ವಾಲ್ಮೀಕಿ ರಾಮಾಯಣ · ಸರ್ಗ 5.35
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.35.1
तां तु रामकथां श्रुत्वा वैदेही वानरर्षभात्।
उवाच वचनं सान्त्वमिदं मधुरया गिरा ॥ ५.३५.१ ॥
ವಾನರಶ್ರೇಷ್ಠನಿಂದ ರಾಮಕಥೆಯನ್ನು ಕೇಳಿದ ವೈದೇಹಿ ಮಧುರ ಧ್ವನಿಯಲ್ಲಿ ಈ ಸಾಂತ್ವನದ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದಳು.
5.35.2
क्व ते रामेण संसर्गः कथं जानासि लक्ष्मणम्।
वानराणां नराणां च कथमासीत् समागमः ॥ ५.३५.२ ॥
ನಿನಗೆ ರಾಮನೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಹೇಗೆ ಆಯಿತು? ಲಕ್ಷ್ಮಣನನ್ನು ನೀನು ಹೇಗೆ ತಿಳಿದೆ? ವಾನರರಿಗೂ ಮನುಷ್ಯರಿಗೂ ಭೇಟಿ ಹೇಗಾಯಿತು?
5.35.3
यानि रामस्य चिह्नानि लक्ष्मणस्य च वानर।
तानि भूयः समाचक्ष्व न मां शोकः समाविशेत् ॥ ५.३५.३ ॥
ಓ ವಾನರ! ರಾಮ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷ್ಮಣರ ಗುರುತುಗಳನ್ನು ಮತ್ತೆ ಪೂರ್ತಿಯಾಗಿ ಹೇಳು; ನನ್ನನ್ನು ಶೋಕ ಆವರಿಸದಿರಲಿ.
5.35.4
कीदृशं तस्य संस्थानं रूपं तस्य च कीदृशम्।
कथमूरू कथं बाहू लक्ष्मणस्य च शंस मे ॥ ५.३५.४ ॥
ಅವನ ದೇಹರಚನೆ ಮತ್ತು ರೂಪ ಹೇಗಿದೆ? ಅವನ ತೊಡೆಗಳು ಮತ್ತು ಬಾಹುಗಳು ಹೇಗಿವೆ? ಲಕ್ಷ್ಮಣನದ್ದನ್ನೂ ಹೇಳು.
5.35.5
एवमुक्तस्तु वैदेह्या हनूमान् मारुतात्मजः।
ततो रामं यथातत्त्वमाख्यातुमुपचक्रमे ॥ ५.३५.५ ॥
ವೈದೇಹಿ ಹೀಗೆ ಕೇಳಿದಾಗ, ವಾಯುಪುತ್ರ ಹನುಮಂತನು ರಾಮನನ್ನು ಯಥಾರ್ಥವಾಗಿ ವರ್ಣಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದನು.
5.35.6
जानन्ती बत दिष्ट्या मां वैदेहि परिपृच्छसि।
भर्तुः कमलपत्राक्षि संस्थानं लक्ष्मणस्य च ॥ ५.३५.६ ॥
ಓ ಕಮಲನೇತ್ರಳೇ ವೈದೇಹಿ! ನೀನು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಬಲ್ಲವಳಾಗಿದ್ದರೂ, ಅದೃಷ್ಟವಶಾತ್ ನನ್ನಿಂದ ಪತಿಯ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷ್ಮಣನ ದೇಹರಚನೆಯನ್ನು ಕೇಳುತ್ತಿರುವೆ.
5.35.7
यानि रामस्य चिह्नानि लक्ष्मणस्य च यानि वै।
लक्षितानि विशालाक्षि वदतः शृणु तानि मे ॥ ५.३५.७ ॥
ವಿಶಾಲಾಕ್ಷಿಯೇ, ರಾಮ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷ್ಮಣರ ಯಾವ ಗುರುತುಗಳನ್ನು ನಾನು ಗಮನಿಸಿದ್ದೇನೆಯೋ, ನಾನು ಹೇಳುವಾಗ ಅವುಗಳನ್ನು ಕೇಳು.
5.35.8
रामः कमलपत्राक्षः पूर्णचन्द्रनिभाननः।
रूपदाक्षिण्यसम्पन्नः प्रसूतो जनकात्मजे ॥ ५.३५.८ ॥
ರಾಮನು ಕಮಲದ ಎಸಳಿನಂತಹ ಕಣ್ಣುಗಳುಳ್ಳವನು, ಪೂರ್ಣಚಂದ್ರನಂತಹ ಮುಖವುಳ್ಳವನು, ರೂಪ ಮತ್ತು ದಾಕ್ಷಿಣ್ಯದಿಂದ ಕೂಡಿದವನು, ಜನಕಪುತ್ರಿಯೇ.
5.35.9
तेजसाऽऽदित्यसंकाशः क्षमया पृथिवीसमः।
बृहस्पतिसमो बुद्ध्या यशसा वासवोपमः ॥ ५.३५.९ ॥
ಅವನು ತೇಜಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯನಿಗೆ ಸಮಾನ, ಕ್ಷಮೆಯಲ್ಲಿ ಭೂಮಿಗೆ ಸಮಾನ, ಬುದ್ಧಿಯಲ್ಲಿ ಬೃಹಸ್ಪತಿಗೆ ಸಮಾನ, ಯಶಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಇಂದ್ರನಿಗೆ ಸಮಾನ.
5.35.10
रक्षिता जीवलोकस्य स्वजनस्य च रक्षिता।
रक्षिता स्वस्य वृत्तस्य धर्मस्य च परंतपः ॥ ५.३५.१० ॥
ಅವನು ಜೀವಲೋಕದ ರಕ್ಷಕ, ತನ್ನ ಜನರ ರಕ್ಷಕ, ತನ್ನ ನಡತೆ ಮತ್ತು ಧರ್ಮದ ರಕ್ಷಕ, ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಸುಡುವವನೇ.
5.35.11
रामो भामिनि लोकस्य चातुर्वर्ण्यस्य रक्षिता।
मर्यादानां च लोकस्य कर्ता कारयिता च सः ॥ ५.३५.११ ॥
ಭಾಮಿನಿಯೇ, ರಾಮನು ಲೋಕದ ನಾಲ್ಕು ವರ್ಣಗಳ ರಕ್ಷಕ; ಲೋಕದ ಮರ್ಯಾದೆಗಳನ್ನು ಮಾಡುವವನು ಮತ್ತು ಮಾಡಿಸುವವನೂ ಅವನೇ.
5.35.12
अर्चिष्मानर्चितोऽत्यर्थं ब्रह्मचर्यव्रते स्थितः।
साधूनामुपकारज्ञः प्रचारज्ञश्च कर्मणाम् ॥ ५.३५.१२ ॥
ಅವನು ತೇಜಸ್ವಿ, ಅತ್ಯಂತ ಪೂಜಿತ, ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯ ವ್ರತದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡವನು; ಸಾಧುಗಳ ಉಪಕಾರವನ್ನು ಬಲ್ಲವನು, ಕರ್ಮಗಳ ರೀತಿಯನ್ನು ಬಲ್ಲವನು.
