ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣ · ସର୍ଗ 5.64
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.64.1
सुग्रीवेणैवमुक्तस्तु हृष्टो दधिमुखः कपिः।
राघवं लक्ष्मणं चैव सुग्रीवं चाभ्यवादयत् ॥ ५.६४.१ ॥
ସୁଗ୍ରୀବ ଏପରି କହିବାରୁ ହୃଷ୍ଟ ଦଧିମୁଖ ବାନର ରାଘବ, ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଓ ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କଲା ।
5.64.2
स प्रणम्य च सुग्रीवं राघवौ च महाबलौ।
वानरैः सहितः शूरैर्दिवमेवोत्पपात ह ॥ ५.६४.२ ॥
ସେ ସୁଗ୍ରୀବ ଓ ମହାବଳୀ ଦୁଇ ରାଘବଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି ଶୂର ବାନରମାନଙ୍କ ସହିତ ଆକାଶକୁ ଡେଇଁ ଉଠିଲା ।
5.64.3
स यथैवागतः पूर्वं तथैव त्वरितं गतः।
निपत्य गगनाद् भूमौ तद् वनं प्रविवेश ह ॥ ५.६४.३ ॥
ପୂର୍ବରୁ ଯେପରି ଆସିଥିଲା, ସେହିପରି ଶୀଘ୍ର ଚାଲିଗଲା; ଆକାଶରୁ ଭୂମିରେ ଓହ୍ଲାଇ ସେ ସେହି ବନରେ ପ୍ରବେଶ କଲା ।
5.64.4
स प्रविष्टो मधुवनं ददर्श हरियूथपान्।
विमदानुद्धतान् सर्वान् मेहमानान् मधूदकम् ॥ ५.६४.४ ॥
ମଧୁବନରେ ପ୍ରବେଶ କରି ସେ ବାନର-ଯୂଥପତିମାନଙ୍କୁ ଦେଖିଲା; ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ଉଦ୍ଧତ, ମଦମତ୍ତ ହୋଇ ମଧୁଜଳ ସିଞ୍ଚନ କରୁଥିଲେ ।
5.64.5
स तानुपागमद् वीरो बद्ध्वा करपुटाञ्जलिम्।
उवाच वचनं श्लक्ष्णमिदं हृष्टवदङ्गदम् ॥ ५.६४.५ ॥
ସେ ବୀର ହାତ ଯୋଡ଼ି ସେମାନଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଇ ହର୍ଷିତ ହୋଇ ଅଙ୍ଗଦଙ୍କୁ କୋମଳ ବାଣୀ କହିଲା ।
5.64.6
सौम्य रोषो न कर्तव्यो यदेभिः परिवारणम्।
अज्ञानाद् रक्षिभिः क्रोधाद् भवन्तः प्रतिषेधिताः ॥ ५.६४.६ ॥
ହେ ସୌମ୍ୟ, କ୍ରୋଧ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ; ଏହି ରକ୍ଷକମାନେ ଅଜ୍ଞାନ ଓ କ୍ରୋଧବଶତଃ ଆପଣମାନଙ୍କୁ ରୋକିଛନ୍ତି ।
5.64.7
श्रान्तो दूरादनुप्राप्तो भक्षयस्व स्वकं मधु।
युवराजस्त्वमीशश्च वनस्यास्य महाबल ॥ ५.६४.७ ॥
ଦୂରରୁ କ୍ଳାନ୍ତ ହୋଇ ଆସିଛ; ତୁମ ନିଜ ମଧୁ ଖାଅ। ତୁମେ ଯୁବରାଜ ଏବଂ ଏହି ବନର ପ୍ରଭୁ, ହେ ମହାବଳ।
5.64.8
मौर्ख्यात् पूर्वं कृतो रोषस्तद् भवान् क्षन्तुमर्हति।
यथैव हि पिता तेऽभूत् पूर्वं हरिगणेश्वरः ॥ ५.६४.८ ॥
