వాల్మీకి రామాయణం · సర్గ 5.4
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.4.1
स निर्जित्य पुरीं लंकां श्रेष्ठां तां कामरूपिणीम्।
विक्रमेण महातेजा हनूमान् कपिसत्तमः ॥ ५.४.१ ॥
మహాతేజస్వి అయిన కపిశ్రేష్ఠుడు హనుమంతుడు, ఇష్టరూపం ధరించగల ఆ శ్రేష్ఠమైన లంకా నగరాన్ని పరాక్రమంతో జయించాడు.
5.4.2
अद्वारेण महावीर्यः प्राकारमवपुप्लुवे।
निशि लंकां महासत्त्वो विवेश कपिकुञ्जरः ॥ ५.४.२ ॥
మహాబలుడు, మహాసత్త్వుడు అయిన ఆ కపికుంజరుడు ద్వారం గుండా కాకుండా ప్రాకారాన్ని దాటి, రాత్రివేళ లంకలో ప్రవేశించాడు.
5.4.3
प्रविश्य नगरीं लंकां कपिराजहितंकरः।
चक्रेऽथ पादं सव्यं च शत्रूणां स तु मूर्धनि ॥ ५.४.३ ॥
లంకా నగరంలో ప్రవేశించిన కపిరాజు (సుగ్రీవుని) హితం చేసేవాడు, శత్రువుల తలపై తన ఎడమ పాదాన్ని ఉంచాడు.
5.4.4
प्रविष्टः सत्त्वसम्पन्नो निशायां मारुतात्मजः।
स महापथमास्थाय मुक्तपुष्पविराजितम् ॥ ५.४.४ ॥
రాత్రివేళ ప్రవేశించిన సత్త్వసంపన్నుడైన మారుతాత్మజుడు, రాలిన పూలతో అలంకరించబడిన ఆ మహామార్గాన్ని అనుసరించాడు.
5.4.5
ततस्तु तां पुरीं लंकां रम्यामभिययौ कपिः।
हसितोत्कृष्टनिनदैस्तूर्यघोषपुरस्कृतैः ॥ ५.४.५ ॥
అప్పుడు ఆ కపి ఆ రమణీయమైన లంకా నగరం వైపు వెళ్ళాడు; అక్కడ నవ్వుల ధ్వనులు, వాద్యఘోషలు మారుమ్రోగుతున్నాయి.
5.4.6
वज्राङ्कुशनिकाशैश्च वज्रजालविभूषितैः।
गृहमेघैः पुरी रम्या बभासे द्यौरिवाम्बुदैः ॥ ५.४.६ ॥
వజ్రం, అంకుశం వంటి ఆకృతులు కలిగి, వజ్రజాలాలతో అలంకరించబడిన గృహమేఘాలతో ఆ రమ్య నగరం మేఘాలతో నిండిన ఆకాశంలా ప్రకాశించింది.
5.4.7
प्रजज्वाल तदा लंका रक्षोगणगृहैः शुभैः।
सिताभ्रसदृशैश्चित्रैः पद्मस्वस्तिकसंस्थितैः ॥ ५.४.७ ॥
అప్పుడు రాక్షససమూహాల శుభగృహాలతో లంక ప్రకాశించింది; అవి తెల్లని మేఘాల వలె, పద్మ స్వస్తిక చిహ్నాలతో అలంకరించబడినవి.
5.4.8
वर्धमानगृहैश्चापि सर्वतः सुविभूषितैः।
तां चित्रमाल्याभरणां कपिराजहितंकरः ॥ ५.४.८ ॥
అన్ని వైపులా సుందరంగా అలంకరించిన విస్తరించిన గృహాలతో, విచిత్ర మాలలు ఆభరణాలతో శోభిల్లిన ఆ నగరాన్ని, వానరరాజు హితుడు (హనుమంతుడు) చూశాడు.
5.4.9
राघवार्थे चरन् श्रीमान् ददर्श च ननन्द च।
भवनाद् भवनं गच्छन् ददर्श कपिकुञ्जरः ॥ ५.४.९ ॥
రాఘవుని కోసం తిరుగుతూ శ్రీమంతుడు (హనుమంతుడు) చూశాడు, ఆనందించాడు; ఒక భవనం నుండి మరొక భవనానికి వెళ్తూ కపికుంజరుడు (హనుమంతుడు) చూశాడు.
5.4.10
विविधाकृतिरूपाणि भवनानि ततस्ततः।
शुश्राव रुचिरं गीतं त्रिस्थानस्वरभूषितम् ॥ ५.४.१० ॥
వివిధ ఆకృతులు రూపాల భవనాలలో అక్కడక్కడ, త్రిస్థాన స్వరాలతో అలంకరించిన మనోహర గీతాన్ని విన్నాడు.