5.35.13
राजनीत्यां विनीतश्च ब्राह्मणानामुपासकः।
ज्ञानवान् शीलसम्पन्नो विनीतश्च परंतपः ॥ ५.३५.१३ ॥
ಅವರು ರಾಜನೀತಿಯಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಿತರು, ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ಸೇವಕರು, ಜ್ಞಾನವಂತರು, ಶೀಲಸಂಪನ್ನರು, ವಿನಯಶೀಲರು, ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ತಪಿಸುವವರು.
5.35.14
यजुर्वेदविनीतश्च वेदविद्भिः सुपूजितः।
धनुर्वेदे च वेदे च वेदाङ्गेषु च निष्ठितः ॥ ५.३५.१४ ॥
ಅವರು ಯಜುರ್ವೇದದಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಿತರು, ವೇದಜ್ಞರಿಂದ ಅತ್ಯಂತ ಗೌರವಿಸಲ್ಪಟ್ಟವರು, ಧನುರ್ವೇದ, ವೇದ ಮತ್ತು ವೇದಾಂಗಗಳಲ್ಲಿ ನಿಷ್ಣಾತರು.
5.35.15
विपुलांसो महाबाहुः कम्बुग्रीवः शुभाननः।
गूढजत्रुः सुताम्राक्षो रामो नाम जनैः श्रुतः ॥ ५.३५.१५ ॥
ಅವರ ಭುಜಗಳು ವಿಶಾಲ, ಬಾಹುಗಳು ಮಹಾನ್, ಕತ್ತು ಶಂಖದಂತೆ, ಮುಖ ಸುಂದರ, ಕಾಲರ್‌ಬೋನು ಅಡಗಿದ್ದು, ಕಣ್ಣುಗಳು ಬಹಳ ಕೆಂಪು; ಜನರು ಅವರನ್ನು ರಾಮ ಎಂದು ಕರೆದರು.
5.35.16
दुन्दुभिस्वननिर्घोषः स्निग्धवर्णः प्रतापवान्।
समश्च सुविभक्ताङ्गो वर्णं श्यामं समाश्रितः ॥ ५.३५.१६ ॥
ಅವರ ಧ್ವನಿ ದುಂದುಭಿಯ ಗರ್ಜನೆಯಂತಿತ್ತು; ವರ್ಣ ಮೃದುವಾದದ್ದು ಮತ್ತು ತೇಜಸ್ವಿ; ಅಂಗಗಳು ಸಮಾನ ಮತ್ತು ಸುಂದರವಾಗಿ ರೂಪಿತ; ವರ್ಣ ಶ್ಯಾಮಲ.
5.35.17
त्रिस्थिरस्त्रिप्रलम्बश्च त्रिसमस्त्रिषु चोन्नतः।
त्रिताम्रस्त्रिषु च स्निग्धो गम्भीरस्त्रिषु नित्यशः ॥ ५.३५.१७ ॥
ಅವರು ಮೂರು ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ದೃಢ, ಮೂರರಲ್ಲಿ ದೀರ್ಘ, ಮೂರರಲ್ಲಿ ಸಮ ಮತ್ತು ಉನ್ನತ, ಮೂರರಲ್ಲಿ ಕೆಂಪು, ಮೂರರಲ್ಲಿ ಮೃದು, ಮೂರರಲ್ಲಿ ಸದಾ ಗಂಭೀರ.
5.35.18
त्रिवलीमांस्त्र्यवनतश्चतुर्व्यङ्गस्त्रिशीर्षवान्।
चतुष्कलश्चतुर्लेखश्चतुष्किष्कुश्चतुःसमः ॥ ५.३५.१८ ॥
ಅವರಿಗೆ ಮೂರು ಮಡಿಕೆಗಳಿದ್ದವು, ಮೂರು ಕಡೆ ಬಾಗಿದವರು, ನಾಲ್ಕು ಅಂಗಗಳಲ್ಲಿ ಚಿಹ್ನೆಗಳು, ಮೂರು ಶಿಖರ ರೂಪ, ನಾಲ್ಕು ಭಾಗದಲ್ಲಿ ವಿಭಾಗಿತ, ನಾಲ್ಕು ರೇಖೆಗಳು, ನಾಲ್ಕು ಮಾರು ಎತ್ತರ, ನಾಲ್ಕು ರೀತಿ ಸಮ.
5.35.19
चतुर्दशसमद्वन्द्वश्चतुर्दंष्ट्रश्चतुर्गतिः।
महोष्ठहनुनासश्च पञ्चस्निग्धोऽष्टवंशवान् ॥ ५.३५.१९ ॥
ಹದಿನಾಲ್ಕು ಸಮ ಜೋಡಿಗಳು, ನಾಲ್ಕು ಕೋರೆದಾಡೆಗಳು, ನಾಲ್ಕು ಬಗೆಯ ನಡಿಗೆ, ದೊಡ್ಡ ತುಟಿ, ದವಡೆ ಮತ್ತು ಮೂಗು, ಐದು ನುಣುಪಾದ ಅಂಗಗಳು, ಎಂಟು ಬೆನ್ನೆಲುಬುಗಳು ಉಳ್ಳವನು.
5.35.20
दशपद्मो दशबृहत् त्रिभिर्व्याप्तो द्विशुक्लवान्।
षडुन्नतो नवतनुस्त्रिभिर्व्याप्नोति राघवः ॥ ५.३५.२० ॥
ಹತ್ತು ಕಮಲ ಚಿಹ್ನೆಗಳು, ಹತ್ತು ದೊಡ್ಡ ಅಂಗಗಳು, ಮೂರರಿಂದ ತುಂಬಿದವನು, ಎರಡು ಬಿಳಿಯವು, ಆರು ಎತ್ತರವಾದವು, ಒಂಬತ್ತು ತೆಳುವಾದವು ಉಳ್ಳವನು; ರಾಘವನು ಮೂರರಿಂದ ತುಂಬಿದ್ದಾನೆ.
5.35.21
सत्यधर्मरतः श्रीमान् संग्रहानुग्रहे रतः।
देशकालविभागज्ञः सर्वलोकप्रियंवदः ॥ ५.३५.२१ ॥
ಸತ್ಯ ಮತ್ತು ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ನಿರತನು, ತೇಜಸ್ವಿ, ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದರಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಅನುಗ್ರಹಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದವನು, ದೇಶಕಾಲದ ವಿಭಾಗ ಬಲ್ಲವನು, ಸರ್ವಲೋಕಗಳಿಗೂ ಪ್ರಿಯವಾದ ಮಾತನಾಡುವವನು.
5.35.22
भ्राता चास्य च वैमात्रः सौमित्रिरमितप्रभः।
अनुरागेण रूपेण गुणैश्चापि तथाविधः ॥ ५.३५.२२ ॥
ಅವನ ಸಹೋದರ ಮತ್ತು ಮಲಸಹೋದರ ಸೌಮಿತ್ರಿ ಅಪರಿಮಿತ ತೇಜಸ್ಸುಳ್ಳವನು; ಪ್ರೀತಿ, ರೂಪ, ಗುಣಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಅವನಂತೆಯೇ ಇರುವನು.
