Rāmāyaṇa de Vālmīki · Sarga 6.108
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.108.1
अथ संस्मारयामास मातली राघवं तदा।
अजानन्निव किं वीर त्वमेनमनुवर्तसे ॥ ६.१०८.१ ॥
Entonces Mātali recordó a Rāghava: ¡Oh héroe, como si no lo conocieras, ¿por qué te sometes a él?
6.108.2
विसृजास्मै वधाय त्वमस्त्रं पैतामहं प्रभो।
विनाशकालः कथितो यः सुरैः सोऽद्य वर्तते ॥ ६.१०८.२ ॥
¡Oh señor, dispara el arma del abuelo para abatirlo; el tiempo de destrucción que anunciaron los dioses está presente hoy.
6.108.3
ततः संस्मारितो रामस्तेन वाक्येन मातलेः।
जग्राह स शरं दीप्तं निःश्वसन्तमिवोरगम् ॥ ६.१०८.३ ॥
Entonces Rāma, recordado por las palabras de Mātali, tomó una flecha ardiente, como una serpiente que silba.
6.108.4
यं तस्मै प्रथमं प्रादादगस्त्यो भगवानृषिः।
ब्रह्मदत्तं महद् बाणममोघं युधि वीर्यवान् ॥ ६.१०८.४ ॥
Aquella gran flecha infalible, dada por Brahmā, que el venerable sabio Agastya le entregó primero — la del valiente —, infalible en la batalla.
6.108.5
ब्रह्मणा निर्मितं पूर्वमिन्द्रार्थममितौजसा।
दत्तं सुरपतेः पूर्वं त्रिलोकजयकांक्षिणः ॥ ६.१०८.५ ॥
Antaño fue creada por Brahmā, de poder ilimitado, para Indra, y antes fue dada al señor de los dioses, que deseaba conquistar los tres mundos.
6.108.6
यस्य वाजेषु पवनः फले पावकभास्करौ।
शरीरमाकाशमयं गौरवे मेरुमन्दरौ ॥ ६.१०८.६ ॥
Cuyas plumas contienen el viento, cuya punta contiene fuego y sol, cuyo cuerpo es de espacio, y cuyo peso contiene los montes Meru y Mandara.
6.108.7
जाज्वल्यमानं वपुषा सुपुङ्खं हेमभूषितम्।
तेजसा सर्वभूतानां कृतं भास्करवर्चसम् ॥ ६.१०८.७ ॥
Aquella flecha, resplandeciente en su forma, de hermosas plumas y adornada de oro, por su fulgor había sido hecha igual al sol para todos los seres.
6.108.8
सधूममिव कालाग्निं दीप्तमाशीविषोपमम्।
नरनागाश्ववृन्दानां भेदनं क्षिप्रकारिणम् ॥ ६.१०८.८ ॥
Como el fuego de la muerte con humo, ardiente como una serpiente venenosa, perforaba con rapidez las huestes de hombres, elefantes y caballos.
6.108.9
द्वाराणां परिघाणां च गिरीणां चापि भेदनम्।
नानारुधिरदिग्धाङ्गं मेदोदिग्धं सुदारुणम् ॥ ६.१०८.९ ॥
Perforaba incluso puertas, barras y montañas; con sus miembros embadurnados de diversas sangres y de grasa, era sumamente terrible.
6.108.10
वज्रसारं महानादं नानासमितिदारुणम्।
सर्ववित्रासनं भीमं श्वसन्तमिव पन्नगम् ॥ ६.१०८.१० ॥
Duro como el diamante, de gran estruendo, terrible en muchas batallas, causando terror a todos, espantoso, como una serpiente que siseа.
6.108.11
कङ्कगृध्रबकानां च गोमायुगणरक्षसाम्।
नित्यभक्षप्रदं युद्धे यमरूपं भयावहम् ॥ ६.१०८.११ ॥
Que da alimento diario en la batalla a garzas, buitres, grullas, manadas de chacales y rakṣasas; de forma de Yama, que trae el temor.
6.108.12
नन्दनं वानरेन्द्राणां रक्षसामवसादनम्।
वाजितं विविधैर्वाजैश्चारुचित्रैर्गरुत्मतः ॥ ६.१०८.१२ ॥
Deleite de los señores de los monos y destructor de los rakṣasas, emplumado con diversas plumas hermosas y brillantes de Garuḍa.
