Rāmāyaṇa de Vālmīki · Sarga 5.39
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.39.1
मणिं दत्त्वा ततः सीता हनूमन्तमथाब्रवीत्।
अभिज्ञानमभिज्ञातमेतद् रामस्य तत्त्वतः ॥ ५.३९.१ ॥
Entonces Sītā, entregando la joya, dijo a Hanumān: «Esta es verdaderamente la señal de reconocimiento de Rāma.»
5.39.2
मणिं दृष्ट्वा तु रामो वै त्रयाणां संस्मरिष्यति।
वीरो जनन्या मम च राज्ञो दशरथस्य च ॥ ५.३९.२ ॥
Al ver esta joya, el héroe Rāma recordará sin duda a los tres: mi madre, a mí y al rey Daśaratha.
5.39.3
स भूयस्त्वं समुत्साहचोदितो हरिसत्तम।
अस्मिन् कार्यसमुत्साहे प्रचिन्तय यदुत्तरम् ॥ ५.३९.३ ॥
¡Oh, el mejor de los monos! Impulsado por tu celo, piensa de nuevo qué conviene hacer después en esta empresa.
5.39.4
त्वमस्मिन् कार्यनिर्योगे प्रमाणं हरिसत्तम।
तस्य चिन्तय यो यत्नो दुःखक्षयकरो भवेत् ॥ ५.३९.४ ॥
¡Oh, el mejor de los monos! Tú eres la autoridad en la ejecución de esta tarea. Considera cuál esfuerzo pondría fin al dolor.
5.39.5
हनूमन् यत्नमास्थाय दुःखक्षयकरो भव।
स तथेति प्रतिज्ञाय मारुतिर्भीमविक्रमः ॥ ५.३९.५ ॥
¡Oh Hanumān! Emprende el esfuerzo y sé quien pone fin al dolor. Prometiendo «Así sea», Māruti de terrible valor...
5.39.6
शिरसाऽऽवन्द्य वैदेहीं गमनायोपचक्रमे।
ज्ञात्वा सम्प्रस्थितं देवी वानरं पवनात्मजम् ॥ ५.३९.६ ॥
Inclinando la cabeza ante Vaidehī, Hanumān se dispuso a partir. La diosa supo que el mono, hijo del viento, había emprendido la marcha.
5.39.7
बाष्पगद्गदया वाचा मैथिली वाक्यमब्रवीत्।
हनूमन् कुशलं ब्रूयाः सहितौ रामलक्ष्मणौ ॥ ५.३९.७ ॥
Con una voz quebrada por las lágrimas, Maithilī pronunció estas palabras: «Hanumān, dile a Rāma y a Lakṣmaṇa que estoy bien.»
5.39.8
सुग्रीवं च सहामात्यं सर्वान् वृद्धांश्च वानरान्।
ब्रूयास्त्वं वानरश्रेष्ठ कुशलं धर्मसंहितम् ॥ ५.३९.८ ॥
Y tú, el mejor de los vānaras, di a Sugrīva junto con sus ministros y a todos los vānaras ancianos mi bienestar, conforme al dharma.
5.39.9
यथा च स महाबाहुर्मां तारयति राघवः।
अस्माद् दुःखाम्बुसंरोधात् त्वं समाधातुमर्हसि ॥ ५.३९.९ ॥
Así como el de brazos poderosos, Rāghava, me librará de este obstáculo del océano de dolor, así debes tú consolarme.
5.39.10
जीवन्तीं मां यथा रामः सम्भावयति कीर्तिमान्।
तत् त्वया हनुमन् वाच्यं वाचा धर्ममवाप्नुहि ॥ ५.३९.१० ॥
Hanumān, di con palabras que el renombrado Rāma me considera aún con vida; así obtendrás el dharma.
5.39.11
नित्यमुत्साहयुक्तस्य वाचः श्रुत्वा मयेरिताः।
वर्धिष्यते दाशरथेः पौरुषं मदवाप्तये ॥ ५.३९.११ ॥
Al oír estas palabras pronunciadas por mí, el valor viril del hijo de Daśaratha, siempre lleno de firmeza, crecerá para mi rescate.
