ವಾಲ್ಮೀಕಿ ರಾಮಾಯಣ · ಸರ್ಗ 6.30
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.30.1
ततस्तमक्षोभ्यबलं लङ्काधिपतये चराः।
सुवेले राघवं शैले निविष्टं प्रत्यवेदयन् ॥ ६.३०.१ ॥
ಆಗ ಗೂಢಚಾರರು ಲಂಕಾಧಿಪತಿಗೆ, ಅಚಲ ಬಲದ ರಾಘವನು ಸುವೇಲ ಪರ್ವತದಲ್ಲಿ ಠಿಕಾಣಿ ಹೂಡಿದ್ದಾನೆಂದು ತಿಳಿಸಿದರು.
6.30.2
चाराणां रावणः श्रुत्वा प्राप्तं रामं महाबलम्।
जातोद्वेगोऽभवत् किंचिच्छार्दूलं वाक्यमब्रवीत् ॥ ६.३०.२ ॥
ಗೂಢಚಾರರ ಮಾತು ಕೇಳಿದ ರಾವಣನು ಸ್ವಲ್ಪ ಕಳವಳಗೊಂಡು, ಆ ರಾಕ್ಷಸ-ಶಾರ್ದೂಲನು ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದನು.
6.30.3
अयथावच्च ते वर्णो दीनश्चासि निशाचर।
नासि कच्चिदमित्राणां क्रुद्धानां वशमागतः ॥ ६.३०.३ ॥
ಓ ರಾತ್ರಿಚರನೇ! ನಿನ್ನ ಬಣ್ಣ ಬದಲಾಗಿದೆ, ನೀನು ದೀನನಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದೀಯೆ. ಕೋಪಗೊಂಡ ಶತ್ರುಗಳ ವಶಕ್ಕೆ ಸಿಲುಕಿದೆಯಾ?
6.30.4
तदा राक्षसशार्दूलं शार्दूलो भयविक्लवः ॥ ६.३०.४ ॥
ಆಗ ಭಯದಿಂದ ವ್ಯಾಕುಲಗೊಂಡ ಶಾರ್ದೂಲನು (ಶುಕನು) ಆ ರಾಕ್ಷಸ-ಶಾರ್ದೂಲನೊಡನೆ ಮಾತನಾಡಿದನು.
6.30.5
न ते चारयितुं शक्या राजन् वानरपुङ्गवाः।
विक्रान्ता बलवन्तश्च राघवेण च रक्षिताः ॥ ६.३०.५ ॥
ಓ ರಾಜನೇ! ವಾನರ ಶ್ರೇಷ್ಠರನ್ನು ನೀನು ಗೂಢಚಾರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ; ಅವರು ಪರಾಕ್ರಮಿಗಳು, ಬಲಶಾಲಿಗಳು, ರಾಘವನಿಂದ ರಕ್ಷಿತರಾಗಿದ್ದಾರೆ.
6.30.6
नापि सम्भाषितुं शक्याः सम्प्रश्नोऽत्र न लभ्यते।
सर्वतो रक्ष्यते पन्था वानरैः पर्वतोपमैः ॥ ६.३०.६ ॥
ಅವರೊಂದಿಗೆ ಮಾತನಾಡಲೂ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ, ಇಲ್ಲಿ ವಿಚಾರಣೆಯೂ ದೊರೆಯುವುದಿಲ್ಲ; ಪರ್ವತಸದೃಶ ವಾನರರು ಎಲ್ಲೆಡೆ ದಾರಿಯನ್ನು ಕಾಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
6.30.7
प्रविष्टमात्रे ज्ञातोऽहं बले तस्मिन् विचारिते।
बलाद् गृहीतो रक्षोभिर्बहुधास्मि विचारितः ॥ ६.३०.७ ॥
ನಾನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ ಕೂಡಲೇ ಆ ಸೇನೆಯಲ್ಲಿ ನನ್ನನ್ನು ಗುರುತಿಸಲಾಯಿತು. ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆದಾಗ ರಾಕ್ಷಸರು ಬಲವಂತವಾಗಿ ನನ್ನನ್ನು ಹಿಡಿದು ಹಲವು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದರು.