ମୂର୍ଖତାରୁ ପୂର୍ବରୁ ଯେଉଁ କ୍ରୋଧ କରାଯାଇଥିଲା, ତାହା ଆପଣ କ୍ଷମା କରିବାକୁ ଯୋଗ୍ୟ। ଆପଣଙ୍କ ପିତା ପୂର୍ବରୁ ବାନର ଗଣର ଅଧିପତି ଥିଲେ ଯେପରି।
5.64.9
तथा त्वमपि सुग्रीवो नान्यस्तु हरिसत्तम।
आख्यातं हि मया गत्वा पितृव्यस्य तवानघ ॥ ५.६४.९ ॥
ସେହିପରି ତୁମେ ମଧ୍ୟ ସୁଗ୍ରୀବ ହିଁ; ଅନ୍ୟ କେହି ନୁହଁ, ହେ ହରିଶ୍ରେଷ୍ଠ। କାରଣ ମୁଁ ଯାଇ ତୁମ ପିତୃବ୍ୟଙ୍କୁ ଏହା କହିଛି, ହେ ନିଷ୍ପାପ।
5.64.10
इहोपयानं सर्वेषामेतेषां वनचारिणाम्।
भवदागमनं श्रुत्वा सहैभिर्वनचारिभिः ॥ ५.६४.१० ॥
ଏଠାକୁ ଏହି ବନଚାରୀ ସମସ୍ତେ ଆସୁଛନ୍ତି; ତୁମ ଆଗମନ ଶୁଣି, ଏହି ବନଚାରୀମାନଙ୍କ ସହିତ।
5.64.11
प्रहृष्टो न तु रुष्टोऽसौ वनं श्रुत्वा प्रधर्षितम्।
प्रहृष्टो मां पितृव्यस्ते सुग्रीवो वानरेश्वरः ॥ ५.६४.११ ॥
ବନ ଧ୍ୱଂସ ହୋଇଛି ବୋଲି ଶୁଣି ମଧ୍ୟ ସେ ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ, କ୍ରୁଦ୍ଧ ହେଲେ ନାହିଁ। ତୁମ ପିତୃବ୍ୟ ବାନରେଶ୍ୱର ସୁଗ୍ରୀବ ମୋ ପ୍ରତି ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ।
5.64.12
शीघ्रं प्रेषय सर्वांस्तानिति होवाच पार्थिवः।
श्रुत्वा दधिमुखस्यैतद् वचनं श्लक्ष्णमङ्गदः ॥ ५.६४.१२ ॥
"ସେମାନଙ୍କୁ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଶୀଘ୍ର ପଠାଅ" ବୋଲି ରାଜା କହିଲେ। ଦଧିମୁଖଙ୍କ ଏହି ମଧୁର ବଚନ ଶୁଣି ଅଙ୍ଗଦ (କହିଲେ)।
5.64.13
अब्रवीत् तान् हरिश्रेष्ठो वाक्यं वाक्यविशारदः।
शङ्के श्रुतोऽयं वृत्तान्तो रामेण हरियूथपाः ॥ ५.६४.१३ ॥
ବାକ୍ୟ ବିଶାରଦ ବାନରଶ୍ରେଷ୍ଠ ସେମାନଙ୍କୁ କହିଲେ: ହେ ବାନରଯୂଥପତିଗଣ, ମୋର ସନ୍ଦେହ ଯେ ଏହି ବୃତ୍ତାନ୍ତ ରାମଙ୍କଠାରୁ ଶୁଣାଯାଇଛି।
5.64.14
अयं च हर्षादाख्याति तेन जानामि हेतुना।
तत् क्षमं नेह नः स्थातुं कृते कार्ये परंतपाः ॥ ५.६४.१४ ॥
ଏ ହର୍ଷରେ କହୁଛି; ସେହି କାରଣରୁ ମୁଁ ଜାଣୁଛି। ତେଣୁ ହେ ଶତ୍ରୁତାପକ ବୀରଗଣ, କାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ପନ୍ନ ନ କରି ଏଠାରେ ରହିବା ଆମ ପାଇଁ ଉଚିତ ନୁହେଁ।
5.64.15
पीत्वा मधु यथाकामं विक्रान्ता वनचारिणः।
किं शेषं गमनं तत्र सुग्रीवो यत्र वानरः ॥ ५.६४.१५ ॥
ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ ମଧୁ ପାନ କରି, ହେ ବିକ୍ରାନ୍ତ ବନଚାରୀଗଣ, ବାନର ସୁଗ୍ରୀବ ଯେଉଁଠାରେ ଅଛନ୍ତି ସେଠାକୁ ଯିବାରେ ଆଉ କ'ଣ ବାକି ରହିଲା?