5.4.11
स्त्रीणां मदनविद्धानां दिवि चाप्सरसामिव।
शुश्राव काञ्चीनिनदं नूपुराणां च निःस्वनम् ॥ ५.४.११ ॥
స్వర్గంలో అప్సరసలవలె, మదనుని బాణాలకు గురైన స్త్రీల మొలనూలు ధ్వనిని, అందెల ధ్వనిని విన్నాడు.
5.4.12
सोपाननिनदांश्चापि भवनेषु महात्मनाम्।
आस्फोटितनिनादांश्च क्ष्वेडितांश्च ततस्ततः ॥ ५.४.१२ ॥
మహాత్ముల భవనాలలో సోపాన ధ్వనులను, అక్కడక్కడ చప్పట్ల ధ్వనులను, సింహనాదాలను విన్నాడు.
5.4.13
शुश्राव जपतां तत्र मन्त्रान् रक्षोगृहेषु वै।
स्वाध्यायनिरतांश्चैव यातुधानान् ददर्श सः ॥ ५.४.१३ ॥
అక్కడ రాక్షసుల గృహాలలో మంత్రాలను జపిస్తున్న వారిని అతను విన్నాడు; స్వాధ్యాయంలో నిమగ్నమైన యాతుధానులను అతను చూశాడు.
5.4.14
रावणस्तवसंयुक्तान् गर्जतो राक्षसानपि।
राजमार्गं समावृत्य स्थितं रक्षोगणं महत् ॥ ५.४.१४ ॥
రావణుని స్తుతిస్తూ గర్జిస్తున్న రాక్షసులను, రాజమార్గాన్ని అడ్డగించి నిలిచిన మహా రాక్షససమూహాన్ని అతను చూశాడు.
5.4.15
ददर्श मध्यमे गुल्मे राक्षसस्य चरान् बहून्।
दीक्षिताञ्जटिलान् मुण्डान् गोजिनाम्बरवाससः ॥ ५.४.१५ ॥
మధ్య దళంలో రాక్షసుని అనేక గూఢచారులను అతను చూశాడు; వారు దీక్షితులు, జటాధారులు, గుండు తలవారు, గోచర్మం మరియు వస్త్రాలు ధరించినవారు.
5.4.16
दर्भमुष्टिप्रहरणानग्निकुण्डायुधांस्तथा।
कूटमुद्गरपाणींश्च दण्डायुधधरानपि ॥ ५.४.१६ ॥
దర్భ పిడికిలి ఆయుధంగా గలవారిని, అగ్నికుండమే ఆయుధంగా గలవారిని, చేతిలో ఇనుప గదలు పట్టినవారిని, దండాయుధం ధరించినవారిని కూడా అతను చూశాడు.
5.4.17
एकाक्षानेकवर्णांश्च लंबोदरपयोधरान्।
करालान् भुग्नवक्त्रांश्च विकटान् वामनांस्तथा ॥ ५.४.१७ ॥
ఒకే కన్ను గలవారిని, ఒకే వర్ణం గలవారిని, వేలాడే పొట్ట, స్తనాలు గలవారిని, భయంకరులను, వంకర ముఖం గలవారిని, వికృతులను, వామనులను కూడా అతను చూశాడు.
5.4.18
धन्विनः खड्गिनश्चैव शतघ्नीमुसलायुधान्।
परिघोत्तमहस्तांश्च विचित्रकवचोज्ज्वलान् ॥ ५.४.१८ ॥
విల్లు ధరించినవారిని, ఖడ్గం ధరించినవారిని, శతఘ్ని, ముసలం ఆయుధాలు గలవారిని, చేతిలో ఉత్తమ పరిఘం పట్టినవారిని, విచిత్ర కవచాలతో మెరిసేవారిని కూడా అతను చూశాడు.
5.4.19
नातिस्थूलान् नातिकृशान् नातिदीर्घातिह्रस्वकान्।
नातिगौरान् नातिकृष्णान्नातिकुब्जान्न वामनान् ॥ ५.४.१९ ॥
చాలా లావైనవారు కాదు, చాలా సన్నగా ఉన్నవారు కాదు, చాలా పొడవైనవారు కాదు, చాలా పొట్టివారు కాదు, చాలా తెల్లగా ఉన్నవారు కాదు, చాలా నల్లగా ఉన్నవారు కాదు, చాలా వంకరగా ఉన్నవారు కాదు, మరుగుజ్జులు కూడా కాదు.
5.4.20
विरूपान् बहुरूपांश्च सुरूपांश्च सुवर्चसः।
ध्वजिनः पताकिनश्चैव ददर्श विविधायुधान् ॥ ५.४.२० ॥
వికారరూపులను, అనేకరూపులను, సుందరరూపులను, తేజోవంతులను చూశాడు; ధ్వజాలు, పతాకాలు ధరించినవారిని, వివిధ ఆయుధాలు కలవారిని చూశాడు.