6.30.8
जानुभिर्मुष्टिभिर्दन्तैस्तलैश्चाभिहतो भृशम्।
परिणीतोऽस्मि हरिभिर्बलमध्ये अमर्षणैः ॥ ६.३०.८ ॥
ಮೊಣಕಾಲುಗಳಿಂದ, ಮುಷ್ಟಿಗಳಿಂದ, ಹಲ್ಲುಗಳಿಂದ, ಅಂಗೈಗಳಿಂದ ನನ್ನನ್ನು ಬಹಳವಾಗಿ ಹೊಡೆಯಲಾಯಿತು. ಕೋಪಗೊಂಡ ವಾನರರು ಸೇನೆಯ ಮಧ್ಯೆ ನನ್ನನ್ನು ಎಳೆದೊಯ್ದರು.
6.30.9
परिणीय च सर्वत्र नीतोऽहं रामसंसदि।
रुधिरस्राविदीनाङ्गो विह्वलश्चलितेन्द्रियः ॥ ६.३०.९ ॥
ಎಲ್ಲೆಡೆ ಎಳೆದು ರಾಮನ ಸಭೆಗೆ ನನ್ನನ್ನು ಕರೆದೊಯ್ದರು. ರಕ್ತ ಸುರಿಯುತ್ತಿದ್ದ ನನ್ನ ಅಂಗಗಳು ದೀನವಾಗಿದ್ದವು; ನಾನು ಕಂಗೆಟ್ಟು ಇಂದ್ರಿಯಗಳು ಚಂಚಲವಾಗಿದ್ದವು.
6.30.10
हरिभिर्वध्यमानश्च याचमानः कृताञ्जलिः।
राघवेण परित्रातो मा मेति च यदृच्छया ॥ ६.३०.१० ॥
ವಾನರರಿಂದ ಹೊಡೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಾ, ಕೈಜೋಡಿಸಿ ಬೇಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದ ನನ್ನನ್ನು, 'ನನ್ನನ್ನು ಕೊಲ್ಲಬೇಡಿ, ಕೊಲ್ಲಬೇಡಿ' ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಆಕಸ್ಮಿಕವಾಗಿ ರಾಘವ ರಕ್ಷಿಸಿದನು.
6.30.11
एष शैलशिलाभिस्तु पूरयित्वा महार्णवम्।
द्वारमाश्रित्य लङ्काया रामस्तिष्ठति सायुधः ॥ ६.३०.११ ॥
ಇವನೇ ರಾಮ — ಪರ್ವತ ಶಿಲೆಗಳಿಂದ ಮಹಾಸಾಗರವನ್ನು ತುಂಬಿ, ಲಂಕೆಯ ದ್ವಾರದಲ್ಲಿ ಆಯುಧ ಧರಿಸಿ ನಿಂತಿದ್ದಾನೆ.
6.30.12
गरुडव्यूहमास्थाय सर्वतो हरिभिर्वृतः।
मां विसृज्य महातेजा लङ्कामेवातिवर्तते ॥ ६.३०.१२ ॥
ಗರುಡ ವ್ಯೂಹವನ್ನು ರಚಿಸಿ, ಎಲ್ಲೆಡೆ ವಾನರರಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದ ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿ ರಾಮ, ನನ್ನನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಲಂಕೆಯತ್ತ ಮುನ್ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದಾನೆ.
6.30.13
पुरा प्राकारमायाति क्षिप्रमेकतरं कुरु।
सीतां वापि प्रयच्छाशु युद्धं वापि प्रदीयताम् ॥ ६.३०.१३ ॥
ಮೊದಲು ಅವನು ಪ್ರಾಕಾರದತ್ತ ಬರುತ್ತಿದ್ದಾನೆ. ಬೇಗ ಎರಡರಲ್ಲಿ ಒಂದನ್ನು ಮಾಡಿ — ಸೀತೆಯನ್ನು ತಕ್ಷಣ ಹಿಂತಿರುಗಿಸಿ, ಅಥವಾ ಯುದ್ಧ ನೀಡಿ.
6.30.14
मनसा तत् तदा प्रेक्ष्य तच्छ्रुत्वा राक्षसाधिपः।
शार्दूलं सुमहद्वाक्यमथोवाच स रावणः ॥ ६.३०.१४ ॥
ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಚಿಂತಿಸಿ, ಕೇಳಿ, ಆಗ ಆ ರಾಕ್ಷಸಾಧಿಪತಿ ರಾವಣನು ಶಾರ್ದೂಲನಿಗೆ ಈ ಮಹಾ ಮಾತನ್ನು ಹೇಳಿದನು.