5.64.16
सर्वे यथा मां वक्ष्यन्ति समेत्य हरिपुङ्गवाः।
तथास्मि कर्ता कर्तव्ये भवद्भिः परवानहम् ॥ ५.६४.१६ ॥
ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବାନରଗଣ, ଆପଣମାନେ ସମସ୍ତେ ଏକତ୍ର ହୋଇ ମୋତେ ଯେପରି କହିବେ, ମୁଁ ସେପରି କରିବି; କରଣୀୟ କାର୍ଯ୍ୟରେ ମୁଁ ଆପଣମାନଙ୍କ ଅଧୀନ।
5.64.17
नाज्ञापयितुमीशोऽहं युवराजोऽस्मि यद्यपि।
अयुक्तं कृतकर्माणो यूयं धर्षयितुं बलात् ॥ ५.६४.१७ ॥
ମୁଁ ଯୁବରାଜ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ଆଜ୍ଞା ଦେବାକୁ ସମର୍ଥ ନୁହେଁ; କର୍ମ ସମ୍ପନ୍ନ କରିଥିବା ଆପଣମାନଙ୍କୁ ବଳପୂର୍ବକ ଦବାଇବା ଅନୁଚିତ।
5.64.18
ब्रुवतश्चाङ्गदस्यैवं श्रुत्वा वचनमुत्तमम्।
प्रहृष्टमनसो वाक्यमिदमूचुर्वनौकसः ॥ ५.६४.१८ ॥
ଅଙ୍ଗଦଙ୍କର ଏହି ଉତ୍ତମ ବାକ୍ୟ ଶୁଣି ପ୍ରସନ୍ନମନା ସେହି ବନବାସୀ ବାନରମାନେ ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲେ।
5.64.19
एवं वक्ष्यति को राजन् प्रभुः सन् वानरर्षभ।
ऐश्वर्यमदमत्तो हि सर्वोऽहमिति मन्यते ॥ ५.६४.१९ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ବାନରଶ୍ରେଷ୍ଠ, ପ୍ରଭୁ ହୋଇ ମଧ୍ୟ କିଏ ଏପରି କହିବ? ଐଶ୍ୱର୍ଯ୍ୟ-ମଦରେ ମତ୍ତ ସମସ୍ତେ ଭାବନ୍ତି ଯେ "ମୁଁ ହିଁ ସବୁ।"
5.64.20
तव चेदं सुसदृशं वाक्यं नान्यस्य कस्यचित्।
सन्नतिर्हि तवाख्याति भविष्यच्छुभयोग्यताम् ॥ ५.६४.२० ॥
ଏ ବାକ୍ୟ ତୁମ ପାଇଁ ହିଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଉପଯୁକ୍ତ, ଅନ୍ୟ କାହା ପାଇଁ ନୁହେଁ। ନମ୍ରତା ହିଁ ତୁମର ଭବିଷ୍ୟତ କଲ୍ୟାଣ ଯୋଗ୍ୟତା ପ୍ରକାଶ କରେ।
5.64.21
सर्वे वयमपि प्राप्तास्तत्र गन्तुं कृतक्षणाः।
स यत्र हरिवीराणां सुग्रीवः पतिरव्ययः ॥ ५.६४.२१ ॥
ଆମେ ସମସ୍ତେ ମଧ୍ୟ ସେଠାକୁ ଯିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୋଇ ଆସିଛୁ, ଯେଉଁଠାରେ ବାନରବୀରମାନଙ୍କର ଅବିନାଶୀ ପ୍ରଭୁ ସୁଗ୍ରୀବ ଅଛନ୍ତି।
5.64.22
त्वया ह्यनुक्तैर्हरिभिर्नैव शक्यं पदात् पदम्।
क्वचिद् गन्तुं हरिश्रेष्ठ ब्रूमः सत्यमिदं तु ते ॥ ५.६४.२२ ॥
ହେ ବାନରଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତୁମର ଆଜ୍ଞା ବିନା ବାନରମାନେ ଏକ ପାଦ ମଧ୍ୟ କେଉଁଠାକୁ ଯାଇପାରିବେ ନାହିଁ। ଏହା ତୁମକୁ ଆମର ସତ୍ୟ କଥା।
5.64.23