5.35.23
स सुवर्णच्छविः श्रीमान् रामः श्यामो महायशाः।
तावुभौ नरशार्दूलौ त्वद्दर्शनकृतोत्सवौ ॥ ५.३५.२३ ॥
ಅವನು ಚಿನ್ನದ ಬಣ್ಣದ, ತೇಜಸ್ವಿ, ಕಪ್ಪು ಬಣ್ಣದ, ಮಹಾಯಶಸ್ವಿ ರಾಮ; ಆ ಇಬ್ಬರು ನರಶ್ರೇಷ್ಠರು ನಿನ್ನನ್ನು ನೋಡಿ ಉತ್ಸವ ಮಾಡಿದವರು.
5.35.24
विचिन्वन्तौ महीं कृत्स्नामस्माभिः सह संगतौ।
त्वामेव मार्गमाणौ तौ विचरन्तौ वसुन्धराम् ॥ ५.३५.२४ ॥
ಆ ಇಬ್ಬರು ಇಡೀ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತಾ ನಮ್ಮೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿದರು; ನಿನ್ನನ್ನೇ ಹುಡುಕುತ್ತಾ ಅವರು ಈ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಅಲೆಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
5.35.25
ददर्शतुर्मृगपतिं पूर्वजेनावरोपितम्।
ऋष्यमूकस्य मूले तु बहुपादपसंकुले ॥ ५.३५.२५ ॥
ಋಷ್ಯಮೂಕದ ತಪ್ಪಲಿನಲ್ಲಿ, ಅನೇಕ ಮರಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ ಆ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ, ಅಣ್ಣನಿಂದ ಹೊರಹಾಕಲ್ಪಟ್ಟ ಆ ವಾನರ ಒಡೆಯನನ್ನು ಅವರಿಬ್ಬರೂ ಕಂಡರು.
5.35.26
भ्रातुर्भयार्तमासीनं सुग्रीवं प्रियदर्शनम्।
वयं च हरिराजं तं सुग्रीवं सत्यसङ्गरम् ॥ ५.३५.२६ ॥
ಸಹೋದರನ ಭಯದಿಂದ ಪೀಡಿತನಾಗಿ ಕುಳಿತಿದ್ದ, ನೋಡಲು ಪ್ರಿಯನಾದ ಸುಗ್ರೀವನನ್ನು; ನಾವೂ ಆ ವಾನರ ರಾಜನಾದ, ಸತ್ಯಪ್ರತಿಜ್ಞೆಯ ಸುಗ್ರೀವನನ್ನು.
5.35.27
परिचर्यामहे राज्यात् पूर्वजेनावरोपितम्।
ततस्तौ चीरवसनौ धनुःप्रवरपाणिनौ ॥ ५.३५.२७ ॥
ರಾಜ್ಯದಿಂದ, ಅಣ್ಣನಿಂದ ಹೊರಹಾಕಲ್ಪಟ್ಟ ಅವನನ್ನು ನಾವು ಸೇವಿಸುತ್ತಿದ್ದೇವೆ. ಆಗ ಆ ಇಬ್ಬರೂ ನಾರುಮಡಿ ಧರಿಸಿ, ಕೈಯಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಬಿಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದು.
5.35.28
ऋष्यमूकस्य शैलस्य रम्यं देशमुपागतौ।
स तौ दृष्ट्वा नरव्याघ्रौ धन्विनौ वानरर्षभः ॥ ५.३५.२८ ॥
ಋಷ್ಯಮೂಕ ಪರ್ವತದ ಆ ರಮಣೀಯ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಅವರಿಬ್ಬರೂ ಬಂದರು. ಆ ವಾನರಶ್ರೇಷ್ಠನು ಆ ಇಬ್ಬರು ನರಶ್ರೇಷ್ಠರು, ಧನುರ್ಧಾರಿಗಳನ್ನು ನೋಡಿ—.
5.35.29
अभिप्लुतो गिरेस्तस्य शिखरं भयमोहितः।
ततः स शिखरे तस्मिन् वानरेन्द्रो व्यवस्थितः ॥ ५.३५.२९ ॥
ಭಯದಿಂದ ಮೋಹಿತನಾಗಿ ಅವನು ಆ ಪರ್ವತದ ಶಿಖರದ ಮೇಲೆ ನೆಗೆದನು. ಆಗ ಆ ವಾನರೇಂದ್ರನು ಆ ಶಿಖರದ ಮೇಲೆ ನಿಂತನು.
5.35.30
तयोः समीपं मामेव प्रेषयामास सत्वरम्।
तावहं पुरुषव्याघ्रौ सुग्रीववचनात् प्रभू ॥ ५.३५.३० ॥
ಅವನು ನನ್ನನ್ನೇ ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಅವರಿಬ್ಬರ ಬಳಿಗೆ ಕಳುಹಿಸಿದನು. ಸುಗ್ರೀವನ ಮಾತಿನಂತೆ, ಆ ಇಬ್ಬರು ನರಶ್ರೇಷ್ಠರು, ಸಮರ್ಥ ಪ್ರಭುಗಳ ಬಳಿಗೆ ನಾನು ಹೋದೆ.
5.35.31
रूपलक्षणसम्पन्नौ कृताञ्जलिरुपस्थितः।
तौ परिज्ञाततत्त्वार्थौ मया प्रीतिसमन्वितौ ॥ ५.३५.३१ ॥
ರೂಪ ಮತ್ತು ಶುಭಲಕ್ಷಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಆ ಇಬ್ಬರ ಮುಂದೆ ನಾನು ಕೈಜೋಡಿಸಿ ನಿಂತೆ. ಅವರ ತತ್ತ್ವವನ್ನೂ ಉದ್ದೇಶವನ್ನೂ ತಿಳಿದು ನಾನು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ತುಂಬಿಹೋದೆ.
5.35.32
पृष्ठमारोप्य तं देशं प्रापितौ पुरुषर्षभौ।
निवेदितौ च तत्त्वेन सुग्रीवाय महात्मने ॥ ५.३५.३२ ॥
ಆ ಇಬ್ಬರು ಪುರುಷಶ್ರೇಷ್ಠರನ್ನು ನನ್ನ ಬೆನ್ನ ಮೇಲೆ ಕೂರಿಸಿಕೊಂಡು ಆ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಕರೆದೊಯ್ದೆ. ಮಹಾತ್ಮ ಸುಗ್ರೀವನಿಗೆ ಅವರ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಯಥಾರ್ಥವಾಗಿ ನಿವೇದಿಸಿದೆ.
5.35.33
तयोरन्योन्यसम्भाषाद् भृशं प्रीतिरजायत।
तत्र तौ कीर्तिसम्पन्नौ हरीश्वरनरेश्वरौ ॥ ५.३५.३३ ॥
ಅವರಿಬ್ಬರ ಪರಸ್ಪರ ಸಂಭಾಷಣೆಯಿಂದ ಬಹಳ ಪ್ರೀತಿ ಉಂಟಾಯಿತು. ಅಲ್ಲಿ ಕೀರ್ತಿಸಂಪನ್ನರಾದ ಆ ಇಬ್ಬರು — ವಾನರರಾಜ ಮತ್ತು ನರರಾಜ — ಪರಸ್ಪರ ಬಂಧಿತರಾದರು.