5.4.21
शक्तिवृक्षायुधांश्चैव पट्टिशाशनिधारिणः।
क्षेपणीपाशहस्तांश्च ददर्श स महाकपिः ॥ ५.४.२१ ॥
శక్తులు, వృక్షాలనే ఆయుధాలుగా కలవారిని, పట్టిశం, అశని ధరించినవారిని, చేతుల్లో క్షేపణులు, పాశాలు పట్టినవారిని ఆ మహాకపి చూశాడు.
5.4.22
स्रग्विणस्त्वनुलिप्तांश्च वराभरणभूषितान्।
नानावेषसमायुक्तान् यथास्वैरचरान् बहून् ॥ ५.४.२२ ॥
మాలలు ధరించి, సుగంధ లేపనాలు పూసి, శ్రేష్ఠమైన ఆభరణాలతో అలంకరించుకొని, నానా వేషాలు ధరించి, ఇష్టానుసారం తిరుగుతున్న అనేకులను అతడు చూశాడు.
5.4.23
तीक्ष्णशूलधरांश्चैव वज्रिणश्च महाबलान्।
शतसाहस्रमव्यग्रमारक्षं मध्यमं कपिः ॥ ५.४.२३ ॥
పదునైన శూలాలు ధరించినవారిని, వజ్రాయుధం కలవారిని, మహాబలులను, మధ్యభాగంలో కదలక కాపలా కాస్తున్న లక్ష మందిని ఆ కపి చూశాడు.
5.4.24
रक्षोऽधिपतिनिर्दिष्टं ददर्शान्तःपुराग्रतः।
स तदा तद् गृहं दृष्ट्वा महाहाटकतोरणम् ॥ ५.४.२४ ॥
రాక్షసాధిపతి నియమించిన ఆ కాపలాను అంతఃపురం ముందు అతడు చూశాడు. అప్పుడు మహాహాటక తోరణాలు కల ఆ గృహాన్ని చూసి...
5.4.25
राक्षसेन्द्रस्य विख्यातमद्रिमूर्ध्नि प्रतिष्ठितम्।
पुण्डरीकावतंसाभिः परिखाभिः समावृतम् ॥ ५.४.२५ ॥
రాక్షసరాజుది ప్రసిద్ధమైన ఆ నగరం పర్వత శిఖరంపై ఉంది; తామర మాలల వంటి అగడ్తలతో అది చుట్టివేయబడి ఉంది.
5.4.26
प्राकारावृतमत्यन्तं ददर्श स महाकपिः।
त्रिविष्टपनिभं दिव्यं दिव्यनादविनादितम् ॥ ५.४.२६ ॥
ఆ మహాకపి ప్రాకారాలతో పూర్తిగా చుట్టబడి, స్వర్గంలా ఉండి, దివ్య ధ్వనులతో ప్రతిధ్వనించే ఆ దివ్య నగరాన్ని చూశాడు.
5.4.27
वाजिह्रेषितसंघुष्टं नादितं भूषणैस्तथा।
रथैर्यानैर्विमानैश्च तथा हयगजैः शुभैः ॥ ५.४.२७ ॥
గుర్రాల సకిలింపులతో మారుమోగుతూ, ఆభరణాల ధ్వనులతో ప్రతిధ్వనిస్తూ, రథాలు, వాహనాలు, విమానాలు, అందమైన గుర్రాలు, ఏనుగులతో నిండి ఉంది.
5.4.28
वारणैश्च चतुर्दन्तैः श्वेताभ्रनिचयोपमैः।
भूषितै रुचिरद्वारं मत्तैश्च मृगपक्षिभिः ॥ ५.४.२८ ॥
నాలుగు దంతాల తెల్లని మేఘ రాశుల వంటి ఏనుగులతో, అలంకృతమై మదించిన మృగపక్షులతో, అందమైన ద్వారాలతో ఆ నగరం ఉంది.
5.4.29
रक्षितं सुमहावीर्यैर्यातुधानैः सहस्रशः।
राक्षसाधिपतेर्गुप्तमाविवेश गृहं कपिः ॥ ५.४.२९ ॥
రాక్షసరాజు ఆ గృహంలో, వేలాది మహాపరాక్రమశాలి యాతుధానులచే రక్షింపబడిన దానిలో ఆ కపి ప్రవేశించాడు.
5.4.30
स हेमजाम्बूनदचक्रवालं
महार्हमुक्तामणि भूषितान्तम्।
परार्घ्यकालागुरुचन्दनार्हं
स रावणान्तःपुरमाविवेश ॥ ५.४.३० ॥
అతడు రావణుని అంతఃపురంలో ప్రవేశించాడు; దాని వలయం బంగారం, జాంబూనద బంగారంతో చేయబడింది, అంచులు విలువైన ముత్యాలు, రత్నాలతో అలంకరించబడ్డాయి, ఉత్తమ కాలాగురు, చందనాలకు అర్హమైనది.