6.30.15
यदि मां प्रतियुध्यन्ते देवगन्धर्वदानवाः।
नैव सीतां प्रदास्यामि सर्वलोकभयादपि ॥ ६.३०.१५ ॥
ದೇವತೆಗಳು, ಗಂಧರ್ವರು, ದಾನವರು ನನ್ನೊಂದಿಗೆ ಯುದ್ಧ ಮಾಡಿದರೂ, ಸರ್ವಲೋಕದ ಭಯದಿಂದಲೂ ನಾನು ಸೀತೆಯನ್ನು ಕೊಡುವುದಿಲ್ಲ.
6.30.16
एवमुक्त्वा महातेजा रावणः पुनरब्रवीत्।
चरिता भवता सेना केऽत्र शूराः प्लवंगमाः ॥ ६.३०.१६ ॥
ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿ ರಾವಣನು ಮತ್ತೆ ಹೇಳಿದನು: 'ನೀನು ಸೈನ್ಯವನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿದ್ದೀಯೆ; ಇಲ್ಲಿ ಶೂರ ವಾನರರು ಯಾರು?'
6.30.17
किंप्रभाः कीदृशाः सौम्य वानरा ये दुरासदाः।
कस्य पुत्राश्च पौत्राश्च तत्त्वमाख्याहि राक्षस ॥ ६.३०.१७ ॥
ಸೌಮ್ಯನೇ, ದುರ್ಜಯರಾದ ಆ ವಾನರರು ಯಾವ ತೇಜಸ್ಸಿನವರು, ಹೇಗಿದ್ದಾರೆ? ಯಾರ ಮಕ್ಕಳು, ಮೊಮ್ಮಕ್ಕಳು? ರಾಕ್ಷಸನೇ, ಸತ್ಯವನ್ನು ಹೇಳು.
6.30.18
तथात्र प्रतिपत्स्यामि ज्ञात्वा तेषां बलाबलम्।
अवश्यं खलु संख्यानं कर्तव्यं युद्धमिच्छता ॥ ६.३०.१८ ॥
ಹಾಗಾದರೆ ಇಲ್ಲಿ ಅವರ ಬಲಾಬಲವನ್ನು ತಿಳಿದು ನಾನು ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳುತ್ತೇನೆ; ಯುದ್ಧ ಬಯಸುವವನು ಅವಶ್ಯವಾಗಿ ಲೆಕ್ಕ ಹಾಕಬೇಕು.
6.30.19
अथैवमुक्तः शार्दूलो रावणेनोत्तमश्चरः।
इदं वचनमारेभे वक्तुं रावणसंनिधौ ॥ ६.३०.१९ ॥
ರಾವಣನು ಹೀಗೆ ಹೇಳಲು, ಉತ್ತಮ ಗೂಢಚಾರ ಶಾರ್ದೂಲನು ರಾವಣನ ಸನ್ನಿಧಿಯಲ್ಲಿ ಈ ಮಾತನ್ನು ಹೇಳಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದನು.
6.30.20
अथर्क्षरजसः पुत्रो युधि राजन् सुदुर्जयः।
गद्गदस्याथ पुत्रोऽत्र जाम्बवानिति विश्रुतः ॥ ६.३०.२० ॥
ಓ ರಾಜನೇ! ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಅಜೇಯನಾದ ಋಕ್ಷರಜಸ್‌ನ ಮಗ ಮತ್ತು ಗದ್ಗದನ ಮಗ, ಇಲ್ಲಿ ಜಾಂಬವಾನ್ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾದವನು.
6.30.21
गद्गदस्याथ पुत्रोऽन्यो गुरुपुत्रः शतक्रतोः।
कदनं यस्य पुत्रेण कृतमेकेन रक्षसाम् ॥ ६.३०.२१ ॥
ಗದ್ಗದನ ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಮಗ, ಶತಕ್ರತು (ಇಂದ್ರ) ಗುರುವಿನ ಮಗ; ಅವನ ಒಬ್ಬನೇ ಮಗನು ರಾಕ್ಷಸರ ಸಂಹಾರ ಮಾಡಿದನು.