5.35.34
परस्परकृताश्वासौ कथया पूर्ववृत्तया।
तं ततः सान्त्वयामास सुग्रीवं लक्ष्मणाग्रजः ॥ ५.३५.३४ ॥
ಹಿಂದಿನ ಘಟನೆಗಳ ಕಥೆಯನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಾ ಇಬ್ಬರೂ ಪರಸ್ಪರ ಸಮಾಧಾನ ನೀಡಿಕೊಂಡರು. ನಂತರ ಲಕ್ಷ್ಮಣನ ಅಣ್ಣ ಸುಗ್ರೀವನನ್ನು ಸಂತೈಸಿದನು.
5.35.35
स्त्रीहेतोर्वालिना भ्रात्रा निरस्तं पुरुतेजसा।
ततस्त्वन्नाशजं शोकं रामस्याक्लिष्टकर्मणः ॥ ५.३५.३५ ॥
ಒಬ್ಬ ಹೆಣ್ಣಿನ ಕಾರಣದಿಂದ ಸಹೋದರ ವಾಲಿ ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿಯಾದ ನಿನ್ನನ್ನು ಹೊರಹಾಕಿದನು. ನಂತರ ನಿನ್ನ ನಷ್ಟದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ದುಃಖವು ಅಕ್ಲಿಷ್ಟಕರ್ಮಿ ರಾಮನನ್ನು ಬಾಧಿಸಿತು.
5.35.36
लक्ष्मणो वानरेन्द्राय सुग्रीवाय न्यवेदयत्।
स श्रुत्वा वानरेन्द्रस्तु लक्ष्मणेनेरितं वचः ॥ ५.३५.३६ ॥
ಲಕ್ಷ್ಮಣನು ವಾನರೇಂದ್ರ ಸುಗ್ರೀವನಿಗೆ ಅದನ್ನು ನಿವೇದಿಸಿದನು. ಲಕ್ಷ್ಮಣನು ಹೇಳಿದ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳಿ ವಾನರರಾಜ ಸುಗ್ರೀವನು
5.35.37
तदासीन्निष्प्रभोऽत्यर्थं ग्रहग्रस्त इवांशुमान्।
ततस्त्वद्गात्रशोभीनि रक्षसा ह्रियमाणया ॥ ५.३५.३७ ॥
ಅವಳು ಅತ್ಯಂತ ಕಾಂತಿಹೀನಳಾದಳು, ಗ್ರಹಣಕ್ಕೆ ಸಿಕ್ಕ ಸೂರ್ಯನಂತೆ. ಆಗ ರಾಕ್ಷಸನಿಂದ ಅಪಹರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾ, ನಿಮ್ಮ ಅಂಗಗಳನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸಿದ್ದವು...
5.35.38
यान्याभरणजालानि पातितानि महीतले।
तानि सर्वाणि रामाय आनीय हरियूथपाः ॥ ५.३५.३८ ॥
ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದಿದ್ದ ಆಭರಣಗಳ ಸಮೂಹಗಳನ್ನೆಲ್ಲ ವಾನರ ಯೂಥಪತಿಗಳು ತಂದು ರಾಮನಿಗೆ ಒಪ್ಪಿಸಿದರು.
5.35.39
संहृष्टा दर्शयामासुर्गतिं तु न विदुस्तव।
तानि रामाय दत्तानि मयैवोपहृतानि च ॥ ५.३५.३९ ॥
ಸಂತೋಷಗೊಂಡ ವಾನರರು ಅವುಗಳನ್ನು ತೋರಿಸಿದರು; ನಿಮ್ಮ ದಾರಿಯನ್ನು ಅವರು ತಿಳಿದಿರಲಿಲ್ಲ. ಅವೆಲ್ಲವೂ ರಾಮನಿಗೆ ಕೊಡಲ್ಪಟ್ಟವು, ನಾನೇ ಅವುಗಳನ್ನು ಅವನಿಗೆ ಒಪ್ಪಿಸಿದೆ.
5.35.40
स्वनवन्त्यवकीर्णानि तस्मिन् विहतचेतसि।
तान्यङ्के दर्शनीयानि कृत्वा बहुविधं तदा ॥ ५.३५.४० ॥
ಕಲಕಿದ ಮನಸ್ಸಿನ ಅವನ ಮೇಲೆ ಸುಗಂಧಭರಿತ ಆ ಆಭರಣಗಳನ್ನು ಚೆಲ್ಲಲಾಗಿತ್ತು; ನೋಡಲು ಯೋಗ್ಯವಾದ ಆ ಆಭರಣಗಳನ್ನು ಮಡಿಲಲ್ಲಿರಿಸಿ, ಆಗ ಬಹುವಿಧವಾಗಿ (ನೋಡಿದರು).
5.35.41
तेन देवप्रकाशेन देवेन परिदेवितम्।
पश्यतस्तानि रुदतस्ताम्यतश्च पुनः पुनः ॥ ५.३५.४१ ॥
ದೇವರಂತೆ ಹೊಳೆಯುವ ಅವನು ಅಳುತ್ತಾ ಪರಿತಪಿಸಿದನು; ಅವುಗಳನ್ನು ನೋಡುತ್ತಾ, ಅಳುತ್ತಾ, ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಕುಗ್ಗುತ್ತಾ.
5.35.42
प्रादीपयद् दाशरथेस्तदा शोकहुताशनम् ॥ ५.३५.४२ ॥
ಆಗ ದಶರಥನ ಮಗನು ಶೋಕಾಗ್ನಿಯನ್ನು ಪ್ರಜ್ವಲಿಸಿದನು.
5.35.43
शायितं च चिरं तेन दुःखार्तेन महात्मना।
मयापि विविधैर्वाक्यैः कृच्छ्रादुत्थापितः पुनः ॥ ५.३५.४३ ॥
ದುಃಖದಿಂದ ಪೀಡಿತನಾದ ಆ ಮಹಾತ್ಮನು ಬಹಳ ಹೊತ್ತು ಮಲಗಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದನು; ನಾನೂ ಹಲವು ಮಾತುಗಳಿಂದ ಕಷ್ಟಪಟ್ಟು ಅವನನ್ನು ಮತ್ತೆ ಎಬ್ಬಿಸಿದೆನು.
5.35.44
तानि दृष्ट्वा महार्हाणि दर्शयित्वा मुहुर्मुहुः।
राघवः सहसौमित्रिः सुग्रीवे संन्यवेशयत् ॥ ५.३५.४४ ॥
ಆ ಅಮೂಲ್ಯ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ನೋಡಿ, ಪದೇ ಪದೇ ತೋರಿಸಿ, ರಾಘವನು ಲಕ್ಷ್ಮಣನೊಂದಿಗೆ ಸುಗ್ರೀವನನ್ನು ಅವುಗಳ ಬಳಿ ಕೂರಿಸಿದನು.
5.35.45
स तवादर्शनादार्ये राघवः परितप्यते।
महता ज्वलता नित्यमग्निनेवाग्निपर्वतः ॥ ५.३५.४५ ॥
ಆರ್ಯೆ, ನಿನ್ನನ್ನು ನೋಡದ ಕಾರಣ ರಾಘವನು ಸದಾ ದೊಡ್ಡ ಉರಿಯುವ ಬೆಂಕಿಯಿಂದ ಸುಡುವ ಅಗ್ನಿಪರ್ವತದಂತೆ ಸಂಕಟಪಡುತ್ತಾನೆ.
