ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ · ਸਰਗ 5.39
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.39.1
मणिं दत्त्वा ततः सीता हनूमन्तमथाब्रवीत्।
अभिज्ञानमभिज्ञातमेतद् रामस्य तत्त्वतः ॥ ५.३९.१ ॥
ਫਿਰ ਸੀਤਾ ਨੇ ਚੂੜਾਮਣੀ ਦੇ ਕੇ ਹਨੂਮਾਨ ਨੂੰ ਕਿਹਾ: ਇਹ ਸੱਚਮੁੱਚ ਰਾਮ ਦੀ ਪਛਾਣ ਦਾ ਚਿੰਨ੍ਹ ਹੈ।
5.39.2
मणिं दृष्ट्वा तु रामो वै त्रयाणां संस्मरिष्यति।
वीरो जनन्या मम च राज्ञो दशरथस्य च ॥ ५.३९.२ ॥
ਇਹ ਮਣੀ ਵੇਖ ਕੇ ਵੀਰ ਰਾਮ ਮੇਰੀ ਮਾਤਾ, ਮੈਨੂੰ ਅਤੇ ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ — ਇਨ੍ਹਾਂ ਤਿੰਨਾਂ ਨੂੰ ਜ਼ਰੂਰ ਯਾਦ ਕਰਨਗੇ।
5.39.3
स भूयस्त्वं समुत्साहचोदितो हरिसत्तम।
अस्मिन् कार्यसमुत्साहे प्रचिन्तय यदुत्तरम् ॥ ५.३९.३ ॥
ਹੇ ਵਾਨਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ! ਇਸ ਕਾਰਜ ਦੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਹੋ ਕੇ ਅੱਗੇ ਕੀ ਕਰਨਾ ਹੈ ਇਹ ਫਿਰ ਸੋਚੋ।
5.39.4
त्वमस्मिन् कार्यनिर्योगे प्रमाणं हरिसत्तम।
तस्य चिन्तय यो यत्नो दुःखक्षयकरो भवेत् ॥ ५.३९.४ ॥
ਹੇ ਵਾਨਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ! ਇਸ ਕਾਰਜ ਦੀ ਪੂਰਤੀ ਵਿੱਚ ਤੂੰ ਹੀ ਪ੍ਰਮਾਣ ਹੈਂ। ਉਸ ਬਾਰੇ ਸੋਚ — ਕਿਹੜਾ ਯਤਨ ਦੁੱਖ ਦਾ ਅੰਤ ਕਰੇਗਾ।
5.39.5
हनूमन् यत्नमास्थाय दुःखक्षयकरो भव।
स तथेति प्रतिज्ञाय मारुतिर्भीमविक्रमः ॥ ५.३९.५ ॥
ਹੇ ਹਨੂਮਾਨ! ਯਤਨ ਕਰ ਕੇ ਦੁੱਖ ਦਾ ਅੰਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਬਣ। 'ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੋਵੇਗਾ' ਕਹਿ ਕੇ ਪ੍ਰਤਿਗਿਆ ਕਰ ਕੇ ਭੀਮ-ਪਰਾਕ੍ਰਮੀ ਮਾਰੁਤਿ...