एवं तु वदतां तेषामङ्गदः प्रत्यभाषत।
साधु गच्छाम इत्युक्त्वा खमुत्पेतुर्महाबलाः ॥ ५.६४.२३ ॥
ସେମାନେ ଏପରି କହୁଥିବା ବେଳେ ଅଙ୍ଗଦ ଉତ୍ତର ଦେଲେ: "ଭଲ, ଚାଲ ଯିବା।" ଏହା କହି ସେହି ମହାବଳୀମାନେ ଆକାଶକୁ ଡେଇଁ ପଡ଼ିଲେ।
5.64.24
उत्पतन्तमनूत्पेतुः सर्वे ते हरियूथपाः।
कृत्वाऽऽकाशं निराकाशं यन्त्रोत्क्षिप्ता इवोपलाः ॥ ५.६४.२४ ॥
ଉପରକୁ ଡେଇଁଥିବା ଅଙ୍ଗଦଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କରି ସମସ୍ତ ବାନରଯୂଥପତି ମଧ୍ୟ ଡେଇଁଲେ। ଆକାଶକୁ ଯେମିତି ଆକାଶହୀନ କରି, ଯନ୍ତ୍ରରେ ନିକ୍ଷିପ୍ତ ପଥରପରି ସେମାନେ ଚାଲିଲେ।
5.64.25
अङ्गदं पुरतः कृत्वा हनूमन्तं च वानरम्।
तेऽम्बरं सहसोत्पत्य वेगवन्तः प्लवङ्गमाः ॥ ५.६४.२५ ॥
ଅଙ୍ଗଦ ଓ ବାନର ହନୁମାନଙ୍କୁ ଆଗରେ ରଖି, ସେହି ବେଗବାନ ବାନରମାନେ ହଠାତ୍ ଆକାଶକୁ ଡେଇଁପଡ଼ିଲେ।
5.64.26
विनदन्तो महानादं घना वातेरिता यथा।
अङ्गदे समनुप्राप्ते सुग्रीवो वानरेश्वरः ॥ ५.६४.२६ ॥
ପବନରେ ତଡ଼ିତ ମେଘ ପରି ମହାନାଦ କରି, ଅଙ୍ଗଦ ପହଞ୍ଚିଲେ ବାନରେଶ୍ୱର ସୁଗ୍ରୀବ।
5.64.27
उवाच शोकसंतप्तं रामं कमललोचनम्।
समाश्वसिहि भद्रं ते दृष्टा देवी न संशयः ॥ ५.६४.२७ ॥
ଶୋକରେ ସନ୍ତପ୍ତ କମଳନୟନ ରାମଙ୍କୁ ସେ କହିଲେ: ଆଶ୍ୱସ୍ତ ହୁଅ, ତୁମର ମଙ୍ଗଳ ହେଉ, ଦେବୀ ଦେଖାଯାଇଛନ୍ତି, ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
5.64.28
नागन्तुमिह शक्यं तैरतीतसमयैरिह।
अङ्गदस्य प्रहर्षाच्च जानामि शुभदर्शन ॥ ५.६४.२८ ॥
ସମୟ ଅତୀତ ହୋଇଯିବାରୁ ସେମାନେ ଏଠାକୁ ଆସିବା ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ; ଅଙ୍ଗଦଙ୍କ ହର୍ଷରୁ ମୁଁ ଜାଣେ, ହେ ଶୁଭଦର୍ଶନ।
5.64.29
न मत्सकाशमागच्छेत् कृत्ये हि विनिपातिते।
युवराजो महाबाहुः प्लवतामङ्गदो वरः ॥ ५.६४.२९ ॥
କାର୍ଯ୍ୟ ବିଗିଡ଼ି ଯାଇଥିଲେ ମୋ ନିକଟକୁ ଆସିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ; ଯୁବରାଜ, ମହାବାହୁ, ଡେଇଁବାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅଙ୍ଗଦ।
5.64.30
यद्यप्यकृतकृत्यानामीदृशः स्यादुपक्रमः।
भवेत् तु दीनवदनो भ्रान्तविप्लुतमानसः ॥ ५.६४.३० ॥
ଯାହାଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ ସମାପ୍ତ ହୋଇନାହିଁ, ସେମାନଙ୍କ ଏପରି ଆସିବା ହେଲେ ମଧ୍ୟ ସେ ଦୀନ ମୁଖରେ ଓ ଭ୍ରାନ୍ତ, ବିକ୍ଷୁବ୍ଧ ମନରେ ରହିବ।