5.35.46
त्वत्कृते तमनिद्रा च शोकश्चिन्ता च राघवम्।
तापयन्ति महात्मानमग्न्यगारमिवाग्नयः ॥ ५.३५.४६ ॥
ನಿನ್ನ ಕಾರಣದಿಂದ ರಾತ್ರಿಯ ನಿದ್ರಾಹೀನತೆ, ಶೋಕ, ಚಿಂತೆ ಆ ಮಹಾತ್ಮ ರಾಘವನನ್ನು ಅಗ್ನಿಗೃಹವನ್ನು ಬೆಂಕಿಗಳು ಸುಡುವಂತೆ ಸುಡುತ್ತಿವೆ.
5.35.47
तवादर्शनशोकेन राघवः परिचाल्यते।
महता भूमिकम्पेन महानिव शिलोच्चयः ॥ ५.३५.४७ ॥
ನಿನ್ನನ್ನು ನೋಡದ ಶೋಕದಿಂದ ರಾಘವನು ದೊಡ್ಡ ಭೂಕಂಪದಿಂದ ದೊಡ್ಡ ಬಂಡೆರಾಶಿ ಅಲುಗಾಡುವಂತೆ ಅಲುಗಾಡುತ್ತಿದ್ದಾನೆ.
5.35.48
काननानि सुरम्याणि नदीप्रस्रवणानि च।
चरन् न रतिमाप्नोति त्वामपश्यन् नृपात्मजे ॥ ५.३५.४८ ॥
ಓ ರಾಜಕುಮಾರಿ, ಸುಂದರ ಕಾಡುಗಳಲ್ಲಿ, ನದಿಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಚಿಲುಮೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಲೆದಾಡಿದರೂ, ನಿನ್ನನ್ನು ನೋಡದ ಕಾರಣ ಅವನು ಸಂತೋಷವನ್ನು ಪಡೆಯುವುದಿಲ್ಲ.
5.35.49
स त्वां मनुजशार्दूलः क्षिप्रं प्राप्स्यति राघवः।
समित्रबान्धवं हत्वा रावणं जनकात्मजे ॥ ५.३५.४९ ॥
ಮನುಷ್ಯರಲ್ಲಿ ಸಿಂಹನಾದ ಆ ರಾಘವನು ಶೀಘ್ರದಲ್ಲೇ ನಿನ್ನನ್ನು ಪಡೆಯುವನು; ಮಿತ್ರ ಬಂಧುಗಳ ಸಹಿತ ರಾವಣನನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿ, ಜನಕನ ಮಗಳೇ.
5.35.50
सहितौ रामसुग्रीवावुभावकुरुतां तदा।
समयं वालिनं हन्तुं तव चान्वेषणं प्रति ॥ ५.३५.५० ॥
ಆಗ ರಾಮ ಮತ್ತು ಸುಗ್ರೀವ ಇಬ್ಬರೂ ಒಟ್ಟಾಗಿ ವಾಲಿಯನ್ನು ಸಂಹರಿಸುವ ಒಪ್ಪಂದ ಮಾಡಿಕೊಂಡರು, ನಿನ್ನ ಹುಡುಕಾಟದ ಕುರಿತೂ ಕೂಡ.
5.35.51
ततस्ताभ्यां कुमाराभ्यां वीराभ्यां स हरीश्वरः।
किष्किन्धां समुपागम्य वाली युद्धे निपातितः ॥ ५.३५.५१ ॥
ಆ ಇಬ್ಬರು ವೀರ ರಾಜಕುಮಾರರಿಂದ, ಕಿಷ್ಕಿಂಧೆಯನ್ನು ತಲುಪಿ, ಆ ವಾನರೇಶ್ವರ ವಾಲಿ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಹತನಾದನು.
5.35.52
ततो निहत्य तरसा रामो वालिनमाहवे।
सर्वर्क्षहरिसङ्घानां सुग्रीवमकरोत् पतिम् ॥ ५.३५.५२ ॥
ನಂತರ ರಾಮನು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ವಾಲಿಯನ್ನು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಸಂಹರಿಸಿ, ಎಲ್ಲಾ ಕರಡಿ ಮತ್ತು ವಾನರ ಸಮೂಹಗಳಿಗೆ ಸುಗ್ರೀವನನ್ನು ಒಡೆಯನನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದನು.
5.35.53
रामसुग्रीवयोरैक्यं देव्येवं समजायत।
हनूमन्तं च मां विद्धि तयोर्दूतमुपागतम् ॥ ५.३५.५३ ॥
ದೇವಿ, ಹೀಗೆ ರಾಮ ಮತ್ತು ಸುಗ್ರೀವರ ಐಕ್ಯವಾಯಿತು. ನನ್ನನ್ನು ಅವರಿಬ್ಬರ ದೂತನಾಗಿ ಬಂದ ಹನುಮಂತನೆಂದು ತಿಳಿ.
5.35.54
स्वं राज्यं प्राप्य सुग्रीवः स्वानानीय महाकपीन्।
त्वदर्थं प्रेषयामास दिशो दश महाबलान् ॥ ५.३५.५४ ॥
ತನ್ನ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಪಡೆದ ಸುಗ್ರೀವನು, ತನ್ನ ಮಹಾ ವಾನರರನ್ನು ಕರೆಸಿ, ನಿನಗಾಗಿ ಹತ್ತು ದಿಕ್ಕುಗಳಿಗೆ ಮಹಾಬಲರನ್ನು ಕಳುಹಿಸಿದನು.
5.35.55
आदिष्टा वानरेन्द्रेण सुग्रीवेण महौजसः।
अद्रिराजप्रतीकाशाः सर्वतः प्रस्थिता महीम् ॥ ५.३५.५५ ॥
ವಾನರರಾಜ ಸುಗ್ರೀವನಿಂದ ಆಜ್ಞಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟ, ಪರ್ವತರಾಜನಂತಿದ್ದ ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿಗಳು ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಿಗೆ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಹುಡುಕಲು ಹೊರಟರು.
5.35.56
ततस्ते मार्गमाणा वै सुग्रीववचनातुराः।
चरन्ति वसुधां कृत्स्नां वयमन्ये च वानराः ॥ ५.३५.५६ ॥
ಆಗ ಸುಗ್ರೀವನ ಮಾತನ್ನು ಈಡೇರಿಸಲು ಆತುರರಾಗಿ ಹುಡುಕುತ್ತ ಅವರು, ನಾವು ಮತ್ತು ಇತರ ವಾನರರು ಇಡೀ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸಿದೆವು.
5.35.57
अङ्गदो नाम लक्ष्मीवान् वालिसूनुर्महाबलः।
प्रस्थितः कपिशार्दूलस्त्रिभागबलसंवृतः ॥ ५.३५.५७ ॥
ವಾಲಿಯ ಪುತ್ರ, ಲಕ್ಷ್ಮೀವಂತ, ಮಹಾಬಲಿ ಅಂಗದ ಎಂಬ ಕಪಿಶಾರ್ದೂಲನು ತನ್ನ ಸೇನೆಯ ಮೂರನೇ ಒಂದು ಭಾಗದಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿಯಲ್ಪಟ್ಟು ಹೊರಟನು.