5.39.6
शिरसाऽऽवन्द्य वैदेहीं गमनायोपचक्रमे।
ज्ञात्वा सम्प्रस्थितं देवी वानरं पवनात्मजम् ॥ ५.३९.६ ॥
ਸਿਰ ਝੁਕਾ ਕੇ ਵੈਦੇਹੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰ ਕੇ ਹਨੂਮਾਨ ਚੱਲਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋਇਆ। ਪਵਨਪੁੱਤਰ ਵਾਨਰ ਤੁਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੈ, ਇਹ ਦੇਵੀ ਨੇ ਜਾਣਿਆ।
5.39.7
बाष्पगद्गदया वाचा मैथिली वाक्यमब्रवीत्।
हनूमन् कुशलं ब्रूयाः सहितौ रामलक्ष्मणौ ॥ ५.३९.७ ॥
ਅੱਥਰੂਆਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਮੈਥਿਲੀ ਨੇ ਆਖਿਆ - ਹੇ ਹਨੂਮਾਨ, ਰਾਮ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੋਵਾਂ ਦੀ ਖ਼ੈਰੀਅਤ ਆਖੀਂ।
5.39.8
सुग्रीवं च सहामात्यं सर्वान् वृद्धांश्च वानरान्।
ब्रूयास्त्वं वानरश्रेष्ठ कुशलं धर्मसंहितम् ॥ ५.३९.८ ॥
ਹੇ ਵਾਨਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਸੁਗਰੀਵ ਨੂੰ, ਉਸਦੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਸਮੇਤ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਬਜ਼ੁਰਗ ਵਾਨਰਾਂ ਨੂੰ ਧਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਖ਼ੈਰੀਅਤ ਆਖੀਂ।
5.39.9
यथा च स महाबाहुर्मां तारयति राघवः।
अस्माद् दुःखाम्बुसंरोधात् त्वं समाधातुमर्हसि ॥ ५.३९.९ ॥
ਮਹਾਬਾਹੂ ਰਾਘਵ ਜਿਵੇਂ ਇਸ ਦੁੱਖ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਦੀ ਰੁਕਾਵਟ ਤੋਂ ਮੈਨੂੰ ਪਾਰ ਲਾਉਣਗੇ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਧੀਰਜ ਦੇਣ ਦੇ ਯੋਗ ਹੈਂ।
5.39.10
जीवन्तीं मां यथा रामः सम्भावयति कीर्तिमान्।
तत् त्वया हनुमन् वाच्यं वाचा धर्ममवाप्नुहि ॥ ५.३९.१० ॥
ਹੇ ਹਨੂਮਾਨ, ਯਸ਼ਸਵੀ ਰਾਮ ਜੋ ਮੈਨੂੰ ਅਜੇ ਜਿਊਂਦੀ ਮੰਨਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਤੂੰ ਬੋਲ ਕੇ ਆਖੀਂ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਧਰਮ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ।
5.39.11
नित्यमुत्साहयुक्तस्य वाचः श्रुत्वा मयेरिताः।
वर्धिष्यते दाशरथेः पौरुषं मदवाप्तये ॥ ५.३९.११ ॥
ਮੇਰੇ ਬੋਲੇ ਇਹਨਾਂ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨੂੰ ਸੁਣ ਕੇ, ਸਦਾ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਦਸ਼ਰਥ-ਪੁੱਤਰ ਦਾ ਪੌਰਖ ਮੈਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਹੋਰ ਵਧੇਗਾ।
5.39.12
मत्संदेशयुता वाचस्त्वत्तः श्रुत्वैव राघवः।
पराक्रमे मतिं वीरो विधिवत् संविधास्यति ॥ ५.३९.१२ ॥
