ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣ · ସର୍ଗ 6.108
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.108.1
अथ संस्मारयामास मातली राघवं तदा।
अजानन्निव किं वीर त्वमेनमनुवर्तसे ॥ ६.१०८.१ ॥
ତା'ପରେ ମାତଲି ରାଘବଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରାଇଲେ: ହେ ବୀର, ଯେପରି ତୁମେ ତାଙ୍କୁ ଜାଣି ନାହଁ, ତଥାପି ତୁମେ ତାଙ୍କ ପଛେ କାହିଁକି ଯାଉଛ?
6.108.2
विसृजास्मै वधाय त्वमस्त्रं पैतामहं प्रभो।
विनाशकालः कथितो यः सुरैः सोऽद्य वर्तते ॥ ६.१०८.२ ॥
ହେ ପ୍ରଭୁ, ଏହାକୁ ବଧ କରିବା ପାଇଁ ପୈତାମହ ଅସ୍ତ୍ର ଛାଡ; ଦେବତାମାନେ ଯାହାକୁ ବିନାଶକାଳ କହିଥିଲେ, ତାହା ଆଜି ଉପସ୍ଥିତ।
6.108.3
ततः संस्मारितो रामस्तेन वाक्येन मातलेः।
जग्राह स शरं दीप्तं निःश्वसन्तमिवोरगम् ॥ ६.१०८.३ ॥
ମାତଲିଙ୍କ ସେହି ବାକ୍ୟରେ ସ୍ମରଣ ପାଇଥିବା ରାମ ଫୁସ୍କାର ଛାଡୁଥିବା ସାପ ପରି ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଏକ ବାଣ ଉଠାଇଲେ।
6.108.4
यं तस्मै प्रथमं प्रादादगस्त्यो भगवानृषिः।
ब्रह्मदत्तं महद् बाणममोघं युधि वीर्यवान् ॥ ६.१०८.४ ॥
ପ୍ରଥମେ ଭଗବାନ ଅଗସ୍ତ୍ୟ ଋଷି ଯାହାକୁ ଦେଇଥିଲେ, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଦତ୍ତ ସେହି ମହାନ ବାଣ — ଯୁଦ୍ଧରେ ଅମୋଘ, ପରାକ୍ରମୀଙ୍କର।
6.108.5
ब्रह्मणा निर्मितं पूर्वमिन्द्रार्थममितौजसा।
दत्तं सुरपतेः पूर्वं त्रिलोकजयकांक्षिणः ॥ ६.१०८.५ ॥
ପୂର୍ବରେ ଅମିତତେଜା ବ୍ରହ୍ମା ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପାଇଁ ଏହାକୁ ନିର୍ମାଣ କରିଥିଲେ; ତ୍ରିଲୋକ ଜୟ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛୁକ ଦେବରାଜଙ୍କୁ ପୂର୍ବରୁ ଦେଇଥିଲେ।
6.108.6
यस्य वाजेषु पवनः फले पावकभास्करौ।
शरीरमाकाशमयं गौरवे मेरुमन्दरौ ॥ ६.१०८.६ ॥
ଯାହାର ପକ୍ଷରେ ବାୟୁ, ଅଗ୍ରଭାଗରେ ଅଗ୍ନି ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଦେହ ଆକାଶମୟ ଏବଂ ଓଜନରେ ମେରୁ ଓ ମନ୍ଦର ପର୍ବତ ଅଛନ୍ତି — ସେ।
6.108.7
जाज्वल्यमानं वपुषा सुपुङ्खं हेमभूषितम्।
तेजसा सर्वभूतानां कृतं भास्करवर्चसम् ॥ ६.१०८.७ ॥