6.30.22
सुषेणश्चात्र धर्मात्मा पुत्रो धर्मस्य वीर्यवान्।
सौम्यः सोमात्मजश्चात्र राजन् दधिमुखः कपिः ॥ ६.३०.२२ ॥
ಇಲ್ಲಿ ಧರ್ಮಾತ್ಮನಾದ ಸುಷೇಣನೂ ಇದ್ದಾನೆ, ಅವನು ಧರ್ಮನ ಪರಾಕ್ರಮಿ ಪುತ್ರ; ಓ ರಾಜನೇ! ಸೋಮನ ಮಗ ಸೌಮ್ಯ ದಧಿಮುಖ ಕಪಿಯೂ ಇಲ್ಲಿದ್ದಾನೆ.
6.30.23
सुमुखो दुर्मुखश्चात्र वेगदर्शी च वानरः।
मृत्युर्वानररूपेण नूनं सृष्टः स्वयंभुवा ॥ ६.३०.२३ ॥
ಇಲ್ಲಿ ಸುಮುಖ ಮತ್ತು ದುರ್ಮುಖ, ಹಾಗೂ ವೇಗದರ್ಶಿ ಎಂಬ ಕಪಿಯೂ ಇದ್ದಾರೆ; ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಸ್ವಯಂಭುವು ವಾನರ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಮೃತ್ಯುವನ್ನೇ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ್ದಾನೆ.
6.30.24
पुत्रो हुतवहस्यात्र नीलः सेनापतिः स्वयम्।
अनिलस्य तु पुत्रोऽत्र हनूमानिति विश्रुतः ॥ ६.३०.२४ ॥
ಅಗ್ನಿಯ ಮಗ, ಸೇನಾಪತಿ ನೀಲನು ಸ್ವತಃ ಇಲ್ಲಿದ್ದಾನೆ; ವಾಯುವಿನ ಮಗ — ಇಲ್ಲಿ ಹನುಮಂತ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾದವನು.
6.30.25
नप्ता शक्रस्य दुर्धर्षो बलवानङ्गदो युवा।
मैन्दश्च द्विविदश्चोभौ बलिनावश्विसम्भवौ ॥ ६.३०.२५ ॥
ಇಂದ್ರನ ಮೊಮ್ಮಗ, ದುರ್ಧರ್ಷ, ಬಲವಂತ ಯುವಕ ಅಂಗದ; ಮೈಂದ ಮತ್ತು ದ್ವಿವಿದ — ಅಶ್ವಿನಿದೇವತೆಗಳಿಂದ ಜನಿಸಿದ ಈ ಇಬ್ಬರು ಬಲಶಾಲಿಗಳು.
6.30.26
पुत्रा वैवस्वतस्याथ पञ्च कालान्तकोपमाः।
गजो गवाक्षो गवयः शरभो गन्धमादनः ॥ ६.३०.२६ ॥
ವೈವಸ್ವತ ಯಮನ ಐದು ಮಕ್ಕಳು, ಕಾಲ ಮತ್ತು ಅಂತಕನಂತಿರುವವರು — ಗಜ, ಗವಾಕ್ಷ, ಗವಯ, ಶರಭ, ಗಂಧಮಾದನ.
6.30.27
दश वानरकोट्यश्च शूराणां युद्धकाङ्क्षिणाम्।
श्रीमतां देवपुत्राणां शेषं नाख्यातुमुत्सहे ॥ ६.३०.२७ ॥
ಯುದ್ಧವನ್ನು ಬಯಸುವ ಶೂರರು, ತೇಜಸ್ವಿಗಳಾದ ದೇವಪುತ್ರರಾದ ವಾನರರು ಹತ್ತು ಕೋಟಿ; ಉಳಿದವರನ್ನು ವರ್ಣಿಸಲು ನಾನು ಶಕ್ತನಲ್ಲ.
6.30.28
पुत्रो दशरथस्यैष सिंहसंहननो युवा।
दूषणो निहतो येन खरश्च त्रिशिरास्तथा ॥ ६.३०.२८ ॥
ದಶರಥನ ಈ ಮಗ, ಸಿಂಹದಂತೆ ದೃಢ ದೇಹದ ಯುವಕ; ಇವನಿಂದ ದೂಷಣ, ಖರ ಮತ್ತು ತ್ರಿಶಿರ ಹತರಾದರು.