ਮੇਰੇ ਸੁਨੇਹੇ ਨਾਲ ਭਰੇ ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਤੇਰੇ ਮੂੰਹੋਂ ਸੁਣਦਿਆਂ ਹੀ, ਵੀਰ ਰਾਘਵ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਪਰਾਕਰਮ ਵਿੱਚ ਮਨ ਲਾਉਣਗੇ।
5.39.13
सीतायास्तद् वचः श्रुत्वा हनूमान् मारुतात्मजः।
शिरस्यञ्जलिमाधाय वाक्यमुत्तरमब्रवीत् ॥ ५.३९.१३ ॥
ਸੀਤਾ ਦੇ ਉਹ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ ਪਵਨਪੁੱਤਰ ਹਨੂਮਾਨ ਨੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਉੱਤਰ ਵਿੱਚ ਇਹ ਬਚਨ ਕਹੇ।
5.39.14
क्षिप्रमेष्यति काकुत्स्थो हर्यृक्षप्रवरैर्वृतः।
यस्ते युधि विजित्यारीन् शोकं व्यपनयिष्यति ॥ ५.३९.१४ ॥
ਕਾਕੁਤਸਥ ਰਾਮ ਬਾਂਦਰਾਂ ਅਤੇ ਰਿੱਛਾਂ ਦੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਵੀਰਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਹੋਏ ਛੇਤੀ ਆਉਣਗੇ; ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਕੇ ਤੇਰਾ ਸ਼ੋਕ ਦੂਰ ਕਰਨਗੇ।
5.39.15
नहि पश्यामि मर्त्येषु नासुरेषु सुरेषु वा।
यस्तस्य वमतो बाणान् स्थातुमुत्सहतेऽग्रतः ॥ ५.३९.१५ ॥
ਮਨੁੱਖਾਂ, ਦੈਂਤਾਂ ਜਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਕੋਈ ਐਸਾ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦਾ ਜੋ ਉਸ ਦੇ ਬਾਣ ਵਰ੍ਹਾਉਂਦੇ ਸਮੇਂ ਉਸ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਟਿਕ ਸਕੇ।
5.39.16
अप्यर्कमपि पर्जन्यमपि वैवस्वतं यमम्।
स हि सोढुं रणे शक्तस्तव हेतोर्विशेषतः ॥ ५.३९.१६ ॥
ਸੂਰਜ, ਪਰਜੰਨਯ (ਇੰਦਰ) ਅਤੇ ਵੈਵਸਵਤ ਯਮ ਨੂੰ ਵੀ ਉਹ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਸਹਿਣ ਦੇ ਸਮਰੱਥ ਹੈ; ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਤੇਰੇ ਲਈ।
5.39.17
स हि सागरपर्यन्तां महीं साधितुमर्हति।
त्वन्निमित्तो हि रामस्य जयो जनकनन्दिनि ॥ ५.३९.१७ ॥
ਸਮੁੰਦਰ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਵੀ ਜਿੱਤਣ ਦੇ ਉਹ ਯੋਗ ਹਨ; ਹੇ ਜਨਕਨੰਦਿਨੀ, ਰਾਮ ਦੀ ਜਿੱਤ ਵੀ ਤੇਰੇ ਕਾਰਨ ਹੀ ਹੋਵੇਗੀ।
5.39.18
तस्य तद् वचनं श्रुत्वा सम्यक् सत्यं सुभाषितम्।
जानकी बहु मेने तं वचनं चेदमब्रवीत् ॥ ५.३९.१८ ॥
ਉਸ ਦੇ ਉਹ ਬਚਨ ਨੂੰ ਠੀਕ ਸੱਚ ਅਤੇ ਸੁੰਦਰ ਬੋਲ ਮੰਨ ਕੇ ਜਾਨਕੀ ਨੇ ਉਸ ਦਾ ਬਹੁਤ ਮਾਣ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਇਹ ਬਚਨ ਕਹੇ।
5.39.19
ततस्तं प्रस्थितं सीता वीक्षमाणा पुनः पुनः।
भर्तृस्नेहान्वितं वाक्यं सौहार्दादनुमानयत् ॥ ५.३९.१९ ॥
ਫਿਰ ਤੁਰਦੇ ਹੋਏ ਉਸ ਨੂੰ ਸੀਤਾ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਵੇਖਦੀ ਹੋਈ, ਪਤੀ ਦੇ ਸਨੇਹ ਨਾਲ ਭਰੇ ਬੋਲਾਂ ਨਾਲ ਸੌਹਾਰਦ ਭਾਵ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਮਨਾਉਣ ਲੱਗੀ।
5.39.20