ନିଜ ରୂପରେ ଜ୍ୱଳନ୍ତ, ସୁନ୍ଦର ପକ୍ଷବିଶିଷ୍ଟ, ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଅଳଙ୍କୃତ ସେ ବାଣ ନିଜ ତେଜରେ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ପାଇଁ ସୂର୍ଯ୍ୟ ସମାନ କରାଯାଇଥିଲା।
6.108.8
सधूममिव कालाग्निं दीप्तमाशीविषोपमम्।
नरनागाश्ववृन्दानां भेदनं क्षिप्रकारिणम् ॥ ६.१०८.८ ॥
ଧୂଆଁ ସହିତ କାଳାଗ୍ନି ପରି, ବିଷଧର ସର୍ପ ପରି ଦୀପ୍ତ ସେ ବାଣ ନର, ହାତୀ ଓ ଘୋଡ଼ାର ଦଳକୁ ଶୀଘ୍ର ବିଦ୍ଧ କରୁଥିଲା।
6.108.9
द्वाराणां परिघाणां च गिरीणां चापि भेदनम्।
नानारुधिरदिग्धाङ्गं मेदोदिग्धं सुदारुणम् ॥ ६.१०८.९ ॥
ସେ ଦ୍ୱାର, ପରିଘ ଓ ପର୍ବତକୁ ମଧ୍ୟ ବିଦ୍ଧ କରୁଥିଲା; ନାନା ରକ୍ତ ଓ ମେଦରେ ଲିପ୍ତ ଅଙ୍ଗ ଥିବାରୁ ଅତି ଭୟଙ୍କର ଥିଲା।
6.108.10
वज्रसारं महानादं नानासमितिदारुणम्।
सर्ववित्रासनं भीमं श्वसन्तमिव पन्नगम् ॥ ६.१०८.१० ॥
ବଜ୍ର ପରି ଦୃଢ଼, ମହାନାଦ କରୁଥିବା, ନାନା ଯୁଦ୍ଧରେ ଭୟଙ୍କର, ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଭୟ ଦେଉଥିବା, ଭୀଷଣ; ଫୁଙ୍କାରୁଥିବା ସର୍ପ ପରି।
6.108.11
कङ्कगृध्रबकानां च गोमायुगणरक्षसाम्।
नित्यभक्षप्रदं युद्धे यमरूपं भयावहम् ॥ ६.१०८.११ ॥
କଙ୍କ, ଗିଧ, ବକ, ଶୃଗାଳ ଦଳ ଓ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ନିତ୍ୟ ଖାଦ୍ୟ ଦେଉଥିବା; ଯମରୂପ ଏବଂ ଭୟ ଆଣୁଥିବା।
6.108.12
नन्दनं वानरेन्द्राणां रक्षसामवसादनम्।
वाजितं विविधैर्वाजैश्चारुचित्रैर्गरुत्मतः ॥ ६.१०८.१२ ॥
ବାନରରାଜାମାନଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଉଥିବା ଓ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କର ବିନାଶକାରୀ; ଗରୁଡ଼ର ସୁନ୍ଦର, ବିଚିତ୍ର ବିବିଧ ପକ୍ଷରେ ସଜ୍ଜିତ।
6.108.13
तमुत्तमेषुं लोकानामिक्ष्वाकुभयनाशनम्।
द्विषतां कीर्तिहरणं प्रहर्षकरमात्मनः ॥ ६.१०८.१३ ॥
ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଉତ୍ତମ ସେହି ବାଣ, ଯାହା ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁ ବଂଶର ଭୟ ନାଶ କରୁଥିଲା, ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କର କୀର୍ତ୍ତି ହରଣ କରୁଥିଲା ଏବଂ ନିଜ ପାଇଁ ହର୍ଷ ଦେଉଥିଲା।