5.35.58
तेषां नो विप्रणष्टानां विन्ध्ये पर्वतसत्तमे।
भृशं शोकपरीतानामहोरात्रगणा गताः ॥ ५.३५.५८ ॥
ಪರ್ವತಶ್ರೇಷ್ಠ ವಿಂಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಕಳೆದುಹೋದ ನಮಗೆ, ಅತ್ಯಂತ ಶೋಕದಿಂದ ಆವೃತರಾದ ನಮಗೆ ಹಗಲು-ರಾತ್ರಿಗಳ ಅನೇಕ ಗುಂಪುಗಳು ಕಳೆದುಹೋದವು.
5.35.59
ते वयं कार्यनैराश्यात् कालस्यातिक्रमेण च।
भयाच्च कपिराजस्य प्राणांस्त्यक्तुमुपस्थिताः ॥ ५.३५.५९ ॥
ಕಾರ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ನಿರಾಶೆಯಿಂದ, ಕಾಲ ಕಳೆದುಹೋದುದರಿಂದ, ಮತ್ತು ಕಪಿರಾಜನ ಭಯದಿಂದ ನಾವು ಪ್ರಾಣ ತ್ಯಜಿಸಲು ಸಿದ್ಧರಾದೆವು.
5.35.60
विचित्य गिरिदुर्गाणि नदीप्रस्रवणानि च।
अनासाद्य पदं देव्याः प्राणांस्त्यक्तुं व्यवस्थिताः ॥ ५.३५.६० ॥
ಗಿರಿದುರ್ಗಗಳನ್ನು, ನದಿ-ಝರಿಗಳನ್ನು ಹುಡುಕಿಯೂ ದೇವಿಯ ಹೆಜ್ಜೆ ಗುರುತು ಸಿಗದೆ, ನಾವು ಪ್ರಾಣ ತ್ಯಜಿಸಲು ನಿಶ್ಚಯಿಸಿದೆವು.
5.35.61
ततस्तस्य गिरेर्मूर्ध्नि वयं प्रायमुपास्महे।
दृष्ट्वा प्रायोपविष्टांश्च सर्वान् वानरपुङ्गवान् ॥ ५.३५.६१ ॥
ಆಗ ಆ ಪರ್ವತದ ಶಿಖರದ ಮೇಲೆ ನಾವು ಪ್ರಾಯೋಪವೇಶವನ್ನು ಕೈಗೊಂಡೆವು; ಪ್ರಾಯೋಪವೇಶದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತಿದ್ದ ಎಲ್ಲಾ ಶ್ರೇಷ್ಠ ವಾನರರನ್ನು ಕಂಡೆವು.
5.35.62
भृशं शोकार्णवे मग्नः पर्यदेवयदङ्गदः।
तव नाशं च वैदेहि वालिनश्च तथा वधम् ॥ ५.३५.६२ ॥
ಶೋಕಸಾಗರದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿದ ಅಂಗದನು ಬಹಳವಾಗಿ ಅಳಲಾರಂಭಿಸಿದನು — 'ಓ ವೈದೇಹಿ, ನಿನ್ನ ನಾಶವೂ, ವಾಲಿಯ ವಧೆಯೂ.'
5.35.63
प्रायोपवेशमस्माकं मरणं च जटायुषः।
तेषां नः स्वामिसंदेशान्निराशानां मुमूर्षताम् ॥ ५.३५.६३ ॥
ನಮ್ಮ ಪ್ರಾಯೋಪವೇಶ, ಜಟಾಯುವಿನ ಮರಣ — ನಮ್ಮ ಒಡೆಯನ ಸಂದೇಶದಿಂದ ನಿರಾಶರಾಗಿ ಸಾಯಲು ಬಯಸುವ ನಮಗೆ.
5.35.64
कार्यहेतोरिहायातः शकुनिर्वीर्यवान् महान्।
गृध्रराजस्य सोदर्यः सम्पातिर्नाम गृध्रराट् ॥ ५.३५.६४ ॥
ಒಂದು ಕಾರ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದ ಬಲಶಾಲಿ ಮಹಾ ಪಕ್ಷಿ — ಗೃಧ್ರರಾಜನ ಸಹೋದರ, ಸಂಪಾತಿ ಎಂಬ ಗೃಧ್ರರಾಜ.
5.35.65
श्रुत्वा भ्रातृवधं कोपादिदं वचनमब्रवीत्।
यवीयान् केन मे भ्राता हतः क्व च निपातितः ॥ ५.३५.६५ ॥
ಸಹೋದರನ ವಧೆಯನ್ನು ಕೇಳಿ ಕೋಪದಿಂದ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದನು — 'ನನ್ನ ಕಿರಿಯ ಸಹೋದರನನ್ನು ಯಾರು ಕೊಂದರು, ಎಲ್ಲಿ ಬೀಳಿಸಲಾಯಿತು?'
5.35.66
एतदाख्यातुमिच्छामि भवद्भिर्वानरोत्तमाः।
अङ्गदोऽकथयत् तस्य जनस्थाने महद्वधम् ॥ ५.३५.६६ ॥
ಓ ಶ್ರೇಷ್ಠ ವಾನರರೇ, ಇದನ್ನು ನಿಮ್ಮಿಂದ ತಿಳಿಯಲು ಬಯಸುತ್ತೇನೆ. ಆಗ ಅಂಗದನು ಜನಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಅವನ ಮಹಾ ವಧೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸಿದನು.
5.35.67
रक्षसा भीमरूपेण त्वामुद्दिश्य यथार्थतः।
जटायोस्तु वधं श्रुत्वा दुःखितः सोऽरुणात्मजः ॥ ५.३५.६७ ॥
ಭಯಂಕರ ರೂಪದ ರಾಕ್ಷಸನು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ನಿನ್ನನ್ನೇ ಗುರಿಯಾಗಿಸಿ ಜಟಾಯುವನ್ನು ಕೊಂದನೆಂದು ಕೇಳಿ, ಅರುಣನ ಮಗ ಸಂಪಾತಿ ದುಃಖಿತನಾದನು.
5.35.68
त्वामाह स वरारोहे वसन्तीं रावणालये।
तस्य तद् वचनं श्रुत्वा सम्पातेः प्रीतिवर्धनम् ॥ ५.३५.६८ ॥
"ಓ ಸುಂದರ ಸೊಂಟದವಳೇ, ನೀನು ರಾವಣನ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿರುವೆ" ಎಂದು ಅವನು ನಿನ್ನ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳಿದನು; ಸಂಪಾತಿಯ ಆ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳಿ (ನಮಗೆ) ಅತ್ಯಂತ ಸಂತೋಷವಾಯಿತು.
5.35.69
अङ्गदप्रमुखाः सर्वे ततः प्रस्थापिता वयम्।
विन्ध्यादुत्थाय सम्प्राप्ताः सागरस्यान्तमुत्तमम् ॥ ५.३५.६९ ॥
ಅಂಗದನ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ನಾವೆಲ್ಲರೂ ಆಗ ಕಳುಹಿಸಲ್ಪಟ್ಟೆವು; ವಿಂಧ್ಯ ಪರ್ವತದಿಂದ ಎದ್ದು ಸಾಗರದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ತೀರವನ್ನು ತಲುಪಿದೆವು.