यदि वा मन्यसे वीर वसैकाहमरिंदम।
कस्मिंश्चित् संवृते देशे विश्रान्तः श्वो गमिष्यसि ॥ ५.३९.२० ॥
ਹੇ ਵੀਰ, ਹੇ ਵੈਰੀਆਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਜੇ ਤੈਨੂੰ ਠੀਕ ਲੱਗੇ ਤਾਂ ਇੱਕ ਦਿਨ ਕਿਸੇ ਲੁਕਵੀਂ ਥਾਂ ਤੇ ਆਰਾਮ ਕਰਕੇ ਕੱਲ੍ਹ ਚਲੇ ਜਾਵੀਂ।
5.39.21
मम चैवाल्पभाग्यायाः सांनिध्यात् तव वानर।
अस्य शोकस्य महतो मुहूर्तं मोक्षणं भवेत् ॥ ५.३९.२१ ॥
ਹੇ ਵਾਨਰ, ਮੈਂ ਅਭਾਗੀ ਨੂੰ ਵੀ ਤੇਰੇ ਨੇੜੇ ਹੋਣ ਨਾਲ ਇਸ ਵੱਡੇ ਦੁੱਖ ਤੋਂ ਪਲ ਭਰ ਲਈ ਮੁਕਤੀ ਮਿਲੇਗੀ।
5.39.22
ततो हि हरिशार्दूल पुनरागमनाय तु।
प्राणानामपि संदेहो मम स्यान्नात्र संशयः ॥ ५.३९.२२ ॥
ਹੇ ਹਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਰਦੂਲ, ਫਿਰ ਤੇਰੇ ਵਾਪਸ ਆਉਣ ਬਾਰੇ ਮੇਰੇ ਪ੍ਰਾਣਾਂ ਤੱਕ ਦਾ ਸੰਦੇਹ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ; ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ।
5.39.23
तवादर्शनजः शोको भूयो मां परितापयेत्।
दुःखादुःखपरामृष्टां दीपयन्निव वानर ॥ ५.३९.२३ ॥
ਤੈਨੂੰ ਨਾ ਵੇਖਣ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਸੋਗ ਫਿਰ ਮੈਨੂੰ ਤਪਾਵੇਗਾ; ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਪੀੜਤ ਮੈਨੂੰ, ਹੇ ਵਾਨਰ, ਉਹ ਜਿਵੇਂ ਹੋਰ ਬਾਲਦਾ ਰਹੇਗਾ।
5.39.24
अयं च वीर संदेहस्तिष्ठतीव ममाग्रतः।
सुमहांस्त्वत्सहायेषु हर्यृक्षेषु हरीश्वर ॥ ५.३९.२४ ॥
ਹੇ ਵੀਰ, ਹੇ ਹਰੀਆਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਤੇਰੇ ਸਹਾਇਕ ਵਾਨਰ-ਰਿੱਛਾਂ ਉੱਤੇ ਕਿੰਨਾ ਭਰੋਸਾ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਬਾਰੇ ਵੱਡਾ ਸੰਦੇਹ ਮੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜ੍ਹਾ ਜਾਪਦਾ ਹੈ।
5.39.25
कथं नु खलु दुष्पारं तरिष्यन्ति महोदधिम्।
तानि हर्यृक्षसैन्यानि तौ वा नरवरात्मजौ ॥ ५.३९.२५ ॥
ਉਹ ਹਰਿ-ਰਿਕ੍ਸ਼ ਸੈਨਾਵਾਂ ਜਾਂ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਨਰਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਇਸ ਦੁਸ਼ਤਰ ਮਹਾਸਾਗਰ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਪਾਰ ਕਰਨਗੇ?
5.39.26
त्रयाणामेव भूतानां सागरस्येह लङ्घने।
शक्तिः स्याद् वैनतेयस्य तव वा मारुतस्य वा ॥ ५.३९.२६ ॥
ਇਸ ਸਾਗਰ ਨੂੰ ਲੰਘਣ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਸਿਰਫ਼ ਤਿੰਨ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਹੈ: ਵੈਨਤੇਯ (ਗਰੁੜ) ਵਿੱਚ, ਤੁਹਾਡੇ ਵਿੱਚ, ਜਾਂ ਮਾਰੁਤ (ਵਾਯੁ-ਪੁੱਤਰ) ਵਿੱਚ।
5.39.27
तदस्मिन् कार्यनिर्योगे वीरैवं दुरतिक्रमे।
किं पश्यसे समाधानं त्वं हि कार्यविदां वरः ॥ ५.३९.२७ ॥