6.108.14
अभिमन्त्र्य ततो रामस्तं महेषुं महाबलः।
वेदप्रोक्तेन विधिना संदधे कार्मुके बली ॥ ६.१०८.१४ ॥
ତା'ପରେ ମହାବଳୀ ରାମ, ସେହି ମହାବାଣକୁ ମନ୍ତ୍ରରେ ଅଭିମନ୍ତ୍ରିତ କରି, ବେଦୋକ୍ତ ବିଧିରେ ବଳ ସହିତ ଧନୁରେ ସଂଯୋଜିତ କଲେ।
6.108.15
तस्मिन् संधीयमाने तु राघवेण शरोत्तमे।
सर्वभूतानि संत्रेसुश्चचाल च वसुंधरा ॥ ६.१०८.१५ ॥
ରାଘବ ସେହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବାଣ ସଂଯୋଜନ କରୁଥିବା ବେଳେ, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ଭୟଭୀତ ହେଲେ ଏବଂ ପୃଥିବୀ କମ୍ପିଲା।
6.108.16
स रावणाय संक्रुद्धो भृशमायम्य कार्मुकम्।
चिक्षेप परमायत्तः शरं मर्मविदारणम् ॥ ६.१०८.१६ ॥
ସେ କ୍ରୋଧରେ ଧନୁକୁ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଟାଣି, ପରମ ଯତ୍ନରେ ମର୍ମସ୍ଥଳ ବିଦାରଣ କରୁଥିବା ବାଣ ରାବଣ ଉପରେ ନିକ୍ଷେପ କଲେ।
6.108.17
स वज्र इव दुर्धर्षो वज्रिबाहुविसर्जितः।
कृतान्त इव चावार्यो न्यपतद् रावणोरसि ॥ ६.१०८.१७ ॥
ବଜ୍ରଧାରୀଙ୍କ ବାହୁରୁ ଛୁଟିଥିବା ସେହି ବାଣ, ବଜ୍ର ପରି ଦୁର୍ଧର୍ଷ ଓ କୃତାନ୍ତ ପରି ଅନିବାର୍ଯ୍ୟ ହୋଇ ରାବଣଙ୍କ ବକ୍ଷରେ ପଡ଼ିଲା।
6.108.18
स विसृष्टो महावेगः शरीरान्तकरः परः।
बिभेद हृदयं तस्य रावणस्य दुरात्मनः ॥ ६.१०८.१८ ॥
ଛଡ଼ାଯାଇଥିବା ସେ ମହାବେଗଶାଳୀ, ଶରୀରାନ୍ତକାରୀ ପରମ ବାଣ, ସେହି ଦୁରାତ୍ମା ରାବଣଙ୍କ ହୃଦୟ ବିଦ୍ଧ କଲା।
6.108.19
रुधिराक्तः स वेगेन शरीरान्तकरः शरः।
रावणस्य हरन् प्राणान् विवेश धरणीतलम् ॥ ६.१०८.१९ ॥
ରକ୍ତରେ ମାଖା ସେହି ବାଣ ବେଗରେ, ଶରୀର ବିନାଶକାରୀ ସେହି ବାଣ, ରାବଣର ପ୍ରାଣ ହରଣ କରି ପୃଥିବୀ ତଳରେ ପ୍ରବେଶ କଲା।
6.108.20
स शरो रावणं हत्वा रुधिरार्द्रकृतच्छविः।
कृतकर्मा निभृतवत् स तूणीं पुनराविशत् ॥ ६.१०८.२० ॥
ସେହି ବାଣ ରାବଣଙ୍କୁ ମାରି, ରକ୍ତରେ ଭିଜା ଚମକ ସହ, ନିଜ କର୍ମ ସାରି, ଶାନ୍ତଭାବେ ପୁଣି ତୂଣୀରରେ ପ୍ରବେଶ କଲା।
6.108.21
तस्य हस्ताद्धतस्याशु कार्मुकं तत् ससायकम्।
निपपात सह प्राणैर्भ्रश्यमानस्य जीवितात् ॥ ६.१०८.२१ ॥
ଆହତର ହାତରୁ ଶୀଘ୍ର ସେହି ଧନୁ ବାଣ ସହିତ ପଡ଼ିଗଲା; ପ୍ରାଣ ସହିତ, ଜୀବନରୁ ଖସୁଥିବା ତାଙ୍କ ସହିତ।
6.108.22