5.39.12
मत्संदेशयुता वाचस्त्वत्तः श्रुत्वैव राघवः।
पराक्रमे मतिं वीरो विधिवत् संविधास्यति ॥ ५.३९.१२ ॥
Apenas oiga de ti estas palabras llenas de mi mensaje, el héroe Rāghava pondrá debidamente su mente en el valor.
5.39.13
सीतायास्तद् वचः श्रुत्वा हनूमान् मारुतात्मजः।
शिरस्यञ्जलिमाधाय वाक्यमुत्तरमब्रवीत् ॥ ५.३९.१३ ॥
Habiendo oído las palabras de Sītā, Hanumān, hijo del Viento, puso sus manos juntas sobre la cabeza y pronunció esta respuesta.
5.39.14
क्षिप्रमेष्यति काकुत्स्थो हर्यृक्षप्रवरैर्वृतः।
यस्ते युधि विजित्यारीन् शोकं व्यपनयिष्यति ॥ ५.३९.१४ ॥
Rāma, descendiente de Kākutstha, rodeado por los mejores de los monos y osos, vendrá pronto; tras vencer a los enemigos en batalla, disipará tu dolor.
5.39.15
नहि पश्यामि मर्त्येषु नासुरेषु सुरेषु वा।
यस्तस्य वमतो बाणान् स्थातुमुत्सहतेऽग्रतः ॥ ५.३९.१५ ॥
No veo a nadie entre los mortales, ni entre los asuras ni entre los dioses, que se atreva a resistir ante él cuando lanza sus flechas.
5.39.16
अप्यर्कमपि पर्जन्यमपि वैवस्वतं यमम्।
स हि सोढुं रणे शक्तस्तव हेतोर्विशेषतः ॥ ५.३९.१६ ॥
Él es capaz de resistir en batalla incluso al sol, a Parjanya (Indra) y a Vaivasvata Yama; y, sobre todo, por tu causa.
5.39.17
स हि सागरपर्यन्तां महीं साधितुमर्हति।
त्वन्निमित्तो हि रामस्य जयो जनकनन्दिनि ॥ ५.३९.१७ ॥
Él es verdaderamente digno de conquistar la tierra rodeada por el océano; y, oh hija de Janaka, la victoria de Rāma se logrará gracias a ti.
5.39.18
तस्य तद् वचनं श्रुत्वा सम्यक् सत्यं सुभाषितम्।
जानकी बहु मेने तं वचनं चेदमब्रवीत् ॥ ५.३९.१८ ॥
Al oír sus palabras, verdaderas y bien dichas, Jānakī lo honró grandemente y dijo esto.
5.39.19
ततस्तं प्रस्थितं सीता वीक्षमाणा पुनः पुनः।
भर्तृस्नेहान्वितं वाक्यं सौहार्दादनुमानयत् ॥ ५.३९.१९ ॥
Entonces, mientras él partía, Sītā lo miraba una y otra vez, y con palabras llenas de afecto por su esposo le suplicó con bondad.
5.39.20
यदि वा मन्यसे वीर वसैकाहमरिंदम।
कस्मिंश्चित् संवृते देशे विश्रान्तः श्वो गमिष्यसि ॥ ५.३९.२० ॥
¡Oh héroe, domador de enemigos! Si lo consideras oportuno, quédate un día en algún lugar oculto, descansa y mañana te irás.
5.39.21
मम चैवाल्पभाग्यायाः सांनिध्यात् तव वानर।
अस्य शोकस्य महतो मुहूर्तं मोक्षणं भवेत् ॥ ५.३९.२१ ॥
¡Oh mono! Incluso para mí, de escasa fortuna, tu cercanía traería alivio de esta gran pena, aunque sea por un instante.
5.39.22
ततो हि हरिशार्दूल पुनरागमनाय तु।
प्राणानामपि संदेहो मम स्यान्नात्र संशयः ॥ ५.३९.२२ ॥
¡Oh tigre entre los monos! Entonces, sobre tu regreso, incluso mi vida estaría en duda; no hay ninguna duda.