5.35.70
त्वद्दर्शने कृतोत्साहा हृष्टाः पुष्टाः प्लवङ्गमाः।
अङ्गदप्रमुखाः सर्वे वेलोपान्तमुपागताः ॥ ५.३५.७० ॥
ನಿನ್ನನ್ನು ನೋಡುವ ಉತ್ಸಾಹದಿಂದ, ಸಂತೋಷದಿಂದ, ಬಲಿಷ್ಠರಾಗಿ ವಾನರರು ಅಂಗದನ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲರೂ ಸಮುದ್ರ ತೀರದ ಸಮೀಪಕ್ಕೆ ತಲುಪಿದರು.
5.35.71
चिन्तां जग्मुः पुनर्भीमां त्वद्दर्शनसमुत्सुकाः।
अथाहं हरिसैन्यस्य सागरं दृश्य सीदतः ॥ ५.३५.७१ ॥
ನಿನ್ನನ್ನು ನೋಡಲು ಉತ್ಸುಕರಾದ ಅವರು ಮತ್ತೆ ಭೀಕರ ಚಿಂತೆಗೆ ಒಳಗಾದರು; ಆಗ ನಾನು ವಾನರ ಸೈನ್ಯವು ಸಾಗರವನ್ನು ನೋಡಿ ದುಃಖದಲ್ಲಿ ಕುಸಿಯುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡೆನು.
5.35.72
व्यवधूय भयं तीव्रं योजनानां शतं प्लुतः।
लङ्का चापि मया रात्रौ प्रविष्टा राक्षसाकुला ॥ ५.३५.७२ ॥
ತೀವ್ರ ಭಯವನ್ನು ಝಾಡಿಸಿ ನಾನು ನೂರು ಯೋಜನ ದೂರ ಹಾರಿದೆನು; ರಾಕ್ಷಸರಿಂದ ತುಂಬಿದ ಲಂಕೆಯನ್ನು ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದೆನು.
5.35.73
रावणश्च मया दृष्टस्त्वं च शोकनिपीडिता।
एतत् ते सर्वमाख्यातं यथावृत्तमनिन्दिते ॥ ५.३५.७३ ॥
ಓ ನಿರ್ದೋಷೆಯೇ, ನಾನು ರಾವಣನನ್ನು ನೋಡಿದೆ; ಶೋಕದಿಂದ ಪೀಡಿತಳಾದ ನಿನ್ನನ್ನೂ ನೋಡಿದೆ. ನಡೆದದ್ದೆಲ್ಲವನ್ನೂ ನಿನಗೆ ಹೇಳಿದ್ದೇನೆ.
5.35.74
अभिभाषस्व मां देवि दूतो दाशरथेरहम्।
तन्मां रामकृतोद्योगं त्वन्निमित्तमिहागतम् ॥ ५.३५.७४ ॥
ದೇವಿಯೇ, ನನ್ನೊಂದಿಗೆ ಮಾತನಾಡು. ನಾನು ದಶರಥನ ಮಗ ರಾಮನ ದೂತ. ರಾಮನ ಪ್ರಯತ್ನದಿಂದ, ನಿನಗಾಗಿಯೇ ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದಿದ್ದೇನೆ.
5.35.75
सुग्रीवसचिवं देवि बुद्ध्यस्व पवनात्मजम्।
कुशली तव काकुत्स्थः सर्वशस्त्रभृतां वरः ॥ ५.३५.७५ ॥
ದೇವಿಯೇ, ನಾನು ಸುಗ್ರೀವನ ಮಂತ್ರಿ, ವಾಯುಪುತ್ರನೆಂದು ತಿಳಿ. ನಿನ್ನ ಪತಿ ಕಾಕುತ್ಸ್ಥ ರಾಮನು ಕುಶಲದಿಂದಿದ್ದಾನೆ; ಅವನು ಶಸ್ತ್ರಧಾರಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನು.
5.35.76
गुरोराराधने युक्तो लक्ष्मणः शुभलक्षणः।
तस्य वीर्यवतो देवि भर्तुस्तव हिते रतः ॥ ५.३५.७६ ॥
ದೇವಿಯೇ, ಶುಭಲಕ್ಷಣನಾದ ಲಕ್ಷ್ಮಣನು ತನ್ನ ಹಿರಿಯ (ರಾಮ) ಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದಾನೆ. ಅವನು ಪರಾಕ್ರಮಶಾಲಿ; ನಿನ್ನ ಪತಿಯ ಹಿತದಲ್ಲಿ ನಿರತನಾಗಿದ್ದಾನೆ.
5.35.77
अहमेकस्तु सम्प्राप्तः सुग्रीववचनादिह।
मयेयमसहायेन चरता कामरूपिणा ॥ ५.३५.७७ ॥
ಸುಗ್ರೀವನ ಮಾತಿನಂತೆ ನಾನು ಒಬ್ಬನೇ ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದಿದ್ದೇನೆ. ಇಚ್ಛಾನುಸಾರ ರೂಪ ಧರಿಸಬಲ್ಲ ನಾನು ಸಹಾಯವಿಲ್ಲದೆ ಈ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸಿದೆನು.
5.35.78
दक्षिणा दिगनुक्रान्ता त्वन्मार्गविचयैषिणा।
दिष्ट्याहं हरिसैन्यानां त्वन्नाशमनुशोचताम् ॥ ५.३५.७८ ॥
ನಿನ್ನ ದಾರಿಯನ್ನು ಹುಡುಕುವ ಇಚ್ಛೆಯಿಂದ ನಾನು ದಕ್ಷಿಣ ದಿಕ್ಕನ್ನು ದಾಟಿದೆನು. ಅದೃಷ್ಟವಶಾತ್, ನಿನ್ನ ನಷ್ಟಕ್ಕಾಗಿ ದುಃಖಿಸುತ್ತಿರುವ ವಾನರ ಸೈನ್ಯದವನು ನಾನು.
5.35.79
अपनेष्यामि संतापं तवाधिगमशासनात्।
दिष्ट्या हि न मम व्यर्थं सागरस्येह लङ्घनम् ॥ ५.३५.७९ ॥
ನಿನ್ನನ್ನು ಕಂಡ ಸಂದೇಶದಿಂದ ನಿನ್ನ ಸಂತಾಪವನ್ನು ನಾನು ಹೋಗಲಾಡಿಸುವೆನು. ಅದೃಷ್ಟವಶಾತ್ ಇಲ್ಲಿ ಸಾಗರವನ್ನು ದಾಟಿದ್ದು ನನಗೆ ವ್ಯರ್ಥವಾಗಲಿಲ್ಲ.
5.35.80
प्राप्स्याम्यहमिदं देवि त्वद्दर्शनकृतं यशः।
राघवश्च महावीर्यः क्षिप्रं त्वामभिपत्स्यते ॥ ५.३५.८० ॥
ದೇವಿ, ನಿನ್ನನ್ನು ಕಂಡ ಈ ಕೀರ್ತಿಯನ್ನು ನಾನು ಪಡೆಯುವೆನು. ಮಹಾಪರಾಕ್ರಮಿ ರಾಘವನು ಶೀಘ್ರದಲ್ಲೇ ನಿನ್ನನ್ನು ಪಡೆಯುವನು.