6.108.13
तमुत्तमेषुं लोकानामिक्ष्वाकुभयनाशनम्।
द्विषतां कीर्तिहरणं प्रहर्षकरमात्मनः ॥ ६.१०८.१३ ॥
Aquella flecha suprema entre los mundos, destructora del temor de los Ikṣvākus, que arrebataba la gloria de los enemigos y le traía alegría.
6.108.14
अभिमन्त्र्य ततो रामस्तं महेषुं महाबलः।
वेदप्रोक्तेन विधिना संदधे कार्मुके बली ॥ ६.१०८.१४ ॥
Entonces Rāma, de gran fuerza, consagró aquella gran flecha con un mantra y, según el rito enseñado en los Vedas, la colocó con vigor en su arco.
6.108.15
तस्मिन् संधीयमाने तु राघवेण शरोत्तमे।
सर्वभूतानि संत्रेसुश्चचाल च वसुंधरा ॥ ६.१०८.१५ ॥
Cuando el Rāghava hubo colocado aquella flecha suprema, todos los seres se aterrorizaron y la tierra tembló.
6.108.16
स रावणाय संक्रुद्धो भृशमायम्य कार्मुकम्।
चिक्षेप परमायत्तः शरं मर्मविदारणम् ॥ ६.१०८.१६ ॥
Enfurecido, tensando el arco por completo y con la máxima fuerza, lanzó contra Rāvaṇa una flecha que atraviesa los puntos vitales.
6.108.17
स वज्र इव दुर्धर्षो वज्रिबाहुविसर्जितः।
कृतान्त इव चावार्यो न्यपतद् रावणोरसि ॥ ६.१०८.१७ ॥
Aquella flecha, lanzada por el brazo del portador del rayo, irresistible como el trueno y ineludible como la Muerte, cayó sobre el pecho de Rāvaṇa.
6.108.18
स विसृष्टो महावेगः शरीरान्तकरः परः।
बिभेद हृदयं तस्य रावणस्य दुरात्मनः ॥ ६.१०८.१८ ॥
Lanzada con gran velocidad, aquella flecha suprema, que pone fin a los cuerpos, atravesó el corazón del malvado Rāvaṇa.
6.108.19
रुधिराक्तः स वेगेन शरीरान्तकरः शरः।
रावणस्य हरन् प्राणान् विवेश धरणीतलम् ॥ ६.१०८.१९ ॥
Aquella flecha, manchada de sangre y veloz, mortal para el cuerpo, arrebatando los alientos vitales de Rāvaṇa, penetró en la superficie de la tierra.
6.108.20
स शरो रावणं हत्वा रुधिरार्द्रकृतच्छविः।
कृतकर्मा निभृतवत् स तूणीं पुनराविशत् ॥ ६.१०८.२० ॥
Aquella flecha, tras herir a Rāvaṇa, con su brillo humedecido de sangre, cumplida su acción, como en silencio, volvió a entrar en el carcaj.
6.108.21
तस्य हस्ताद्धतस्याशु कार्मुकं तत् ससायकम्।
निपपात सह प्राणैर्भ्रश्यमानस्य जीवितात् ॥ ६.१०८.२१ ॥
De la mano del herido cayó de inmediato aquel arco, con su flecha, junto con sus alientos vitales, mientras él se escurría de la vida.
6.108.22
गतासुर्भीमवेगस्तु नैर्ऋतेन्द्रो महाद्युतिः।
पपात स्यन्दनाद् भूमौ वृत्रो वज्रहतो यथा ॥ ६.१०८.२२ ॥
Sin vida, el señor de los rākṣasas, de terrible velocidad y gran esplendor, cayó de su carro a tierra, como Vṛtra golpeado por el rayo.
6.108.23
तं दृष्ट्वा पतितं भूमौ हतशेषा निशाचराः।
हतनाथा भयत्रस्ताः सर्वतः सम्प्रदुद्रुवुः ॥ ६.१०८.२३ ॥
Al verlo caído en tierra, los nocturnos supervivientes, sin señor y aterrados de miedo, huyeron en todas direcciones.
6.108.24
नर्दन्तश्चाभिपेतुस्तान् वानरा द्रुमयोधिनः।
दशग्रीववधं दृष्ट्वा वानरा जितकाशिनः ॥ ६.१०८.२४ ॥
Rugiendo, los monos que luchan con árboles se lanzaron contra ellos; al ver la muerte de Daśagrīva, los monos, creyéndose vencedores.