5.39.23
तवादर्शनजः शोको भूयो मां परितापयेत्।
दुःखादुःखपरामृष्टां दीपयन्निव वानर ॥ ५.३९.२३ ॥
El dolor nacido de no verte volvería a atormentarme, y a mí, ya acosada por la pena, me quemaría como si me avivara de nuevo, oh mono.
5.39.24
अयं च वीर संदेहस्तिष्ठतीव ममाग्रतः।
सुमहांस्त्वत्सहायेषु हर्यृक्षेषु हरीश्वर ॥ ५.३९.२४ ॥
Y esta gran duda, oh héroe, oh señor de los monos, se alza ante mí: ¿hasta dónde se puede confiar en tus ayudantes, los monos y osos?
5.39.25
कथं नु खलु दुष्पारं तरिष्यन्ति महोदधिम्।
तानि हर्यृक्षसैन्यानि तौ वा नरवरात्मजौ ॥ ५.३९.२५ ॥
¿Cómo cruzarán ese océano tan difícil de atravesar aquellos ejércitos de monos y osos, o aquellos dos hijos del mejor de los hombres?
5.39.26
त्रयाणामेव भूतानां सागरस्येह लङ्घने।
शक्तिः स्याद् वैनतेयस्य तव वा मारुतस्य वा ॥ ५.३९.२६ ॥
El poder de cruzar este océano pertenece solo a tres seres: Vainateya (Garuḍa), tú o el hijo del Viento.
5.39.27
तदस्मिन् कार्यनिर्योगे वीरैवं दुरतिक्रमे।
किं पश्यसे समाधानं त्वं हि कार्यविदां वरः ॥ ५.३९.२७ ॥
Por tanto, oh héroe, ante un obstáculo tan insuperable en la ejecución de esta tarea, ¿qué solución ves? Pues tú eres el mejor entre los que conocen los asuntos.
5.39.28
काममस्य त्वमेवैकः कार्यस्य परिसाधने।
पर्याप्तः परवीरघ्न यशस्यस्ते फलोदयः ॥ ५.३९.२८ ॥
Ciertamente tú solo bastas para llevar a cabo esta tarea, oh destructor de héroes enemigos; el fruto que te dará gloria surgirá.
5.39.29
बलैः समग्रैर्युधि मां रावणं जित्य संयुगे।
विजयी स्वपुरं यायात् तत्तस्य सदृशं भवेत् ॥ ५.३९.२९ ॥
Si él, con todas sus fuerzas, vence en batalla a mí y a Rāvaṇa y regresa victorioso a su ciudad, eso le sería apropiado.
5.39.30
बलैस्तु संकुलां कृत्वा लङ्कां परबलार्दनः।
मां नयेद् यदि काकुत्स्थस्तत् तस्य सदृशं भवेत् ॥ ५.३९.३० ॥
Si el Kākutstha, aplastador de las fuerzas enemigas, llena Laṅkā con sus ejércitos y me lleva consigo, eso le sería apropiado.
5.39.31
तद्यथा तस्य विक्रान्तमनुरूपं महात्मनः।
भवेदाहवशूरस्य तथा त्वमुपपादय ॥ ५.३९.३१ ॥
Como el valor de aquel magnánimo sea digno de un héroe en la batalla, así debes lograrlo.
5.39.32
तदर्थोपहितं वाक्यं प्रश्रितं हेतुसंहितम्।
निशम्य हनुमान् शेषं वाक्यमुत्तरमब्रवीत् ॥ ५.३९.३२ ॥
Habiendo escuchado aquellas palabras humildes, unidas a razones y dichas con ese propósito, Hanumān respondió a lo que restaba.
5.39.33
देवि हर्यृक्षसैन्यानामीश्वरः प्लवतां वरः।
सुग्रीवः सत्यसम्पन्नस्तवार्थे कृतनिश्चयः ॥ ५.३९.३३ ॥
Oh diosa, Sugrīva, señor del ejército de monos y osos, el mejor de los saltadores, lleno de verdad, ha tomado la decisión de actuar por tu causa.