5.64.31
पितृपैतामहं चैतत् पूर्वकैरभिरक्षितम्।
न मे मधुवनं हन्याददृष्ट्वा जनकात्मजाम् ॥ ५.६४.३१ ॥
ପିତୃ-ପିତାମହଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ରକ୍ଷିତ ଏହି ମଧୁବନ, ଜନକଙ୍କ କନ୍ୟାଙ୍କୁ ନ ଦେଖି ମୁଁ ନଷ୍ଟ କରିବି ନାହିଁ।
5.64.32
कौसल्या सुप्रजा राम समाश्वसिहि सुव्रत।
दृष्टा देवी न संदेहो न चान्येन हनूमता ॥ ५.६४.३२ ॥
ହେ ରାମ! ସୁପ୍ରଜା କୌଶଲ୍ୟାଙ୍କୁ ସାନ୍ତ୍ୱନା ଦିଅ, ହେ ସୁବ୍ରତ! ଦେବୀ (ସୀତା)ଙ୍କୁ ଦେଖାଯାଇଛି, ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ, ଅନ୍ୟ କାହାରି ଦ୍ୱାରା ନୁହେଁ, ହନୁମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ହିଁ।
5.64.33
नह्यन्यः कर्मणो हेतुः साधनेऽस्य हनूमतः।
हनूमतीह सिद्धिश्च मतिश्च मतिसत्तम ॥ ५.६४.३३ ॥
ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ସାଧନରେ ହନୁମାନ ଛଡା ଅନ୍ୟ କାରଣ ନାହିଁ; ଏଠାରେ ହନୁମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ହିଁ ସିଦ୍ଧି ଓ ବୁଦ୍ଧି ମିଳିଛି, ହେ ମତିସତ୍ତମ।
5.64.34
व्यवसायश्च शौर्यं च श्रुतं चापि प्रतिष्ठितम्।
जाम्बवान् यत्र नेता स्यादङ्गदश्च हरीश्वरः ॥ ५.६४.३४ ॥
ଜାମ୍ବବାନ ନେତା ଓ ହରୀଶ୍ବର ଅଙ୍ଗଦ ଥିବା ସ୍ଥାନରେ, ଦୃଢ଼ ସଂକଳ୍ପ, ବୀରତ୍ୱ ଓ ଶାସ୍ତ୍ରଜ୍ଞାନ ମଧ୍ୟ ସୁପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହୁଏ।
5.64.35
हनूमांश्चाप्यधिष्ठाता न तत्र गतिरन्यथा।
मा भूश्चिन्तासमायुक्तः सम्प्रत्यमितविक्रम ॥ ५.६४.३५ ॥
ହନୁମାନ ମଧ୍ୟ ସେଠାରେ ପଥପ୍ରଦର୍ଶକ; ନହେଲେ ଅନ୍ୟ ପଥ ନାହିଁ। ଏବେ ଚିନ୍ତାଗ୍ରସ୍ତ ହୁଅ ନାହିଁ, ହେ ଅମିତବିକ୍ରମ।
5.64.36
यदा हि दर्पितोदग्राः संगताः काननौकसः।
नैषामकृतकार्याणामीदृशः स्यादुपक्रमः ॥ ५.६४.३६ ॥
ଗର୍ବିତ ଓ ଉଗ୍ର ବନବାସୀ ବାନରମାନେ ଏକତ୍ର ହେଲେ, କାର୍ଯ୍ୟ ସାଧନ କରିନଥିବା ଲୋକଙ୍କର ଏପରି ଆରମ୍ଭ ହୁଏ ନାହିଁ।
5.64.37
वनभङ्गेन जानामि मधूनां भक्षणेन च।
ततः किलकिलाशब्दं शुश्रावासन्नमम्बरे ॥ ५.६४.३७ ॥
ବନ ଭଙ୍ଗ ଓ ମଧୁ ଭକ୍ଷଣ ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ଜାଣେ। ତା'ପରେ ଆକାଶରେ ନିକଟରୁ କିଳକିଳା ଶବ୍ଦ ସେ ଶୁଣିଲା।
5.64.38
हनूमत्कर्मदृप्तानां नदतां काननौकसाम्।