6.108.25
अर्दिता वानरैर्हृष्टैर्लङ्कामभ्यपतन् भयात्।
हताश्रयत्वात् करुणैर्बाष्पप्रस्रवणैर्मुखैः ॥ ६.१०८.२५ ॥
Atormentados por los monos llenos de alegría, los rākṣasas huyeron aterrorizados hacia Laṅkā; con su refugio destruido, sus rostros eran lastimosos, bañados en lágrimas.
6.108.26
ततो विनेदुः संहृष्टा वानरा जितकाशिनः।
वदन्तो राघवजयं रावणस्य च तद्वधम् ॥ ६.१०८.२६ ॥
Entonces los monos, alegres y triunfantes, rugieron proclamando la victoria de Rāghava y la muerte de Rāvaṇa.
6.108.27
अथान्तरिक्षे व्यनदत् सौम्यस्त्रिदशदुन्दुभिः।
दिव्यगन्धवहस्तत्र मारुतः सुसुखो ववौ ॥ ६.१०८.२७ ॥
Entonces en el cielo resonó el tambor auspicioso de los dioses, y allí sopló un viento muy agradable, portador de fragancias divinas.
6.108.28
निपपातान्तरिक्षाच्च पुष्पवृष्टिस्तदा भुवि।
किरन्ती राघवरथं दुरावापा मनोहरा ॥ ६.१०८.२८ ॥
Entonces desde el cielo cayó sobre la tierra una lluvia de flores, esparcida sobre el carro de Rāghava, rara y encantadora.
6.108.29
राघवस्तवसंयुक्ता गगने च विशुश्रुवे।
साधुसाध्विति वागग्र्या देवतानां महात्मनाम् ॥ ६.१०८.२९ ॥
Mezclada con la alabanza de Rāghava, la voz se oyó también en el cielo: la excelsa voz de los dioses magnánimos diciendo: «¡Bien hecho! ¡Bien hecho!»
6.108.30
आविवेश महान् हर्षो देवानां चारणैः सह।
रावणे निहते रौद्रे सर्वलोकभयंकरे ॥ ६.१०८.३० ॥
Una gran alegría invadió a los dioses junto con los cantores celestiales, cuando Rāvaṇa, feroz y terror de todos los mundos, fue muerto.
6.108.31
ततः सकामं सुग्रीवमङ्गदं च विभीषणम्।
चकार राघवः प्रीतो हत्वा राक्षसपुंगवम् ॥ ६.१०८.३१ ॥
Entonces Rāghava, complacido por haber dado muerte al mejor de los rākṣasas, colmó de satisfacción a Sugrīva, Aṅgada y Vibhīṣaṇa.
6.108.32
ततः प्रजग्मुः प्रशमं मरुद्गणा
दिशः प्रसेदुर्विमलं नभोऽभवत्।
मही चकम्पे न च मारुतो ववौ
स्थिरप्रभश्चाप्यभवद् दिवाकरः ॥ ६.१०८.३२ ॥
Entonces los Marut se retiraron en calma; las direcciones se aclararon, el cielo quedó sin mancha; la tierra no tembló, el viento no sopló, y el sol se volvió de brillo constante.
6.108.33
ततस्तु सुग्रीवविभीषणाङ्गदाः
सुहृद्विशिष्टाः सहलक्ष्मणस्तदा।
समेत्य हृष्टा विजयेन राघवं
रणेऽभिरामं विधिनाभ्यपूजयन् ॥ ६.१०८.३३ ॥
Entonces Sugrīva, Vibhīṣaṇa y Aṅgada, los mejores amigos, junto con Lakṣmaṇa, alegres por la victoria, se acercaron a Rāghava y honraron al hermoso Rāghava en la batalla según el rito.
6.108.34
स तु निहतरिपुः स्थिरप्रतिज्ञः
स्वजनबलाभिवृतो रणे बभूव।
रघुकुलनृपनन्दनो महौजा-
स्त्रिदशगणैरभिसंवृतो महेन्द्रः ॥ ६.१०८.३४ ॥
Él, tras dar muerte a sus enemigos, firme en su voto, estaba en la batalla rodeado de los suyos y de su ejército: el príncipe de la estirpe de Raghu, de gran poder, como Mahendra rodeado por las huestes de los dioses.