5.35.81
सपुत्रबान्धवं हत्वा रावणं राक्षसाधिपम्।
माल्यवान् नाम वैदेहि गिरीणामुत्तमो गिरिः ॥ ५.३५.८१ ॥
ವೈದೇಹಿ, ಮಕ್ಕಳು ಮತ್ತು ಬಂಧುಗಳೊಂದಿಗೆ ರಾಕ್ಷಸಾಧಿಪತಿ ರಾವಣನನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿ, ಪರ್ವತಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದ 'ಮಾಲ್ಯವಾನ್' ಎಂಬ ಪರ್ವತದ ಮೇಲೆ (ಇರುವರು).
5.35.82
ततो गच्छति गोकर्णं पर्वतं केसरी हरिः।
स च देवर्षिभिर्दिष्टः पिता मम महाकपिः।
तीर्थे नदीपतेः पुण्ये शम्बसादनमुद्धरन् ॥ ५.३५.८२ ॥
ಆಮೇಲೆ ವಾನರ ಕೇಸರಿ ಗೋಕರ್ಣ ಪರ್ವತಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ. ದೇವರ್ಷಿಗಳಿಂದ ನಿರ್ದೇಶಿತನಾದ ಅವನು ನನ್ನ ತಂದೆ, ಮಹಾಕಪಿ; ನದೀಪತಿಯ (ಸಾಗರದ) ಪುಣ್ಯ ತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ಶಂಬಸಾದನನನ್ನು (ಶಂಬರನನ್ನು) ಸಂಹರಿಸಿದನು.
5.35.83
यस्याहं हरिणः क्षेत्रे जातो वातेन मैथिलि।
हनूमानिति विख्यातो लोके स्वेनैव कर्मणा ॥ ५.३५.८३ ॥
ಮೈಥಿಲಿ, ಯಾವ ವಾನರನ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ (ಪತ್ನಿಯಲ್ಲಿ) ವಾಯುವಿನಿಂದ ನಾನು ಜನಿಸಿದೆನೋ, ಆ ನಾನು 'ಹನುಮಂತ' ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಸ್ವಂತ ಕರ್ಮದಿಂದಲೇ ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾಗಿದ್ದೇನೆ.
5.35.84
विश्वासार्थं तु वैदेहि भर्तुरुक्ता मया गुणाः।
अचिरात् त्वामितो देवि राघवो नयिता ध्रुवम् ॥ ५.३५.८४ ॥
ವೈದೇಹಿ, ನಂಬಿಕೆ ಮೂಡಿಸಲೆಂದೇ ನಾನು ನಿನ್ನ ಪತಿಯ ಗುಣಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದೆನು. ದೇವಿ, ರಾಘವನು ಶೀಘ್ರದಲ್ಲೇ ನಿನ್ನನ್ನು ಇಲ್ಲಿಂದ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಕರೆದೊಯ್ಯುವನು.
5.35.85
एवं विश्वासिता सीता हेतुभिः शोककर्शिता।
उपपन्नैरभिज्ञानैर्दूतं तमधिगच्छति ॥ ५.३५.८५ ॥
ಹೀಗೆ ಶೋಕದಿಂದ ಕೃಶಳಾದ ಸೀತೆ ಸಮರ್ಪಕ ಕಾರಣಗಳಿಂದ ಮತ್ತು ಗುರುತಿನ ಚಿಹ್ನೆಗಳಿಂದ ನಂಬಿಕೆ ಹೊಂದಿ ಆ ದೂತನನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತಾಳೆ.
5.35.86
अतुलं च गता हर्षं प्रहर्षेण तु जानकी।
नेत्राभ्यां वक्रपक्ष्माभ्यां मुमोचानन्दजं जलम् ॥ ५.३५.८६ ॥
ಅಪಾರ ಹರ್ಷವನ್ನು ಹೊಂದಿದ ಜಾನಕಿ, ಆ ಸಂತೋಷದಿಂದ ಬಾಗಿದ ರೆಪ್ಪೆಗಳಿರುವ ಕಣ್ಣುಗಳಿಂದ ಆನಂದಾಶ್ರುಗಳನ್ನು ಸುರಿಸಿದಳು.
5.35.87
चारु तद् वदनं तस्यास्ताम्रशुक्लायतेक्षणम्।
अशोभत विशालाक्ष्या राहुमुक्त इवोडुराट् ॥ ५.३५.८७ ॥
ವಿಶಾಲ ನೇತ್ರಳಾದ ಅವಳ ಆ ಸುಂದರ ಮುಖ, ಕೆಂಪು-ಬಿಳುಪಿನ ವಿಶಾಲ ಕಣ್ಣುಗಳೊಂದಿಗೆ, ರಾಹುವಿನಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆಗೊಂಡ ಚಂದ್ರನಂತೆ ಹೊಳೆಯಿತು.
5.35.88
हनूमन्तं कपिं व्यक्तं मन्यते नान्यथेति सा।
अथोवाच हनूमांस्तामुत्तरं प्रियदर्शनाम् ॥ ५.३५.८८ ॥
ಆ ಕಪಿ ಹನುಮಂತನೇ ಎಂದು ಅವಳು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಭಾವಿಸುತ್ತಾಳೆ, ಬೇರೆಯಲ್ಲ. ಆಗ ಹನುಮಂತನು ಆ ಪ್ರಿಯದರ್ಶನೆಗೆ ಉತ್ತರಿಸಿದನು.
5.35.89
एतत् ते सर्वमाख्यातं समाश्वसिहि मैथिलि।
किं करोमि कथं वा ते रोचते प्रतियाम्यहम् ॥ ५.३५.८९ ॥
ಮೈಥಿಲಿ, ಇದೆಲ್ಲವನ್ನೂ ನಿನಗೆ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ; ಸಮಾಧಾನ ಪಡು. ನಾನು ಏನು ಮಾಡಲಿ? ನಿನಗೆ ಯಾವುದು ಸರಿ ಎನಿಸುತ್ತದೆ — ನಾನು ಹಿಂದಿರುಗಲೇ?
5.35.90
हतेऽसुरे संयति शम्बसादने
कपिप्रवीरेण महर्षिचोदनात्।
ततोऽस्मि वायुप्रभवो हि मैथिलि
प्रभावतस्तत्प्रतिमश्च वानरः ॥ ५.३५.९० ॥
ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಶಂಬರನನ್ನು ನಾಶಗೊಳಿಸಿದ ಅಸುರ ಹತನಾದ ಮೇಲೆ, ಮಹರ್ಷಿಯ ಪ್ರೇರಣೆಯಿಂದ ಕಪಿಶ್ರೇಷ್ಠನು (ಈ ಕಾರ್ಯ ಮಾಡಿದನು). ಆಗ, ಮೈಥಿಲಿ, ನಾನು ವಾಯುವಿನಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದವನು; ಅವನ ಪ್ರಭಾವದಲ್ಲಿ ನಾನು ಅವನಿಗೆ ಸಮಾನನಾದ ವಾನರ.