6.30.29
नास्ति रामस्य सदृशे विक्रमे भुवि कश्चन।
विराधो निहतो येन कबन्धश्चान्तकोपमः ॥ ६.३०.२९ ॥
ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ರಾಮನ ಪರಾಕ್ರಮಕ್ಕೆ ಸಮಾನರು ಯಾರೂ ಇಲ್ಲ; ಇವನಿಂದ ವಿರಾಧ ಮತ್ತು ಯಮನಂತಿದ್ದ ಕಬಂಧ ಹತರಾದರು.
6.30.30
वक्तुं न शक्तो रामस्य गुणान् कश्चिन्नरः क्षितौ।
जनस्थानगता येन तावन्तो राक्षसा हताः ॥ ६.३०.३० ॥
ಭೂಮಿಯ ಯಾವ ಮನುಷ್ಯನೂ ರಾಮನ ಗುಣಗಳನ್ನು ವರ್ಣಿಸಲು ಶಕ್ತನಲ್ಲ; ಜನಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದ್ದ ಅಷ್ಟು ರಾಕ್ಷಸರನ್ನು ಅವನು ಸಂಹರಿಸಿದ.
6.30.31
लक्ष्मणश्चात्र धर्मात्मा मातंगानामिवर्षभः।
यस्य बाणपथं प्राप्य न जीवेदपि वासवः ॥ ६.३०.३१ ॥
ಇಲ್ಲಿ ಧರ್ಮಾತ್ಮನಾದ ಲಕ್ಷ್ಮಣನೂ ಇದ್ದಾನೆ; ಆನೆಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠ ವೃಷಭದಂತಿರುವವನು. ಅವನ ಬಾಣದ ಮಾರ್ಗಕ್ಕೆ ಸಿಕ್ಕವನು ಇಂದ್ರನಾದರೂ ಬದುಕಲಾರ.
6.30.32
श्वेतो ज्योतिर्मुखश्चात्र भास्करस्यात्मसम्भवौ।
वरुणस्याथ पुत्रोऽथ हेमकूटः प्लवंगमः ॥ ६.३०.३२ ॥
ಇಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯನ ಪುತ್ರರಾದ ಶ್ವೇತ ಮತ್ತು ಜ್ಯೋತಿರ್ಮುಖರೂ ಇದ್ದಾರೆ; ವರುಣನ ಪುತ್ರ ವಾನರ ಹೇಮಕೂಟನೂ ಇದ್ದಾನೆ.
6.30.33
विश्वकर्मसुतो वीरो नलः प्लवगसत्तमः।
विक्रान्तो वेगवानत्र वसुपुत्रः स दुर्धरः ॥ ६.३०.३३ ॥
ಇಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವಕರ್ಮನ ಮಗನಾದ ವೀರ ನಳನಿದ್ದಾನೆ; ವಾನರರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠ. ಪರಾಕ್ರಮಿ, ವೇಗಶಾಲಿ. ವಸುವಿನ ಮಗನಾದ ದುರ್ಧರನೂ ಇಲ್ಲಿದ್ದಾನೆ.
6.30.34
राक्षसानां वरिष्ठश्च तव भ्राता विभीषणः।
प्रतिगृह्य पुरीं लङ्कां राघवस्य हिते रतः ॥ ६.३०.३४ ॥
ರಾಕ್ಷಸರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನೂ ನಿನ್ನ ಸಹೋದರನೂ ಆದ ವಿಭೀಷಣನೂ ಇಲ್ಲಿದ್ದಾನೆ. ಲಂಕಾ ನಗರವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿ ರಾಘವನ ಹಿತದಲ್ಲಿ ನಿರತನಾಗಿದ್ದಾನೆ.
6.30.35
सुवेलेऽधिष्ठितं शैले शेषकार्ये भवान् गतिः ॥ ६.३०.३५ ॥
ಸುವೇಲ ಪರ್ವತದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದಾರೆ; ಉಳಿದ ಕಾರ್ಯಕ್ಕಾಗಿ. ನೀನೇ ಅವರಿಗೆ ಆಶ್ರಯ.