किष्किन्धामुपयातानां सिद्धिं कथयतामिव ॥ ५.६४.३८ ॥
ହନୁମାନଙ୍କ କର୍ମରେ ଗର୍ବିତ, ଗର୍ଜନ କରୁଥିବା, ବନବାସୀ ବାନରମାନଙ୍କ, ଯେଉଁମାନେ କିଷ୍କିନ୍ଧାକୁ ଆସି ସିଦ୍ଧି କହୁଥିଲେ।
5.64.39
ततः श्रुत्वा निनादं तं कपीनां कपिसत्तमः।
आयताञ्चितलाङ्गूलः सोऽभवद्हृष्टमानसः ॥ ५.६४.३९ ॥
ତା'ପରେ ବାନରମାନଙ୍କର ସେ ନିନାଦ ଶୁଣି, ବାନରଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦୀର୍ଘ ଓ ଉଚ୍ଚ ଲାଞ୍ଜ ସହିତ ହର୍ଷିତ ମନ ବିଶିଷ୍ଟ ହେଲେ।
5.64.40
आजग्मुस्तेऽपि हरयो रामदर्शनकाङ्क्षिणः।
अङ्गदं पुरतः कृत्वा हनूमन्तं च वानरम् ॥ ५.६४.४० ॥
ରାମଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଇଚ୍ଛୁକ ସେହି ବାନରମାନେ ମଧ୍ୟ ଆସିଲେ; ଅଙ୍ଗଦଙ୍କୁ ଆଗରେ ରଖି, ହନୁମାନ ଓ ସେ ବାନରଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଆଗରେ ରଖି।
5.64.41
तेऽङ्गदप्रमुखा वीराः प्रहृष्टाश्च मुदान्विताः।
निपेतुर्हरिराजस्य समीपे राघवस्य च ॥ ५.६४.४१ ॥
ଅଙ୍ଗଦ ପ୍ରମୁଖ ସେ ବୀରମାନେ ହର୍ଷିତ ଓ ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇ ବାନରରାଜ ଓ ରାଘବଙ୍କ ସମୀପରେ ସାଷ୍ଟାଙ୍ଗ ପ୍ରଣାମ କଲେ।
5.64.42
हनूमांश्च महाबाहुः प्रणम्य शिरसा ततः।
नियतामक्षतां देवीं राघवाय न्यवेदयत् ॥ ५.६४.४२ ॥
ମହାବାହୁ ହନୁମାନ ମସ୍ତକ ନତ କରି ପ୍ରଣାମ କଲେ; ତା'ପରେ ସଂଯମୀ ଓ ଅକ୍ଷତା ଦେବୀଙ୍କ ବାର୍ତ୍ତା ରାଘବଙ୍କୁ ଜଣାଇଲେ।
5.64.43
दृष्टा देवीति हनुमद्वदनादमृतोपमम्।
आकर्ण्य वचनं रामो हर्षमाप सलक्ष्मणः ॥ ५.६४.४३ ॥
"ଦେବୀଙ୍କୁ ଦେଖିଲି" ଏହିପରି ହନୁମାନଙ୍କ ମୁଖରୁ ଅମୃତ ସଦୃଶ ବାଣୀ ଶୁଣି ରାମ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ସହିତ ହର୍ଷ ପାଇଲେ।
5.64.44
निश्चितार्थं ततस्तस्मिन् सुग्रीवं पवनात्मजे।
लक्ष्मणः प्रीतिमान् प्रीतं बहुमानादवैक्षत ॥ ५.६४.४४ ॥
ତା'ପରେ କାର୍ଯ୍ୟ ନିଶ୍ଚିତ ହେଲା ଜାଣି, ପ୍ରୀତିରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ପବନପୁତ୍ର ହନୁମାନଙ୍କୁ ବହୁ ସମ୍ମାନରେ ଚାହିଁଲେ।
5.64.45
प्रीत्या च परयोपेतो राघवः परवीरहा।
बहुमानेन महता हनूमन्तमवैक्षत ॥ ५.६४.४५ ॥
ପରମ ପ୍ରୀତିରେ ଯୁକ୍ତ, ଶତ୍ରୁ ବୀରଙ୍କ ସଂହାରକ ରାଘବ (ରାମ) ମହା ସମ୍ମାନରେ ହନୁମାନଙ୍କୁ ଚାହିଁଲେ।