ਇਸ ਲਈ ਹੇ ਵੀਰ, ਇਸ ਕਾਰਜ ਦੀ ਪੂਰਤੀ ਵਿੱਚ ਐਸੀ ਦੁਰਲੰਘ ਰੁਕਾਵਟ ਸਾਹਮਣੇ ਤੁਸੀਂ ਕੀ ਹੱਲ ਵੇਖਦੇ ਹੋ? ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਕਾਰਜ-ਗਿਆਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਹੋ।
5.39.28
काममस्य त्वमेवैकः कार्यस्य परिसाधने।
पर्याप्तः परवीरघ्न यशस्यस्ते फलोदयः ॥ ५.३९.२८ ॥
ਹੇ ਵੈਰੀ ਵੀਰਾਂ ਦੇ ਨਾਸ਼ਕ, ਇਸ ਕਾਰਜ ਦੀ ਸਿੱਧੀ ਲਈ ਤੁਸੀਂ ਇਕੱਲੇ ਹੀ ਕਾਫ਼ੀ ਹੋ; ਤੁਹਾਨੂੰ ਯਸ਼ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਫਲ ਉਦੈ ਹੋਵੇਗਾ।
5.39.29
बलैः समग्रैर्युधि मां रावणं जित्य संयुगे।
विजयी स्वपुरं यायात् तत्तस्य सदृशं भवेत् ॥ ५.३९.२९ ॥
ਜੇ ਉਹ ਸਾਰੀ ਫ਼ੌਜ ਨਾਲ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਮੈਨੂੰ ਤੇ ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਕੇ ਜਿੱਤ ਦੇ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਨਗਰ ਪਰਤ ਜਾਣ, ਤਾਂ ਇਹ ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਢੁਕਵਾਂ ਹੋਵੇਗਾ।
5.39.30
बलैस्तु संकुलां कृत्वा लङ्कां परबलार्दनः।
मां नयेद् यदि काकुत्स्थस्तत् तस्य सदृशं भवेत् ॥ ५.३९.३० ॥
ਜੇ ਵੈਰੀ ਫ਼ੌਜ ਨੂੰ ਮਲਣ ਵਾਲੇ ਕਾਕੁਤਸਥ (ਰਾਮ) ਫ਼ੌਜਾਂ ਨਾਲ ਲੰਕਾ ਨੂੰ ਭਰ ਕੇ ਮੈਨੂੰ ਲੈ ਜਾਣ, ਤਾਂ ਇਹ ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਢੁਕਵਾਂ ਹੋਵੇਗਾ।
5.39.31
तद्यथा तस्य विक्रान्तमनुरूपं महात्मनः।
भवेदाहवशूरस्य तथा त्वमुपपादय ॥ ५.३९.३१ ॥
ਉਸ ਮਹਾਤਮਾ ਦਾ ਪਰਾਕਰਮ ਯੁੱਧ-ਸੂਰਮੇ ਦੇ ਯੋਗ ਹੋਵੇ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੂੰ ਇਹ ਕਰ।
5.39.32
तदर्थोपहितं वाक्यं प्रश्रितं हेतुसंहितम्।
निशम्य हनुमान् शेषं वाक्यमुत्तरमब्रवीत् ॥ ५.३९.३२ ॥
ਉਸ ਅਰਥ ਨਾਲ ਭਰੇ, ਨਿਮਰ ਅਤੇ ਕਾਰਨਾਂ ਸਹਿਤ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ ਹਨੂਮਾਨ ਨੇ ਬਾਕੀ ਬਚਨ ਦਾ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ।
5.39.33
देवि हर्यृक्षसैन्यानामीश्वरः प्लवतां वरः।
सुग्रीवः सत्यसम्पन्नस्तवार्थे कृतनिश्चयः ॥ ५.३९.३३ ॥
ਹੇ ਦੇਵੀ, ਵਾਨਰ-ਰਿੱਛ ਸੈਨਾ ਦਾ ਸੁਆਮੀ, ਛਾਲ ਮਾਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਸੱਚ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਦ੍ਰਿੜ ਨਿਸ਼ਚਾ ਕਰ ਚੁੱਕਾ ਹੈ।
5.39.34
स वानरसहस्राणां कोटीभिरभिसंवृतः।
क्षिप्रमेष्यति वैदेहि राक्षसानां निबर्हणः ॥ ५.३९.३४ ॥
ਉਹ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਵਾਨਰਾਂ ਦੀਆਂ ਕਰੋੜਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ, ਹੇ ਵੈਦੇਹੀ, ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਛੇਤੀ ਆਵੇਗਾ।