5.39.34
स वानरसहस्राणां कोटीभिरभिसंवृतः।
क्षिप्रमेष्यति वैदेहि राक्षसानां निबर्हणः ॥ ५.३९.३४ ॥
Rodeado por decenas de millones de miles de monos, aquel destructor de los rākṣasas vendrá pronto, oh Vaidehī.
5.39.35
तस्य विक्रमसम्पन्नाः सत्त्ववन्तो महाबलाः।
मनःसंकल्पसम्पाता निदेशे हरयः स्थिताः ॥ ५.३९.३५ ॥
Los monos, dotados de su valor, valientes y muy poderosos, veloces como el pensamiento, se mantienen listos a su mandato.
5.39.36
येषां नोपरि नाधस्तान्न तिर्यक् सज्जते गतिः।
न च कर्मसु सीदन्ति महत्स्वमिततेजसः ॥ ५.३९.३६ ॥
Cuyo movimiento no es detenido ni arriba, ni abajo, ni de lado, y que no vacilan en grandes hazañas, de esplendor sin medida.
5.39.37
असकृत् तैर्महोत्साहैः ससागरधराधरा।
प्रदक्षिणीकृता भूमिर्वायुमार्गानुसारिभिः ॥ ५.३९.३७ ॥
Una y otra vez, aquellos de gran brío que siguen el camino del viento han recorrido en círculo esta tierra con sus océanos y montañas.
5.39.38
मद्विशिष्टाश्च तुल्याश्च सन्ति तत्र वनौकसः।
मत्तः प्रत्यवरः कश्चिन्नास्ति सुग्रीवसंनिधौ ॥ ५.३९.३८ ॥
Allí hay monos superiores a mí y iguales a mí; en presencia de Sugrīva, no hay nadie inferior a mí.
5.39.39
अहं तावदिह प्राप्तः किं पुनस्ते महाबलाः।
नहि प्रकृष्टाः प्रेष्यन्ते प्रेष्यन्ते हीतरे जनाः ॥ ५.३९.३९ ॥
Yo mismo he llegado aquí; ¡cuánto más capaces serán entonces aquellos poderosos! Los excelentes no son enviados; son otros los que son enviados.
5.39.40
तदलं परितापेन देवि शोको व्यपैतु ते।
एकोत्पातेन ते लङ्कामेष्यन्ति हरियूथपाः ॥ ५.३९.४० ॥
Por lo tanto, oh diosa, basta de esta angustia; que tu dolor se disipe. Los jefes de las huestes de monos llegarán a Laṅkā de un solo salto.
5.39.41
मम पृष्ठगतौ तौ च चन्द्रसूर्याविवोदितौ।
त्वत्सकाशं महासङ्घौ नृसिंहावागमिष्यतः ॥ ५.३९.४१ ॥
Aquellos dos, montados sobre mi espalda como el sol y la luna que se elevan, leones entre los hombres con grandes huestes, vendrán a tu presencia.
5.39.42
तौ हि वीरौ नरवरौ सहितौ रामलक्ष्मणौ।
आगम्य नगरीं लङ्कां सायकैर्विधमिष्यतः ॥ ५.३९.४२ ॥
Aquellos dos héroes, los mejores de los hombres, Rāma y Lakṣmaṇa, juntos llegarán a la ciudad de Laṅkā y la destruirán con sus flechas.
5.39.43
सगणं रावणं हत्वा राघवो रघुनन्दनः।
त्वामादाय वरारोहे स्वपुरीं प्रति यास्यति ॥ ५.३९.४३ ॥
Habiendo matado a Rāvaṇa junto con su séquito, Rāghava, el deleite de los Raghus, te llevará consigo y regresará a su ciudad, oh tú de hermosas caderas.
5.39.44
तदाश्वसिहि भद्रं ते भव त्वं कालकाङ्क्षिणी।
नचिराद् द्रक्ष्यसे रामं प्रज्वलन्तमिवानलम् ॥ ५.३९.४४ ॥
Por tanto, consuélate, que la fortuna te acompañe. Espera el momento; pronto verás a Rāma resplandeciente como un fuego ardiente.