गतासुर्भीमवेगस्तु नैर्ऋतेन्द्रो महाद्युतिः।
पपात स्यन्दनाद् भूमौ वृत्रो वज्रहतो यथा ॥ ६.१०८.२२ ॥
ପ୍ରାଣ ଚାଲିଯାଇଥିବା ଭୟଙ୍କର ବେଗ ଥିବା, ମହାତେଜ ଥିବା ରାକ୍ଷସରାଜ ରଥରୁ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଗଲେ, ବଜ୍ରାହତ ବୃତ୍ର ଭଳି।
6.108.23
तं दृष्ट्वा पतितं भूमौ हतशेषा निशाचराः।
हतनाथा भयत्रस्ताः सर्वतः सम्प्रदुद्रुवुः ॥ ६.१०८.२३ ॥
ତାଙ୍କୁ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଥିବା ଦେଖି, ବଳିଥିବା ନିଶାଚରମାନେ, ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ହରାଇ ଭୟରେ ଥରିଥରି, ସବୁ ଦିଗକୁ ପଳାଇଲେ।
6.108.24
नर्दन्तश्चाभिपेतुस्तान् वानरा द्रुमयोधिनः।
दशग्रीववधं दृष्ट्वा वानरा जितकाशिनः ॥ ६.१०८.२४ ॥
ଗର୍ଜନ କରି, ଗଛରେ ଯୁଦ୍ଧ କରୁଥିବା ବାନରମାନେ ସେମାନଙ୍କ ଉପରେ ଝାମ୍ପି ପଡ଼ିଲେ; ଦଶଗ୍ରୀବଙ୍କ ବଧ ଦେଖି, ବିଜୟୀ ବୋଲି ଭାବିଥିବା ବାନର।
6.108.25
अर्दिता वानरैर्हृष्टैर्लङ्कामभ्यपतन् भयात्।
हताश्रयत्वात् करुणैर्बाष्पप्रस्रवणैर्मुखैः ॥ ६.१०८.२५ ॥
ବାନରମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୀଡିତ ହୋଇ ସେମାନେ ଭୟରେ ଲଙ୍କା ଆଡ଼କୁ ଦୌଡ଼ିଲେ; ଆଶ୍ରୟ ନଷ୍ଟ ହୋଇଥିବାରୁ ସେମାନଙ୍କ ମୁଖ ଅଶ୍ରୁରେ କରୁଣ ଥିଲା।
6.108.26
ततो विनेदुः संहृष्टा वानरा जितकाशिनः।
वदन्तो राघवजयं रावणस्य च तद्वधम् ॥ ६.१०८.२६ ॥
ସେତେବେଳେ ଆନନ୍ଦିତ ଓ ବିଜୟୀ ବାନରମାନେ ଗର୍ଜନ କଲେ; ରାଘବଙ୍କ ବିଜୟ ଏବଂ ରାବଣର ବଧ ଘୋଷଣା କରି।
6.108.27
अथान्तरिक्षे व्यनदत् सौम्यस्त्रिदशदुन्दुभिः।
दिव्यगन्धवहस्तत्र मारुतः सुसुखो ववौ ॥ ६.१०८.२७ ॥
ସେତେବେଳେ ଆକାଶରେ ଦେବତାଙ୍କ ଦୁନ୍ଦୁଭି ବାଜିଲା; ସେଠାରେ ଦିବ୍ୟ ସୁଗନ୍ଧ ବହି ଅତି ସୁଖଦ ପବନ ବହିଲା।
6.108.28
निपपातान्तरिक्षाच्च पुष्पवृष्टिस्तदा भुवि।
किरन्ती राघवरथं दुरावापा मनोहरा ॥ ६.१०८.२८ ॥
ସେତେବେଳେ ଆକାଶରୁ ପୁଷ୍ପବୃଷ୍ଟି ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଲା; ରାଘବଙ୍କ ରଥ ଉପରେ ଛିଟିକି ପଡ଼ିଥିବା ତାହା ଦୁର୍ଲଭ ଓ ମନୋହର ଥିଲା।
6.108.29
राघवस्तवसंयुक्ता गगने च विशुश्रुवे।
साधुसाध्विति वागग्र्या देवतानां महात्मनाम् ॥ ६.१०८.२९ ॥