5.39.35
तस्य विक्रमसम्पन्नाः सत्त्ववन्तो महाबलाः।
मनःसंकल्पसम्पाता निदेशे हरयः स्थिताः ॥ ५.३९.३५ ॥
ਉਸ ਦੇ ਪਰਾਕਰਮ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਹੌਸਲੇ ਵਾਲੇ, ਮਹਾਬਲੀ ਵਾਨਰ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਚਾਲ ਮਨ ਦੇ ਸੰਕਲਪ ਵਰਗੀ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਹੁਕਮ ਵਿੱਚ ਖੜ੍ਹੇ ਹਨ।
5.39.36
येषां नोपरि नाधस्तान्न तिर्यक् सज्जते गतिः।
न च कर्मसु सीदन्ति महत्स्वमिततेजसः ॥ ५.३९.३६ ॥
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਚਾਲ ਉੱਪਰ, ਹੇਠਾਂ ਜਾਂ ਤਿਰਛੀ ਕਿਤੇ ਵੀ ਰੁਕਦੀ ਨਹੀਂ, ਅਮਿਤ ਤੇਜ ਵਾਲੇ ਉਹ ਮਹਾਨ ਕਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਢਿੱਲੇ ਨਹੀਂ ਪੈਂਦੇ।
5.39.37
असकृत् तैर्महोत्साहैः ससागरधराधरा।
प्रदक्षिणीकृता भूमिर्वायुमार्गानुसारिभिः ॥ ५.३९.३७ ॥
ਹਵਾ ਦੇ ਮਾਰਗ ਦਾ ਅਨੁਸਰਣ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਮਹਾਨ ਉਤਸ਼ਾਹੀ ਵਾਨਰਾਂ ਨੇ ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਅਤੇ ਪਰਬਤਾਂ ਸਮੇਤ ਇਸ ਧਰਤੀ ਦੀ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਪ੍ਰਦਕਸ਼ਿਣਾ ਕੀਤੀ ਹੈ।
5.39.38
मद्विशिष्टाश्च तुल्याश्च सन्ति तत्र वनौकसः।
मत्तः प्रत्यवरः कश्चिन्नास्ति सुग्रीवसंनिधौ ॥ ५.३९.३८ ॥
ਉੱਥੇ ਮੇਰੇ ਨਾਲੋਂ ਵੱਡੇ ਅਤੇ ਮੇਰੇ ਬਰਾਬਰ ਵਾਨਰ ਹਨ; ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਮੇਰ ਨਾਲੋਂ ਹੇਠਲਾ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਹੈ।
5.39.39
अहं तावदिह प्राप्तः किं पुनस्ते महाबलाः।
नहि प्रकृष्टाः प्रेष्यन्ते प्रेष्यन्ते हीतरे जनाः ॥ ५.३९.३९ ॥
ਮੈਂ ਤਾਂ ਇੱਥੇ ਆ ਹੀ ਗਿਆ ਹਾਂ; ਫਿਰ ਉਹ ਮਹਾਬਲੀ ਕਿੰਨੇ ਹੋਰ ਸਮਰੱਥ ਹੋਣਗੇ! ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਜਨ ਨਹੀਂ ਭੇਜੇ ਜਾਂਦੇ; ਭੇਜੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਹੋਰ ਲੋਕ।
5.39.40
तदलं परितापेन देवि शोको व्यपैतु ते।
एकोत्पातेन ते लङ्कामेष्यन्ति हरियूथपाः ॥ ५.३९.४० ॥
ਇਸ ਲਈ ਹੇ ਦੇਵੀ, ਇਹ ਪਰੇਸ਼ਾਨੀ ਬਹੁਤ ਹੈ; ਤੇਰਾ ਸੋਗ ਦੂਰ ਹੋਵੇ। ਵਾਨਰ ਸੈਨਾਪਤੀ ਇੱਕੋ ਛਾਲ ਵਿੱਚ ਲੰਕਾ ਆਉਣਗੇ।
5.39.41
मम पृष्ठगतौ तौ च चन्द्रसूर्याविवोदितौ।
त्वत्सकाशं महासङ्घौ नृसिंहावागमिष्यतः ॥ ५.३९.४१ ॥
ਮੇਰੀ ਪਿੱਠ ਉੱਤੇ ਸਵਾਰ ਉਹ ਦੋਵੇਂ, ਚੜ੍ਹੇ ਹੋਏ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ, ਵੱਡੀਆਂ ਫ਼ੌਜਾਂ ਨਾਲ ਨਰਸਿੰਘ ਬਣ ਕੇ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਆਉਣਗੇ।
5.39.42
तौ हि वीरौ नरवरौ सहितौ रामलक्ष्मणौ।
आगम्य नगरीं लङ्कां सायकैर्विधमिष्यतः ॥ ५.३९.४२ ॥
ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਵੀਰ, ਨਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਰਾਮ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ, ਇਕੱਠੇ ਲੰਕਾ ਨਗਰੀ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਆਪਣੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਉਸਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਨਗੇ।
5.39.43
सगणं रावणं हत्वा राघवो रघुनन्दनः।
त्वामादाय वरारोहे स्वपुरीं प्रति यास्यति ॥ ५.३९.४३ ॥
ਰਘੂਕੁਲ ਦੇ ਆਨੰਦ ਰਾਘਵ, ਸਾਥੀਆਂ ਸਹਿਤ ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ, ਹੇ ਸੁੰਦਰ ਕਮਰ ਵਾਲੀ, ਤੈਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਆਪਣੀ ਨਗਰੀ ਨੂੰ ਜਾਣਗੇ।
5.39.44
तदाश्वसिहि भद्रं ते भव त्वं कालकाङ्क्षिणी।
नचिराद् द्रक्ष्यसे रामं प्रज्वलन्तमिवानलम् ॥ ५.३९.४४ ॥
ਇਸ ਲਈ ਧੀਰਜ ਰੱਖ, ਤੇਰਾ ਭਲਾ ਹੋਵੇ। ਸਮੇਂ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰ; ਛੇਤੀ ਹੀ ਬਲਦੀ ਅੱਗ ਵਰਗੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਤੂੰ ਵੇਖੇਂਗੀ।
5.39.45
निहते राक्षसेन्द्रे च सपुत्रामात्यबान्धवे।
त्वं समेष्यसि रामेण शशाङ्केनेव रोहिणी ॥ ५.३९.४५ ॥
ਰਾਖ਼ਸ਼ਾਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ, ਮੰਤਰੀਆਂ ਤੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਸਹਿਤ ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਮਗਰੋਂ, ਚੰਦਰਮਾ ਨਾਲ ਰੋਹਿਣੀ ਵਾਂਗ ਤੂੰ ਰਾਮ ਨਾਲ ਮਿਲੇਂਗੀ।
5.39.46
क्षिप्रं त्वं देवि शोकस्य पारं द्रक्ष्यसि मैथिलि।
रावणं चैव रामेण द्रक्ष्यसे निहतं बलात् ॥ ५.३९.४६ ॥
ਹੇ ਦੇਵੀ ਮੈਥਿਲੀ, ਛੇਤੀ ਹੀ ਤੂੰ ਦੁੱਖ ਦਾ ਪਾਰ ਵੇਖੇਂਗੀ; ਅਤੇ ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਰਾਮ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ ਵੇਖੇਂਗੀ।
5.39.47
एवमाश्वास्य वैदेहीं हनूमान् मारुतात्मजः।
गमनाय मतिं कृत्वा वैदेहीं पुनरब्रवीत् ॥ ५.३९.४७ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੈਦੇਹੀ ਨੂੰ ਦਿਲਾਸਾ ਦੇ ਕੇ, ਪਵਨਪੁੱਤਰ ਹਨੂਮਾਨ ਨੇ ਜਾਣ ਦਾ ਨਿਸ਼ਚਾ ਕਰਕੇ ਫਿਰ ਵੈਦੇਹੀ ਨੂੰ ਆਖਿਆ।
5.39.48
तमरिघ्नं कृतात्मानं क्षिप्रं द्रक्ष्यसि राघवम्।
लक्ष्मणं च धनुष्पाणिं लङ्काद्वारमुपागतम् ॥ ५.३९.४८ ॥
ਵੈਰੀਆਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਆਤਮ-ਸੰਯਮੀ ਉਸ ਰਾਘਵ ਨੂੰ, ਅਤੇ ਧਨੁਸ਼ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਲੈ ਕੇ ਲੰਕਾ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਤੱਕ ਆਏ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਵੀ ਛੇਤੀ ਵੇਖੇਂਗੀ।