5.39.45
निहते राक्षसेन्द्रे च सपुत्रामात्यबान्धवे।
त्वं समेष्यसि रामेण शशाङ्केनेव रोहिणी ॥ ५.३९.४५ ॥
Cuando el señor de los rākṣasas sea muerto con sus hijos, ministros y parientes, te reunirás con Rāma, como Rohiṇī se une a la luna.
5.39.46
क्षिप्रं त्वं देवि शोकस्य पारं द्रक्ष्यसि मैथिलि।
रावणं चैव रामेण द्रक्ष्यसे निहतं बलात् ॥ ५.३९.४६ ॥
Pronto, oh diosa Maithilī, verás la otra orilla del dolor, y verás a Rāvaṇa muerto por Rāma con fuerza.
5.39.47
एवमाश्वास्य वैदेहीं हनूमान् मारुतात्मजः।
गमनाय मतिं कृत्वा वैदेहीं पुनरब्रवीत् ॥ ५.३९.४७ ॥
Así, habiendo consolado a Vaidehī, Hanumān, hijo del Viento, resolvió partir y de nuevo habló a Vaidehī.
5.39.48
तमरिघ्नं कृतात्मानं क्षिप्रं द्रक्ष्यसि राघवम्।
लक्ष्मणं च धनुष्पाणिं लङ्काद्वारमुपागतम् ॥ ५.३९.४८ ॥
Pronto verás a aquel Rāghava, destructor de enemigos, dueño de sí mismo, y también a Lakṣmaṇa, con el arco en la mano, que ha llegado a la puerta de Laṅkā.
5.39.49
नखदंष्ट्रायुधान् वीरान् सिंहशार्दूलविक्रमान्।
वानरान् वारणेन्द्राभान् क्षिप्रं द्रक्ष्यसि संगतान् ॥ ५.३९.४९ ॥
Héroes con uñas y dientes como armas, de valor de leones y tigres, semejantes a elefantes mayores: pronto los verás reunidos.
5.39.50
शैलाम्बुदनिकाशानां लङ्कामलयसानुषु।
नर्दतां कपिमुख्यानामार्ये यूथान्यनेकशः ॥ ५.३९.५० ॥
¡Oh noble dama! En las laderas del monte Malaya de Laṅkā verás muchas manadas de los principales monos, semejantes a montañas y nubes, rugiendo.
5.39.51
स तु मर्मणि घोरेण ताडितो मन्मथेषुणा।
न शर्म लभते रामः सिंहार्दित इव द्विपः ॥ ५.३९.५१ ॥
Herido en un punto vital por la terrible flecha de Manmatha, Rāma no encuentra alivio, como un elefante acosado por un león.
5.39.52
रुद मा देवि शोकेन मा भूत् ते मनसो भयम्।
शचीव भर्त्रा शक्रेण सङ्गमेष्यसि शोभने ॥ ५.३९.५२ ॥
Oh diosa, no llores con pesar; que no haya temor en tu mente. ¡Oh radiante, así como Śacī se unió a su esposo Indra, así también te unirás a tu esposo!
5.39.53
रामाद् विशिष्टः कोऽन्योऽस्ति कश्चित् सौमित्रिणा समः।
अग्निमारुतकल्पौ तौ भ्रातरौ तव संश्रयौ ॥ ५.३९.५३ ॥
¿Quién es superior a Rāma, y quién es igual a Saumitri? Esos dos hermanos, como el fuego y el viento, son tu refugio.
5.39.54
नास्मिंश्चिरं वत्स्यसि देवि देशे
रक्षोगणैरध्युषितेऽतिरौद्रे।
न ते चिरादागमनं प्रियस्य
क्षमस्व मत्संगमकालमात्रम् ॥ ५.३९.५४ ॥
Oh diosa, no permanecerás mucho tiempo en este lugar tan terrible, habitado por huestes de rākṣasas. Ni tardará mucho la llegada de tu amado; sólo ten paciencia hasta el momento de nuestro encuentro.