनूमानिति विख्यातो लोके स्वेनैव कर्मणा ॥ ५.३५.८३ ॥
ହେ ମୈଥିଳୀ, ଯେଉଁ ବାନରଙ୍କ କ୍ଷେତ୍ର (ପତ୍ନୀ)ରେ ବାୟୁଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ଜନ୍ମିଥିଲି, ସେହି ମୁଁ ନିଜ କର୍ମରୁ ଜଗତରେ 'ହନୁମାନ' ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ।
5.35.84
विश्वासार्थं तु वैदेहि भर्तुरुक्ता मया गुणाः।
अचिरात् त्वामितो देवि राघवो नयिता ध्रुवम् ॥ ५.३५.८४ ॥
ହେ ବୈଦେହୀ, ବିଶ୍ୱାସ ଦେବା ପାଇଁ ହିଁ ମୁଁ ତୁମ ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ଗୁଣ କହିଲି। ହେ ଦେବୀ, ରାଘବ ଶୀଘ୍ର ତୁମକୁ ଏଠାରୁ ନିଶ୍ଚୟ ନେଇଯିବେ।
5.35.85
एवं विश्वासिता सीता हेतुभिः शोककर्शिता।
उपपन्नैरभिज्ञानैर्दूतं तमधिगच्छति ॥ ५.३५.८५ ॥
ଏହିପରି ଶୋକରେ କ୍ଷୀଣ ସୀତା ଉଚିତ କାରଣ ଓ ଚିହ୍ନ ଦ୍ୱାରା ବିଶ୍ୱସ୍ତ ହୋଇ ସେହି ଦୂତଙ୍କୁ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି।
5.35.86
अतुलं च गता हर्षं प्रहर्षेण तु जानकी।
नेत्राभ्यां वक्रपक्ष्माभ्यां मुमोचानन्दजं जलम् ॥ ५.३५.८६ ॥
ଅପାର ହର୍ଷ ପାଇ ଜାନକୀ ସେହି ଆନନ୍ଦରେ ବଙ୍କା ପତ୍ର ଥିବା ଆଖିରୁ ଆନନ୍ଦାଶ୍ରୁ ଝରାଇଲେ।
5.35.87
चारु तद् वदनं तस्यास्ताम्रशुक्लायतेक्षणम्।
अशोभत विशालाक्ष्या राहुमुक्त इवोडुराट् ॥ ५.३५.८७ ॥
ବିଶାଳାକ୍ଷୀ ତାଙ୍କର ସେହି ସୁନ୍ଦର ମୁଖ, ରକ୍ତ-ଶୁଭ୍ର ଦୀର୍ଘ ଆଖି ସହିତ, ରାହୁମୁକ୍ତ ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପରି ଶୋଭିଲା।
5.35.88
हनूमन्तं कपिं व्यक्तं मन्यते नान्यथेति सा।
अथोवाच हनूमांस्तामुत्तरं प्रियदर्शनाम् ॥ ५.३५.८८ ॥
ସେ ବାନର ହନୁମାନ୍ ହିଁ ବୋଲି ସେ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବେ ଭାବୁଛନ୍ତି, ଅନ୍ୟ କେହି ନୁହେଁ। ତା'ପରେ ହନୁମାନ୍ ସେହି ପ୍ରିୟଦର୍ଶନାଙ୍କୁ ଉତ୍ତର ଦେଲେ।
5.35.89
एतत् ते सर्वमाख्यातं समाश्वसिहि मैथिलि।
किं करोमि कथं वा ते रोचते प्रतियाम्यहम् ॥ ५.३५.८९ ॥
ହେ ମୈଥିଳୀ, ଏ ସବୁ ତୁମକୁ କୁହାଯାଇଛି; ସାନ୍ତ୍ୱନା ନିଅ। ମୁଁ କ'ଣ କରିବି? ତୁମକୁ କ'ଣ ଭଲ ଲାଗିବ — ମୁଁ ଫେରିଯିବି କି?
5.35.90
हतेऽसुरे संयति शम्बसादने
कपिप्रवीरेण महर्षिचोदनात्।
ततोऽस्मि वायुप्रभवो हि मैथिलि
प्रभावतस्तत्प्रतिमश्च वानरः ॥ ५.३५.९० ॥
ଯୁଦ୍ଧରେ ଶମ୍ବର-ସଂହାରୀ ଅସୁର ନିହତ ହେବା ପରେ, ମହର୍ଷିଙ୍କ ପ୍ରେରଣାରେ କପିବୀର (ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ କଲେ)। ତା'ପରେ ହେ ମୈଥିଳୀ, ମୁଁ ବାୟୁଙ୍କଠାରୁ ଜାତ; ତାଙ୍କ ପ୍ରଭାବରେ ମୁଁ ତାଙ୍କ ସମାନ ବାନର।