5.39.49
नखदंष्ट्रायुधान् वीरान् सिंहशार्दूलविक्रमान्।
वानरान् वारणेन्द्राभान् क्षिप्रं द्रक्ष्यसि संगतान् ॥ ५.३९.४९ ॥
ਨਹੁੰ ਅਤੇ ਦੰਦ ਹੀ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹਥਿਆਰ ਹਨ, ਸ਼ੇਰ ਅਤੇ ਬਾਘ ਵਰਗਾ ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ, ਗਜਰਾਜਾਂ ਵਰਗੇ ਉਹ ਵੀਰ ਵਾਨਰ ਛੇਤੀ ਹੀ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਤੂੰ ਵੇਖੇਂਗੀ।
5.39.50
शैलाम्बुदनिकाशानां लङ्कामलयसानुषु।
नर्दतां कपिमुख्यानामार्ये यूथान्यनेकशः ॥ ५.३९.५० ॥
ਹੇ ਆਰਿਆ! ਲੰਕਾ ਦੇ ਮਲਯ ਪਰਬਤ ਦੀਆਂ ਚੋਟੀਆਂ ਉੱਤੇ, ਪਰਬਤਾਂ ਅਤੇ ਬੱਦਲਾਂ ਵਰਗੇ, ਗਰਜਦੇ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਵਾਨਰ-ਨਾਇਕਾਂ ਦੇ ਅਨੇਕ ਝੁੰਡ ਤੂੰ ਵੇਖੇਂਗੀ।
5.39.51
स तु मर्मणि घोरेण ताडितो मन्मथेषुणा।
न शर्म लभते रामः सिंहार्दित इव द्विपः ॥ ५.३९.५१ ॥
ਮਨਮਥ ਦੇ ਭਿਆਨਕ ਤੀਰ ਨਾਲ ਮਰਮ-ਥਾਂ ਉੱਤੇ ਵਿੰਨ੍ਹੇ ਗਏ ਉਹ ਰਾਮ, ਸ਼ੇਰ ਦੁਆਰਾ ਪੀੜਤ ਹਾਥੀ ਵਾਂਗ ਕਿਤੇ ਵੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਨਹੀਂ ਪਾਉਂਦੇ।
5.39.52
रुद मा देवि शोकेन मा भूत् ते मनसो भयम्।
शचीव भर्त्रा शक्रेण सङ्गमेष्यसि शोभने ॥ ५.३९.५२ ॥
ਹੇ ਦੇਵੀ! ਸੋਗ ਨਾਲ ਨਾ ਰੋ, ਤੇਰੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਡਰ ਨਾ ਹੋਵੇ। ਹੇ ਸ਼ੋਭਨੇ! ਜਿਵੇਂ ਸ਼ਚੀ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਇੰਦਰ ਨਾਲ ਮਿਲੀ ਸੀ, ਉਵੇਂ ਹੀ ਤੂੰ ਵੀ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨਾਲ ਮਿਲੇਂਗੀ।
5.39.53
रामाद् विशिष्टः कोऽन्योऽस्ति कश्चित् सौमित्रिणा समः।
अग्निमारुतकल्पौ तौ भ्रातरौ तव संश्रयौ ॥ ५.३९.५३ ॥
ਰਾਮ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਕੌਣ ਹੈ? ਸੌਮਿਤ੍ਰੀ (ਲਕਸ਼ਮਣ) ਵਰਗਾ ਕੌਣ ਹੈ? ਅਗਨੀ ਅਤੇ ਵਾਯੂ ਵਰਗੇ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਭਰਾ ਤੇਰਾ ਆਸਰਾ ਹਨ।
5.39.54
नास्मिंश्चिरं वत्स्यसि देवि देशे
रक्षोगणैरध्युषितेऽतिरौद्रे।
न ते चिरादागमनं प्रियस्य
क्षमस्व मत्संगमकालमात्रम् ॥ ५.३९.५४ ॥
ਹੇ ਦੇਵੀ! ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡਾਂ ਨਾਲ ਵਸੇ ਹੋਏ, ਅਤਿ ਭਿਆਨਕ ਇਸ ਥਾਂ ਵਿੱਚ ਤੂੰ ਲੰਮਾ ਸਮਾਂ ਨਹੀਂ ਰਹੇਂਗੀ। ਤੇਰੇ ਪਿਆਰੇ ਦਾ ਆਉਣਾ ਬਹੁਤ ਦੇਰ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ; ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਮਿਲਾਪ ਦੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਹੀ ਸਬਰ ਕਰ।