ରାଘବଙ୍କ ସ୍ତୁତି ସହିତ ସେହି ଧ୍ୱନି ଆକାଶରେ ମଧ୍ୟ ଶୁଣାଗଲା; ମହାତ୍ମା ଦେବତାଙ୍କ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବାଣୀ "ସାଧୁ! ସାଧୁ!" କହୁଥିଲା।
6.108.30
आविवेश महान् हर्षो देवानां चारणैः सह।
रावणे निहते रौद्रे सर्वलोकभयंकरे ॥ ६.१०८.३० ॥
ଦେବତା ଓ ଚାରଣମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମହାନ ହର୍ଷ ପ୍ରବେଶ କଲା; ସର୍ବଲୋକକୁ ଭୟ ଦେଉଥିବା ଭୟଙ୍କର ରାବଣ ନିହତ ହେଲେ।
6.108.31
ततः सकामं सुग्रीवमङ्गदं च विभीषणम्।
चकार राघवः प्रीतो हत्वा राक्षसपुंगवम् ॥ ६.१०८.३१ ॥
ରାକ୍ଷସଶ୍ରେଷ୍ଠଙ୍କୁ ବଧ କରି ରାଘବ ପ୍ରୀତ ହୋଇ ସୁଗ୍ରୀବ, ଅଙ୍ଗଦ ଓ ବିଭୀଷଣଙ୍କୁ ସେମାନଙ୍କ କାମନା ପୂରଣ ହୋଇଥିବା ଅବସ୍ଥାରେ ରଖିଲେ।
6.108.32
ततः प्रजग्मुः प्रशमं मरुद्गणा
दिशः प्रसेदुर्विमलं नभोऽभवत्।
मही चकम्पे न च मारुतो ववौ
स्थिरप्रभश्चाप्यभवद् दिवाकरः ॥ ६.१०८.३२ ॥
ତା'ପରେ ମରୁଦ୍ଗଣ ଶାନ୍ତ ହୋଇ ଚାଲିଗଲେ; ଦିଗସବୁ ନିର୍ମଳ ହେଲା, ଆକାଶ ସ୍ୱଚ୍ଛ ହେଲା; ପୃଥିବୀ କମ୍ପିଲା ନାହିଁ, ପବନ ବହିଲା ନାହିଁ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ସ୍ଥିର ପ୍ରଭାବାନ୍ ହେଲେ।
6.108.33
ततस्तु सुग्रीवविभीषणाङ्गदाः
सुहृद्विशिष्टाः सहलक्ष्मणस्तदा।
समेत्य हृष्टा विजयेन राघवं
रणेऽभिरामं विधिनाभ्यपूजयन् ॥ ६.१०८.३३ ॥
ତା'ପରେ ସୁଗ୍ରୀବ, ବିଭୀଷଣ, ଅଙ୍ଗଦ, ମିତ୍ରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ସହିତ ବିଜୟରେ ହର୍ଷିତ ହୋଇ ରାଘବଙ୍କ ନିକଟକୁ ଆସି ରଣରେ ସୁନ୍ଦର ରାଘବଙ୍କୁ ବିଧିପୂର୍ବକ ପୂଜା କଲେ।
6.108.34
स तु निहतरिपुः स्थिरप्रतिज्ञः
स्वजनबलाभिवृतो रणे बभूव।
रघुकुलनृपनन्दनो महौजा-
स्त्रिदशगणैरभिसंवृतो महेन्द्रः ॥ ६.१०८.३४ ॥
ସେ ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ବଧ କରି, ଦୃଢ଼ ପ୍ରତିଜ୍ଞ, ନିଜ ଲୋକ ଓ ସେନାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଘେରି ରଣରେ ରହିଲେ; ରଘୁକୁଳର ରାଜକୁମାର, ମହାତେଜା, ଦେବଗଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଘେରି ମହେନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପରି।