ವಾಲ್ಮೀಕಿ ರಾಮಾಯಣ · ಸರ್ಗ 6.108
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.108.1
अथ संस्मारयामास मातली राघवं तदा।
अजानन्निव किं वीर त्वमेनमनुवर्तसे ॥ ६.१०८.१ ॥
ಆಗ ಮಾತಲಿ ರಾಘವನಿಗೆ ನೆನಪು ಮಾಡಿಸಿದನು: ಓ ವೀರನೇ, ನೀನು ಅವನನ್ನು ತಿಳಿಯದವನಂತೆ ಏಕೆ ಅವನನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತಿರುವೆ?
6.108.2
विसृजास्मै वधाय त्वमस्त्रं पैतामहं प्रभो।
विनाशकालः कथितो यः सुरैः सोऽद्य वर्तते ॥ ६.१०८.२ ॥
ಓ ಪ್ರಭುವೇ, ಇವನನ್ನು ವಧಿಸಲು ಪೈತಾಮಹ ಅಸ್ತ್ರವನ್ನು ಪ್ರಯೋಗಿಸು; ದೇವತೆಗಳು ವಿನಾಶಕಾಲ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದು ಇಂದು ಬಂದಿದೆ.
6.108.3
ततः संस्मारितो रामस्तेन वाक्येन मातलेः।
जग्राह स शरं दीप्तं निःश्वसन्तमिवोरगम् ॥ ६.१०८.३ ॥
ಮಾತಲಿಯ ಆ ಮಾತಿನಿಂದ ನೆನಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ರಾಮನು, ಉಸಿರುಬಿಡುವ ಹಾವಿನಂತೆ ಹೊಳೆಯುವ ಬಾಣವನ್ನು ಎತ್ತಿಕೊಂಡನು.
6.108.4
यं तस्मै प्रथमं प्रादादगस्त्यो भगवानृषिः।
ब्रह्मदत्तं महद् बाणममोघं युधि वीर्यवान् ॥ ६.१०८.४ ॥
ಮೊದಲು ಭಗವಾನ್ ಅಗಸ್ತ್ಯ ಋಷಿ ಅವನಿಗೆ ಕೊಟ್ಟ, ಬ್ರಹ್ಮನು ನೀಡಿದ, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪದ ಆ ಮಹಾಬಾಣ — ಪರಾಕ್ರಮಿಯದು.
6.108.5
ब्रह्मणा निर्मितं पूर्वमिन्द्रार्थममितौजसा।
दत्तं सुरपतेः पूर्वं त्रिलोकजयकांक्षिणः ॥ ६.१०८.५ ॥
ಹಿಂದೆ ಅಮಿತತೇಜಸ್ವಿ ಬ್ರಹ್ಮನು ಇಂದ್ರನಿಗಾಗಿ ಇದನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದನು; ಮೂರು ಲೋಕ ಗೆಲ್ಲಲು ಬಯಸಿದ ದೇವೇಂದ್ರನಿಗೆ ಮೊದಲು ಕೊಟ್ಟನು.
6.108.6
यस्य वाजेषु पवनः फले पावकभास्करौ।
शरीरमाकाशमयं गौरवे मेरुमन्दरौ ॥ ६.१०८.६ ॥
ಯಾವುದರ ರೆಕ್ಕೆಗಳಲ್ಲಿ ವಾಯು, ಅಗ್ರದಲ್ಲಿ ಅಗ್ನಿ ಮತ್ತು ಸೂರ್ಯ, ದೇಹ ಆಕಾಶಮಯ, ಭಾರದಲ್ಲಿ ಮೇರು ಮತ್ತು ಮಂದರ ಪರ್ವತಗಳಿವೆಯೋ ಅದು.
6.108.7
जाज्वल्यमानं वपुषा सुपुङ्खं हेमभूषितम्।
तेजसा सर्वभूतानां कृतं भास्करवर्चसम् ॥ ६.१०८.७ ॥
ತನ್ನ ರೂಪದಿಂದ ಹೊಳೆಯುತ್ತಿದ್ದ, ಸುಂದರ ಗರಿಗಳುಳ್ಳ, ಚಿನ್ನದಿಂದ ಅಲಂಕೃತವಾದ ಆ ಬಾಣವು, ತನ್ನ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಎಲ್ಲ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೆ ಸೂರ್ಯನಂತೆ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು.
6.108.8
सधूममिव कालाग्निं दीप्तमाशीविषोपमम्।
नरनागाश्ववृन्दानां भेदनं क्षिप्रकारिणम् ॥ ६.१०८.८ ॥
ಹೊಗೆಯಿಂದ ಕೂಡಿದ ಕಾಲಾಗ್ನಿಯಂತೆ, ವಿಷದ ಸರ್ಪದಂತೆ ಹೊಳೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಅದು, ನರರು, ಆನೆ, ಕುದುರೆಗಳ ಸಮೂಹಗಳನ್ನು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಭೇದಿಸುತ್ತಿತ್ತು.
6.108.9
द्वाराणां परिघाणां च गिरीणां चापि भेदनम्।
नानारुधिरदिग्धाङ्गं मेदोदिग्धं सुदारुणम् ॥ ६.१०८.९ ॥
ಅದು ಬಾಗಿಲುಗಳನ್ನು, ಅಗುಳಿಗಳನ್ನು, ಪರ್ವತಗಳನ್ನೂ ಭೇದಿಸುವಂತಹದು; ನಾನಾ ರಕ್ತದಿಂದ, ಕೊಬ್ಬಿನಿಂದ ಲೇಪಿತ ಅಂಗಗಳುಳ್ಳ ಅತ್ಯಂತ ಭಯಂಕರವಾಗಿತ್ತು.
6.108.10
वज्रसारं महानादं नानासमितिदारुणम्।
सर्ववित्रासनं भीमं श्वसन्तमिव पन्नगम् ॥ ६.१०८.१० ॥
ವಜ್ರದಂತೆ ದೃಢವಾದದ್ದು, ಮಹಾಧ್ವನಿ ಮಾಡುವಂತಹದು, ಅನೇಕ ಯುದ್ಧಗಳಲ್ಲಿ ಭಯಂಕರವಾದದ್ದು, ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಭಯಗೊಳಿಸುವಂತಹದು, ಭೀಕರ; ಬುಸುಗುಟ್ಟುವ ಸರ್ಪದಂತೆ.
6.108.11
कङ्कगृध्रबकानां च गोमायुगणरक्षसाम्।
नित्यभक्षप्रदं युद्धे यमरूपं भयावहम् ॥ ६.१०८.११ ॥
ಕಂಕ, ಹದ್ದು, ಕೊಕ್ಕರೆಗಳಿಗೆ, ನರಿ-ಗುಂಪುಗಳಿಗೆ, ರಾಕ್ಷಸರಿಗೆ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ನಿತ್ಯ ಆಹಾರ ನೀಡುವಂತಹದು; ಯಮರೂಪವುಳ್ಳದ್ದು, ಭಯವನ್ನುಂಟುಮಾಡುವದು.
6.108.12
नन्दनं वानरेन्द्राणां रक्षसामवसादनम्।
वाजितं विविधैर्वाजैश्चारुचित्रैर्गरुत्मतः ॥ ६.१०८.१२ ॥
ವಾನರರಾಜರಿಗೆ ಆನಂದ, ರಾಕ್ಷಸರಿಗೆ ನಾಶ ನೀಡುವಂತಹದು; ಗರುಡನ ಸುಂದರ, ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಗರಿಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತವಾದದ್ದು.
6.108.13
तमुत्तमेषुं लोकानामिक्ष्वाकुभयनाशनम्।
द्विषतां कीर्तिहरणं प्रहर्षकरमात्मनः ॥ ६.१०८.१३ ॥
ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮವಾದ ಆ ಬಾಣ, ಇಕ್ಷ್ವಾಕು ವಂಶದ ಭಯವನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವಂತಹದು; ವೈರಿಗಳ ಕೀರ್ತಿಯನ್ನು ಅಪಹರಿಸಿ, ತನಗೆ ಹರ್ಷವನ್ನುಂಟುಮಾಡುವಂತಹದು.
6.108.14
अभिमन्त्र्य ततो रामस्तं महेषुं महाबलः।
वेदप्रोक्तेन विधिना संदधे कार्मुके बली ॥ ६.१०८.१४ ॥
ನಂತರ ಮಹಾಬಲಶಾಲಿ ರಾಮನು, ಆ ಮಹಾ ಬಾಣವನ್ನು ಮಂತ್ರದಿಂದ ಅಭಿಮಂತ್ರಿಸಿ, ವೇದೋಕ್ತ ವಿಧಿಯಿಂದ ಬಲದಿಂದ ಧನುಸ್ಸಿನ ಮೇಲೆ ಸಂಧಿಸಿದನು.
6.108.15
तस्मिन् संधीयमाने तु राघवेण शरोत्तमे।
सर्वभूतानि संत्रेसुश्चचाल च वसुंधरा ॥ ६.१०८.१५ ॥
ರಾಘವನು ಆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಬಾಣವನ್ನು ಸಂಧಿಸುತ್ತಿರುವಾಗ, ಸರ್ವ ಭೂತಗಳೂ ಭಯಗೊಂಡವು; ಭೂಮಿ ಕಂಪಿಸಿತು.
6.108.16
स रावणाय संक्रुद्धो भृशमायम्य कार्मुकम्।
चिक्षेप परमायत्तः शरं मर्मविदारणम् ॥ ६.१०८.१६ ॥
ಅವನು ಕೋಪಗೊಂಡು ಬಿಲ್ಲನ್ನು ಪೂರ್ತಿಯಾಗಿ ಎಳೆದು, ಪರಮ ಪ್ರಯತ್ನದಿಂದ ಮರ್ಮಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಭೇದಿಸುವ ಬಾಣವನ್ನು ರಾವಣನ ಮೇಲೆ ಹೂಡಿದನು.
6.108.17
स वज्र इव दुर्धर्षो वज्रिबाहुविसर्जितः।
कृतान्त इव चावार्यो न्यपतद् रावणोरसि ॥ ६.१०८.१७ ॥
ವಜ್ರಧಾರಿಯ ಬಾಹುಗಳಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಆ ಬಾಣ, ವಜ್ರದಂತೆ ತಡೆಯಲಾಗದ್ದಾಗಿ, ಯಮನಂತೆ ನಿವಾರಿಸಲಾಗದ್ದಾಗಿ ರಾವಣನ ಎದೆಯ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದಿತು.
6.108.18
स विसृष्टो महावेगः शरीरान्तकरः परः।
बिभेद हृदयं तस्य रावणस्य दुरात्मनः ॥ ६.१०८.१८ ॥
ಬಿಡಲ್ಪಟ್ಟ ಆ ಮಹಾವೇಗದ, ದೇಹವನ್ನು ಅಂತ್ಯಗೊಳಿಸುವ ಪರಮ ಬಾಣ, ಆ ದುರಾತ್ಮ ರಾವಣನ ಹೃದಯವನ್ನು ಭೇದಿಸಿತು.
6.108.19
रुधिराक्तः स वेगेन शरीरान्तकरः शरः।
रावणस्य हरन् प्राणान् विवेश धरणीतलम् ॥ ६.१०८.१९ ॥
ರಕ್ತದಿಂದ ತೋಯ್ದ ಆ ಬಾಣವು ವೇಗದಿಂದ, ದೇಹವನ್ನು ಅಂತ್ಯಗೊಳಿಸುವ ಆ ಬಾಣವು, ರಾವಣನ ಪ್ರಾಣಗಳನ್ನು ಹರಿಸುತ್ತಾ ಭೂತಲವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿತು.
6.108.20
स शरो रावणं हत्वा रुधिरार्द्रकृतच्छविः।
कृतकर्मा निभृतवत् स तूणीं पुनराविशत् ॥ ६.१०८.२० ॥
ಆ ಬಾಣವು ರಾವಣನನ್ನು ಹೊಡೆದು, ರಕ್ತದಿಂದ ತೇವಗೊಂಡ ಹೊಳಪಿನಿಂದ, ತನ್ನ ಕಾರ್ಯ ಮುಗಿಸಿ, ಶಾಂತವಾಗಿ ಮತ್ತೆ ಬತ್ತಳಿಕೆಯನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿತು.
6.108.21
तस्य हस्ताद्धतस्याशु कार्मुकं तत् ससायकम्।
निपपात सह प्राणैर्भ्रश्यमानस्य जीवितात् ॥ ६.१०८.२१ ॥
ಹೊಡೆದವನ ಕೈಯಿಂದ ತಕ್ಷಣ ಆ ಬಿಲ್ಲು ಬಾಣದೊಂದಿಗೆ ಬಿದ್ದಿತು; ಪ್ರಾಣಗಳೊಂದಿಗೆ, ಜೀವನದಿಂದ ಜಾರುತ್ತಿದ್ದವನ ಸಹಿತ.
6.108.22
गतासुर्भीमवेगस्तु नैर्ऋतेन्द्रो महाद्युतिः।
पपात स्यन्दनाद् भूमौ वृत्रो वज्रहतो यथा ॥ ६.१०८.२२ ॥
ಪ್ರಾಣ ಹೋದ ಭಯಂಕರ ವೇಗವುಳ್ಳ, ಮಹಾ ತೇಜಸ್ಸಿನ ರಾಕ್ಷಸರಾಜನು ರಥದಿಂದ ನೆಲಕ್ಕೆ ಬಿದ್ದನು, ವಜ್ರದಿಂದ ಹೊಡೆಯಲ್ಪಟ್ಟ ವೃತ್ರನಂತೆ.
6.108.23
तं दृष्ट्वा पतितं भूमौ हतशेषा निशाचराः।
हतनाथा भयत्रस्ताः सर्वतः सम्प्रदुद्रुवुः ॥ ६.१०८.२३ ॥
ಅವನು ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದದ್ದನ್ನು ನೋಡಿ, ಉಳಿದ ರಾತ್ರಿಚರರು, ಒಡೆಯನನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡು ಭಯದಿಂದ ನಡುಗಿ, ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಿಗೆ ಓಡಿಹೋದರು.
6.108.24
नर्दन्तश्चाभिपेतुस्तान् वानरा द्रुमयोधिनः।
दशग्रीववधं दृष्ट्वा वानरा जितकाशिनः ॥ ६.१०८.२४ ॥
ಗರ್ಜಿಸುತ್ತ, ಮರಗಳಿಂದ ಹೋರಾಡುವ ವಾನರರು ಅವರ ಮೇಲೆ ಎರಗಿದರು; ದಶಗ್ರೀವನ ವಧೆಯನ್ನು ನೋಡಿ, ಜಯ ಗಳಿಸಿದೆವೆಂದು ತಿಳಿದ ವಾನರರು.
6.108.25
अर्दिता वानरैर्हृष्टैर्लङ्कामभ्यपतन् भयात्।
हताश्रयत्वात् करुणैर्बाष्पप्रस्रवणैर्मुखैः ॥ ६.१०८.२५ ॥
ವಾನರರಿಂದ ಪೀಡಿತರಾಗಿ, ಭಯದಿಂದ ಲಂಕೆಯತ್ತ ಓಡಿದರು; ತಮ್ಮ ಆಶ್ರಯ ನಾಶವಾದ್ದರಿಂದ ಅವರ ಮುಖಗಳು ಕಣ್ಣೀರಿನಿಂದ ಕರುಣಾಜನಕವಾಗಿದ್ದವು.
6.108.26
ततो विनेदुः संहृष्टा वानरा जितकाशिनः।
वदन्तो राघवजयं रावणस्य च तद्वधम् ॥ ६.१०८.२६ ॥
ಆಗ ಸಂತೋಷಗೊಂಡ, ಜಯಶಾಲಿಗಳಾದ ವಾನರರು ಗರ್ಜಿಸಿದರು; ರಾಘವನ ಜಯವನ್ನು ಮತ್ತು ರಾವಣನ ವಧೆಯನ್ನು ಘೋಷಿಸುತ್ತಾ.
6.108.27
अथान्तरिक्षे व्यनदत् सौम्यस्त्रिदशदुन्दुभिः।
दिव्यगन्धवहस्तत्र मारुतः सुसुखो ववौ ॥ ६.१०८.२७ ॥
ಆಗ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ದೇವತೆಗಳ ದುಂದುಭಿ ಮೊಳಗಿತು; ದಿವ್ಯ ಸುಗಂಧವನ್ನು ಹೊತ್ತ ಅತ್ಯಂತ ಸುಖಕರ ಗಾಳಿ ಬೀಸಿತು.
6.108.28
निपपातान्तरिक्षाच्च पुष्पवृष्टिस्तदा भुवि।
किरन्ती राघवरथं दुरावापा मनोहरा ॥ ६.१०८.२८ ॥
ಆಗ ಆಕಾಶದಿಂದ ಪುಷ್ಪವೃಷ್ಟಿ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಬಿತ್ತು; ರಾಘವನ ರಥದ ಮೇಲೆ ಚೆಲ್ಲಿದ ಅದು ಅಪರೂಪವೂ ಮನೋಹರವೂ ಆಗಿತ್ತು.
6.108.29
राघवस्तवसंयुक्ता गगने च विशुश्रुवे।
साधुसाध्विति वागग्र्या देवतानां महात्मनाम् ॥ ६.१०८.२९ ॥
ರಾಘವನ ಸ್ತುತಿಯಿಂದ ಕೂಡಿದ ಧ್ವನಿ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿಯೂ ಕೇಳಿಸಿತು; ಮಹಾತ್ಮ ದೇವತೆಗಳ ಶ್ರೇಷ್ಠ ವಾಣಿ "ಸಾಧು! ಸಾಧು!" ಎಂದಿತು.
6.108.30
आविवेश महान् हर्षो देवानां चारणैः सह।
रावणे निहते रौद्रे सर्वलोकभयंकरे ॥ ६.१०८.३० ॥
ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಚಾರಣರಿಗೆ ಮಹಾ ಸಂತೋಷ ಉಂಟಾಯಿತು; ಸರ್ವಲೋಕಕ್ಕೆ ಭಯಂಕರನಾದ ಭೀಕರ ರಾವಣ ಹತನಾದಾಗ.
6.108.31
ततः सकामं सुग्रीवमङ्गदं च विभीषणम्।
चकार राघवः प्रीतो हत्वा राक्षसपुंगवम् ॥ ६.१०८.३१ ॥
ಆಗ ರಾಕ್ಷಸಶ್ರೇಷ್ಠನನ್ನು ಕೊಂದ ರಾಘವನು ಸಂತೋಷದಿಂದ ಸುಗ್ರೀವ, ಅಂಗದ, ವಿಭೀಷಣರನ್ನು ಅವರ ಇಚ್ಛೆ ಈಡೇರಿದವರನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದನು.
6.108.32
ततः प्रजग्मुः प्रशमं मरुद्गणा
दिशः प्रसेदुर्विमलं नभोऽभवत्।
मही चकम्पे न च मारुतो ववौ
स्थिरप्रभश्चाप्यभवद् दिवाकरः ॥ ६.१०८.३२ ॥
ಆಗ ಮರುದ್ಗಣಗಳು ಶಾಂತರಾಗಿ ಹೊರಟರು; ದಿಕ್ಕುಗಳು ಸ್ವಚ್ಛವಾದವು, ಆಕಾಶ ನಿರ್ಮಲವಾಯಿತು; ಭೂಮಿ ನಡುಗಲಿಲ್ಲ, ಗಾಳಿ ಬೀಸಲಿಲ್ಲ, ಸೂರ್ಯ ಸ್ಥಿರ ಪ್ರಭೆಯಿಂದ ಬೆಳಗಿದನು.
6.108.33
ततस्तु सुग्रीवविभीषणाङ्गदाः
सुहृद्विशिष्टाः सहलक्ष्मणस्तदा।
समेत्य हृष्टा विजयेन राघवं
रणेऽभिरामं विधिनाभ्यपूजयन् ॥ ६.१०८.३३ ॥
ಆಗ ಸುಗ್ರೀವ, ವಿಭೀಷಣ, ಅಂಗದ ಮುಂತಾದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಮಿತ್ರರು ಲಕ್ಷ್ಮಣನೊಡನೆ ವಿಜಯದಿಂದ ಹರ್ಷಿತರಾಗಿ ರಾಘವನನ್ನು ಸೇರಿ, ರಣದಲ್ಲಿ ಸುಂದರನಾದವನನ್ನು ವಿಧಿಯಂತೆ ಪೂಜಿಸಿದರು.
6.108.34
स तु निहतरिपुः स्थिरप्रतिज्ञः
स्वजनबलाभिवृतो रणे बभूव।
रघुकुलनृपनन्दनो महौजा-
स्त्रिदशगणैरभिसंवृतो महेन्द्रः ॥ ६.१०८.३४ ॥
ಅವನು ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿ, ದೃಢಪ್ರತಿಜ್ಞನಾಗಿ, ತನ್ನ ಜನ ಮತ್ತು ಸೇನೆಯಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿಯಲ್ಪಟ್ಟು ರಣದಲ್ಲಿದ್ದನು; ರಘುಕುಲದ ರಾಜಕುಮಾರ, ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿ, ದೇವಗಣಗಳಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದ ಮಹೇಂದ್ರನಂತೆ.